Jan Burlikowski KRONIKA powiatu brzeskiego 1967-1970 TOM 2 BRZESKO 2009 © 2009 Copyright ZETO SA Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. Żadna część tej publikacji nie może być powielana, ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych, bez pisemnej zgody posiadacza praw autorskich. Na okładce: widok karty tytułowej rękopisu. Wydawca: ZETO SA 33-100 Tarnów, ul. Urszulańska 25 Przygotowanie tekstów i skanowanie zdjęć z oryginałów: ZETO SA Korekta językowa: Danuta Borowiec Opracowanie grafi czne i druk: Brzeska Ofi cyna Wydawnicza, 32-800 Brzesko, ul. Czarnowiejska 1 ISBN 83-89364-31-X (komplet) ISBN 83-89364-32-6 (tom 2) KRONIKA POWIATU BRZESKIEGO (1967-1970) – TOM 2 Od Wydawców Za zgodą Urzędu Miejskiego w Brzesku – właściciela praw autorskich – przedstawiamy Państwu tom I unikalnego dzieła, jakim jest 6 tomów „Kronik Powiatu Brzeskiego” autorstwa Jana Burlikowskiego. Spodziewamy się, że zawarty w „Kronikach” materiał służyć będzie studentom i ludziom z obowiązku zajmującym się historią Ziemi Brzeskiej, ale przede wszystkim mieszkańcom Powiatu Brzeskiego, którym droga jest historia ich rodzinnych stron. Tom I „Kronik Powiatu Brzeskiego” Jana Burlikowskiego wydany został dzięki pomocy fi nansowej CARLSBERG POLSKA SA w Warszawie 3 JAN BURLIKOWSKI 4 KRONIKA POWIATU BRZESKIEGO (1967-1970) – TOM 2 SŁOWO KRONIKARZA Z okazji XX-lecia Polski Ludowej, popierając ini- który moim zdaniem powinien znaleźć miejsce cjatywę szeregu Prezydiów Rad Narodowych, Szef w kronice. Jako Kierownik Wydziału Organiza- Urzędu Rady Ministrów, pismem z dnia 10 kwiet- cyjno-Prawnego Prezydium PRN miałem dostęp nia 1964 r. skierowanym do Przewodniczących do materiałów przygotowywanych na sesje PRN WRN, zalecił Prezydiom Rad Narodowych prowa- i posiedzenia Prezydium, jako sekretarz Komitetu dzenie kronik osiągnięć i wydarzeń terenowych. Redakcyjnego Radiowęzła Terenowego opracowy- Zapisy ważniejszych wydarzeń z życia i działal- wałem regularnie od wielu lat audycje o najważ- ności rad narodowych w kronikach stanowić będą niejszych wydarzeniach w powiecie, jako sekre- w przyszłości cenny materiał w prowadzonych tarz Powiatowego Komitetu FJN w latach 1956 przez historyków pracach naukowo – badawczych. do 1966 brałem udział w opracowaniu i przepro- Dzięki kronikom, młode pokolenie będzie mogło wadzeniu programu obchodów Tysiąclecia Pań- lepiej poznać historię swojego środowiska, dzień stwa Polskiego. Rozporządzając tymi materiałami, wczorajszy i dzisiejszy swojego terenu, plany roz- przyjąłem propozycję napisania kroniki, przy czym woju na przyszłość. Taki – według zalecenia Szefa postanowiłem opracować oddzielnie lata 1960 Urzędu Rady Ministrów – miał być cel kronik. – 1966, lata obchodów Tysiąclecia i zawrzeć je Czy podejmując się zadania napisania „KRO- w jednym tomie jako odrębną całość. Wydarzenia NIKI POWIATU BRZESKIEGO” sprostałem od roku 1964 spisywałem na bieżąco, a gdy czas, temu celowi?. Odpowiedzi na to pytanie udzieli okoliczności i zdrowie pozwolą mi na to, może zdo- przyszły jej Czytelnik, którego proszę jednak łam opracować kronikę z lat poprzednich. o pewne wyrozumienie. Kronikę zacząłem pisać Składam gorące podziękowanie tym wszystkim, bowiem po amatorsku, nie mając do tego