Plan odnowy miejscowo ści Ostrowite 2009-2016 Zał ącznik do uchwały nr XXX/291/09 Rady Miejskiej w Czersku z dnia 26 lutego 2009 r. Z SPIS TRE ŚCI strona Wst ęp 3 I. Charakterystyka miejscowo ści 5 1 Poło Ŝenie, powierzchnia, liczba ludno ści. 5 2 Historia 7 3 Przestrzenna struktura miejscowo ści. 7 II Inwentaryzacja zasobów słu Ŝą cych odnowie miejscowo ści. 8 1 Zasoby przyrodnicze 8 2 Dziedzictwo kulturowe. 9 3 Obiekty i tereny. 10 4 Infrastruktura społeczna. 10 5 Infrastruktura techniczna. 11 6 Gospodarka i rolnictwo. 12 7 Kapitał społeczny i ludzki. 12 III Ocena mocnych i słabych stron miejscowo ści. 14 IV Opis planowanych zada ń na lata 2009-2016 16 2 Wst ęp. Rada Sołecka przyj ęła, Ŝe racjonalne gospodarowanie zasobami środowiska naturalnego i wła ściwe zagospodarowanie przestrzenne sołectwa warunkuje mo Ŝliwo ść realizacji wszystkich funkcji (mieszkaniowej i turystycznej), ł ącznie z malej ącą funkcj ą rolnictwa. Mo Ŝliwo ści ekonomicznego rozwoju wsi wi ąŜ emy z tworzeniem warunków do dywersyfikacji źródeł dochodów zarówno rodzin rolniczych jak i pozarolniczych. Rolnicy - szczególnie ci, którzy nie s ą i nie b ędą w stanie utrzyma ć si ę z dochodów ze swych niewielkich gospodarstw - powinni by ć wspierani w wysiłkach na rzecz dywersyfikacji źródeł dochodów, przez podejmowanie dodatkowej działalno ści zarobkowej w obr ębie własnego gospodarstwa i poza nim. Mo Ŝe to by ć produkcja specjalnych surowców rolniczych do przetwórstwa lub le śnictwo czy przetwórstwo drewna, a tak Ŝe dodatkowa praca na wsi, ale poza rolnictwem. Z tym ostatnim ł ącz ą si ę przede wszystkim usługi turystyczne świadczone na bazie gospodarstw rolnych (szczególnie agroturystyka), dla rozwoju których w sołectwie Kurcze i wsi Ostrowite istniej ą szczególnie sprzyjaj ące warunki przyrodnicze predysponuj ące teren do uprawiania turystyki aktywnej. Rozwój turystyki powinien tak Ŝe sprzyja ć działaniom na rzecz ochrony i wzbogacania lokalnego krajobrazu i lokalnych tradycji kulturowych, jako podstawy atrakcji turystycznej lokalnego środowiska. Zakładamy, Ŝe harmonijny rozwój gospodarki, kultury i środowiska społecznego i kulturowego sołectwa wymaga nowoczesnej infrastruktury, przede wszystkim w postaci rozbudowy infrastruktury turystycznej oraz polepszenia zagospodarowania przestrzeni publicznej. Przyj ęte zało Ŝenia stanowi ą o ś konstrukcyjn ą programu odnowy skupiaj ącego si ę na dwóch zadaniach: 1. Rozwój turystyki wiejskiej i agroturystyki, jako głównego elementu koniecznej dywersyfikacji źródeł dochodów mieszka ńców sołectwa Kurcze i wsi Ostrowite; 3 2. Ochrona dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego jako wa Ŝnego ogniwa wzmacniania atrakcyjno ści sołectwa (produkt turystyczny) oraz odbudowy to Ŝsamo ści kulturowej jej mieszka ńców. Za podstawowe narz ędzie realizacji przedło Ŝonego planu odnowy uznali śmy polepszanie oferty turystycznej, jako stymulatora integruj ącego działania zwi ązane z realizacj ą planu odnowy, a tak Ŝe działaj ącego na rzecz wzmocnienia kapitału społecznego niezb ędnego do powodzenia procesu odnowy. Inwestowanie w popraw ę oferty rekreacyjnej i turystycznej stworzy warunki do bezpiecznego wypoczynku oraz uatrakcyjni pobyt turystów. 