Jan Burlikowski KRONIKA powiatu brzeskiego 1971-1973 TOM 3 BRZESKO 2009 © 2009 Copyright ZETO SA Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. Żadna część tej publikacji nie może być powielana, ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych, bez pisemnej zgody posiadacza praw autorskich. Na okładce: widok karty tytułowej rękopisu. Wydawca: ZETO SA 33-100 Tarnów, ul. Urszulańska 25 Przygotowanie tekstów i skanowanie zdjęć z oryginałów: ZETO SA Korekta językowa: Danuta Borowiec Opracowanie graficzne i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza, 32-800 Brzesko, ul. Czarnowiejska 1 ISBN 83-89364-31-X (komplet) ISBN 83-89364-34-4 (tom 3) Od Wydawców Za zgodą Urzędu Miejskiego w Brzesku – właściciela praw autorskich – przedstawiamy Państwu tom II unikalnego dzieła, jakim jest 6 tomów „Kronik Powiatu Brzeskiego” autorstwa Jana Burlikowskiego. Spodziewamy się, że zawarty w „Kronikach” materiał służyć będzie studentom i ludziom z obowiązku zajmującym się historią Ziemi Brzeskiej, ale przede wszystkim mieszkańcom Powiatu Brzeskiego, którym droga jest historia ich rodzinnych stron. Tom II „Kronik Powiatu Brzeskiego” Jana Burlikowskiego wydany został dzięki pomocy finansowej STArOSTWA POWIATOWEgO W BrZESKU SłOWO WSTęPNE KRONIKARZA Oddając do rąk przyszłego Czytelnika kolejny a gdy zdrowie mi na to pozwoli i trudności miną, tom Kroniki Powiatu Brzeskiego, przyznam się, będę kontynuował swoja społeczną pasję. że czynię to z dużą satysfakcją, a nawet powie- W czasie pisania tego tomu zauważyłem pewne działbym, radością. W czasie pisania tego tomu, braki w tomach poprzednich, a przede wszystkim nadeszła bardzo ważna dla mnie chwila w życiu, brak spisów treści*. Do tego tomu dodałem więc przejście na emeryturę. Z dniem 1 września 1973 taki spis, a nadto dołączyłem spisy treści tomów roku przestałem pracować na zajmowanym od poprzednich, to jest za lata 1960-1966 i 1967-1970. 19 lat stanowisku Kierownika Wydziału Organi- Spisy te ułatwią, jak mi się wydaje, przyszłym czy- zacyjno-Prawnego Prezydium Powiatowej rady telnikom wyszukiwanie interesujących ich zapisów. Narodowej w Brzesku. Wydawać się mogło, że Wszystkich, którzy będą kiedyś korzystać teraz dopiero będę mógł oddać się bez reszty swo- z KrONIKI, proszę z góry o wybaczenie mi różnych jej pasji – pisaniu KrONIKI. Dotychczas bowiem braków. Pisałem, jak umiałem, w tym również i na pracowałem nad nią wieczorami oraz w niedziele maszynie do pisania, fotografowałem tym co mia- i inne wolne dni od pracy, co oczywiście w zna- łem, a że nie miałem wiele, dlatego moje zdjęcia są czący sposób ograniczało czas przeznaczony na bardzo amatorskie. W kilku przypadkach posłuży- odpoczynek. Niestety, w związku z przejściem na łem się ogólnie dostępnymi pocztówkami. Wszystko emeryturę wynikły różnorakie trudności, które starałem się jednak robić rzetelnie, aby przekazać w pewnym momencie nawet zahamowały na bli- następnym pokoleniom informacje, jak wyglądał sko rok moją pracę nad KrONIKĄ. Znaleźli się i jak się rozwijał nasz powiat, jak żyli i praco- jednak ludzie, którzy mnie zachęcili do dalszego wali jego mieszkańcy, jakie mieli problemy i jak pisania i pomogli mi w tym. Stąd moja radość, że