Semblanza De Mujeres Miraflorinas Premiadas
Total Page:16
File Type:pdf, Size:1020Kb
Load more
Recommended publications
-
La Era De Las Matadoras
LA ERA DE LAS MATADORAS El vóley peruano tuvo un equipo de ensueño que ganó la medalla de plata en las Olimpiadas de Seúl 1988, el mayor triunfo en la historia de esta disciplina en nuestro país. “¡Vóley peruano! ¡Vóley peruano! Pintarás este mundial de rojo y blanco”. Así decía el coro de la canción compuesta por José Escajadillo en 1983, en honor a la selección peruana de vóley, por entonces respetable y triunfadora. El equipo que aún se recuerda con cariño es aquel que consiguió la medalla de plata en los Juegos Olímpicos de Seúl 1988. Aquel partido final contra la Unión Soviética quedó 3-2. Estuvo para cualquiera, pero las soviéticas se quedaron con la medalla de oro. Casi, casi. Fue una generación dorada. Las jugadoras de aquel entonces eran Gabriela Pérez del Solar, Cecilia Tait, Cenaida Uribe, Rosa García, Denisse Fajardo, Gina Torrealva, Natalia Málaga, Luisa Cervera, Alejandra de la Guerra, Miriam Gallardo, Sonia Heredia y Katherine Horny. El entrenador era el coreano Man Bok Park. Ese fue el pico histórico no solo de ese equipo, sino también del vóley peruano en general. Las jugadoras de ese equipo son muy queridas hasta hoy. No solo fueron recibidas como campeonas cuando volvieron de Seúl, también se les rinde homenaje cada cierto tiempo. En 2010, por poner un ejemplo, la Municipalidad de Magdalena les hizo un monumento, 22 años después de la hazaña olímpica. El recuerdo parece fresco. Una receta oriental Hasta 1988 la selección peruana de vóley había conseguido diez veces el Campeonato Sudamericano. Asimismo, había obtenido la medalla de plata cinco veces en el Campeonato Sudamericano. -
2004 Edition
The Casebook 2004 Edition Rules of the Game Commission © Fédération Internationale de Volleyball The Casebook 2004 1 of 57 Rev. 04.1 The Casebook 2004 Edition INDEX PAGE TOPIC OF RULINGS CASES 2 INDEX 3 PREFACE 4 PART I: THEORETICAL PRINCIPLES OF APPLICATON 7 PART II: CASES 7 CHAPTER 1: FACILITIES AND EQUIPMENT 7 Net Heights 1.1 8 CHAPTER 2: PARTICIPANTS 8 Wearing Forbidden Objects 2.1 – 2.2 8 Captain 2.3 – 2.7 10 Coach 2.8 – 2.14 13 CHAPTER 3: PLAYING FORMAT 13 The Toss 3.1 13 Positional and Rotational Faults 3.2 – 3.5 14 Substitutions 3.6 – 3.10 16 CHAPTER 4: PLAYING ACTIONS 16 Playing the Ball 4.1 – 4.7 18 Penetration Under the Net 4.8 – 4.9 20 Player At or Contacting the Net 4.10 – 4.22 23 Service 4.23 – 4.27 25 Attack Hit 4.28 – 4.32 26 Block 4.33 – 4.43 31 CHAPTER 5: INTERRUPTIONS AND DELAYS 31 Substitutions 5.1 – 5.6 33 Improper Request 5.7 – 5.9 34 Injuries 5.10 – 5.12 35 Delays to the Game 5.13 – 5.15 36 External Interference 5.16 37 CHAPTER 6: LIBERO 6.1 – 6.14 44 CHAPTER 7: PARTICIPANTS’ CONDUCT 7.1 – 7.7 47 CHAPTER 8: REFEREES AND THEIR RESPONSIBILITIES 47 Officials Responsibilities 8.1 – 8.3 48 CHAPTER 9: SPECIAL CASES 9.1 – 9.25 The Casebook 2004 2 of 57 Rev. 04.1 PREFACE Volleyball is a great game – just ask the millions of people who play it, watch it, analyses it and referee it. -
Estudantes Ocupam Mais De Mil Escolas
