l 0 | S t r o n a Niniejszy dokument sporządzono zgodnie z zasadą partnerstwa i partycypacji w ścisłym porozumieniu i przy współpracy z samorządem gminnym i przedstawicielami społeczności lokalnej. Zamawiający: Wykonawca: Gmina Markusy EU-Consult Sp. z o.o. ul. Markusy 82 82-325 Markusy ul. Wały Piastowskie 1 80-855 Gdańsk 1 | S t r o n a Spis treści 1. WPROWADZENIE .......................................................................................................................... 4 2. POWIĄZANIE Z DOKUMENTAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE GMINY, POWIATU, WOJEWÓDZTWA I KRAJU ...................................................................................................... 8 3. DIAGNOZA SYTUACJI SPOŁECZNO–GOSPODARCZEJ GMINY MARKUSY .................................. 12 3.1 POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE I ŚRODOWISKO NATURALNE .............................................................................. 12 3.2 DEMOGRAFIA ............................................................................................................................................ 22 3.3 SZKOLNICTWO .......................................................................................................................................... 23 3.4 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ............................................................................................................................... 27 3.5 BEZPIECZEŃSTWO ................................................................................................................................... 38 3.6 POMOC SPOŁECZNA ................................................................................................................................. 39 3.7 INFRASTRUKTURA MIESZKANIOWA I WODNO-KANALIZACYJNA ..................................................... 47 3.8 INFRASTRUKTURA TECHNICZNA I FINANSE ........................................................................................ 56 3.9 OCHRONA ZDROWIA ............................................................................................................................... 72 3.10 TURYSTYKA, SPORT I REKREACJA .......................................................................................................... 73 3.11 OŚWIATA I KULTURA ................................................................................................................................ 79 4. ANALIZA STRATEGICZNA ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO GMINY .................... 88 4.1. WYNIKI BADAŃ ........................................................................................................................................................ 88 4.2. METRYCZKA .............................................................................................................................................................. 93 4.3. ANALIZA SWOT ......................................................................................................................................................... 95 4.4. WIZJA I MISJA ............................................................................................................................................................ 99 4.5. CELE STRATEGICZNE I OPERACYJNE .................................................................................................................. 100 4.5.1. Zadania w ramach poszczególnych celów strategicznych i operacyjnych ...................................................................... 102 5. SYSTEM WDRAŻANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY MARKUSY ............................................... 114 5.1. KLUCZOWE INSTYTUCJE I PODMIOTY ZAANGAŻOWANE W PROCES WDRAŻANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY MARKUSY .......................................................................................................................................................... 114 5.2. GŁÓWNE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY MARKUSY ........................................... 115 2 | S t r o n a 6. MONITORING I EWALUACJI STRATEGII ROZWOJU GMINY MARKUSY ................................... 118 6.1. MONITORING .......................................................................................................................................................... 120 6.2. EWALUACJA ............................................................................................................................................................. 123 7 ZESTAWIENIE TABEL I WYKRESÓW ................................................................................................. 