Pamięć I Sprawiedliwość
Total Page：16
File Type：pdf, Size：1020Kb
Load more
Recommended publications
-
Deutsche Besatzungspolitik in Polen 1939 Bis 1945
1945 – Simon Lengemann (Hrsg.) Lengemann Simon / Dieter Bingen Dieter Dieter Bingen / Simon Lengemann (Hrsg.) Deutsche Besatzungspolitik in Polen 1939 Deutsche Besatzungspolitik in Polen 1939 – 1945 Eine Leerstelle deutscher Erinnerung? Band 10398 Dieter Bingen / Simon Lengemann (Hrsg.) Deutsche Besatzungspolitik in Polen 1939 – 1945 Schriftenreihe Band 10398 Dieter Bingen / Simon Lengemann (Hrsg.) Deutsche Besatzungspolitik in Polen 1939 – 1945 Eine Leerstelle deutscher Erinnerung? Diese Veröffentlichung stellt keine Meinungsäußerung der Bundeszentrale für politi- sche Bildung dar. Für die inhaltlichen Aussagen tragen die Autorinnen und Autoren die Verantwortung. Beachten Sie bitte auch unser weiteres Print- sowie unser On- line- und Veranstaltungsangebot. Dort finden sich weiterführende, ergänzende wie kontroverse Standpunkte zum Thema dieser Publikation. Die Inhalte der zitierten Internetlinks unterliegen der Verantwortung der jeweiligen Anbieter. Für eventuelle Schäden und Forderungen können die Bundeszentrale für politische Bildung sowie die Autorinnen und Autoren keine Haftung übernehmen. Bonn 2019 © Bundeszentrale für politische Bildung Adenauerallee 86, 53113 Bonn Projektleitung: Simon Lengemann, bpb Lektorat: Klara Fischer Umschlaggestaltung, Satzherstellung und Layout: Naumilkat – Agentur für Kommuni kation und Design, Düsseldorf Umschlagabbildung: © Muzeum Ziemi Wieluńskiej. Die Trümmer der Kleinstadt Wieluń nach der deutschen Bombardierung am frühen Morgen des 1. September 1939 Druck und Bindung: Druck- und Verlagshaus Zarbock -
Wywiad I Kontrwywiad II Rzeczpospolitej Wobec Groźby Wybuchu Wojny W 1939 R
Wywiad i kontrwywiad II Rzeczpospolitej wobec groźby wybuchu wojny w 1939 r. pod redakcją Dariusza Gregorczyka Katowice–Warszawa 2020 Zespół redakcyjny Anna Przyborowska (redaktor naczelna) Elżbieta Dąbrowska (sekretarz Redakcji) Aneta Olkowska, Grażyna Osuchowska, Izabela Paczesna Anna Przyborowska (redakcja językowa, korekta) Agnieszka Dębska (skład i łamanie) Recenzent dr hab. prof. UJD Robert Majzner Redaktor merytoryczny dr Dariusz Gregorczyk Projekt okładki Aleksandra Bednarczyk © Copyright by Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego Centralny Ośrodek Szkolenia i Edukacji im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota” Emów 2020 © Copyright by „ŚLĄSK” Sp. z o.o. Wydawnictwo Naukowe Katowice 2020 ISBN 978-83-8183-059-1 Wszystkie artykuły zamieszczone w publikacji wyrażają poglądy autorów Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego Centralny Ośrodek Szkolenia i Edukacji im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota” w Emowie ul. Nadwiślańczyków 2, 05-462 Wiązowna tel. (+48) 22 58 58 613; fax. (+48) 22 58 58 645 e-mail: [email protected] www.abw.gov.pl „ŚLĄSK” Sp. z o.o. Wydawnictwo Naukowe ul. Ligonia 7, 40-036 Katowice tel. (+48) 32 25 80 756 e-mail: [email protected] www.slaskwn.com.pl Zamknięto i oddano do druku w październiku 2020 r. Druk i oprawa MAZOWIECKIE CENTRUM POLIGRAFII ul. Ciurlionisa 4, 05-270 Marki Projekt realizowany w ramach stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości SPIS TREŚCI Słowo wstępne Szefa ABW 5 Od Redakcji 7 Tomasz Sypniewski Działania kontrwywiadowcze prowadzone przez Policję Państwową w 1922 -
Likwidacja Ukraińskiej Powstańczej Armii Na Tle Polskich Doświadczeń W Prowadzeniu Działań Przeciwpartyzanckich W Xx Wieku
