WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU DELEGATURA W LESZNIE INFORMACJA O STANIE ŚRODOWISKA I DZIAŁALNOŚCI KONTROLNEJ WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W POWIECIE GRODZISKIM W ROKU 2014 Opracowanie: Zatwierdził: Wydział Monitoringu Środowiska Z up. WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO pod kierunkiem Marii Pułyk INSPEKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA Dział Inspekcji mgr inż. Jacek Matuszewski pod kierunkiem Danuty Binkowskiej Kierownik Delegatury w Lesznie Leszno, 2015 2 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE ..................................................................................................................... 4 2. WYBRANE CECHY POWIATU ............................................................................................... 5 3. STAN ŚRODOWISKA................................................................................................................ 7 3.1. Monitoring jakości powietrza ................................................................................................ 7 3.2. Monitoring jakości wód......................................................................................................... 8 3.2.1. Monitoring jakości wód powierzchniowych .................................................................. 8 3.2.2. Monitoring jakości wód podziemnych ......................................................................... 11 3.3. Monitoring jakości gleby i ziemi......................................................................................... 13 3.4. Monitoring hałasu................................................................................................................ 13 3.5. Monitoring pól elektromagnetycznych ............................................................................... 14 3.6. Monitoring gospodarki odpadami ....................................................................................... 14 3.7. Podsumowanie..................................................................................................................... 17 4. DZIAŁALNOŚĆ KONTROLNA .............................................................................................. 19 5. POWAŻNE AWARIE ............................................................................................................... 21 3 1. WPROWADZENIE Opracowanie ma na celu przedstawienie stanu środowiska oraz wyników działalności kontrolnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na terenie powiatu grodziskiego w roku 2014. Do jego przygotowania wykorzystano badania własne WIOŚ w Poznaniu, wyniki badań będące w posiadaniu WIOŚ oraz ustalenia z kontroli użytkowników środowiska, prowadzonych przez inspektorów WIOŚ. Bieżące informacje dotyczące stanu środowiska na terenie całego województwa wielkopolskiego znaleźć można na stronie internetowej www.poznan.wios.gov.pl . Zadania w zakresie ochrony przyrody, w tym ustanawianie form ochrony przyrody oraz sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem określonych ustawą zakazów w stosunku do tych form, realizuje Regionalny Konserwator Przyrody. 4 2. WYBRANE CECHY POWIATU Powiat grodziski położony jest w południowo-zachodniej części województwa wielkopolskiego, obejmuje obszar o powierzchni 642 km2, a zamieszkuje go 50971 osób (stan na dzień 31 grudnia 2013 r., dane wg GUS). Według podziału fizyczno-geograficznego J. Kondrackiego powiat ten położony jest: – w makroregionie Pojezierze Wielkopolskie: mezoregion Pojezierze Poznańskie, – w makroregionie Pradolina Warciańsko-Odrzańska: mezoregion Dolina Środkowej Odry, – w makroregionie Pojezierze Leszczyńskie: mezoregion Równina Kościańska. Zagospodarowanie przestrzenne powiatu ma charakter rolniczo-przemysłowy, około 66% obszaru stanowią użytki rolne. Administracyjnie powiat podzielony jest na: . trzy gminy miejsko-wiejskie: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice, Wielichowo; . dwie gminy wiejskie: Granowo, Kamieniec. Ponad 87,9% ludności powiatu korzysta z sieci wodociągowej, a 46,1% z sieci kanalizacyjnej (stan na dzień 31 grudnia 2013 r., dane wg GUS). W ewidencji WIOŚ w Poznaniu znajduje się 15 mechaniczno-biologicznych oczyszczalni ścieków eksploatowanych na terenie powiatu grodziskiego. Dane o ilości ścieków komunalnych pochodzą z Wykazów zawierających zbiorcze zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat. Ilość ścieków Lp. Gmina Miejscowość/Eksploatujący Obszar obsługiwany w roku 2014 /m3/ Ruchocice/ Bonduelle Polska S.A. 1 Zakład w Ruchocicach 142009 Warszawa Zakład Ruchocice Rakoniewice/ Zakład Usług Komunalnych 2 Gmina Rakoniewice 251560 w Rakoniewicach Sp. z o.o. Rakoniewice Jabłonna/ Zakład Usług Komunalnych 3 Jabłonna 5870 w Rakoniewicach sp. z o.o. Goździn/ Agro Team 4 Zakład w Goździnie 28214 