Ano CXX1II Número 230 R$ 1,00 Assinatura anual R$ 200,00 AJoão Pessoa, Paraíba - TERÇA-FEIRA,UNIÃO 25 de outubro de 2016 123 A nos - PATRIMÔnIo DA PARAÍBA www.paraiba.pb.gov.br auniao.pb.gov.br facebook.com/uniaogovpb Twitter > @uniaogovpb RECURSOS PARA A PARAÍBA Governo questiona rebaixamento fiscal O governador Ricardo Coutinho vai solicitar audiência com o presidente Michel Temer para tentar derrubar o rebaixamento PÁGInA 3 FOTO: Marcos Russo fiscal do Estado - medida que cria barreiras no acesso a financiamentos - e buscar assegurar recursos para a Paraíba. EDUCAÇÃO Rede Estadual de Ensino abre matrículas calendário vai ajudar no planejamentoAdiantamento do ano do letivo PÁGInA 3 FOTO: Secom-PB de 2017. Vice-governadora Lígia Feliciano PEc Do TETo DE gasTos PáginA 5 Entidades estudantis, sindicais e de movimentos sociais ENEM 2016 realizaramR EprotestosFORMA em DO João E NSINPessoaO e M CampinaÉDIO Grande contra a PEC 241. Começa a reta Esportes final de preparação Futebol: Estudantes ocupam mãe e filha mais de mil escolas jogam juntas Mais de 235 mil za dos Santos disputam candidatos devem PÁGIn fazerA 7 Alcione e Andre- as provas do Enem 2016 PÁGInA 14 PÁGInA 21 na Paraíba. Segundo a UNE, em todo o País, 51 universidades e 993 escolas e IFs estão o Campeonato Paraibano de Futebol Feminino pelo Kashima. ocupados. Alunos protestam contra medidas que afetamFOTO a Educação.S: Divulgação Paraíba MÚSICA Polícia apreende Encontro de ecstasy e LSD bandas na UFPB Banda Marcial José Em seis dias de ação, a Operação Impacto prendeu do Patrocínio e Banda 21 pessoas por tráfico de Sinfônica PÁGI José nSiqueiraA 9 drogas, cinco porPÁGI homicídio,nA 6 apresentam-se no 28 por roubo e 19 por porte CCTA. -
Linha Do Tempo Do Esporte
Lars Grael 1988 Governo Sarney Ministro da Educação: Hugo Napoleão Secretário de Educação Física e Desporto: Alfredo Nunes Presidente do Conselho Nacional do Desporto – CND: Manoel Gomes Tubino Assembléia Nacional Constituinte promulgada Artigo 217 Presidente do COB: Sylvio de Magalhães Padilha Jogos Olímpicos de Seul – Brasil 6 medalhas – 24º Lugar Jogos Paralímpicos – Brasil 27 medalhas – 25º Lugar Jogos Escolares Brasileiros – São Luís/MA JUBs – João Pessoa/PB TÍTULO VIII DA ORDEM SOCIAL CAPÍTULO III DA EDUCAÇÃO, DA CULTURA E DO DESPORTO SEÇÃO III DO DESPORTO Art. 217. É dever do Estado fomentar práticas desportivas formais e não formais, como direito de cada um, observados: I - a autonomia das entidades desportivas dirigentes e associações, quanto a sua organização e funcionamento; II - a destinação de recursos públicos para a promoção prioritária do desporto educacional e, em casos específicos, para a do desporto de alto rendimento; III - o tratamento diferenciado para o desporto profissional e o não profissional; IV - a proteção e o incentivo às manifestações desportivas de criação nacional. § 1º O Poder Judiciário só admitirá ações relativas à disciplina e às competições desportivas após esgotarem-se as instâncias da justiça desportiva, regulada em lei. § 2º A justiça desportiva terá o prazo máximo de sessenta dias, contados da instauração do processo, para proferir decisão final. § 3º O poder público incentivará o lazer, como forma de promoção social. 1988 Aurélio Miguel – Ouro em Seul 88 1989 Professor Manoel Tubino 1989 Ministro da Educação: Carlos Sant’anna Secretário de Educação Física e Desporto: Manoel Gomes Tubino Jogos Escolares Brasileiros – Brasília/DF JUBs – São Luís/MA 1990 Ministro da Educação: Carlos Chiarelli Fundação da Confederação Brasileira de Clubes – CBC (Pres. -
Arbeid, Sport Og Vold I Chirimoto