S t r o n a | 65 „Ante Portas – Studia nad Bezpieczeństwem” 2016, nr 2(7) Marek Żyła Polska LIKWIDACJA UKRAIŃSKIEJ POWSTAŃCZEJ ARMII NA TLE POLSKICH DOŚWIADCZEŃ W PROWADZENIU DZIAŁAŃ PRZECIWPARTYZANCKICH W XX WIEKU (LIQUIDATION OF THE UKRAINIAN INSURGENT ARMY AS AN EX- AMPLE OF THE POLISH COUNTERINSURGENCY IN 20TH CENTURY) Streszczenie: Polskie Siły Zbrojne po raz pierwszy przeprowadziły działania przeciwparty- zanckie w czasie wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 oraz polsko-radzieckiej 1919-1920, podejmując akcje przeciwko ugrupowaniom nieregularnym, działa- jącym z inspiracji przeciwnika na tyłach wojsk polskich. Głównymi działaniami żołnierzy Wojska Polskiego było odcinanie od zaplecza materiałowego i ludno- ściowego i systematyczne rozbijanie grup partyzanckich. Nie wypracowano przy tym ogólnych instrukcji działań nieregularnych. Pierwsze dni II wojny światowej zweryfikowały te zaniechania, kiedy oddziały Wojska Polskiego mu- siały zmierzyć się z niemiecką piątą kolumną oraz antypolskimi wystąpieniami ludności ukraińskiej. Problem stanowiły zwłaszcza dobrze zorganizowane nie- mieckie grupy dywersyjne, podległe wywiadowi III Rzeszy (np. ustanowiona we Wrocławiu specjalna Kampfgruppe), które przeprowadziły szereg skutecznych akcji na terenie Polski. W późniejszym okresie wojny jak i po jej zakończeniu przejawem działalności przeciwpartyzanckiej była walka z oddziałami Ukraiń- skiej Powstańczej Armii, prowadzona najpierw przez oddziały samoobrony i jednostki Armii Krajowej, a następnie przez Armię Czerwoną i oddziały Wojska Polskiego, przy czym – wzorem sowieckim – jednym z jej głównych przejawów były czystki etniczne w postaci przymusowych przesiedleń ludności. Summary: The Polish military undertook counterguerilla operations for the first time dur- ing the war with the Soviet Union and during the Polish-Ukrainian war. That regarded the operations conducted in the polish support area against the gue- rilla groups and armed gangs inspired by the Bolsheviks. -
Special Operations Executive - Wikipedia
12/23/2018 Special Operations Executive - Wikipedia Special Operations Executive The Special Operations Executive (SOE) was a British World War II Special Operations Executive organisation. It was officially formed on 22 July 1940 under Minister of Economic Warfare Hugh Dalton, from the amalgamation of three existing Active 22 July 1940 – 15 secret organisations. Its purpose was to conduct espionage, sabotage and January 1946 reconnaissance in occupied Europe (and later, also in occupied Southeast Asia) Country United against the Axis powers, and to aid local resistance movements. Kingdom Allegiance Allies One of the organisations from which SOE was created was also involved in the formation of the Auxiliary Units, a top secret "stay-behind" resistance Role Espionage; organisation, which would have been activated in the event of a German irregular warfare invasion of Britain. (especially sabotage and Few people were aware of SOE's existence. Those who were part of it or liaised raiding operations); with it are sometimes referred to as the "Baker Street Irregulars", after the special location of its London headquarters. It was also known as "Churchill's Secret reconnaissance. Army" or the "Ministry of Ungentlemanly Warfare". Its various branches, and Size Approximately sometimes the organisation as a whole, were concealed for security purposes 13,000 behind names such as the "Joint Technical Board" or the "Inter-Service Nickname(s) The Baker Street Research Bureau", or fictitious branches of the Air Ministry, Admiralty or War Irregulars Office. Churchill's Secret SOE operated in all territories occupied or attacked by the Axis forces, except Army where demarcation lines were agreed with Britain's principal Allies (the United Ministry of States and the Soviet Union). -