je rozwiązywali, jakimi cieszyli się osiągnięciami. mimo przeszkód, zakończyłem ten pokaźny tom. rozpocząłem nawet pracę nad tomem następnym, Jan Burlikowski 31 sierpień 1973 r. Ostatni dzień wśród pracowników Wydziału. JAN BUrlIKOWSKI 10 KrONIKA POWIATU BrZESKIEgO (1971-1973) – TOM 3 Świadczenia na budowę taki stan wpływ ma geografia powiatu, a w szcze- szkół i internatów w roku 1970 gólności fakt, że przez powiat prowadzą główne Powiatowy Komitet Społecznego Funduszu szlaki komunikacyjne Kraków – rzeszów oraz Budowy Szkół i Internatów dokonał podsumowa- w kierunku Nowego Sącza i Krynicy. Pierwszą nia wpłat na ten Fundusz w roku 1970. Ogółem trasą w ciągu doby przejeżdża około 18 tys. pojaz- z tej akcji wpłynęła kwota 1881 tys. zł., co ozna- dów. Jak wynika ze statystyki, największą ilość cza, że plan roczny został wykonany w 103,9%. wypadków powodują kierowcy samochodów cięża- Poszczególne grupy zobowiązanych świadczyły jak rowych, którzy są najmniej zdyscyplinowani. następuje: W roku ubiegłym zanotowano niepokojącą nie- 1. pracownicy zakładów pracy Brzeska i po- sprawność autobusów, co było przyczyną 7 wypad- wiatu wpłacili 791 tys. zł. – 120% planu, ków drogowych. Na stan bezpieczeństwa ruchu na 2. wolne zawody wykonały plan w 133% kwotą drogach ma też poważny wpływ zły stan dróg i nieod- 4 tys. zł. powiednie składowanie materiałów na skraju drogi. 4. spółdzielczość wykonała plan w 75%, wpła- cając 150 tys. zł. Najlepszy wiejski klub w powiecie 5. rzemiosło prywatne w 117%, kwotą 47 tys. zł. Za najlepszy klub w powiecie brzeskim uznano 6. handel prywatny w 100%, kwotą 4 tys. zł. w ubiegłym roku placówkę prowadzoną przez gS 7. młodzież szkolna wpłacając kwotę 17 tys. zł., Okocim w Porębie Spytkowskiej. Dobre wyniki, wykonała plan w 85%. osiągane przez tamtejszy Klub rolnika, są między 8. przewidywano świadczenia od rolników innymi zasługą dobrze pracującej Społecznej rady w wysokości 880 tys. zł., wpłynęło 858 tys. zł., tj. Klubu, której przewodniczy Zdzisława Stasik, 97,5%. wchodząca w skład Plenum ZP ZMW w Brzesku. Poszczególne gromady wywiązały się z akcji Działacze miejscowego Koła ZMW na bieżąco inte- zbiórkowej na budowę szkól bardzo nierówno. resują się działalnością klubu. Kierowniczką pla- Najlepiej wypadła gromada Brzesko, która zaj- cówki jest Józefa Karcz, która umie odpowiednio muje pierwsze miejsce w powiecie. W następnej wykorzystać energię i zapał młodych. kolejności idą gromady Borzęcin, Czchów, Jadow- W sali klubowej odbywają się między innymi niki, Szczepanów, Charzewice, Dębno, Biadoliny szkolenia oświatowo-polityczne, organizuje się tu Szlacheckie, Łysa góra, Wojnicz, miasto Brze- również wiele imprez kulturalnych. Młodzi chęt- sko, Doły, Iwkowa, Szczurowa, Zaborów, gnojnik, nie podejmowali i realizowali czyny społeczne, pra- Zabawa, Porąbka Iwkowska, Zakliczyn, Paleśnica, cowali między innymi przy budowie dróg i remon- Jurków. Procentowo wyraża się to liczbami 90% cie budynku klubowego. Na wyróżnienie zasłużyli: w Brzesku i 36,1% w Jurkowie. Pozorna sprzecz- Zbigniew Franczyk, roman rzenno, Czesław ność tych danych polega na tym, że w ciągu roku Cabała. plan globalny w skali powiatu został dla gromad obniżony, podczas