Predsjednik PKCG, Vlastimir Golubović Finansijski rasteretiti privredu ISSN 0350-5340 Godina LVI Broj 1 Januar 2020. Broj ISSN 0350-5340 Godina LVI Dr Zoran Vukčević Sanja Ćalasan Dragan Turčinović Investiciono - razvojni fond Pivara Trebjesa Tunik Milijardu eura "Trebjesin" pivski Eko kapi plasirali u razvoj pečat prepoznatljiv iz blaga privrede u svijetu prirode Na osnovu člana 8 Pravilnika o nagradama Privredne komore Crne Gore, objavljuje se KONKURS ZA DODJELU NAGRADA PRIVREDNE KOMORE CRNE GORE ZA 2019. GODINU Nagrade se dodjeljuju u sljedećim kategorijama: 1. Nagrada za uspješno poslovanje (članice Komore) 2. Nagrada za društvenu odgovornost (članice Komore) 3. Nagrada za inovativnost (članice Komore, pojedinci ili grupe) 4. Nagrada za unapređenje menadžmenta (članice Komore, pojedinci) POZIVAMO! Članice Komore, organe Komore, odbore udruženja i druge oblike organizovanja u Komori, privredne asocijacije, institucije i pojedince da daju predloge za nagrade Komore za 2019. godinu. Nagrade će biti dodijeljene na Dan Privredne komore Crne Gore, 21. aprila 2020. godine. Detaljnija objašnjenja, kriterijumi i upitnici dostupni su na internet adresi: www.privrednakomora.me Predlozi se dostavljaju do 16. marta 2020. godine, u pisanoj formi, na adresu: Privredna komora Crne Gore, ul. Novaka Miloševa 29/II, Podgorica 81000, faksom: 020 230 493 ili e-mailom: [email protected] Kontakt telefon: 020 230 545 IMPRESUM 3 Broj 1 Januar 2020. Sadržaj Na osnovu člana 8 Pravilnika o nagradama Privredne komore Crne Gore, objavljuje se KONKURS ZA DODJELU NAGRADA PRIVREDNE KOMORE CRNE GORE ZA 2019. GODINU Izdavač: Nagrade se dodjeljuju u sljedećim kategorijama: Privredna komora Crne Gore Novaka Miloševa 29/II Podgorica 81000, Crna Gora 1. Nagrada za uspješno poslovanje Tel: +382 20 230 545 (članice Komore) e-mail: [email protected] http://www.privrednakomora.me 2. Nagrada za društvenu odgovornost Redakcijski odbor: (članice Komore) Predsjednica: Ljiljana Filipović 3. Nagrada za inovativnost Članovi: Danilo Gvozdenović, Pavle D. Radovanović, Mitar Bajčeta, Željko (članice Komore, pojedinci ili grupe) Baltić, Novica Bulatović, prof. dr Mladen Perazić, dr Nina Drakić, Tanja 4. Nagrada za unapređenje menadžmenta Radusinović, Zoran Nikolić (članice Komore, pojedinci) Urednica: Milka Pižurica Predsjednik Privredne komore Crne Gore Vlastimir Golubović Novinar: Igor Perović 6 Finansijski rasteretiti privredu Prevod: Dragana Domazetović, Maja POZIVAMO! Šćepanović Drobnjak Članice Komore, organe Komore, odbore udruženja i druge oblike organizovanja u Komori, Adresa Redakcije: privredne asocijacije, institucije i pojedince da daju predloge za nagrade Komore za 2019. godinu. Privredna komora Crne Gore/Glasnik Novaka Miloševa 29/II President of the Chamber of Economy of Montenegro Vlastimir Golubović Nagrade će biti dodijeljene na Dan Privredne komore Crne Gore, 21. aprila 2020. godine. Podgorica 81000, Crna Gora 9 Reducing the financial burden on the economy as priority Tel: +382 20 230 439 Zoran Vukčević, PhD, Chairman of the Board of Directors of the IDF e-mail: [email protected] Detaljnija objašnjenja, kriterijumi i upitnici dostupni su na internet adresi: www.privrednakomora.me 