HORDALAND I TAL Nr. 1 - 2018 Folketal og demografi 2 Føreord Hordaland i tal nr. 1 2018 presenterer folketalsutviklinga i fylket og på regions- og kommunenivå. I dette nummeret tek vi og eit blikk nordover til Sogn og Fjordane som saman med Hordaland skal inngå i Vestland fylkeskommune frå 1. januar 2020. Frå 2017 til 2018 auka folketalet i Hordaland med 0,5 % som er den lågaste veksten sidan 1998. Hordaland er ikkje ein isolert del av Europa og av verda, men blir påverka av internasjonale konjunkturar, av krigar og sosial uro og nød i andre delar av verda som driv menneske på flukt. Dette påverkar folketalsut- viklinga i Hordaland. Innvandring har bidrege positivt til folketalsutviklinga i alle kommunar i Hordaland og Sogn og Fjordane sidan 2013 og statistikken viser at mange kommunar er heilt avhengig av nye innbyggjarar frå utlandet. For kommunane med befolkningsnedgang har innvandringa bremsa reduksjonen i folketalet. I 2017 fekk vi ein kraftig reduksjon i innvandringa til Hordaland. Samstundes ser vi at det kjem stadig færre innvandrar frå Europa, som har dominert innvandringsstraumen til Hordaland dei seinare åra. Dette heng saman med auken i arbeidsløyse i Noreg og i nokre høve ein betre økonomisk situasjon i dei landa dei har kome frå. Polakkar er likevel framleis den klårt største innvandrargruppa i Noreg. Saman med rekordlåg netto innanlandsk flytting og lågt fødselsoverskot, har dette ført til den låge folkeveksten vi no har hatt siste året i Hordaland. Korleis desse tilhøva slår ut i din kommune og din region, kan du lese meir om i dette nummeret av Hordaland i tal, saman med mykje anna nyttig informasjon om folketalsutviklinga. Vi ser at befolknings- strukturen er ulik i kommunane, noko som vil påverke den vidare utviklinga. Spesielt for Bergen er den store delen unge vaksne og at 35-45 åringar har færre barn enn same aldersgruppe i kommunane rundt Bergen. Ein aukande del eldre og ein minkande del i arbeidsfør alder er ei venta utvikling i alle delar av fylket. Fleire kommunar er inne i ei større omstilling av arbeidsstyrken allereie. God lesing! Bergen, juni 2018 Kathrin Jakobsen Seksjonsleiar, Forsking, internasjonalisering og analyse 3 Innhald FØREORD..............................................................................................................2 3 FØDSLAR ........................................................................................................12 Dramatisk nedgang i tal fødslar ................................................................................................12 1 FOLKETALSUTVIKLING ................................................................................4 Størst auke i tal fødde i Os ..........................................................................................................12 Framleis låg vekst i Hordaland, nedgang i Hardanger ..........................................................4 Nedgang i 12 av 33 kommunar ....................................................................................................4 4 BEFOLKNINGSSTRUKTUR .........................................................................13 Lågaste folkevekst sidan 1997 ....................................................................................................6 Underskot av unge kvinner .........................................................................................................13 Hordaland høgast vekst på Vestlandet, men Trondheim Unge vaksne i Bergen, barnefamiliar i kommunane rundt .................................................14 haler framleis innpå Bergen ........................................................................................................6 Kraftig aldring i folkesetnaden ..................................................................................................15 Størst vekst venta i bergensområdet .......................................................................................6 Aldringa endrar befolkningsstrukturen ..................................................................................16 2 FLYTTING OG INNVANDRING ......................................................................7 Aldringa krev årleg produktivitetsauke på 2 % .....................................................................17 Kraftig reduksjon i innvandringa .................................................................................................7 5 HUSHALD OG BUSTADER ..........................................................................18 Fråflyttinga frå Bergen og andre kommunar held fram ........................................................8 Mange år med stillstand i bustadprisane ...............................................................................18 Innvandring bremsa befolkningsnedgangen