gdy w gromadach pozostał ten O działalności sam. Powiatowy Komitet Społecznego Funduszu Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Budowy Szkół i Internatów, dokonując podsumo- Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu wania wyników zbiórkowych w roku 1970, wyraził brzeskiego liczy 1305 członków, zrzeszonych w 19 wszystkim osobom, które wpłaciły datki na ten cel, kołach. Do najaktywniejszych kół należy zaliczyć jak też społecznie zajmowały się akcją zbiórkową, Koło Przyjaciół Dzieci przy Browarze Okocim. serdeczne podziękowania. Koło to posiada świetlicę i plac zabaw i liczy aż 891 członków. Koło ufundowało książeczkę miesz- Wypadki na drogach kaniową dla sieroty z Domu Dziecka w Jasieniu, Podczas spotkania pracowników Inspektoratu ponadto roztacza opiekę nad biednymi dziećmi. ruchu Drogowego z Komendantem Powiatu MO, również aktywnie pracuje Koło Przyjaciół Dzieci majorem Adolfem Dziukiem dokonano analizy przy Przedszkolu Społecznym w Brzesku. Zajmuje wypadków drogowych w roku 1970. W tym czasie się ono gromadzeniem środków na wyżywienie zanotowano w powiecie brzeskim 86 wypadków dzieci, a członkowie tego Koła świadczą liczne drogowych, podczas gdy w roku 1969 było ich 83. prace społeczne na rzecz dzieci. rejestrowano tylko takie wypadki, w których byli W ramach akcji letniej Zarząd Powiatowy TPD zabici i ranni lub straty wynosiły ponad 1000 zł. zorganizował 3 dziecińce wiejskie: w gwoźdźcu, W roku 1969 zanotowano 13 wypadków śmier- Olszynach i Wojniczu. Z dziecińców tych korzy- telnych. W roku 1970 wypadków, w których byli stało 83 dzieci, które tam znalazły fachową opiekę zabici i ranni było 62. Straty materialne spowodo- dydaktyczno-wychowawczą, jak również w zakre- wane przez wypadki drogowe w roku 1969 wyno- sie higieny i zdrowia. Prowadzono także zajęcia siły 469 tys. zł., zaś w roku 1970 – 479 tys. zł. Na z dziećmi na placach zabaw i gier w Brzesku, Fili- 11 JAN BUrlIKOWSKI powicach i Zakliczynie. Zajęcia te prowadzili człon- w sprawie dalszego rozwoju kultury w powiecie kowie TPD. Oprócz tego Zarząd Powiatowy TPD brzeskim. Jak stwierdził w referacie sekretarz prowadził rekrutację i wysyłał dzieci wiejskie na KP, Jan Pilarczyk, baza materialna, służąca dzia- wczasy w mieście. łalności kulturalno-oświatowej, jest w powiecie Poważnym sukcesem było w roku 1970 zor- niemała, bo na 110 miejscowości, tylko 3 nie posia- ganizowanie i otwarcie świetlicy środowiskowej dają tego typu placówek. Zarówno w referacie jak w Brzesku przy ulicy Ogrodowej, do której uczęsz- i w dyskusji postulowano właściwe wykorzystanie cza 50 dzieci. Tam, pod opieką wykwalifikowanej klubów i świetlic. Tylko niektóre z nich prowadzą wychowawczyni, spędzają czas wolny od nauki. rzeczywiście wszechstronną działalność, rozwija- Piękną tradycją w Brzesku jest coroczne orga- jąc różne kierunki pracy kulturalno oświatowej, nizowanie w czasie zimowych ferii, półkolonii dla a więc zarówno polityczno-wychowawczą, jak też dzieci szkolnych. Organizatorem tej pożytecznej artystyczną i rozrywkową. i wysoko cenionej placówki wczasów dziecięcych Do tych wzorowych należą: gromadzki Ośro- jest Zarząd Powiatowy TPD, a miejscem zdrowego dek Kultury w Zakliczynie,