Naar de film in Heemstede, dat kon in de jaren vijftig van de vorige eeuw in het Minervatheater Tijdschrift over de geschiedenis van aan de Binnenweg, nu het pand van Sissyboy Homeland. Helaas moest het theater al na zeventien jaar zijn deuren sluiten. Heemstede en Bennebroek In 1950 werd de hele inboedel van Huis te Bennebroek geveild, een opzienbarende gebeurtenis waar belangstellenden uit binnen- en buitenland op af kwamen. Twee krantenartikelen uit die tijd schetsen in ronkende bewoordingen alle ophef rond de veiling. Op de menukaart van De Konijnenberg aan de Herenweg was tot 1973 geen pannenkoek te bekennen. ‘H. der Kinderen’ stond er 34 jaar lang boven de toegangsdeur en in de wandeling was eerlijkHeden het dan ook ‘het cafeetje van Der Kinderen’. Jaargang 42– zomer 2015 – nummer 165 Popke Pruiksma uit het Friese Kollum was vanaf augustus 1939 gemobiliseerd in Heemstede. In H een zakagendaatje hield hij een dagboekje bij, dat ons een inkijkje geeft in het dagelijks leven van Prijs C 4,95 die jonge soldaten, die vaak nog nooit van huis waren geweest. Boekhandel Blokker viert dit jaar z’n zestigjarig bestaan. Van een winkeltje aan huis in 1955 groeide de zaak uit tot een gerenommeerde boekwinkel. Galerie de Bleeker aan de Blekersvaartweg is sinds 1971 het domein van Willem Snitker. Met zijn werk en tentoonstellingen heeft deze veelzijdige kunstenaar een stempel gedrukt op het Heemsteedse culturele leven van de afgelopen vijfenveertig jaar. Verder in dit nummer onder meer ook aandacht voor de bijzondere herontdekking van de grafkelder in de Oude Kerk aan het Wilhelminaplein. En natuurlijk een overzicht van de activiteiten en excursies van de HVHB. Een avondje naar de film, het Minervatheater in de jaren vijftig ‘Een roman is ten einde: Huis te Bennebroek onder de hamer’ Het cafeetje van Der Kinderen: Van Ouds de Konijnenberg HeerlijkHeden is het kwartaalblad van de De mobilisatietijd van Popke Pruiksma in Heemstede Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek Boekhandel Blokker 60 jaar De grafkelder onder de Oude Kerk Willem Snitker en Galerie de Bleeker NJV De Haven: ‘troephuis’ en vloot met geschiedenis Willem Okhuijzen, slachtoffer van de Ramp van Westkapelle www.hv-hb.nl Omslag_Heerlijkheden–165_CS6.indd 1 28-07-15 15:18 Inhoud Een avondje naar de film, het Minervatheater in de jaren vijftig 3 Anja Kroon ‘Een roman is ten einde: Huis te Bennebroek onder de hamer’ 8 Martin Bunnik Het cafeetje van Der Kinderen: Van Ouds de Konijnenberg 14 Marloes van Buuren De mobilisatietijd van Popke Pruiksma in Heemstede 17 Hillebrand de Lange Boekhandel Blokker 60 jaar 22 Marloes van Buuren Een onverwachte ontdekking: de grafkelder onder de Oude Kerk 26 Anja Kroon Willem Snitker en Galerie de Bleeker 28 Ellen Kerkvliet NJV De Haven: ‘troephuis’ en vloot met geschiedenis 34 Alexander Senger Willem Okhuijzen, slachtoffer van de Ramp van Westkapelle 39 Marc de Bruijn Van het bestuur Verslag voorjaarsbijeenkomst 45 Excursies en Open Monumentendag 48 Voorwegschool maakt tentoonstelling 50 Foto voorzijde omslag De Trambrug in Bennebroek. De stichting MOVE heeft met de Trambrug in juni 2015 de eerste door de HVHB ingestelde David Eliza van Lennep Erfgoedprijs gewonnen. Voor uw agenda 12 augustus Wandeling langs geveltekens, Haarlem 4 september Tentoonstelling Heemsteedse schatten uit de archieven van t/m 23 oktober de gemeente en de HVHB, burgerzaal raadhuis Heemstede 12 september Open Monumentendag, thema Kunst en ambacht 13 oktober Bezoek aan Noord-Hollands Archief 19 november Najaarsbijeenkomst HVHB, 20.00 u, ’t Trefpunt, Bennebroek heerlijkheden zomer 2015 | 1 Redactie HeerlijkHeden Marloes van Buuren (eindredactie) Frans Harm Ellen Kerkvliet-van Holk Anja Kroon-van Helden Klaartje Pompe Redactieadres Richard Holplein 10 2102 EP Heemstede 023 529 07 56 [email protected] Ledenadministratie en abonnementen Tjarko Rookmaker Raadhuisplein 6 2101 HB Heemstede © Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek 023 547 07 97 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of worden overgenomen zonder [email protected] voorafgaande schriftelijke toestemming van de Historische Vereniging Heemstede- Bennebroek (contact: [email protected]). Bestuur HVHB Jaap Verschoor, voorzitter Gerard Bettink, secretaris Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek Tjarko Rookmaker, penningmeester en ledenadministratie Doelstelling en activiteiten Daan Kerkvliet, karakterbehoud Het bevorderen van kennis over en belangstelling voor de geschiedenis Marc de Bruijn, communicatie en PR Gerry Weijers-van Vugt, van Heemstede en Bennebroek en de zorg voor het karakterbehoud van evenementencommissie hetgeen van historische, stedenbouwkundige, architectonische en/of Marloes van Buuren, landschappelijke betekenis is. De vereniging