Nº 1.134 Do 24 ao 30 de xuño Como revitalizar de 2004 Así lle Ano XXVII - IV Xeira o Día disputa o PP das o escano Letras a Nogueira (Páx. 24) FUNDADO EN 1907 (Páx. 7) 1,75 euros Rosalía de Castro vista por Maside. Máis de tres mil mortos nas costas galegas nos últimos cen anos O país dos OsOs lumeslumes afogados dodo SanSan XoánXoán Dos areais da costa, (Páx. 2 e 3) ás prazas das vilas, Galiza ardeu, un ano máis, na noite de San Xoán. Tamén continuou a tradición de facerlles trasnadas aos veciños (Páx. 31) XAN CARBALLA SER OU NON A ACTA DO DEPUTADO CAMILO NOGUEIRA, QUE SE DISPUTAN Fraga afirma BNG e PP, non representa unicamente a poxa por un parlamentario, XURXO BORRAZÁS senón que pon en xogo a fiabilidade dun sistema político no que to- que se dos teñan semellantes oportunidades. O PP pode legalmente reclamar até onde xulgue preciso para conseguir a acta, mais sen subverter o presentará mandato dos electores. É o sistema electoral quen lles debe garantir a igualdade de oportunidades a todos os participantes. Se a circuns- se periga crición electoral é única nas europeas, debe ser a Xunta Electoral Central a encargada de velar pola legalidade e non as provinciais, on- a unidade de moitas organizacións non teñen presenza. Se a maquinaria electo- ral do PP é quen de pór de manifesto supostos erros materiais na su- do partido ma das actas, a revisión debe estenderse a todo o proceso, para dei- (Páx. 9) xar clara así a limpeza dos comicios. A presión do bipartidismo está a poñerse de manifesto nestes feitos, mais tamén noutros. As prome- sas socialistas de chegar ao fondo do ocorrido nos atentados do 11-M esquécese só uns meses despois por “razóns de Estado”. ¿Podemos A REALIDADE COMO CREACIÓN crer o PSOE cando afirma que non existiu pacto co PP para preser- Cesar Mosquera: Unha novela que relata var a José María Aznar de comparecer na Comisión de Investiga- ‘A celulosa é a historia da súa propia creación. ción? En democracia non é aceptábel que, o mesmo que Aznar co GAL, a verdade se dirima en filtracións interesadas, para mellor pre- terceiromundista’ ♦ servar unha alternancia que impida verdadeiras reformas políticas. (Páx. 13) Ano XXVII G Do 24 ao 30 de xuño 2004 G Nº 1.134 Nos últimos cen anos faleceron 3.225 persoas en naufraxios nas costas galegas A patria dos afogados RUBÉN VALVERDE Foron 3.225 mortos en máis de un milleiro de naufraxios. Este é o saldo que arroxa o mar en Gali- za ao longo do século XX. Dende chalanas até cargueiros, pasando por bateas, buques de guerra, pesqueiros ou petroleiros. Ningún barco semella estar a salvo de ser engulido polas fortes correntes da nosa costa. O afundimento de O Bahía hai unhas semanas trae a actualidade a desgraza no mar. Falar do mar en Galiza é imposí- cara ás correntes e os temporais. vítimas. Meses despois, o Golon- vela pasaba de longo sen avista- recordan en Galiza. Corría o ano bel sen mencionar os naufraxios, O primeiro afundimento rexis- drina, patroneado por Ramón los, foise ao fondo entre o cansazo 1950 e ía celebrarse en San Simón as vítimas e os heroes que sobrevi- trado do século XX foi o do buque Morales e que levaba a bordo ca- e a