Oceny I Omówienia
Oceny i omówienia NIEMIECKI RUCH MŁODZIEŻOWY W POLSCE W ŚWIETLE DOKUMENTOW * Problem niemieckiego ruchu młodzieżowego w Polsce w latach 1919—1939 jest jednym z kluczowych zagadnień dla zrozumienia społecznego i politycznego rozwoju mniejszości niemieckiej w okresie międzywojennego dwudziestolecia. Nie należy bowiem zapominać, że te elementy przywódcze, które w latach dwudziestych i na początku trzydziestych dorastały w niemieckich organizacjach młodzieżowych, uzyskały następnie decydujący głos w masowych „Volkstumsorganisationen” 1 i kształtowały odtąd oblicze ideowe „niemieckiej grupy narodowej”. Narodowy socjalizm stawiał w pierwszym rzędzie na młodzież: radykalny i irracjonalny cha rakter jego ideologii działał najsilniej na młode umysły, a formy organizacyjne, metody propagandowe i zewnętrzna „mise en scene” ruchu hitlerowskiego odpo wiadały mentalności znacznej części ówczesnej młodzieży niemieckiej. W tym fak cie należy też upatrywać jeden z zasadniczych czynników szybkiego „zglajchszalto- wania” mniejszości niemieckiej w Polsce2. Dokładna znajomość działalności nie mieckich organizacji młodzieżowych po 1934 r. może ponadto wiele wyjaśnić od nośnie do postawy młodych Niemców w 1939 r. Bo przecież ci młodzi Niemcy — obywatele polscy masowo uciekali do Rzeszy na wiosnę i w lecie 1939 r.3, z nich też przede wszystkim rekrutowały się szeregi szpiegów i dywersantów V kolumny nie m ieckiej 4. Zrozumiałe więc, iż z dużym zainteresowaniem braliśmy do ręki książkę P. E. Nasarskiego o niemieckim ruchu młodzieżowym w Polsce. Doniosła proble matyka i ogólna tendencja tej publikacji wymagają omówienia w obszerniejszym artykule recenzyjnym. * Peter E. Nasarski: Deutsche Jugendbewegung und Jugendarbeit in Polen 1919—1939. Holzner-Verlag. WUrzburg 1957 s. XVIII + 134. 1 Nazwą ,,Volkstumsorganisation“ określano ponadpartyjne organizacje mniejszościowe: „Deutsche Vereinigung“ w Poznańskiera i na Pomorzu, „Deutscher Volksbund“ na Śląsku. -
Is the Name “Polish Death Camps” a Misnomer?
Czech-Polish Historical and Pedagogical Journal 95 Is the Name “Polish Death Camps” a Misnomer? Jacek Gancarson / e-mail: [email protected] The Home Army Cichociemni Paratroopers Foundation, Warsaw, Poland Natalia Zaitceva / e-mail: [email protected] The Herzen State Pedagogical University of Russia, St. Petersburg, Russia Gancarsom, J. – Zaitceva, N. (2019). Is the Name “Polish Death Camps” a Misnomer? Czech-Polish Historical and Pedagogical Journal, 11/2, 95–107. https://doi.org/10.5817/cphpj-2019-022 The purpose of the study is a historical-linguistic analysis of the ambiguous name “Polish death camps” (or “Polish concentration camps”), which for the last thirty years has led to conflicting assessments among politicians, journalists and historians, and in some cases being considered as a term. In order to make an accurate assessment of this name, and to clarify the question of the correctness/incorrectness of its use and come to a conclusion about the linguistic suitability/unsuitability to consider it a term, the authors study the new evidence by historians, interviews with public and political figures, and in particular, for the first time investigate the original editorial material where the name was formulated. In the course of the study, the true source of the name “Polish death camps” was first disclosed and a comprehensive history of its use was presented. Basing on gathered material the conclusion was made that the name is linguistically incorrect and can not be used as a term. Key words: Polish death camps; language -