23 A billion euro invested in the economic development Dizajn: Ivan Mrvaljević, Executive Director of EPCG Directorate for Development Predlozi se dostavljaju do 16. marta 2020. godine, u pisanoj formi, na adresu: and Engineering Privredna komora Crne Gore Privredna komora Crne Gore, ul. Novaka Miloševa 29/II, Podgorica 81000, 34 Extremely important and environmentally friendly kilowatts from HPP Komarnica faksom: 020 230 493 ili e-mailom: [email protected] List izlazi od 1964. godine i upisan je u registar javnih glasila Crne Gore. Customs Administration Kontakt telefon: 020 230 545 PDF verziju možete preuzeti na: 41 Zero tolerance for corruption http://www.privrednakomora.me/ Sanja Ćalasan, the Executive Director of Brewery "Trebjesa" multimedija/glasnik 51 The beer seal of "Trebjesa" is recognized worldwide Ratko Nikolić, CEO of Business Intelligence Consulting 66 Leaders in providing business information Dragan Turčinović, the owner of "TUNIK – Nikšić" d.o.o 78 Herbal products for the foreign market IMPRESUM Januar 2019. Broj 1 4 32 Ivan Mrvaljević, izvršni rukovodilac Direkcije za Ratko Nikolić, direktor Business razvoj i inženjering EPCG 64 Inteligence Consulting Izuzetno značajni i Lideri u pružanju poslovnih ekološki prihvatljivi informacija kilovati iz Komarnice 20 Dr Zoran Vukčević, predsjednik Odbora direktora Investiciono - razvojnog fonda Milijardu eura plasirali u razvoj privrede 76 Dragan Turčinović , vlasnik "TUNIK – Nikšić" d.o.o. Eko kapi iz blaga prirode 28 Nemanja Katnić, državni 48 sekretar u Ministarstvu finansija Sanja Ćalasan, izvršna Reformom poreskog direktorica Pivare "Trebjesa" sistema pospješiti "Trebjesin" pivski pečat efikasnost i smanjiti prepoznatljiv u svijetu sivu ekonomiju Broj 1 Januar 2020. 5 Listajući Glasnik... 1986. Mala privreda - velika šansa ala privreda je velika razvojna šansa Crne Gore u narednom srednjoročnom periodu zbog čega joj je u planskim dokumentima dato prioritetno mjesto. Društveni sektor male privrede je nerazvijen, radne organizacije su malobrojne i nemaju značajniji Muticaj na privredne tokove naše zemlje, pisao je Glasnik 1986. godine. U tom sektoru zastupljeno je svega nekoliko oblasti: za- natstvo sa 28 organizacija udruženog rada, industrija sa 12, građevinarstvo sa osam i stambeno-komunalna oblast sa četiri. Organizacije udruženog rada male privrede učestvuju sa 6,9 odsto u ukupnom broju OUR-a dok je njihov udio u broju zaposljenih 2,3 odsto. Prosječan broj zaposljenih u jednoj organizaciji udruženog rada male privrede je 55 radnika, dok je taj broj u ukupnoj privredi trostruko veći i iznosi 147. Na kraju 1984. godine u maloj privredi bilo je zaposljeno 2.960 radnika ili 4,3 odsto više nego u 1983. Stanje nije bolje ni u individualnom sektoru. U 1985. godini u oblasti ličnog rada bilo je 3.300 radnji sa 4.216 zaposlenih što je mnogo manje od zakononom utvrđenog minimuma. Zahvaljujući aktivnostima Koordinacionog odbora Privredne komore Crne Gore za praćenje i sprovođenje Društvenog dogovora o razvo- ju male privrede u našoj zemlji u neki opštinama su intenzivirane aktivnosti za njen brži razvoj i postignuti solidni rezultati. 