geeft het kwartaaltijdschrift redactie HeerlijkHeden HeerlijkHeden en historische publicaties uit, organiseert excursies, geeft lezingen, werkt mee aan de jaarlijkse Open Monumentendagen en is alert Secretariaat en contact op de instandhouding van karakteristieke elementen in beide plaatsen. Gerard Bettink Van Merlenlaan 40 2101 GE Heemstede Lidmaatschap en abonnementen 023 528 47 41 Aanmelding, opzegging en adreswijziging bij de ledenadministratie [email protected] of via www.hv-hb.nl. Het lidmaatschap loopt jaarlijks door, tenzij u schriftelijk opzegt vóór 1 november. Commissies HVHB De contributie is € 18,- per jaar (of zoveel meer als u zou willen geven), na ontvangst van een nota over te maken op NL03 INGB 0000 273506 (IBAN) Commissie communicatie t.n.v. Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek. Marc de Bruijn ([email protected]) Buitenlandse leden betalen een toeslag vanwege de hogere verzendkosten. (Het BIC-nummer is: INGBNL2A.) Commissie karakterbehoud Daan Kerkvliet HeerlijkHeden ([email protected]) HeerlijkHeden verschijnt viermaal per jaar. De naam van het tijdschrift verwijst naar de heerlijkheden Heemstede en Bennebroek, die in de Evenementencommissie voorbije eeuwen onder het gezag van een ambachtsheer stonden. De H, Gerry Weijers-van Vugt ([email protected]) twee keer als hoofdletter geschreven, geeft aan dat het ook ‘heden’ nog ‘heerlijk’ is in deze plaatsen te wonen. Het silhouet achter op het omslag Historische commissie geeft van links naar rechts een aantal kenmerkende gebouwen van Ruud Bannink ([email protected]) Bennebroek en Heemstede weer. Voor meer informatie over de commissies, zie www.hv-hb.nl > Wie we zijn > Commissies Bestellen uitgaven HVHB (boeken en tijdschriften) [email protected] Website www.hv-hb.nl Webmaster: Harry Opheikens ([email protected]) Vormgeving HeerlijkHeden Peter Verwey Grafische Produkties bv, Heemstede Drukwerk HeerlijkHeden Ten Brink, Meppel 2 | heerlijkheden zomer 2015 Een avondje naar de film, het Minervatheater in de jaren vijftig Anja Kroon Het Minervatheater aan de Binnenweg was bekend als een multifunctioneel theater waar bekende artiesten optraden, waar concerten werden gegeven en waar plaatselijke verenigingen hun uitvoeringen hielden. Helaas moest het theater al naar zeventien jaar zijn deuren sluiten. Dit artikel belicht het theater als bioscoop in de jaren vijftig. en jaar voor de Tweede Wereld- onbebouwd gebied. Dit rechtvaardigde Eoorlog uitbrak, in 199, verleende een eigen filmtheater. Daarbij was het in de Nederlandsche Bioscoop-Bond een het belang van het Nederlandse film- vergunning aan de N.V. Eindhovensche bedrijf dat de gemeente, die al 20.000 Bioscoop Maatschappij, om een perma- inwoners had die over het algemeen zeer nente bioscoop in Heemstede te bouwen. welvarend waren, een eigen bioscoop Tot dan werden er wel films vertoond, kreeg. Een permanent gebouw genoot bijvoorbeeld in het verenigingsgebouw de voorkeur. Deze bioscoop is er echter St. Bavo aan de Herenweg, maar dat niet gekomen. De plannen verdwenen was incidenteel en niet zo profes- vermoedelijk door de moeilijke tijden in sioneel als in een echte bioscoop. De de ijskast en het verhaal gaat pas verder vergunning werd afgegeven ondanks de in 1950. bezwaren van de Haarlemse bioscopen, Het braak­ die bang waren klandizie te verliezen. Zalennood liggende terrein De Bioscoop-Bond berekende dat de aan de Binnenweg afstand tot de dichtstbijzijnde bioscoop In 1950 verleende de Bioscoop-Bond aan waar het in Haarlem wel 4,5 km zou bedragen, P.A.M. Hoogeveen vergunning voor Minervatheater waarvoor mensen ‘s avonds langs de het oprichten van een A-bioscoop. Dat zou komen, 1950. Haarlemmerhout moesten en door ander wil zeggen dat hij toestemming kreeg voor het vertonen van een onbepaald aantal voorstellingen. Hoogeveen wilde een gebouw neerzetten met een gemengde exploitatie; op vaste dagen filmvoorstellingen en op andere dagen toneel- of concertuitvoeringen. De directeur verwachtte dat bezoekers die de afstand naar Haarlem te ver vonden, zijn theater zeker zouden bezoeken en dat de vele forensen ook blij zouden zijn met een theater in hun woonplaats. Hoogeveen had niet alleen toestem- ming van de Bond nodig, ook het gemeentebestuur moest instemmen. Dat deed het van harte. Heemstede had dringend behoefte aan een representa- tief gebouw dat ter beschikking stond van het culturele leven in het dorp. Een heerlijkheden zomer 2015 | een avondje naar de film, het minervatheater in de jaren vijftig gebouw waar de lokale verenigingen ver- toneelvoorstelling of film stellen ieder gaderingen konden houden of lezingen hun eigen eisen. Daarbij was in 1951 de konden geven, waar toneel-en muziek- zogenaamde horizontale projectie een verenigingen hun uitvoeringen konden dwingende technische voorwaarde.