Arbeid, sport og vold i Chirimoto En studie av kjønn i Peru Monica Helgesen Masteroppgave Sosialantropologisk institutt Universitetet i Oslo Våren 2014 Sammendrag Chirimoto ligger i en dal mellom Amazonasregnskogen og Andesfjellene i det nordlige Peru. Landsbyen har cirka 250 innbyggere. Temaet for oppgaven er kjønn og de tre hovedkapitlene – arbeid, sport og vold – fungerer opp mot dette. Kapittelet om arbeid tar for seg kaffearbeid, sukkerrørarbeid og husarbeid. Jeg viser hvordan menn og kvinner fordeler arbeidet, hvordan menn og kvinner organiserer dagen rundt arbeidet og hvordan menn og kvinner tenker om arbeid. Videre ser jeg på hvordan kvinner ofte tilegner seg ekstern arbeidskraft til kaffeplukking gjennom gaveøkonomi mens menn ofte tilegner seg ekstern arbeidskraft til kaffeplukking gjennom vareøkonomi. Kapittelet om sport tar for seg hanekamp, fotball og volleyball. Jeg viser hvordan hanekamp kan betraktes som et mannlig masturberingsritual og hvordan kvinnenes volleyball ble en del av nasjonsbyggingen i Peru på 1980-tallet mens mennenes fotball ble en arena for tap, nederlag og tragedie. Videre kobler jeg volleyball til de peruanske kvinnenes fremgang i samfunnet på 1980-tallet – og dagens Chirimoto. Kapittelet om vold tar for seg voksne som slår barn, menn som slår menn og menn som slår kvinner. Jeg viser hvordan barneoppdragelse er en sentral årsak til at voksne slår barn, hvordan alkoholkonsum er en medvirkende faktor til at menn slår menn og hvordan utroskapsmistanker er én av grunnene til at menn slår kvinner. Videre ser jeg på hvordan vold kan forklares i forhold til sosialpsykologi, machismo, marianismo og avmakt. Stikkord: Alkohol, arbeid, avmakt, barneoppdragelse, Chirimoto, fotball, hanekamp, husarbeid, kaffe, kjønn, Latin-Amerika, machismo, marianismo, nasjonsbygging, Peru, ritual, seksualitet, sport, sukkerrør, vold, volleyball, økonomi. -
O Voleibol: Do Amadorismo À Espetacularização Da Modalidade No Brasil (1970 – 2000)
Universidade Estadual de Campinas Faculdade de Educação Física “SACANDO” O VOLEIBOL: DO AMADORISMO À ESPETACULARIZAÇÃO DA MODALIDADE NO BRASIL (1970 – 2000) Wanderley Marchi Júnior 2001 WANDERLEY MARCHI JÚNIOR “SACANDO” O VOLEIBOL: DO AMADORISMO À ESPETACULARIZAÇÃO DA MODALIDADE NO BRASIL (1970 – 2000) Tese de doutorado apresentada à Faculdade de Educação Física da Universidade Estadual de Campinas. Orientador: Prof. Dr. Ademir Gebara CAMPINAS 2001 Este exemplar corresponde à redação final da tese defendida por Wanderley Marchi Júnior e aprovada pela Comissão Julgadora em 10 de dezembro de 2001. Data: Prof. Dr. Ademir Gebara iii COMISSÃO JULGADORA Prof. Dr. Ademir Gebara (presidente) Prof. Dr. Miguel Cornejo (titular) Prof. Dr. Márcio Sérgio Batista Silveira de Oliveira (titular) Prof. Dr. Gustavo Luis Gutierrez (titular) Prof. Dr. Roberto Rodrigues Paes (titular) iii iv Este trabalho não poderia ser dedicado a outra pessoa senão àquela que soube compreender e compartilhar todos esses momentos e, principalmente, os sentimentos e os sonhos que nos cercaram diariamente... A você, Kátia, com muito amor, gratidão e carinho. iv v “Se eu pudesse viver novamente a minha vida, na próxima trataria de cometer mais erros. Não tentaria ser perfeito, relaxaria mais. Seria mais tolo ainda do que tenho sido, na verdade bem poucas coisas levaria a sério. Seria menos higiênico. Correria mais riscos, viajaria mais, contemplaria mais entardeceres, subiria mais montanhas, nadaria mais em rios. Iria a lugares onde nunca fui, tomaria mais sorvete e comeria menos lentilha, teria mais problemas reais e menos problemas imaginários. Eu fui uma dessas pessoas que viveram sensata e produtivamente cada minuto da sua vida. É claro que tive momentos de alegria. -
