KWARTALNIK gRudzIeń 2012 przegląd NR 03 (060) morski ISSN 1897-8436 (w tym 5% VAT) 5% tym (w Cena 18 zł 18 Cena str. 60 Miniaturowe okręty podwodne Jednostki tego typu były i są groźną bronią. Są także stałym elementem wyposażenia głównie słabszych flot wojennych. Zakładka: Magazyn/Wydawnictwa Specjalistyczne na portalu: www.polska-zbrojna.pl Bosman Sławomir Sierecki wudziestego siódmego września 2012 ro- obrona portów – opublikował w 1948 roku. Dku na wieczną wachtę odszedł bosman Później powstało ich jeszcze kilka, głównie na w st. spocz. Sławomir Sierecki. Osiem- temat historii morskiej sztuki wojennej. dziesięcioośmioletni mieszkaniec Sopotu, dzien- Od 1945 roku jako dziennikarz pracował nikarz, publicysta, krytyk filmowy i teatralny, pi- w wielu redakcjach, między innymi w „Morzu”, sarz. Pochowano go z honorami wojskowymi na „Młodym Żeglarzu”, później w Wydawnictwie gdańskim cmentarzu na Salwatorze. MON. W latach 1952–1954 pełnił funkcję re- Był drugim powojennym redaktorem naczel- daktora w Oddziale Morskim Wydawnictw nym „Przeglądu Morskiego”, kierownikiem Komunikacyjnych. Następnie pracował działu kulturalnego „Głosu Wybrzeża”, dzien- w „Głosie Wybrzeża”, a po utworzeniu w 1956 nikarzem „Wieczoru Wybrzeża” oraz redak- roku „Wieczoru Wybrzeża” został w nim kie- torem naczelnym Wydawnictw Morskich. rownikiem działu kulturalnego. Z tym ostatnim Urodził się w 1924 roku w Miedzeszynie czasopismem był związany aż do emerytury koło Warszawy. W trakcie drugiej wojny w 1986 roku. Pisał przede wszystkim recenzje, światowej ochotniczo wstąpił do Wojska ale także felietony teatralne i filmowe. Polskiego i z 2 Armią dotarł nad Nysę. Współpracował również z radiem i telewizją. W czasach tych powstało jego pierwsze opo- Jako pisarz zadebiutował w 1951 roku zbio- wiadanie – Głos ojczyzny, które w 1945 ro- rem szkiców historycznych Strażnicy morza, ku opublikowano w „Polsce Zbrojnej”. siedem lat później ukazała się jego pierwsza Niebawem został przeniesiony do Marynarki powieść, zatytułowana Ewangelista. Wojennej, gdzie początkowo pełnił służbę Był autorem około 60 książek, w tym tak w Domu Marynarza. W 1946 roku włączył popularnych, jak Jutro przed północą czy Nie się w działalność Wydawnictwa Marynarki zabijajcie białego jednorożca. Wojennej, następnie zajmował się układem Bosmana Sławomira Siereckiego uhonoro- graficznym czasopisma „Marynarz Polski”. wano, między innymi, Krzyżem Oficerskim Do redakcji „Przeglądu Morskiego” trafił Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem w połowie 1947 roku i został sekretarzem re- Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, dakcji. Obowiązki redaktora naczelnego nasze- Odznaką Grunwaldzką, medalem „Za Zasługi go morskiego czasopisma pełnił od początku dla Marynarki Wojennej” oraz odznakami 1949 roku do końca 1950 roku. Pierwszy arty- Zasłużony Ziemi Gdańskiej i Zasłużony kuł w „Przeglądzie Morskim” – Przeciwlotnicza Działacz Kultury. n 2 od redakcji przegląd morski Aleje Jerozolimskie 97 grudzień 2012 | Nr 03 (060) 00-909 Warszawa tel.: CA MON 845 365, 845-685, Szanowni faks: 845 503 Czytelnicy! [email protected] Redaktor naczelny: wojcieCh kISS-ORSkI Ostatni kwartał tego roku jest ważny dla morskiego rodzaju sił zbrojnych z dwóch po- tel.: +48 22 684 02 22 wodów. Po pierwsze, w październiku rozpoczyna się kolejny rok nauki w Akademii Ma- e-mail: [email protected] rynarki Wojennej, obchodzimy przy tym dziewięćdziesiątą rocznicę powołania szkolnic- twa wojennomorskiego. Po drugie, 28 listopada przypada dziewięćdziesiąta czwarta Kierownik wydziału wydawnictw rocznica ponownego utworzenia Marynarki Wojennej. specjalistycznych: Wkrótce po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku naczelnik państwa Józef Piłsud- Joanna rochowicz ski wydał dekret powołujący marynarkę polską. Pojawiło się wówczas wiele problemów tel.: +48 22 684 52 30 związanych ze szkoleniem przyszłej kadry. Stosowne działania podjęto w 1921 roku, kie- dy to 20 marca zapoczątkowały swoją działalność Tymczasowe Kursy Instruktorskie dla Redaktor prowadzący: Oficerów Marynarki Wojennej. Warunki sprzyjające powołaniu wojskowej uczelni mor- kmdr por. dr MARIuSz KonarskI skiej z prawdziwego zdarzenia pojawiły się w roku 1922. Wtedy to zorganizowano w To- runiu Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej. W październiku 1928 roku zmieniono na- tel.: CA MON 266-207 zwę placówki na Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej. W jej murach w grudniu 1928 e-mail: [email protected] roku ukazał się pierwszy numer czasopisma Marynarki Wojennej „Przegląd Morski”. Wybuch drugiej wojny światowej zainicjował działania wojenne na morzach i oce- Opracowanie redakcyjne: anach, w których uczestniczyły załogi okrętów spod biało-czerwonej bandery, okrywa- BARBARA SzyMAńSkA jąc się chwałą. Absolwenci szkoły swą postawą potwierdzili, że uczelnia