jaarverslag 2015 Inhoud Voorwoord 1 Educatie en publieksbegeleiding 06 2 Collectie en onderzoek 18 Aanwinsten 30 3 Presentaties 40 4 Relatiebeheer en filantropie 54 5 Huisstichtingen 66 6 Marketing en communicatie 70 7 Conservatoren en uitgeverij 78 8 Bedrijfsvoering 82 9 Financieel verslag 90 10 Raad van Toezicht 100 11 English Foreword 104 12 Facts & Figures 106 Bijlagen A Educatieve activiteiten en evenementen B Aanwinsten en uitgaande bruiklenen C Bibliotheek D Presentaties E Publicaties F Externe activiteiten en nevenfuncties afdelingshoofden en wetenschappelijke staf G Personeel en organisatie 2 3 intensief gebruik van maakten. Het online Voorwoord bezoek steeg internationaal naar bijna 1,6 miljoen unieke bezoekers. Er kwamen ook dit jaar weer meer bezoekers uit het buiten­ In 2015 bereikte het museum een mijlpaal. land en de dagelijkse aanwezigheid van het De gemeenteraad ging in grote meerder­ museum in de media brak records. Zullen we heid akkoord met de bouw van het het zo zeggen: 2015, dat is een jaar waarin Collectiegebouw op het voorterrein van een komvormige mijlpaal werd bereikt en het Museumpark en een sterk verbeterd en alle overige resultaten bevinden zich in een groener park daaromheen. Een spiegelende opwaartse curve waarop we dankbaar terug­ kom met bovenop tachtig winterharde berken zien. Het museum leeft en floreert. en een grand café. Het bestek is klaar, de selectie van de aannemer wordt momenteel In andere jaren zou deze derde alinea gemaakt, de Raad van State toetst tot slot misschien zijn besteed aan een potje mieze­ de gevolgde procedure. Na negen jaar muizen, u weet wel, van de donkere wolken voorbereiding volgde dus een reuzenstap die zich boven ons samenpakken, loerende die onmiddellijk enthousiast weerklank heeft gevaren, waterstanden en gemiste kansen. gevonden in de nationale en internationale Ik zou wellicht de opkomst van de andere pers. Rotterdam krijgt er dankzij de gift van grote steden hebben opgevoerd als magne­ Stichting De Verre Bergen en de inspan­ ten van economie en toeristisch verkeer en ningen van het stadsbestuur, onze ambas­ met gedachten aan second city­syndromen sadeurs en de vele sympathisanten, een hebben gespeeld. Daar doen we niet meer uniek gebouw bij. Waarin de kunstcollectie aan. Rotterdam heeft stappen gezet, de van de stad en van particulieren op een wederopbouw voorbij, die horen bij een zich voor het publiek zichtbare en interessante ontwikkelende en trotse stad. Wij hier aan manier wordt verzorgd. In een toegankelijke het Museumpark gaan alle verwachtingen schatkamer met een spiegelende schil, waarmaken, oogsten en genieten van de waarin zich onze prachtige, van energie resultaten. Winterharde Siberische berken, bonkende stad op een ongeëvenaarde koffie op niveau en na jarenlange discus­ schaal weerspiegelt. sies samen achter de muziek aan. Met alle mooie dingen die hier te zien zijn en worden Reflecterend op 2015 zijn wij ook trots op gemaakt, dus zeg maar van hiphop tot alle andere resultaten. Het bezoekcijfer symfonisch en van het levenslied tot piep steeg van 267.000 naar 270.000 mensen. piepknor. Hopla Rotterdam, de toekomst Er werd dankzij giften van derden voor maar lacht ons toe. liefst 3,4 miljoen euro kunst aangekocht, met Le miroir vivant van René Magritte als onbe­ Sjarel Ex twist topstuk. Het museum ontving ook vele Directeur Museum Boijmans Van Beuningen geschenken, de meeste uit nalatenschap­ pen. We waren voor 52% zelfvoorzienend, dank u wel dat we met uw giften onze ontoe­ reikende subsidie opnieuw en in deze mate hebben kunnen aanvullen. Er kwamen meer Filmposter Conducting Boijmans van Sonia Herman Dolz kinderen naar het museum, die er bovendien 4 5 aanbod bij collectie en tentoonstellingen Educatie en bedragen in 2015 circa 500.000 euro, waar­ van 18% wordt gefinancierd uit bezoekers­ publieks­ inkomsten en 67% extern bij particulieren, begeleiding sponsors en fondsen wordt geworven. Educatie en publieksbegeleiding bestaat Hoofd: Catrien Schreuder in 2015 uit negen medewerkers (5 fte). Gedurende het jaar wordt de afdeling versterkt door zeven stagiaires, een tiental • Het museum ontvangt circa 37.000 freelance projectmedewerkers en film makers, bezoekers onder de 18 jaar vier Boijmans vakleerkrachten op vijf basis scholen, 25 freelance rondleiders en • 27.603 scholieren en studenten brengen museumdocenten, 26 vrijwilligers van de in groepsverband een bezoek aan het informatiebalie in het entreegebied en negen museum vrijwilligers voor het project 'Onvergetelijk Boijmans'. • 27.070 mensen nemen deel aan het programma van educatieve activiteiten Hoogtepunten • De educatieve online platforms trekken ruim 400.000 unieke bezoekers Het aandeel scholieren dat het museum bezoekt stijgt met 10%. Hierdoor, en door • 67% van de educatieve