goris saxelmwifo saswavlo universiteti Savi zRvis saerTaSoriso universiteti samecniero konferencia „qarTul-Turquli urTierTobebi“ 30 marti, 2012, gori, saqarTvelo GORI STATE TEACHING UNIVERSITY INTERNATIONAL BLACK SEA UNIVERSITY The Scientific Conference “Georgian-Turkish Relations” March 30, 2012, Gori, Georgia gamomcemloba `universali~ Tbilisi 2012 UDC(uak)378.4(479.22:560)(063) q-279 წინამდებარე სამეცნიერო შრომების კრებული მოიცავს 2012 წლის 30 მარტს ჩატარებულ ა(ა)იპ- გორის სასწავლო უნივერსიტეტისა და შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ერთობლივ სამეცნიერო კონფერენციაზე - „ქართულ-თურქული ურთიერთობები“ წარმოდგენილ სამეცნიერო ნაშრომებს. The Collection covers the scientific works presented at the joint Scientific Conference of NPLE-Gori Teaching University and International Black Sea University - "Georgian-Turkish Relations" held on March 30, 2012. საორგანიზაციო კომიტეტი: გიორგი სოსიაშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორი, პროფესორი (კომიტეტის თავმჯდომარე) შევქეთ ერჯან თუნჩი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის რექტორი, პროფესორი გიული ალასანია, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პრორექტორი, პროფესორი გიორგი ხორბალაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი, ასისტენტ–პროფესორი ალექსანდრე მღებრიშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილე, პროფესორი ლევან მიდოდაშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი, პროფესორი ქეთევან ბარბაქაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის დეკანი, ასოცირებული პროფესორი მზია ზანგალაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის განათლების, ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, დოქტორი ნუგზარ აბრამიშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა, ბიზნესისა და სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი ანა იმნაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების უფროსი ელდარ მამისთვალიშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ისტორიისა და არქეოლოგიის სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრის ხელმძღვანელი, პროფესორი ნათელა დოღონაძე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პრორექტორი, პროფესორი თამარ შიოშვილი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტისა და განათლების ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი ფარუქ გურსოი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, ასოცირებული პროფესორი ილიას უსტუნიერი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ენათა სკოლის დირექტორი, ასოცირებული პროფესორი ილიას ჩილოღლუ, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ბიზნესის მართვის ფაკულტეტის დეკანი, ასოცირებული პროფესორი © goris saxelmwifo saswavlo universiteti, 2012 gamomcemloba `universali~, 2012 Tbilisi, 0179, i. WavWavaZis gamz. 19, : 2 22 36 09, 5(99) 17 22 30 E-mail: [email protected] ISBN 978-9941-17-820-7 პროგრამული კომიტეტი: ელდარ მამისთვალიშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ისტორიისა და არქეოლოგიის სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრის ხელმძღვანელი, პროფესორი (კომიტეტის თავმჯდომარე) გიორგი სოსიაშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორი, პროფესორი თამარ გოგოლაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის პროფესორი ვიანორ ახალაია, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ცენტრის ხელმძღვანელი, პროფესორი ზურაბ ჩხიკვაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის უცხო ენების კათედრის გამგე, პროფესორი თეა ხორგუაშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ბიზნესის ადმინისტრირების კათედრის გამგე, ასოცირებული პროფესორი. გიული ალასანია, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პრორექტორი, პროფესორი ჰარუნ ჩიმქე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის დოქტორი ქეთევან სიხარულიძე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი ირინა ბახტაძე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი ფარუქ გურსოი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, ასოცირებული პროფესორი თეა კბილცეცხლაშვილი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი სარედაქციო კოლეგია: ელდარ მამისთვალიშვილი, ისტორიისა და არქეოლოგიის სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრის ხელმძღვანელი, პროფესორი გიორგი სოსიაშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორი, პროფესორი თამარ გოგოლაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის პროფესორი ვიანორ ახალაია, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ცენტრის ხელმძღვანელი, პროფესორი ზურაბ ჩხიკვაძე, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის უცხო ენების კათედრის გამგე, პროფესორი თეა ხორგუაშვილი, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ბიზნესის ადმინისტრირების კათედრის გამგე, ასოცირებული პროფესორი. გიული ალასანია, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პრორექტორი, პროფესორი ჰარუნ ჩიმქე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის დოქტორი ქეთევან