dobrze przygo- tel.: CA MON 845-184 towała ich do wykonania najtrudniejszych zadań. Na mocy polsko-brytyjskiego porozumienia z listopada 1939 roku, w bazie morskiej Skład i łamanie: w Devonport reaktywowano Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej. W grudniu 1944 MIlitariuM studIO roku została przeniesiona do Okehampton, służąc do czasu jej rozwiązania w grudniu 1946 roku Polskiej Marynarce Wojennej. Kolportaż i reklamacje: W powojennej rzeczywistości w kraju, w styczniu 1946 roku, powołano Oficerską TOPlOGISTIC Szkołę Marynarki Wojennej w Gdyni. W 1955 roku uzyskała ona status akademicki i przemianowano ją na Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej, następnie przekształcono tel.: 22 389 65 87, w Akademię Marynarki Wojennej. Obecnie Akademia jest kuźnią dowódców i oficerów kom.: 500 259 909 sztabowych dla naszych sił morskich oraz państwową uczelnią wyższą otwartą na po- faks: 22 301 86 61 trzeby edukacyjne całego Wybrzeża. email: [email protected] Mimo wielkich trudności państwa Marynarka Wojenna powiększała się i modernizo- www.toplogistic.pl wała. O sile jej ducha świadczy udział w działaniach na szlakach morskich drugiej woj- ny światowej. Po jej zakończeniu, budowana w nowych warunkach, była istotnym ele- zdjęcie na okładce: mentem flot państw Układu Warszawskiego. Obecnie współtworzy siły NATO. Trudna sytuacja w jakiej się znajduje wynika między innymi ze specyficznej lądowej MARIAN kluCzyńSkI mentalności społeczeństwa. Pamiętajmy jednak znamienne słowa admirała Jerzego Świrskiego: „Marynarka Wojenna to ciągłość, cierpliwość i tradycja”. druk: Artdruk Życząc przyjemnej lektury składam Czytelnikom oraz wszystkim Ludziom Morza, aby ul. Napoleona 4, 05-230 kobyłka w czas Świąt zakotwiczyło w naszych domach ciepło, miłość i szczęście, a nowy rok www.artdruk.com przyniósł pomyślność i spełnienie marzeń. kmdr por. dr MArIUSz KonarSKI Nakład: 1500 egz. redaktor prowadzący Prenumerata zamówienia na roczną prenumeratę PM prosimy przesyłać na adres: [email protected] lub składać telefonicznie, dzwoniąc pod numer: 22 684 04 00. „Przegląd Morski” ukazuje się koszt rocznej prenumeraty wynosi 40 zł. od grudnia 1928 roku. 3 SPiS TreŚci PoLiTYka i GoSPODARKA MorSka demokratyczne zwierzchnictwo kmdr ppor. ANdRzeJ Rubaj, kmdr ppor. RySzARd Kawa ................................6 Okręty dla Marynarki Wojennej kmdr w st. spocz. mgr inż. Stanisław WIeleBSkI..........................................18 granice morskie unii europejskiej str. 29 Katarzyna PiotrowskA ..............................................................................29 PoLiTYka Konflikt w cieśninie Ormuz i GoSPODARKA MorSka ppłk w st. spocz. dr inż. JeRzy GarstkA ..........................................................37 Katarzyna PiotrowsKa MorSka SZTuka Wojenna granice morskie Nieudany desant w zatoce Świń unii europejskiej ppor. mar. kRzySzTOf Pająk ........................................................................43 ZabeZPiecZenie dZiałań Żaden podmiot prawa międzynarodowego nie posiada Ratowanie dusz tak rozległych wód terytorialnych kmdr ppor. CzeSław CIChy............................................................................ 51 i innych obszarów morskich, jak unia europejska. Technika i uZbrojenie Symulator artyleryjsko-rakietowy dr hab. inż. JAN Wacław KobieRSkI, kmdr por. dr inż. Stanisław MIlewskI, kmdr por. Mirosław ChMIelIńSkI ...............................................................54 ZabeZPiecZenie dZiałań Kmdr PPor. Czesław CiChy Miniaturowe okręty podwodne kmdr ppor. TOMASz WITkIeWICz ....................................................................60 Ratowanie dusz Klasa Snorkeler kpt. mar. RAfAł MIęTkIeWICz ........................................................................70 Od 7 do 12 maja w rejonie duńskiej wyspy Bornholm odbyły się największe na Bałtyku PraWo i dYScYPLINA cykliczne ćwiczenia służb ratowniczych „Baltic Sarex 2012”. Fałszerstwo materialne dokumentu dr Paweł KobeS ............................................................................................74 SiłY MorSkie innYch PańSTW Rosyjscy marines płk dypl. w st. spocz. zyGMuNT Czarnotta ...................................................80 z życia flot kmdr por. MacieJ NAłęCz .............................................................................. 85 str. 51 Bezpieczeństwo morskie Finlandii SiłY MorSkie innYch PańSTW ZofIA GrodzIńSkA-kleMeTTI .......................................................................96 PłK dyPl. w st. sPoCz. zygmunt Czarnotta historia MorSka Rosyjscy marines dar narodu mgr huBert JANdO .....................................................................................100 utworzona w czasach panowania cara Piotra I Stefan drzewiecki rosyjska piechota morska liczy i jego podwodne aparaty ponad trzysta lat. W czasie kmdr por. rez. dr