Tableau Dhonneur
Tableau d’honneur Roll of honour Cuadro de honor NRO = Nouveau record olympique Dans les legendes des photographes, les noms sont toujours New Olymplc record donnes de gauche a droite. Nueva marca olimpica. In the captions accompanying the photographs the names are NROM = Nouveau record olympique et mondial given from left to right in each case. New Olymplc and world record En los pies de foto, los nombres se citan de izquierda a Nueva marca olimpica y mundial. derecha. GR = Groupe Group Grupo. T. S. = Tir de penalty Penalty stroke Tiro de penalty 629 ● 5000 m 1. Said Aouita (MAR) (NRO) 13’05”59 Athlétisme 2. Markus Ryffel (SUI) 13’07”54 3. Antonio Leitao (POR) 13’09”20 Athletics 4. Tim Hutchings (GBR) 13’11”50 5. Paul Kipkoech (KEN) 13’14”40 Atletismo 6. Charles Cheruiyot (KEN) 13’18”41 ● 10 000 m 1. Alberto Cova (ITA) 27’47”54 2. Michael Mc Leod (GBR) 28’06”22 3. Mike Musyoki (KEN) 28’06”46 4. Salvatore Antibo (ITA) 28’06”50 1. Hommes - Men - Hombres 5 . Christoph Herle (FRG) 28’08”21 6. Sosthenes Bitok (KEN) 28’09”01 ● 100 m 1. Carl Lewis (USA) 9”99 ● 110 m haies, hurdles, vallas 2. Sam Graddy (USA) 10”19 1. Roger Kingdom (USA) (NRO) 13”20 3. Ben Johnson (CAN) 10”22 2. Greg Foster (USA) 13”23 4. Ron Brown (USA) 10”26 3. Arto Bryggare (FIN) 13”40 5. Michael Mc Farlane (GBR) 10”27 4. Mark McKoy (CAN) 13”45 6. Ray Stewart (JAM) 10”29 5. -
Results from the Games of the Xxiiird Olympic Games
Tableau d’honneur Roll of honour Cuadro de honor NRO = Nouveau record olympique Dans les légendes des photographies, les noms sont toujours New Olympic record donnés de gauche à droite. Nueva marca olimpica. In the captions accompanying the photographs the names are NROM = Nouveau record olympique et mondial given from left to right in each case. New Olympic and world record En los pies de foto, los nombres se citan de izquierda a Nueva marca olimpica y mundial derecha GR = Groupe Group Grupo. T.S. = Tir de penalty Penalty stroke Tiro de penalty. 629 • 5000 m 1. Said Aouita (MAR) (NRO) 13’05”59 Athlétisme 2. Markus Ryffel (SUI) 13'07"54 3. Antonio Leitao (POR) 13’09”20 Athletics 4. Tim Hutchings (GBR) 13’11”50 5. Paul Kipkoech (KEN) 13’14”40 Atletismo 6. Charles Cheruiyot (KEN) 13’18”41 • 10 000 m 1. Alberto Cova (ITA) 27’47”54 • 10 000 m 2. Michael MC Leod (GBR) 28’06”22 3. Mike Musyoki (KEN) 28’06”46 1. Alberto Cova (ITA) 27'47"54 2. 4. Salvatore Antibo (ITA) 28'06"50 Martti Vainio (FIN) 27'51"10 Michael MC Leod (GBR) 5. Christoph Herle (FRG) 28'08"21 3. 28'06"22 4. 6. Sosthenes Bitok (KEN) 28’09”01 Mike Musyoki (KEN) 28'06"46 5. Salvatore Antibo (ITA) 28'06"50 6. Christoph Herle (FRG) 28'08"21 • 100 m 1. Carl Lewis (USA) 9”99 • 110 m haies, hurdles, vallas 2. Sam Graddy (USA) 10”19 1. Roger Kingdom (USA) (NRO) 13”20 3. -
Baixe O Compêdio De Medalhistas Brasileiros