Der Reichsgau Wartheland in Den Jahren 1939–1945
ACTA UNIVERSITATIS WRATISLAVIENSIS No 3840 Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem 40, nr 2 Wrocław 2018 DOI: 10.19195/2300-7249.40.2.4 WOJCIECH WICHERT Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Szczecinie ORCiD: 0000-0003-1335-592X „Exerzierplatz des Nationalsozialismus“ — der Reichsgau Wartheland in den Jahren 1939–1945 Kein anderes Land befand sich so lange unter der Besatzung des Dritten Reiches wie Polen. Polen war das erste Opfer der deutschen Aggression und hat als erstes Land unter großen Opfern zuerst bewaffneten Widerstand geleistet und später in den Jahren 1939–1945 beispiellose Personen-, Kultur- und Materialver- luste erlitten. Der deutsche Überfall auf Polen im September 1939, die Einstel- lung und die Verbrechen gegenüber Polen waren eine Form von Ausführung des antislawischen Rassismus. Die neueren Forschungen, insbesondere die, die seit den neunziger Jahren geführt wurden, offenbaren die tatsächliche Größe der ver- brecherischen Politik gegenüber den slawischen Völkern. Sie zeigen, wie sich der deutsche Nationalismus zum Rassismus entwickelt hat, das Ziel verfolgend die slawische Bevölkerung durch die nationalsozialistische Germanisierungspolitik aus ihrer Heimat zu vertreiben und sie durch die „höhere arische Rasse“ zu be- siedeln1. Diese Maßnahmen der Besatzung wurden in den schon vor dem Krieg ausgearbeiteten Generalplan Ost aufgenommen, in ein großangelegtes Kolonisie- rungs- und Germanisierungsprojekt der Gebiete in Ostmitteleuropa und in Ost- europa, das mit der Aussiedlung beziehungsweise mit der Eliminierung der hier niedergelassenen slawischen Bevölkerung verbunden war2. Vor allem aus dieser 1 A. Wolff-Powęska, Pamięć, brzemię i uwolnienie. Niemcy wobec nazistowskiej przeszłości (1945–2010) [Erinnerung — Last und Befreiung. Die Deutschen gegenüber die nationalsozialisti- schen Vergangenheit (1945–2010)], Poznań 2011, S. -
Die Vernichtung Der Polnischen Intelligenz
DIE VERNICHTUNG DER POLNISCHEN INTELLIGENZ I. DER VÖLKERMORD AN POLENS ELITEN Nach einer polnischen Untersuchung aus dem Jahr 1947 wurden in der Zeit 1939 bis 1945 ermordet: 1 56,9 % der Rechtsanwälte 38,7 % der Ärzte 28,5 % der Professoren und Assistenten 27,2 % der katholischen Geistlichen 21,5 % der Richter, Staatsanwälte und Gerichtsreferendaren 13,1 % der Oberschullehrer Adolf Hitler war 1939 auf dem Höhepunkt seiner Macht und Popularität. Mit dem völkerrechtswidrigen Überfall auf den Nachbarstaat Polen begannen die sogenannten Blitzkriege. Der Diktator machte keinen Hehl daraus, was unter seinem Kriegshandwerk zu verstehen war: „Anzustreben bleibt, dem Gegner zu Beginn den vernichtenden Schlag beizubringen. Recht oder Unrecht oder Verträge sollen keine Rolle spielen.“2 Über seine verbrecherische Absicht ließ er seine Generäle, die er am 22. August 1939 um sich versammelte, nicht im Unklaren; seine Forderung an die militärische Führung lautete: > „1. Rücksichtslose Entschlossenheit > 2. Das Ziel ist die Vernichtung Polens, das bedeutet die Beseitigung seiner lebendigen Kraft. Der Feind ist zu vernichten, was auf immer neuen Wegen angestrebt werden muss. > 3. Die Mittel sind gleichgültig. Es handelt sich nicht darum, das Recht auf unserer Seite zu haben, sondern ausschließlich um den Sieg. > 4. Die Durchführung muss hart und rücksichtslos erfolgen. Gegen alle Erwägungen des Mitleids. Wir müssen uns dagegen hart machen!“3 Niemand widersprach diesen menschenrechtswidrigen Plänen. Hitler hatte der Generalität im Falle des Sieges steile -