i mange kommunar ......................................8 Manglar bergensarane rom for familieauke? ........................................................................19 Tilflyttinga til Bergen auka – Færre flytar ut til andre regionar .........................................9 Det byggjast mest i Bergen ........................................................................................................19 Nedgang i talet på innvandrar frå Europa ...............................................................................10 Igangsettinga av nye bustader går litt ned, men aukar i Sunnhordland og Vest ..........20 Syrarar dominerer innvandringa ...............................................................................................10 Ein av ti bur i låginntektshushald ..............................................................................................21 Framleis nedgang i talet på eineforsørgarar .........................................................................21 Mindre bustadbehov framover ...................................................................................................22 1 som utgjerjarar, -0,8 %. fylket med 1,6 %, mens Hardanger fekk 190 færre innbygg- Bjørnafjordeni høgaste har den kommune) prosentveksten i derer Samnanger itillegg til dei to kommunane som vil inngå sidan 1990. Regionen Bjørnafjorden (som ivår statistikk inklu te veksten ital sidan 1998 og den lågaste veksten iprosent høgare men då hadde enn ifjor, fylkeshovudstaden den lågas ein folketalsauke på 1236 innbyggjarar er %) veksten (0,4 litt Det er spesielt Bergen som bidreg til den låge veksten. Med 1996 da fylket og 1997, vaks med 0,4 %per år. 2017 kom på 0,5 %, som er den lågaste prosentveksten sidan auke på 2576 innbyggjarar frå fjoråret. Veksten iheile fylket i årsskiftetVed var folketalet iHordaland 522 539, som var ein nedgang i Hardanger iHordaland, låg vekst Framleis -1 500 1 500 3 000 4 500 6 000 7 500 9 000 Folketalsutvikling 0 1997 -618 2 123 344 1998 -86 2 068 1 136 1999 -317 1 971 1 752 2000 -230 2 242 1 084 2001 1 971 378 920 2002 1 727 168 1 498 2003 1 874 367 1 159 Fødselsoverskot 2004 2 201 271 871 2005 -24 2 287 2 005 2006 -265 2 219 2 119 2007 -325 2 323 3 974 2008 2 508 175 4 301 2009 2 724 596 4 153 2010 2 547 84 4 431 2011 -234 2 403 4 167 2012 2 446 358 4 776 2013 2 404 357 4 314 2014 2 499 87 3 512 2015 -47 2 676 2 526 Netto innanlandsk flytting 2016 -410 2 582 1 284 - 2017 -1 076 2 275 1 374 - 2018 -362 2 344 1 370 2019 -362 2 332 1 370 Nedgang i 12 av 33 i12 av kommunar Nedgang 2020 -362 2 288 1 370 veksten Bergen. i men snittet var lågt, mellom anna på grunn av den låge (521). 12 kommunar hadde høgare vekst enn snittet for fylket, Bergen var det Fjell som hadde størst vekst ital innbyggjarar Masfjorden, Sveio og Eidfjord hadde vekst over 1%. Etter prosentvekst hadde Os og Fjell (begge 2,1 medan %), Osterøy, VaksdalRadøy, og Fitjar er snakk om under ti personar. Størst På motsett side var det vekst om det sjølv for i21 kommunar, Odda har mista flestinnbyggjarar (-190). Ulvik, Jondal og Samnanger (nedgang mellom %). og -1,3 -1,0 nedgangen var størst og Etne, %), Odda iFedje %), (-4,4 (-2,7 mange kommunar med nedgang iHordaland. Den prosentvise talsnedgang og vi må tilbake i2017, til 2007 for åfinne like i Hordaland. Det er likevel 12 kommunar som hadde folke Jamt over var det auke ifolketalet idei fleste kommunane 2021 -362 2 262 1 370 2022 -362 2 227 1 370 2023 -362 2 179 1 370 2024 -362 2 118 1 370 2025 -362 2 060 1 370 2026 -362 1 994 1 370 2027 -362 1 917 1 370 2028 -362 1 844 1 370 2029 -362 1 757 1 370 2030 -362 1 676 1 370 2031 -362 1 588 1 370 Nettoinnvandring 2032 -362 1 507 1 370 4 2033 -362 1 420 1 370 2034 -362 1 328 1 370 2035 -362 1 247 1 370 2036 -362 1 153 1 370 2037 -362 1 071 1 370 2038 -362 976 1 370 2039 -362 901 1 370 2040 -362 819 1 370 2041 -362 694 1 370 2042 -362 560 1 370 - 2043 -362 423 1 370 2044 -362 295 1 370 befolkningsprognose frå 2018. frå befolkningsprognose Kjelde: SSB Statistikkbanken, statistikk.ivest.no. Hordaland fylkeskommune sin 31. desember 2044. ring (innvandrarar minus utvandrarar) frå 1. januar 1997 til landsk flytting (tilflyttarar minus utflyttarar) og netto innvand fordelt på fødselsoverskot (fødde minus døde), netto innan Figur 1.1: Figuren viser folketalsutviklinga iHordaland, - - Tabell:1.1: Tabellen viser folketal og folketalsutvikling i regionane og fylket, per 1.1.2017-2045. Statistikk frå SSB 2017-18. Hordaland fylkeskommune sin folketalsprognose for 2030 og 2045. Kjelde: SSB Statistikkbanken; statistikk.ivest.no Endring Bjørnefjorden 26 535 26 956 32 795 39 811 421 1,6 1,6 1,3 2017-18 2018-30 2030-45 Fusa 3 895 3 920 4 235 4 572 25 0,6 0,6 0,5 2017 2018 2030 2045 Tal % % % Samnanger 2 488 2 463 2 453 2 314 -25