MEDALHAS CONQUISTADAS PELO BRASIL NOS JOGOS OLÍMPICOS INDIVIDUAL POR EQUIPE Ano Medalha Clube Atleta Clube Atleta Esporte Modalidade 1 1920 Ouro FLUMINENSE Football Club (RJ) Guilherme Paraense Tiro Esportivo Pistola Rápida 2 1920 Prata FLUMINENSE Football Club (RJ) Afrânio da Costa Tiro Esportivo Pistola Livre 3 1920 Bronze Por Equipe Por Equipe FLUMINENSE Football Club (RJ) Guilherme Paraense Tiro Esportivo Pistola Livre por Equipes 4 1920 FLUMINENSE Football Club (RJ) Afrânio da Costa Tiro Esportivo Pistola Livre por Equipes 5 1920 TIRO 4 - Tiro de Guerra nº 4 (RS) Sebastião Wolf Tiro Esportivo Pistola Livre por Equipes 6 1920 TIRO 4 - Tiro de Guerra nº 4 (RS) Dario Barbosa Tiro Esportivo Pistola Livre por Equipes 7 1920 Clube Desconhecido Fernando Soledade Tiro Esportivo Pistola Livre por Equipes 8 1948 Bronze Por Equipe Por Equipe Tênis Clube PAULISTA (SP) Alberto Marson Basquete 9 1948 Clube ESPERIA (SP) Alexandre Gemignani Basquete 10 1948 Clube Regatas do FLAMENGO (RJ) Alfredo Rodrigues da Mota Basquete 11 1948 BOTAFOGO de Futebol e Regatas (RJ) Affonso de Azevedo Évora Basquete 12 1948 Clube Atlético YPIRANGA (SP) João Francisco Brás Basquete 14 1948 FLUMINENSE Football Club (RJ) Marcus Vinícius Dias Basquete 15 1948 Clube ESPERIA (SP) Massinet Sorcinelli Basquete 16 1948 FLUMINENSE Football Club (RJ) Nilton Pacheco de Oliveira Basquete 17 1948 Associaçao Cristã de Moços - ACM (SP) Ruy de Freitas Basquete 18 1948 Clube Regatas do FLAMENGO (RJ) Zenny de Azevedo Basquete 19 1952 Ouro SÃO PAULO Futebol Clube (SP) Adhemar Ferreira -
Marzo 2010 Ayuda Peruana a Damnificados Por
MARZO 2010 AYUDA PERUANA A DAMNIFICADOS POR TERREMOTO EN CHILE El 2 de marzo de 2010, el Presidente Alan García viajó a Santiago, al frente de un equipo de expertos que proporcionarán ayuda a los damnificados por el catastrófico terremoto que tres días antes asoló áreas centrales y del sur de Chile, causando centenares de muertes y decenas de millares de damnificados. Los elementos de auxilio facilitados por el Perú, con un peso de treinta toneladas, fueron transportados en aviones de la Fuerza Aérea. Incluyen, entre otras cosas, un hospital con dos quirófanos, una unidad de cuidados intensivos con ocho camas, laboratorio de rayos X y una sala de internamiento para 20 personas. El Presidente García reafirmó personalmente a su homóloga Michelle Bachelet la solidaridad del pueblo peruano al de Chile, por el aciago movimiento telúrico. Similares sentimientos fueron expresados al Presidente Electo Sebastián Piñera. El mismo día el Presidente García regresó a Lima, acompañado de los primeros 30 peruanos damnificados que pidieron regresar al Perú. En vuelos sucesivos retornarán más compatriotas. En el avión presidencial también se condujo a Lima los cuerpos de dos peruanas, fallecidas al colapsar la vivienda donde vivían en Santiago: la joven trujillana Lourdes Margarita Armas Díaz, de 25 años, y su pequeña hija Florencia, de nueve meses. El Ministro de Relaciones Exteriores, José Antonio García Belaunde, formó parte de la comitiva presidencial. El de Salud, Oscar Ugarte, permaneció en Chile para supervisar los trabajos de apoyo médico. El Gobierno peruano ha dispuesto el abono de trescientos dólares a los numerosos compatriotas damnificados por el devastador sismo. -
In Den 90Er Jahren Erschmetterten Sich Kubas Volleyballerinnen Legendenstatus