Przedsiębiorstwo Spółdzielcze Goździn Wielichowo /Zakład Gospodarki 5 Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. Gmina Wielichowo 149 000 Wielichowo w Wielichowie Augustowo 26 /IKO Kompania Drobiarska 6 Zakład w Augustowie 134161 Sp. z o.o. Augustowo w Wielichowie Kotowo 1A / Storteboom Hamrol 7 Zakład w Kotowie 475136 Sp. z o.o. Kotowo Granowo/Zakład Gospodarki Komunalnej 8 Granowo Granowo 247952 w Granowie Bielawy/Zakład Gospodarki Komunalnej 9 Bielawy 887 w Granowie Kamieniec/ Gminny Zakład Komunalny 10 Gmina Kamieniec 61917 Kamieniec Ujazd/ Gminny Zakład Komunalny 11 Ujazd 5793 Kamieniec Parzęczewo/ Gminny Zakład Komunalny 12 Kamieniec Parzęczewo 8809 Kamieniec Sepno/ Gminny Zakład Komunalny 13 Sepno 8914 Kamieniec ul. Rolna Szczepowice/ Gminny Zakład Komunalny 14 Szczepowice 4089 Kamieniec Grodzisk Grodzisk/Grodziskie Przedsiębiorstwo 15 Gmina Grodzisk 1266440 Wlkp. Komunalne Sp. z o.o. w Grodzisku 5 Powiat grodziski wchodzi w skład regionu IV gospodarki odpadami komunalnymi w województwie wielkopolskim. Regiony zostały wydzielone w „Planie gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017” uchwalonym przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego w dniu 27 sierpnia 2012 r. Wielkopolskę podzielono na 10 regionów, w każdym z nich wyznaczono też regionalne i zastępcze instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych. Region gospodarki odpadami komunalnymi to określony w wojewódzkim planie gospodarki odpadami obszar zamieszkiwany co najmniej przez 150 000 mieszkańców. Regionem gospodarki odpadami komunalnymi może być też gmina licząca powyżej 500 000 mieszkańców. Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) to zakład zagospodarowania odpadów o mocy przerobowej wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego przez co najmniej 120 000 mieszkańców, spełniający wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii. W regionie IV instalacje ujęte w WPGO to: regionalna instalacja – mechaniczno-biologiczna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych w Piotrowie Pierwszym, gmina Czempiń; instalacje przewidziane do zastępczej obsługi: kompostownie w Sierosławiu i w Rumianku (gmina Tarnowo Podgórne); instalacja do produkcji paliw alternatywnych w Opalenicy; składowiska odpadów w Powodowie (gmina Wolsztyn), w Goździnie (gmina Rakoniewice), w Dopiewie, w Srocku Małym (gmina Stęszew). Kompostownia odpadów w Sierosławiu nie przyjmowała odpadów w roku 2014 – instalacja w stanie likwidacji. Na terenie powiatu grodziskiego w 2014 r. eksploatowane było jedno składowisko odpadów komunalnych oraz jedna kompostownia i jedna sortownia. Gminy powiatu grodziskiego należą do Związku Międzygminnego Centrum Zagospodarowania Odpadów „SELEKT” realizującego w ich imieniu zadania z zakresu zagospodarowania odpadów komunalnych: Gminy należące do związku Zadania Brodnica, Czempiń, Dolsk, Dopiewo, Granowo, Grodzisk Wlkp., Kamieniec, Kaźmierz, Komorniki, Kościan, miasto Kościan, , Wdrożenie nowych regulacji ustawy Mosina, miasto Puszczykowo, Opalenica, Rakoniewice, o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Rokietnica, Stęszew, Tarnowo Podgórne, Wielichowo, Zbąszyń. 6 3. STAN ŚRODOWISKA 3.1. MONITORING JAKOŚCI POWIETRZA W roku 2014 jakość powietrza na terenie powiatu grodziskiego monitorowano w jednym punkcie w miejscowości Cykowo, metodą pasywną (metoda wskaźnikowa) polegającą na miesięcznej ekspozycji specjalnie przygotowanych próbników, zawieszonych na wysokości około 1,5 metra i oznaczaniu zanieczyszczeń raz w miesiącu. Metodą tą prowadzono badania stężeń dwutlenku siarki i tlenków azotu w przeliczeniu na dwutlenek azotu. Z badań przeprowadzonych w roku 2014 wynika, że uzyskana wartość średnia dla roku dla dwutlenku siarki wyniosła 3,9 µg/m³, a dwutlenku azotu – 16,0 µg/m³. Ocenę jakości powietrza w województwie wielkopolskim za rok 2014 wykonano zgodnie z podziałem województwa na strefy, gdzie strefę stanowi: aglomeracja poznańska, miasto Kalisz, strefa wielkopolska. Powiat grodziski jest elementem składowym strefy wielkopolskiej. Celem rocznych ocen jakości powietrza jest: określenie jakości powietrza w strefach; wskazanie ewentualnych przekroczeń standardów jakości powietrza, poziomów docelowych i poziomów celów długoterminowych; wskazanie prawdopodobnych przyczyn ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń. Oceny jakości powietrza w strefach dokonano z uwzględnieniem dwóch grup kryteriów: ustanowionych ze względu na ochronę zdrowia ludzi oraz ze względu na ochronę roślin. Wynikiem oceny, zarówno pod kątem kryteriów dla ochrony zdrowia jak i kryteriów dla ochrony roślin, dla wszystkich substancji podlegających ocenie, jest zaliczenie strefy do jednej z poniższych klas: do klasy A – jeżeli stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy nie przekraczają odpowiednio poziomów dopuszczalnych