4 I. Charakterystyka miejscowo ści. 1. Poło Ŝenie, powierzchnia, liczba ludno ści. Wie ś Ostrowite le Ŝy na terytorium sołectwa Kurcze. Sołectwo poło Ŝone jest na południu Województwa Pomorskiego, w powiecie chojnickim, na południowym-wschodzie Gminy Czersk. Terytorium sołectwa obejmuje obszar 3325 ha, z czego 70 % to lasy. W skład sołectwa wchodz ą miejscowo ści: Kurcze, Bagna, D ąbki, Konewki, Ostrowite, Twaro Ŝnica, Ustronie zamieszkałe ł ącznie przez 354 stałych mieszka ńców (Ostrowite – 52 osób, Kurcze – 96 osób, Bagna – 25 osób, D ąbki – 85 osób, Konewki – 7 osób, TwaroŜnica – 10 osób, Ustronie – 79 osób). Ostrowite Województwo Pomorskie – podział administracyjny 5 Ostrowite gmina Czersk Ostrowite Sołectwo Kurcze 6 2. Historia. Brak źródeł i opracowa ń na temat najstarszych dziejów wsi i okolic. W latach Rzeczpospolitej szlacheckiej wie ś i okolice nale Ŝały do starosty tucholskiego. W latach 1918-1920 walczyła tutaj grupa partyzancka. W okresie od wrze śnia do grudnia 1944 r. działała tutaj grupa desantowo-partyzancka, maj ąca swoj ą baz ę w lesie ok. 2 km od wsi Ostrowite. Obecnie wie ś Ostrowite ma charakter letniskowy i stanowi tradycyjne miejsce wypoczynku mieszka ńców Czerska i okolic oraz licznie odwiedzaj ących te tereny turystów. 3. Przestrzenna struktura miejscowo ści. Miejscowo ści na terenie sołectwa maj ą charakter rekreacyjny i turystyczny. Ostrowite stanowi enklaw ę śródle śną, charakteryzuje si ę zwart ą zabudow ą poło Ŝon ą wzdłu Ŝ głównej ulicy. Wi ś le Ŝy na południowo-wschodnim brzegu jeziora Ostrowite. 7 II. Inwentaryzacja zasobów słu Ŝą cych odnowie miejscowo ści. 1. Zasoby przyrodnicze Cały teren sołectwa poło Ŝony jest na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Cisy nad Czerska Strugą Rezerwat „Ustronie” Fragment Parku Krajobrazowego „Bory Tucholskie” Na terenie sołectwa poło Ŝone s ą dwa rezerwaty przyrody: - „Ustronie” - utworzony w 1958 roku dla ochrony fragmentu lasu mieszanego o charakterze naturalnym z okazami jarz ębu brekinii. Rezerwat „Ustronie” 8 - Cisy nad Czersk ą Strug ą” - utworzony w 1982 roku dla zachowania stanowiska cisa pospolitego. Rezerwat „Cisy nad Czerska Strug ą” Jezioro Ostrowite o pow. 59,6 ha, poło Ŝone 6 km na wschód od Czerska od strony północnej przylega do lasu, a od południowej do wsi Ostrowite. Na jeziorze w małym stopniu wyst ępuje ro ślinno ść nadwodna natomiast w znacznym stopniu ro ślinno ść podwodna. Jest jeziorem atrakcyjnym w ędkarsko z powodu du Ŝej populacji du Ŝego amura i karpia. Co roku regularnie zarybiane w ęgorzem, karpiem, linem i szczupakiem. 2. Dziedzictwo kulturowe. Miejsca pami ęci narodowej: − Ostrowite – obelisk upami ętniaj ący rozstrzelanie w latach 1942-1944 w lasach w rejonie Ostrowitego szeregu Polaków za udzielanie pomocy osobom ukrywaj ącym si ę − Kurcze – obelisk upami ętniaj ący rozstrzelanie przez policj ę niemieck ą w roku 1944 rodziny Rolbieckich z Kurczego − Ustronie – obelisk upami ętniaj ący szereg mordów na osobach udzielaj ących pomocy partyzantom w latach 1943-1944 9 Obelisk w Ostrowitem. 