Iso Jaar Katholieke Arbeidersbeweging in Belgie 1789-1939
ISO JAAR KATHOLIEKE ARBEIDERSBEWEGING IN BELGIE 1789-1939 Tweede deel DE CHRISTEN-DEMOCRAT1E 1886-1914 Onder redactie van Dr. S.H. Scholl. 2. Groei van de politieke democratie Periode van het algemeen meervoudig stemrecht (1893-1919) door PROF. DR. THEO LUYKX De eerste grondwetsherziening van 1893, uitgevoerd tijdens de katholieke regering van August Beernaert, luidde een nieuwe perio- de in van onze politieke geschiedenis. België kende ingevolge deze grondwetsherziening nog wel geen gelijk kiesrecht, vermits elke stemgerechtigde over één tot drie stemmen kon beschikken, doch E de tijd waarin alleen de rijke cijnskiezers het wettelijke land uit maakten behoorde nu voorgoed tot het verleden. De periode van het algemeen meervoudig stemrecht heeft geduurd tot aan de tweede grondwetsherziening van na de Eerste Wereldoorlog, toen het algemeen enkelvoudig of gelijk stemrecht voor alle mannelijke onderdanen werd ingevoerd. Tijdens heel de hier behandelde periode heeft de katholieke partij de volstrekte meerderheid in beide Kamers gehad, doch deze meerderheid was minder groot na 1899, toen bij de verdeling van de toe te kennen zetels het stelsel van de evenredige vertegenwoordi ging werd toegepast, waar voordien de zetelverdeling op basis van het principe der volstrekte meerderheid geschiedde. De katholieke partij, die onafgebroken regeringsverantwoorde lijkheid heeft gedragen, mag echter niet worden voorgesteld als een homogene groep. In haar schoot heerste een felle strijd tussen de conservatieven en de christen-democraten. Deze tegenstelling had tot goed gevolg dat de regerende katholieke partij met een sterke re parlementaire controle had af te rekenen dan in feite door de numeriek zwakke oppositiepartijen kon geleverd worden. De partij vertegenwoordigde inderdaad niet alleen de bezittende burgerklasse, maar ook arbeidersbelangen, die door haar christelijk-sociale vleugel werden verdedigd.
[Show full text]