desesperación. Pouco despois unha reunión dos chamados Ca- viron ás adversidades. O século mercante inglés Turret ao oeste do tro tripulantes, dous deles irmáns, os tres mariñeiros foron rescata- maradas da garda de Franco. Un XX foi especialmente negativo pa- cabo Fisterra. Apareceu a metade naufraga preto de punta Nariga dos por unha gamela. grupo de rapaces e os seus moni- ra os navegantes malia os grandes do barco encallado sobre unhas (Malpica). Un dos mariñeiros mo- Pero non só a Costa da Morte tores, 64 en total, saíron da illa de avances técnicos que foron re- rochas e a outra metade descando rreu no acto. Os demais agarrá- foi escenario de traxedias. Nos San Simón, onde estaban acampa- xistrando os barcos. Semella que na area, o día 29 de xaneiro de ronse aos remos. Faustino, que arredores da illa de San Simón, dos, para ir xogar un partido de o desenvolvemento da técnica 1900. Os náufragos foron recolli- termaba do seu irmán máis cativo, dentro da Ría de Vigo, aconteceu fútbol á illa de Redondela. A pou- non foi aínda quen de plantarlle dos por outro buque. Non houbo Carmelo, ó ver que un barco de unha das maiores traxedias que se Continúa na páxina seguinte Redacción: Negro, V.M. Vázquez Portomeñe, Eyré Val, Xesús Piñeiro, Manuel Vilar, ÚLTIMA PÁXINA: X.R. Pousa, X.A. Redacción e Administración: Xan Carballa, Manuel Veiga, Horácio A. Gato Soengas, Suso de Toro, Lois Lupe Gómez, Xavier Seoane, Adolfo Gaciño, Fran Alonso, Manuel Cidrás. Príncipe 22, baixo. 36202 Vigo. Vixande, Carme Vidal, César Lorenzo Diéguez, Antón Grande, Xavier López, Boado, Xosé Freire, Marcos Valcárcel, Apartado 1371. 36200 Vigo Gil, Mar Barros, Rubén Valverde, Paco Manuel Lugrís, Xosé M. Añel, Rodolfo Dacuña, Xesús González Fotografía: Andrés Panaro, Xosé Marra. Edita: Vila Barros (Fotografía), Perfecto Conde. Manuel Rivas, Carlos Aymerich. Gómez, Gonzalo Vilas, Franck Meyer, Edición Electrónica: Promocións Culturais Galegas S.A. www.anosaterra.com Heitor Mera Herbello, Xosé M. Buxán Ilustración: Edicións Especiais: SOCIEDADE: X. Vázquez Pintor, Xavier Bran, Marta Dacosta, Xosé Valiñas, Xosé Lois, Pepe Carreiro, Calros Silvar, Consello de Administración: Xosé Enrique Acuña. Queipo, Henrique Harguindey. Teléfonos: Damián Villalaín, Xerardo Pardo de Gonzalo Vilas, Suso Sanmartín, REDACCIÓN: PRESIDENTE: Deseño de Maqueta: ECONOMÍA: Manuel Cao, X.F. Pérez Oia, Vera, José Viale Moutinho. Ana Pillado Vega, Hermo, Garrincha, 986 433 886 - 222 405. Xosé Fernández Puga. Xoselo Taboada. Xosé García. Uxía e Brais, Roi Cagiao. Fax 986 223 101. VOGAIS: FIN DE SEMANA: Francisco Carballo, PENÍNSULA: G. Nuno de Faria, Manuel ORREO LECTRÓNICO Cesáreo Sánchez Iglesias, Marga Romero, César Varela, Xefe de Publicidade: C E : Coordenación Humor Gráfico: Lombao, Daniel Álvarez, A. Marqués. [email protected] Xosé Mª Dobarro, Manuel Mera, Picho Suárez. Xurxo F. Ledo, Francisco A. Vidal, Carlos Martínez Muñoz Manuel Veiga, Xan Carballa, Miguel MUNDO: Xulio Ríos, Moncho F. Leal, Antón Patiño Regueira, Rudesindo [email protected] ADMINISTRACIÓN, SUBSCRICIÓNS E PUBLICIDADE: Barros e Bieito Alonso. Colaboradores: Gustavo Luca de Tena, Ignacio Soutelo, Irmandade