żadnego którzy dopomogli mi materiałami, zdjęciami lub teoretycznego przygotowania. Podjąłem się jednak słowami zachęty w tej żmudnej i ciężkiej pracy. napisania jej dlatego, że jako pełniący w tym czasie szereg funkcji zawodowych i społecznych, posiada- Jan Burlikowski łem w swoich rękach wiele aktualnego materiału, 5 JAN BURLIKOWSKI 6 KRONIKA POWIATU BRZESKIEGO (1967-1970) – TOM 2 7 JAN BURLIKOWSKI 8 KRONIKA POWIATU BRZESKIEGO (1967-1970) – TOM 2 Narada aktywu rolnego nicy powstania Armii Radzieckiej i Dni Leninow- 10 stycznia 1967 r. odbyła się w Brzesku narada skich, brzeska organizacja TPPR organizowała aktywu rolnego z udziałem przewodniczących obchody rocznic związanych z wybitnymi twór- Gromadzkich Rad Narodowych, sekretarzy Gro- cami kultury rosyjskiej i radzieckiej, w czym przo- madzkich Komitetów PZPR, sekretarzy GK ZSL, dowało Koło przy świetlicy w Dołędze. agronomów, przedstawicieli centrali nasiennych W roku 1965 Zarząd Powiatowy Towarzystwa SOP-ów i Państwowego Przedsiębiorstwa Zbo- Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, współdziałając z or- żowego. Tematem tej narady były nowe zasady ganizacjami kulturalno-oświatowymi, rozwinął kontraktacji zbóż. Zadania aktywu polityczno- szeroką współpracę z amatorskim ruchem arty- gospodarczego w tym zakresie, w świetle ostatnich stycznym. Szczególnym powodzeniem cieszył się wytycznych władz centralnych, omówił kierownik Ogólnopolski Festiwal Amatorów Wykonawców Wydziału Skupu Prezydium Powiatowej Rady Piosenki Radzieckiej, w którym uczestniczyło 6 Narodowej – Tadeusz Ubowski, zaś z uchwałami solistów,3 duety,1 tercet,4 kwartety oraz akom- III Zjazdu Kółek Rolniczych zapoznał zebranych paniujący zespół muzyczny. W wyniku eliminacji sekretarz Powiatowego Zarządu Kółek Rolniczych uzyskano II i IV nagrodę wojewódzką oraz dwa – Józef Szczerba. W dyskusji zwrócono uwagę zespołowe wyróżnienia. m.in. na często biurokratyczne przepisy, które nie- Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej jednokrotnie utrudniają sprawne przeprowadzenie prowadziło szeroką działalność odczytową dzięki kontraktacji. Stwierdzono także, że powiat posiada współpracy z Towarzystwem Wiedzy Powszechnej dużo gleb piaszczystych i dlatego należałoby wpro- oraz lektorską, w której brali udział przedstawi- wadzić kontraktację żyta. Podkreślono, że aktywi- ciele różnych dyscyplin naukowych oraz czołowy ści i działacze polityczno – gospodarczy powinni aktyw społeczno – polityczny. jako pierwsi wykonać swoje plany kontraktacji, Organizowano co roku od 5-ciu do 7-miu kur- aby dać przykład pozostałym mieszkańcom wsi. sów języka rosyjskiego. W bibliotekach i księgar- W naradzie uczestniczyli m.in. sekretarz Komi- niach z okazji rocznic urządzano wystawy książki tetu Powiatowego PZPR – Zdzisław Malik, przed- radzieckiej, a w świetlicach i szkołach poranki, stawiciel Komitetu Wojewódzkiego PZPR, Jan wieczornice, pogadanki, gazetki ścienne. Mło- Jaśkowiec oraz wiceprzewodniczący Prezydium dzież szkolna utrzymywała kontakt z młodzieżą Powiatowej Rady Narodowej, Karol Grochola. radziecką poprzez korespondencję, wymianę wido- kówek i inne formy komunikowania się. Zjazd Powiatowy Towarzystwa Po referacie wywiązała się dyskusja, w której Przyjaźni