სიხარულიძე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი ირინა ბახტაძე, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი ფარუქ გურსოი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, ასოცირებული პროფესორი თეა კბილცეცხლაშვილი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი 3 ORGANIZATION COMMITTEE: Giorgi Sosiashvili, Rector of Gori State Teaching University, Professor (Head of Organizational Committee) Şevket Ercan TUNÇ, Rector of International Black Sea University, Professor Giuli Alasania, Vice Rector of International Black Sea University, Professor Giorgi Khorbaladze, Head of Administration of Gori State Teaching University, Assistant Professor Aleksandre Mgebrishvili, Deputy Rector of Gori State Teaching University, Professor Levan Midodashvili, Head of the Quality Assurance Service of Gori State Teaching University, Professor Ketevan Barbakadze, Dean of Department of Humanities of Gori State Teaching University, Associate Professor Mzia Zangaladze, Dean of Department of Education of Gori State Teaching University, Exact and Natural Sciences, Doctor Nugzar Abramishvili, Dean of Department of Social Sciences, Business and Law of Gori State Teaching University Ana Imnadze, Head of Office of Public Relations of Gori State Teaching University Eldar Mamistvalishvili, Head of the Educational Scientific Centre of History and Archaeology of Gori State Teaching University, Professor Natela Doghonadze, Vice Rector of International Black Sea University, Professor Tamar Shioshvili, Dean of the Humanities and Education Faculty of International Black Sea University, Professor Faruk GÜRSOY, Dean of the Social Sciences Faculty of International Black Sea University, Associate Professor Ilyas ÜSTÜNYER, Head of Language School of International Black Sea University, Associate Professor Ilyas ÇİLOĞLU, Dean of the Business Management Faculty of International Black Sea University, Associate Professor PROGRAM COMMITTEE: Eldar Mamistvalishvili, Head of the Educational Scientific Centre of History and Archaeology of Gori State Teaching University, Professor (Head of Program Committee) Giorgi Sosiashvili, Rector of Gori State Teaching University, Professor Giuli Alasania, Vice Rector of International Black Sea University, Professor Tamar Gogoladze, Professor of Gori State Teaching University Vianor Akhalaia, Head of the Centre of Georgian Language and Literature of Gori State Teaching University, Professor Zurab Chkhikvadze, Head of Foreign Language Faculty of Gori State Teaching University, Professor Tea Khorguashvili, Head of Business Administration Faculty of Gori State Teaching University, Associate Professor Harun Cimke, Doctor of International Black Sea University Ketevan Sikharulidze, Associate Professor of International Black Sea University, Doctor Irina Bakhtadze, Associate Professor of International Black Sea University, Doctor Faruk GÜRSOY, Dean of the Social Sciences Faculty of International Black Sea University, Associate Professor Tea Kbiltsetskhlashvili, Associate Professor of International Black Sea University, Doctor EDITORIAL BOARD: Eldar Mamistvalishvili, Head of the Educational Scientific Centre of History and Archaeology of Gori State Teaching University, Professor (Head of Program Committee) Giorgi Sosiashvili, Rector of Gori State Teaching University, Professor Giuli Alasania, Vice Rector of International Black Sea University, Professor Tamar Gogoladze, Professor of Gori State Teaching University Vianor Akhalaia, Head of the Centre of Georgian Language and Literature of Gori State Teaching University, Professor Zurab Chkhikvadze, Head of Foreign Language Faculty of Gori State Teaching University, Professor Tea Khorguashvili, Head of Business Administration Faculty of Gori State Teaching University, Associate Professor Harun Cimke, Doctor Ketevan Sikharulidze, Associate Professor of International Black Sea University, Doctor Irina Bakhtadze, Associate Professor of International Black Sea University, Doctor Faruk GÜRSOY, Dean of the Social Sciences Faculty of International Black Sea University, Associate Professor Tea Kbiltsetskhlashvili, Associate Professor of International Black Sea University, Doctor 4 ქალბატონებო და ბატონებო, ძვირფასო სტუმრებო, პატივცემულო საზოგადოებავ! მადლობას მოგახსენებთ კონფერენციაში მონაწილობისა და მობრძანებისათვის. ეს ჩვენთვის დიდი პატივია. ჩვენი დღევანდელი სამეცნიერო კონფერენცია “ქართულ-თურქული ურთიერთობები” გორის სასწავლო უნივერსიტეტსა და შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტს შორის მრავალწლიანი მჭიდრო და ნაყოფიერი ურთიერთთანამშრომლობის კიდევ ერთი გამოძახილია. საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენისთანავე, 1992 წლიდან საქართველო თურქეთისათვის მეტად მნიშვნელოვან პარტნიორად იქცა. თურქეთი ადასტურებს და მხარს უჭერს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობასა და სუვერენიტეტს.