dos Vinhos, Xosé 986 433 830* Xefa de Administración: SECRETARIO: GALIZA: Bieito Iglesias, X.L. Franco Ramonet, Ramón Chao. Miranda. Blanca Costas Imprenta: E.C. C-3 1958. Xan Piñeiro. Grande, Abelardo Vázquez, X.L. Muñoz DEPORTES: Manuel Pampín. Portabales, Martina F. Bañobre, X.C. LECER: Xesús Vaamonde Cid. Subscricións: Depósito Legal: C-963-1977 . Director: Garrido Couceiro, X.M. Sarille, Miguel CULTURA: Ramiro Fonte, Vítor Vaqueiro, Lola Fernández Puga Afonso Eiré López. Barros, Xesús Veiga, Mª Pilar Garcia Pilar Pallarés, Celso López Pazos, X.M. [email protected] ISSN: 0213-3105. Nº 1.134 G Do 24 ao 30 de xuño de 2004 G Ano XXVII Vén da páxina anterior Todos eran naturais de Santander. corda ao pé do cantil onde esta- co de partiren do embarcadoiro, a O Bonifaz levaba no intre da coli- ban sendo engulidos os náufra- bordo da motora de pasaxe mon- sión a 54 persoas a bordo. Vinte gos polos golpes de mar. O 31 de china tripulada por dous homes, figuran aínda como desapareci- decembro dese mesmo ano cele- Fabeiro e Carlos, envorcaron por das. Cinco faleceron. brouse no pazo dos Deportes de mor do sobrepeso. No ano 1970, no mesmo que Riazor un festival en beneficio Pouco despois do naufraxio naufragaba o petroleiro Poly- das familias das vítimas do nau- achegouse unha muller, Carme commander, ocorría outro acci- fraxio, ao que asistiron unhas Almoina, veciña de Cesantes, que dente de gran importancia na Ría tres mil persoas. recataría a catro náufragos. A pe- da Coruña. A brétema, o mar de sar de todo, un deles falecería mi- fondo, un despiste, o cansazo ou Barcos desaparecidos nutos despois. Tamén acudiron o a confianza. Aínda hoxe non se rescate empregados da fábrica de saben as razóns do naufraxio do En ocasións non só non son atopa- conservas Job. A maior parte dos pesqueiro La isla. Foi despois dos os cadáveres dos mariñeiros alberguistas procedían de zonas desa traxedia cando se decidiu mortos, senón que tampouco apa- do interior de España e non sabí- crear un grupo de rescate mari- recen os propios barcos. Un dos an nadar. En total morreron 43 ño. O accidente produciuse por casos que máis se recordan foi do persoas. As tarefas de rescate dos un choque dos baixos do barco pesqueiro coruñés Liraña o dez de corpos duraron dous días. contra unha rocha. Eran as cinco xaneiro de 1973. Foi buscado polo Un dos primeiros accidentes da madrugada. Os catorce tripu- avión anfibio Gruman Albatros do de petroleiros acontecidos na cos- lante que ían a bordo lanzáronse Servizo de Salvamento de Rescate ta galega foi o do Bonifaz. Fora ao mar en medio da oscuridade. con base en Palma de Mallorca. O construído en Cádiz e navegaba Sobre as sete e media da mañá resultado foi nulo. O barco e a súa baixo pavillón español facendo o dono dun ultramarinos da zona tripulación danse por desapareci- servizos para a empresa estatal coruñesa das Lagoas ouviu gritos dos o 18 de xaneiro. Campsa. Desatracou do porto da procedentes da auga. Acudiu xun- Tres días despois, o petroleiro Coruña o dous de xullo de 1964. to a varias persoas a zona de onde con base en Ferrol Soledad atopa Coa tripulación viaxaban seis viñan as voces.