Polsko-Radzieckiej zabierało głos szereg terenowych działaczy Towa- 12 stycznia 1967 r. obradował w Brzesku Zjazd rzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Wnieśli oni Statutowy brzeskiej organizacji Towarzystwa dodatkowe dane dotyczące działalności kół, które Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Na Zjazd przybyło reprezentują, jak: prowadzenie korespondencji kilkudziesięciu delegatów tej organizacji z terenu z działaczami radzieckimi, wymianę znaczków całego powiatu. Ponadto wzięli w niej udział: pocztowych i książek, płyt z nagraniami polskimi sekretarz KP PZPR – Edward Gołda, członek Pre- i radzieckimi. zydium Wojewódzkiego Zarządu Towarzystwa Zjazd wybrał nowe władze Towarzystwa – poseł Mieczysław Stachura oraz pracownik orga- Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Przewodniczącym nizacyjny Zarządu Wojewódzkiego – Józef Wójcik. Zarządu Powiatowego wybrany został Jan BurIi- Referat sprawozdawczy, obrazujący stan orga- kowski – kierownik Wydziału Organizacyjno-Praw- nizacyjny oraz działalność Towarzystwa Przyjaźni nego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Polsko-Radzieckiej na terenie powiatu, wygłosił zastępcami: mgr Józef Gurgul i mgr Mieczysław przewodniczący Zarządu Powiatowego – Franci- Kurek, sekretarzem Ludwik Jemioło, skarbni- szek Zięcina. Obecnie działa na terenie powiatu kiem Władysław Karaś i członkami Zarządu: Zofi a 10 kół Towarzystwa, w tym 6 w zakładach pracy,2 Bartkiewicz, Franciszek Zięcina, Zygmunt Cehak, w instytucjach i 2 na wsi, zrzeszających ogółem Stanisław Dubiński, Włodzimierz Golonka, Mie- 863 członków. Nadto 11 Szkolnych Kół Przyjaciół czysław Garlicki, Tadeusz Luszowski, Wawrzyniec Związku Radzieckiego zrzeszających 413 uczniów Witowski, Mieczysław Ząbczyk. oraz 3 członków zbiorowych tj. Okocimskie Zakłady W podjętej na zakończenie obrad uchwale, Zjazd Piwowarsko-Słodownicze, Spółdzielnia Ogrodnicza, zobowiązał nowy Zarząd do rozwinięcia szerokiej Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Brzesku. akcji na rzecz rozwoju organizacyjnego TPPR, Działalność Towarzystwa była szeroka. Oprócz popularyzacji celów i zadań Towarzystwa, podjęcia rocznic Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Paź- szczególnie aktywnej działalności w roku bieżą- dziernikowej, Układu o Przyjaźni, Współpracy cym w związku z obchodami 50-tej rocznicy Wiel- i Pomocy Wzajemnej między Polską a ZSRR, rocz- kiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej. 9 JAN BURLIKOWSKI Rocznica Wyzwolenia i mieszkańców Ziemi Brzeskiej z hitlerowskim W tych dniach przypada 22 rocznica Wyzwolenia okupantem. W sposób szczególny mówca nawiązał Ziemi Brzeskiej przez Armię Radziecką i Wojsko do działalności na terenie naszego powiatu Pol- Polskie spod krwawej okupacji hitlerowskiej. Z tej skiej Partii Robotniczej, podnosząc wkład pracy okazji w Brzesku i w całym powiecie odbyły się jej działaczy w dzieło wyzwolenia naszej ojczy- uroczystości rocznicowe. W sobotę, w Brzesku na zny oraz w budowę ludowego państwa polskiego cmentarzu wojskowym, na grobach poległych, przy – w tym również działalności peperowców na Pomniku Nieznanego Żołnierza oraz na symbolicz- terenie naszego powiatu. Podniosłym momentem nej mogile pomordowanych