activiteiten in het extra aanbod voor gezinnen met kinderen, museum wordt dankzij giften van fondsen, groeit het aantal bezoekers van jonger dan particulieren en bedrijven mogelijk 18 jaar naar 37.000. ARTtube groeit in 2015 gemaakt naar 20 partners, ruim 700 video’s en 25.000 unieke bezoekers per maand. Educatie en publieksbegeleiding verzorgt alle informatie voor het publiek, ter verdieping en inspiratie tijdens het museumbezoek Onderwijs of online. Dat gebeurt voor uiteenlopende groepen, leeftijden en niveaus en in tal van Het museum ontvangt 9.279 leerlingen uit verschillende vormen: rondleidingen, tekst­ het primair onderwijs en 18.324 uit het voort­ borden, publieksbrochures, symposia, video, gezet onderwijs, MBO, HBO en WO. Bijna websites, concerten, competities, workshops, 10.000 volwassenen bezoeken het museum multimediatours of familiedagen. Het doel is in groepsverband. een publieksvriendelijk museum en de dia­ loog met het museumpubliek, toegankelijke tentoonstellingen en collectieopstellingen. Primair onderwijs De afdeling initieert intensieve samenwerking met het onderwijs en met maatschappelijke Boijmans Museumbus en culturele organisaties binnen en buiten De Boijmans Museumbus wordt in 2015 Rotterdam. De kosten van het educatieve volledig gefinancierd door particulieren en 6 7 de Vrienden van Museum Boijmans Van vanaf september 2015 op een derde part­ Beuningen en krijgt een nieuw uiterlijk. Het nerschool: de Openbare Montessori basis­ gratis busvervoer neemt een belangrijke school De Clipper in Feyenoord. Leerlingen drempel voor scholen om het museum te bezoeken het museum vier keer per jaar en bezoeken weg: zo’n 85% van de basis­ krijgen wekelijks kunstlessen aan de hand scholen komt met de bus naar het museum. van collectiestukken of tentoon stellingen. De cultuurcoach is een regeling van de Boijmans Taal­ en rekenprogramma gemeente Rotterdam. In september 2015 start het derde schooljaar van het Boijmans Taal­ en rekenprogramma. IMC Weekendschool De wekelijkse lessen van kunstenaar Wolf Met steun van een particuliere gever geeft Brinkman op de Fridtjof Nansenschool in het museum in het voorjaar een driedaagse Rotterdam en OBS De Taaltuin in Schiedam museumcursus over de kunstwerken en inspireren tot vernieuwing van het onder­ thema’s in de tentoonstelling La La La wijsprogramma van het museum. In de Human Steps aan leerlingen van de IMC lesstof van de Grote Rekendag, waaraan Weekendschool, met rondleidingen, work­ jaarlijks zo’n 1.200 scholen met alle klassen shops en een ontmoeting met directeur deelnemen, komen dit jaar kunstwerken Sjarel Ex. uit de museumcollectie aan bod. De dag wordt in Museum Boijmans Van Beuningen Leerlingen van OBS De Taaltuin Schiedam proberen tijdens de museumles ‘Tijd’ in een museumzaal met kunstwerken van het feestelijk geopend. Het Boijmans Taal­ en Voortgezet onderwijs en mbo impressionisme het vluchtige moment te vangen, foto Fred Ernst rekenprogramma wordt gepresenteerd op onder meer de Panama conferentie voor Bijna 14.000 leerlingen uit het voort­ reken­ en wiskundeonderwijs, de Nationale gezet onderwijs bezoeken in 2015 het Rekencoördinatorendag, de cultuur­ museum. Succesvol zijn de hoogte­ congressen Hands On!, Museumcongres puntenrondleiding ‘Van Bosch tot Dalí’ en en Cultuur in Beeld en de Nationale ‘Kunstonderdompeling’, een programma Onderwijstentoonstelling in Utrecht. Er volgt voor onderbouw en VMBO. een publicatie in het onderwijsvaktijdschrift Het aantal van MBO­scholieren dat naar Volgens Bartjens en eind 2015 een nomina­ het museum komt, stijgt naar circa 1.500, tie voor de landelijke Museumeducatieprijs ten opzichte van 1.200 in 2014. Vooral The 2015. Het Boijmans Taal­ en reken­ Future of Fashion is Now en de Design programma is mogelijk gemaakt dankzij een Derby: Nederland België (1815­2015) zijn bijdrage van het Mondriaan Fonds, het Prins populair bij deze groep. Bernhard Cultuurfonds Zuid­Holland, De Gijselaar­Hintzenfonds, Stichting Swart­van Essen en een bijdrage van een particuliere HBO en WO schenker. Willem de Kooning Academie Uitbreiding cultuurcoach Met de Willem de Kooning Academie zijn Voor het zevende jaar geven cultuurcoaches dit jaar zeven meet & greets georganiseerd van het museum wekelijks les op scholen in met onder meer architect Fokke Moerel Opening van de Grote Rekendag, tweehonderd leerlingen krijgen rondleidingen en activiteiten die uitgaan van kunst en tegelijker­ Rotterdam: de Mariaschool in Spangen, de van MVRDV en de kunstenaars Eveline tijd hun rekenvaardigheden versterken, foto Fred Ernst Van Oldebarneveltschool in Delfshaven en Visser en Martin Assig. Hieraan nemen 203 8 9 studenten deel. 1.321 studenten van de Museumplusbus Willem de Kooning Academie maken gebruik Senioren worden, met steun van de van de mogelijkheid