© in This Web Service Cambridge University Press Cambridge University Press 978-1-107-00830-4
Cambridge University Press 978-1-107-00830-4 - The German Minority in Interwar Poland Winson Chu Index More information Index Agrarian conservativism, 71 Beyer, Hans Joachim, 212 Alldeutscher Verband. See Pan-German Bielitz. See Bielsko League Bielitzer Kreis, 174 Allgemeiner Schulverein, 36 Bielsko, 25, 173, 175, 203 Alltagsgeschichte, 10 Bielsko Germans, 108, 110, 111 Ammende, Ewald, 136 Bierschenk, Theodor, 137, 216, 224 Anschluß question, 51, 52 Bjork, James, 17 Anti-Communism, 165 Blachetta-Madajczyk, Petra, 9, 130, 136 Anti-Germanism, 214, 244, 245 Black Palm Sunday, 213–217 Anti-Semitism, 38, 79, 151, 159, 166, 178, Blanke, Richard, 9, 65, 76, 90, 136, 162 212, 215, 244, 260 Boehm, Max Hildebert, 31, 39, 46, 54, 88, Association for Germandom Abroad. See 97, 99, 110, 205 Verein fur¨ das Deutschtum im Ausland Border Germans and Germans Abroad, 44 Auslandsdeutsche, 98, 206.SeealsoReich Brackmann, Albert, 45, 208 Germans; Reich Germans, former Brauer, Leo, 221 Auslands-Organisation der NSDAP, 180, Brest-Litovsk Treaty, 42 205 Breuler, Otto, 103 Austria, 34, 165, 173, 207 Breyer, Albert, 153, 155, 212 annexation of, 51 Breyer, Richard, 155, 216, 272, 274 Austrian Silesia. See Teschen Silesia Briand, Aristide, 50 Bromberg. See Bydgoszcz Baechler, Christian, 53 Bromberg Bloody Sunday. See Bromberger Baltic Germans, 268 Blutsonntag Baltic Institute, 45, 208 Bromberger Blutsonntag, 4, 249 Bartkiewicz, Zygmunt, 118 Bromberger Volkszeitung, 134 Bauernverein, 72 Broszat, Martin, 205 Behrends, Hermann, 231 Brubaker, Rogers, 9, 26, 34, 63, 86, -
Piaśnica a Scene of German Crimes in Pomerania in 1939
Piaśnica A scene of German crimes in Pomerania in 1939 Introduction by Monika Tomkiewicz PhD, historian and member of the Regional Commission for Investigation of Crimes Against the Polish Nation in Gdańsk Scientific consultation Prof. dr hab. Bogdan Chrzanowski Text edited by Janosz Józefczyk Mirosław Odyniecki Correction of texts by Mateusz Ihnatowicz, PhD Jacek Pudliszewski, PhD Biographical notes written by Mateusz Ihnatowicz, PhD Cover design by Karol Formela First edition The Stutthof Museum in Sztutowo Wejherowo 2017 ISBN 978-83-946986-5-2 Published by: The Stutthof Museum in Sztutowo for the Branch Office: The Piaśnica Museum in Wejherowo (in organisation) 11/2 Św. Jacka St., 84-200 Wejherowo phone/fax: +48 58 736 11 11 e-mail: [email protected] www.muzeumpiasnickie.pl Table of Contents Introduction. Massacre in Piaśnica ................................................. 4 Piaśnica ......................................................................................... 11 Main Memorial ............................................................................. 13 Crossroads – “Pensive Christ” ...................................................... 14 Grave No. 4 ................................................................................... 15 Grave No. 1 ................................................................................... 16 Grave No. 2 ................................................................................... 17 Monument to Leon Najman – Mirza Kryczyński ......................... 18 Memorial -
Domniemane I Rzeczywiste Kontakty Prominentów Nazistowskich Z Polskością Przed 1933 Rokiem