INDOOR Glanz un In den 90er Jahren erschmetterten sich Kubas Volleyballerinnen Legendenstatus. Staatspräsident Fidel Castro liebte es, sich mit den attraktiven Heldinnen zu zeigen. Doch das Leben auf der Karibikinsel bot nicht nur Glamour Der Blick aus dem Küchenfenster ist Josefina Capote ist längst in Deutschland – das waren die größten Erfolge. Fidel malerisch: Im angrenzenden Park spielen heimisch geworden, ihre Wurzeln liegen Castro, der mächtige Staatspräsident, Kinder im Schnee, alles glänzt weiß. Auch jedoch in Kuba. Dort, einige tausend Kilo- schmückte sich nur allzu gern mit das Revierstädtchen Marl ist vom Winter- meter westlich über den Atlantik, ist sie den attraktivsten Botschafterinnen seines einbruch nicht verschont geblieben. Es ist zur Klassespielerin gereift. Wie so viele Staates. Wenn Kubas Volleyballerinnen wahrlich ein ungewöhnliches Ambiente, andere auch in einer Sportart, die wie ge- mal wieder mit Gold in die Heimat zurück- um sich dem Thema Kuba zu nähern. macht ist für die sprunggewaltigen und kehrten, ließ es sich der Maximo Lider Winter, Kälte, Schnee – das alles ist in der katzenanmutigen Athletinnen. 1983 wurde nicht nehmen, die Stars persönlich am Karibik unbekannt wie Palmen in Sibirien. Josefina Capote zur weltbesten Spielerin Flughafen abzuholen und im Präsidenten- Doch Josefina Capote lebt nicht mehr auf gekürt, beim World Cup 1985 erhielt sie die palast zu empfangen. Und er sorgte dafür, der Insel. Vor sieben Jahren ist die frühere Auszeichnung als wertvollste Spielerin. dass die Spielerinnen mit einem Lada Weltklassespielerin nach Deutschland Kubas Volleyballerinnen – das ist eine der ausgestattet wurden, ein Privileg, das auf gekommen. Der Liebe wegen. Die Bezie- eindrucksvollsten Erfolgsgeschichten, die Kuba nur die High Society genoss. -
Universidade Federal Do Paraná Juliana Vlastuin As
UNIVERSIDADE FEDERAL DO PARANÁ JULIANA VLASTUIN AS “DONAS DA QUADRA”: LEITURA SOCIOLÓGICA DAS UNIDADES GERACIONAIS OLÍMPICAS DO VOLEIBOL FEMININO NO BRASIL (1980-2008) CURITIBA 2013 JULIANA VLASTUIN AS “DONAS DA QUADRA”: LEITURA SOCIOLÓGICA DAS UNIDADES GERACIONAIS OLÍMPICAS DO VOLEIBOL FEMININO NO BRASIL (1980-2008) Tese apresentada ao Programa de Pós- Graduação em Sociologia, do Departamento de Ciências Sociais, Setor de Ciências Humanas, Letras e Artes, da Universidade Federal do Paraná, como requisito para a obtenção do título de Doutora em Sociologia. Orientador: Prof. Dr. Wanderley Marchi Jr. CURITIBA 2013 Catalogação na publicação Fernanda Emanoéla Nogueira – CRB 9/1607 Biblioteca de Ciências Humanas e Educação - UFPR Vlastuin, Juliana As “donas da quadra”: leitura sociológica das unidades geracionais olímpicas do voleibol feminino no Brasil (1980-2008)./ Juliana Vlastuin. – Curitiba, 2013. 217 f. Orientador: Prof. Dr. Wanderley Marchi Junior Tese (Doutorado em Sociologia) – Setor de Ciências Humanas, Letras e Artes da Universidade Federal do Paraná. 1. Voleibol para mulheres. 2. Voleibol – Brasil - História. 3. Mulheres atletas - Voleibol. I.Título. CDD 796.325 BANCA EXAMINADORA Prof. Dr. Wanderley Marchi Júnior, UFPR (orientador e presidente) Prof. Dr. Luiz Alberto Pilatti, UTFPR (titular externo) Prof.ª Dr.ª Ana Luisa Fayet Sallas, UFPR (titular interno) Prof. Dr. Gustavo Luiz Gutierrez, UNICAMP (titular externo) Prof. Dr. José Miguel Rasia, UFPR (titular interno) Prof. Dr. Fernando Renato Cavichiolli, UFPR (suplente externo) Prof. Dr. Ângelo José da Silva, UFPR (suplente interno) Prof.ª Dr.ª Cristina Carta Cardoso de Medeiros, UFPR (suplente externo) Prof.ª Dr.ª Maria Tarcisa Silva Bega, UFPR (suplente interno) DEDICATÓRIA Dedico este trabalho ao meu eterno espelho de vida, minha avó Clara de Castro (in memoriam).