3. Obiekty i tereny. Szlaki turystyczne: − ”Dziewi ęciu z nieba” Szlachta - Lipowa Tucholska - Jez. Długie - Kr ąg - Jez. Okr ągłe - Ostrowite - D ąbki - jez. Świdno - le śnictwo Łukowo – Gutowiec; zn. niebieskie; długo ść 30 km − "Partyzantów AK" - Szlachta - D ąbki - Twaro Ŝnica - Fojutowo - Czersk Świecki; szlak pieszy, kolor niebieski, długo ść : 22 km 4. Infrastruktura społeczna. Stanica wodna – poło Ŝona nad jeziorem Ostrowite, baza szkoleniowa dla zawodników uczniowskich klubów sportowych z czerskich szkół. Stanica wyposa Ŝona jest w sprz ęt pływaj ący (deski windsurfingowe, kajaki, łodzie klasy PUCK i OPT i łódka Vaurien), udost ępniany równie Ŝ turystom wypoczywaj ącym nad jeziorem. Na terenie stanicy w okresie wakacji letnich organizowane s ą obozy wypoczynkowe i treningowe dla dzieci i młodzie Ŝy. Stanica wymaga modernizacji i rozbudowy pod k ątem rozwoju bazy Ŝeglarskiej, tj. m.in. rozbudowy budynku o sanitariaty, budowy pomostu itp. 10 Stanica wodna w Ostrowitem. Autocamping nad jeziorem Ostrowite - na terenie autocampingu znajduje si ę pole namiotowe na 400 miejsc, oraz 30 stanowisk dla przyczep campingowych. Do u Ŝytku turystów udost ępniony jest budynek socjalny mieszcz ący sanitariaty, natryski, kuchni ę, pralni ę oraz pomieszczenie gastronomiczne. Budynek ten pełni równie Ŝ funkcj ę świetlicy. Obiekt wybudowano na pocz ątku lat 90-tych XX w., a obecnie wymaga gruntownej modernizacji i przebudowy. Brakuje w nim m.in. toalet z dost ępem dla osób niepełnosprawnych. Teren nad jeziorem Ostrowite wymaga doinwestowania w sferze infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej, tj. budowy boisk do gry w siatkówk ę pla Ŝow ą, obiektów małej architektury, placu zabaw dla dzieci, przebudowy pla Ŝy wraz z budow ą bezpiecznego pomostu przy pla Ŝy oraz ogrodzenia terenu i parkingu. Autocamping w Ostrowitem. 11 5. Infrastruktura techniczna. Wie ś Ostrowite poło Ŝona jest wzdłu Ŝ drogi asfaltowej b ędącej cz ęś ciowo w zarz ądzie powiatu chojnickiego i gminy Czersk, utwardzenia natomiast wymagaj ą drogi boczne. We wsi Ostrowite znajduje si ę sie ć wodoci ągowa i kanalizacyjna. Odpady stałe od mieszka ńców odbiera Zakład Usług Komunalnych w Czersku. Na terenie sołectwa istnieje sie ć telefonii stacjonarnej, lecz nie spełnia ona współczesnych wymaga ń, np. nie obsługuje internetu, natomiast zasi ęg telefonii komórkowej jest znikomy. 6. Gospodarka i rolnictwo. Na terenie sołectwa zarejestrowanych jest 9 osób fizycznych prowadz ących działalno ść gospodarcz ą (w tym 2 osoby w Ostrowitem, 3 – w Kurczem, 2 w Ustroniu i 2 w D ąbkach): sklepy – 2, zakłady stolarskie i obróbka drewna – 3, usługi budowlane - 2, inne - 3. Na terenie sołectwa Kurcze znajduje si ę 94 gospodarstwa rolne, z czego 44 we wsi Ostrowite, 55 % ogólnej powierzchni gospodarstw w sołectwie to grunty orne, 43% to u Ŝytki zielone, 2% - inne. Na terenie sołectwa funkcjonuj ą równie Ŝ 1 gospodarstwo ekologiczne posiadaj ące stosowny certyfikat. Ostrowite ma charakter wsi letniskowej, znajduje si ę tutaj 19 budynków letniskowych, co stanowi 51 % ogólnej liczby budynków mieszkalnych. 7. Kapitał społeczny i ludzki. Stanica wodna w Ostrowitem funkcjonuje pod opiek ą Mi ędzyszkolnego Uczniowskiego Klubu Sportowego „Razem” z Zespołu Szkół Specjalnych w Czersku. Powadzony jest tutaj program socjoterapeutyczny „śeglarska bra ć” – realizowany z udziałem dzieci