ACTA UNIVERSITATIS WRATISLAVIENSIS No 3749 Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem 38, nr 2 Wrocław 2016 DOI: 10.19195/2300-7249.38.2.3 WOJCIECH KAPICA Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, Warszawa Domniemane i rzeczywiste kontakty prominentów nazistowskich z polskością przed 1933 rokiem Niezwykle interesująca problematyka stosunku Hitlera i narodowych socja- listów do Polski i Polaków znalazła odbicie w rzetelnych pracach rodzimych ba- daczy (J.W. Borejsza, T. Szarota, E.C. Król, H. Orłowski)1. Chciałbym się skupić w niniejszym skromnym przyczynku na kontaktach, „spotkaniach” prominen- tów nazistowskich (choć jest to „nieostry” termin)2 z szeroko pojętą polskością (Polska, a właściwie ziemie polskie3, Polacy, kultura polska) przed „Machtüber- nahme”, tj. przed 30 stycznia 1933 roku. Niniejsze rozważania absolutnie nie 1 J.W. Borejsza, Antyslawizm Adolfa Hitlera, Warszawa 1988; idem, Śmieszne sto milionów Słowian: wokół światopoglądu Adolfa Hitlera, Warszawa 2006; T. Szarota, Niemcy i Polacy. Wza- jemne postrzeganie i stereotypy, Warszawa 1996; E.C. Król, Polska i Polacy w propagandzie naro- dowego socjalizmu w Niemczech 1919–1945, Warszawa 2006; H. Orłowski, Polnische Wirtshchaft. Nowoczesny niemiecki dyskurs o Polsce, Olsztyn 1998. 2 Za prominentów nazistowskich uznaję w tym przypadku nazistowskich posłów do Reichsta- gu (Mitglieder des Großdeutschen Reichstags) oraz „dębowców” SS i SA, tj. wszystkich wyższych oficerów od SS-Standartenführera i SA-Standartenführera wzwyż. Mam naturalnie świadomość „fasadowego” charakteru Reichstagu w Niemczech (podobnie zresztą było w Związku Sowiec- kim) — mówiono o nim jako o najdrożej na świecie opłacanym „chórze”. Podstawę tej skromnej analizy stanowią biogramy posłów do Reichstagu zamieszczone w specjalnych wydawnictwach poświęconych tej instytucji, zob. Reichstag-Handbuch VI. Wahlperiode 1932, Berlin 1932; Reichs- tag-Handbuch IX. -
Szlak Żołnierzy I I II Konspiracji Na Nowogródczyźnie Białoruś
Szlak Żołnierzy I i II Konspiracji na Nowogródczyźnie Białoruś 1. Grodno – miejsce śmierci Mieczysława Niedzińskiego „Rena” Mieczysław Niedziński „Ren” – oficer Armii Krajowej, uczestnik Operacji Ostra Brama. Poległ w miejscowości Kulbaki (dziś na przedmieściach Grodna) w dniu 8 maja 1948 roku. Jego 15- osobowy oddział został otoczony przez sowieckie oddziały NKWD. Dziewięciu ludzi poległo, trzech dostało się w ręce komunistów, trzech przebiło się. W miejscu śmierci Rena stoi dziś pomnik z tablicą. 2. Jewłasze – Bogdany – miejsce śmierci Jana Piwnika „Ponurego” Jan Piwnik „Ponury” – dowódca VII Batalionu 77 ppAK, cichociemny. Ponury poległ w dniu 16 czerwca 1944 roku, podczas ataku na niemiecki stützpunkt, położony pomiędzy Jewłaszami a Bogdanami, nieopodal Szczuczyna. W miejscu jego śmierci znajduje się pomnik i tablica. 3. Jeremicze – miejsce śmierci Czesława Zajączkowskiego „Ragnera” Czesław Zajączkowski „Ragner” – oficer AK, dowódca IV Batalionu 77 ppAK, kawaler Krzyża Orderu Virtuti Militari. Poległ w miejscowości Jeremicze w dniu 3 grudnia 1944 roku. Jego 30- osobowy oddział otoczyły oddziały sowieckie w liczbie ponad 1400 żołnierzy. W Jeremiczach poległ Ragner i jego młodszy brat oraz pięciu innych żołnierzy. Reszta przebiła się. W miejscu śmierci Ragnera stoi pomnik z tablicą. 4. Nieciecz – kwatera żołnierzy AK na miejscowym cmentarzu W Niecieczy na miejscowym cmentarzu znajduje się kwatera żołnierzy IV Batalionu 77 ppAK. Na cmentarzu pochowano ok. 40 żołnierzy AK, W kwaterze znajduje się pomnik i 23 kamienne krzyże. 5. Wawiórka – kwatera żołnierzy AK na miejscowym cmentarzu W Wawiórce na miejscowym cmentarzu znajduje się kwatera żołnierzy VII Batalionu 77 ppAK. Na cmentarzu pochowano również niegdyś Jana Piwnika, ale jego szczątki ekshumowano w roku 1987 i przewieziono do Polski, Dziś na cmentarzu w Wawiórce znajduje się 11 kamiennych krzyży żołnierzy Jana Piwnika „Ponurego”.