2001. Uvoz manji od izvoza obna razmjena za prva dva mjeseca 2001. godine iznosila je 62 miliona dolara u čemu je izvoz učestvovao sa 36,9, a uvoz 25, 1 milion dolara. U odnosu na isti period 2000. ukupna robna razmjena smanjena je 16, 1 odsto u čemu je izvoz rastao za 33,3, a uvoz Rzabilježio pad od 45,8 odsto. Pokrivenost uvoza izvozom ostvarena je 147,4 odsto što je 87,4 odsto indeksnih poena više u odnosu na isti period prethodne godine. Ovakav odnos rezultirao je suficitom trgovinskog bilansa od 11,9 miliona dolara - prvi put poslije 1990. godine. Najveći obim trgovinske razmjene ostvarili smo sa razvijenim zemljama i to 86 odsto uz istovremeno povećanje izvoza na ta tržišta za 24,1 odsto. Uvoz je smanjen iz svih zemalja: iz razvijenih za 42,6 odsto, iz zemalja u razvoju 76,4, i onih u tranziciji za 38,4. U robnoj strukturi izvoza najzastupljeniji su proizvodi za reprodukciju 91,6 odsto, od čega 82,2 odsto čini aluminijum. Izvoz je po sadržaju stepena obrade proizvoda nepovoljan za Crnu Goru jer se od ukupnog plasmana van naše zemlje 86,7 odsto odnosi na proizvode obične prerade dok proizvodi visoke prerade učestuju sa 4,9 odsto. Kad je o uvozu riječ finalni proizvodi čine 60,2 odsto, obične prerade 30,9 odsto i neo- brađeni proizvodi 8,9 odsto, zabilježio je Glasnik 2001. godine. Januar 2019. Broj 1 6 Predsjednik Privredne komore Crne Gore Vlastimir Golubović Finansijski rasteretiti privredu Broj 1 Januar 2020. 7 iva ekonomija je glavni izazov crnogorske ekono- mije. Njeno suzbijanje u svim segmentima, siner- Sgijom privrede i nadležnih organa, na kojem se intezivno radi, značajno će doprinijeti širenju poreske osnovice, većim lokalnim i državnim prihodima, što je preduslov da se privreda dodatno oslobodi finansijskih opterećenja, rekao je predsjednik Privredne komore Crne Gore Vlastimir Golubović. Glasnik: Molimo Vas, okarakterišite ekonomske trendo- ve u Crnoj Gori u 2019. godini. V. Golubović: Ekonomiju Crne Gore u 2019. godini ka- rakteriše rast bruto domaćeg proizvoda, podstaknut rastom aktivnosti u građevinarstvu, trgovini, turizmu i većini vidova saobraćaja, zatim rast zaposlenosti i zarada, veći priliv neto stranih direktnih investicija, te smanjenje deficita platnog bilansa. BDP je tokom tri kvartala 2019.godine rastao po stopi od 3,8%. Rast ekonomije rezultat je rasta, prije svega, u tu- rizmu gdje je zabilježen rast broja turista od 18,3% odno- sno broja noćenja od 11,3%, i sektora građevinsarstva u kojem je građevinska aktivnost povećana 18,7%. Promet u trgovini tokom tri kvartala 2019. povećan je 6,1%. Jedini sektor koji bilježi pad je industrijska proizvodnja od 8,1%, dominantno usljed pada proizvodnje u sektoru "snabdijevanje električnom energijom, gasom i parom", što je posljedica nepovoljnih hidrometeoroloških uslo- va i niže proizvodnje struje iz hidroelektrana. Tokom tri kvartala 2019. većina vidova transporta bilje- ži rast. Promet robe u drumskom i željezničkom tran- sportu veći je 10,3% i 10,5%, respektivno, promet robe u lukama veći je za 7,4%, dok je promet putnika na ae- rodromima povećan za 7,1%. Prihodi od turizma su za devet mjeseci 2019. viši za 9,3% u odnosu na isti period prošle godine. Povoljna kretanja na tržištu rada u 2018, podstaknuta dinamičnom ekonomskom aktivnošću,