125 7.1. SPIS RYSUNKÓW ...................................................................................................................................................... 125 7.2. SPIS WYKRESÓW ...................................................................................................................................................... 125 7.3. SPIS TABEL ............................................................................................................................................................... 127 3 | S t r o n a 1. Wprowadzenie Obecnie dominującym podejściem przy prowadzeniu polityki na szczeblu samorządowym jest zintegrowane zarządzanie strategiczne rozwojem. Niezbędną bazą do efektywnego zarządzania jest opracowanie spójnych dokumentów planistycznych. Poniższa Strategia Rozwoju Gminy Markusy 2020+ określa główne cele rozwoju i działania, które należy podjąć, aby założone cele zrealizować. Jednocześnie Strategia jest platformą współdziałania na rzecz Gminy wszystkich zainteresowanych podmiotów i najważniejszych aktorów lokalnego życia społecznego - Władz Gminy, mieszkańców, przedsiębiorców i organizacji pozarządowych. Należy zaznaczyć, że w trakcie tworzenia dokumentu wysłuchano i wzięto pod uwagę głos lokalnej społeczności. Mieszkańcy mieli możliwość wypowiedzenia się w przeprowadzonym badaniu ankietowym. Warto zaakcentować, że proces realizacji poniższego dokumentu będzie najefektywniejszy przy współpracy wszystkich Interesariuszy Strategii. Wypracowana Strategia nie posiada określonego horyzontu czasowego. Wynika to z faktu, że realizacja celu głównego oraz wizji Gminy Markusy jest procesem ciągłym oraz elastycznie reagującym na zachodzące zmiany społeczno-gospodarcze w regionie i kraju. Wraz z tworzeniem Strategii Rozwoju Gminy Markusy 2020+, pracowano również nad: sporządzeniem wniosków do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o odstąpieniu od przeprowadzania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko lub ustalenia jej zakresu, przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z Obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2016 poz. 353), w przypadku konieczności jej opracowania. 4 | S t r o n a Zakres prac Prace nad opracowaniem Strategii rozwoju przebiegały zgodnie z zaprezentowanym i omówionym harmonogramem. Obszary strategiczne, które były analizowane w Strategii: położenie geograficzne i środowisko naturalne; demografia, struktura zatrudnienia, przedsiębiorczość; sfera społeczna, bezpieczeństwo; infrastruktura techniczna i finanse; ochrona zdrowia; turystyka, sport i rekreacja; oświata i kultura. Metody i techniki badawcze W trakcie prowadzonych prac nad niniejszą Strategią, wykorzystane zostały następujące techniki badawcze: Analiza materiałów (desk research) Jest to metoda badań społecznych, która zakłada szczegółową analizę istniejących już i dostępnych danych. W jej wyniku nastąpiło scalenie, przetworzenie i analiza danych rozproszonych dotychczas wśród rozmaitych źródeł. Analiza danych zastanych zapewniła zdobycie informacji, które można otrzymać drogą analizy opracowań i ekspertyz. Omawiana technika wolna jest od większości obciążeń charakterystycznych dla badań reaktywnych, takich jak efekt ankieterski. Pozwoliło to tym samym na uzyskanie wysoce obiektywnych informacji. Ponadto stanowiły one doskonały wstęp do dalszych badań. Wyniki uzyskane w trakcie analizy desk research mogły posłużyć bowiem do realizacji dalszych etapów badania, przede wszystkim nakierowując zespół badawczy na konkretne problemy, których analizę pogłębiono i wyjaśniono w wyniku realizacji badań reaktywnych. Głównym źródłem informacji był Bank Danych Lokalnych. Na podstawie uzyskanych danych opracowano diagnozę strategiczną Gminy Markusy. Dodatkowo w Strategii uwzględniono obowiązujące w gminie lokalne dokumenty planistyczne i strategiczne. Uwzględniony został 5 | S t r o n a także aspekt społeczny, gospodarczy i przestrzenny, w oparciu o zadania określone w ustawie o samorządzie gminnym oraz inne ustawy szczególne. Wywiad telefoniczny wspomagany komputerowo (CATI) Wywiad telefoniczny wspomagany komputerowo to technika służąca do realizacji badań ankietowych. Pozwala w krótkim czasie dotrzeć do dużej liczby respondentów i uzyskać od nich niezbędne informacje. Jej główną przewagą nad osobistym wywiadem kwestionariuszowym jest znacznie ułatwiony kontakt z respondentem, który może być nieobecny w swoim mieszkaniu w danym terminie. Dobór próby: przedstawiciele grup administracji samorządowej, przedsiębiorców, organizacji pozarządowych, lokalnych liderów oraz mieszkańców. Liczebność próby: 114 osób Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne to sposób uzyskiwania opinii, stanowisk, propozycji itp. od przedstawicieli instytucji