ISBN: 978-83-65965-17-2 [email protected] Urząd Gminy w Wicku facebook.pl/wydawnictwoprecjoza Ul. Słupska 9 Tel. 885 565 511 84-352 Wicko Tel. 59 8611 182, Fax. 59 8611 101 www.wicko.pl ISBN: 978-83-65965-17-2 Przyroda GMINY WICKO Natural Features OF THE GMINA WICKO CHARAKTERYSTYKA PRZYRODNICZA GMINY mina Wicko leży w pasie nadmorskim pobrzeża koszalińskiego w północnej części powiatu lęborskiego. Północ- no-wschodnia część gminy położona jest w obrębie mezoregionu fizycznogeograficznego Wybrzeże Słowińsko- -Kaszubskie, pozostała część gminy w obrębie mezoregionu Pobrzeże Kaszubskie, na który składa się fragment pradoliny Łeby i wysoczyzna morenowa. Bliskość morza stanowi dużą atrakcję turystyczną, szczególnie w okresie Gletnim. Gmina Wicko jest jedną z 2478 w Polsce i jedną z 123 gmin w województwie pomorskim. Całkowita powierzchnia wy- nosi 216,08 km2, z czego największy areał zajmują użytki rolne stanowiące 43% powierzchni, obszary leśne – 31% i wody – 9%. Obszar gminy charakteryzuje się bogactwem zarówno rzeźby jak i form terenu. 4 FLORA AND FAUNA AND GEOLOGICAL FEATURES OF GMINA WICKO mina Wicko is located in the coastal belt of the Koszalin Maritime Region, in the northern part of the Lębork District. The north-eastern part of the gmina is located within the physicogeographic mesoregion Slovincian-Ka- shubian Coast, and its remaining part within the mesoregion Kashubian Maritime Region, which is comprised of a portion of the Łeba Ice-Marginal Valley and a moraine plateau. The proximity of the sea constitutes a great to- Gurist attraction, particularly in the summer. Gmina Wicko is one of Poland’s 2478 gminas (communes/municipalities) and one of the 123 gminas of the Pomorskie [Pomeranian] Province. Its total area is 216.08km2, of which the largest acreage is covered by arable land (43% of the area), woodlands (31%) and waters (9%). The gmina’s territory is characterised by its varied topography and landforms. 5 Do podstawowych struktur przyrodniczych W Roszczycach istnieje duży zespół wyro- zachowanie dziedzictwa przyrodniczego należą tu: bisk poeksploatacyjnych stanowiący aktual- krajów członkowskich Unii Europejskiej. nie wartościowy przyrodniczo obszar wod- • równiny organogeniczne akumulacji no-błotny – tzw. „Stare Bagno”. Rezerwat krajobrazowy „Mierzeja Sarbska” torfowiskowej i torfowiskowo-jezior- utworzony został w 1976 r. w celu ochrony nej z jeziorami przybrzeżnymi (Łebsko Dla ochrony najcenniejszych zasobów przy- naturalnych zbiorowisk wydmowych i ba- i Sarbsko) – najniżej położone tereny rodniczych na terenie gminy Wicko utworzo- giennych wykształconych w specyficznych gminy (0,3-0,5 m n.p.m.) no: Słowiński Park Narodowy, 4 rezerwaty warunkach wąskiej (ok. 1 km) mierzei nad- • wysoczyzna morenowa – falista i pa- przyrody, 1 użytek ekologiczny i 93 pomniki morskiej. Poza SPN, jest to jedyne miejsce na górkowata o bardzo urozmaiconej przyrody. polskim wybrzeżu z ruchomymi wydmami rzeźbie i deniwelacjach rzędu 5-20 m. parabolicznymi o wysokości od 16 do 24 m. Najwyżej wyniesiona część gminy poło- Słowiński Park Narodowy (SPN) utworzo- Znajdują się tu torfowiska i bory bażynowe żona jest w strefie pagórków moreno- ny został 1 stycznia 1967r i obejmuje po- oraz olsy. Rezerwat „Mierzeja Sarbska” o po- wych na wschód od wsi Roszczyce – ok. wierzchnię 32744 ha. Jest drugim (po Wo- wierzchni 509 ha wchodzi w skład Specjal- 120 m n.p.m. lińskim) nadmorskim Parkiem Narodowym nego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000 • Pradolina Łeby – rozległa forma dolinna w Polsce i jedynym morskim, w skład którego o łącznej powierzchni 1883 ha. głęboko wcięta w wysoczyznę moreno- wchodzi 11171 ha wód przybrzeżnych wą. Charakterystyczne dla środowis- Morza Bałtyckiego. Ze względu na obszary Rezerwat „Las Górkowski” utworzony został ka pradoliny jest występowanie torfów wydmowe i wodno-błotne stanowi unikat w 1984r. i zajmuje powierzchnię 99,4 ha. i utworów mułowo-torfowych w pod- przyrodniczy na kontynencie europejskim Rezerwat obejmuje torfowisko wraz z brze- łożu. i w rejonie Morza bałtyckiego. W 1977r. Park ziną bagienną i olsem w dolinie Łeby. Celem jako pierwszy w Polsce uznany został przez ochrony jest zachowanie torfowiska wraz Cały obszar gminy należy do zlewni Łeby – UNESCO za Światowy Rezerwat Biosfe- ze starodrzewem i charakterystycznymi dla odwadniany jest przez rzekę Łebę i jej do- ry. Podlega również Konwencji Ramsarskie gleb torfowych zbiorowiskami roślinnymi. pływy: Charbrowską Strugę, Białogardzką o obszarach wodno-błotnych mających zna- W 2008 r. został utworzony Specjalny Ob- Strugę i Chełst. W granicach gminy znajduje czenie międzynarodowe. Najmłodszą formą szar Ochrony Natura 2000 o tej samej na- się fragment jeziora Łebsko (całkowita po- ochrony, którą objęto w 2004 roku wybrane zwie i powierzchni. wierzchnia, trzeciego co do wielkości jeziora ekosystemy Parku jest ogólnoeuropejska w Polsce, wynosi 7142 ha), jezioro Sarb- sieć ekologiczna Natura 2000. Podstawo- Florystyczny rezerwat „Nowe Wicko”, utwo- sko (651,7 ha) oraz jezioro Czarne (9 ha). wym założeniem tego przedsięwzięcia jest rzony w 1984 r., obejmuje silnie zarośnięte 6 Its main natural structures include: extraction sites, which presently constitutes The landscape reserve Mierzeja Sarbska an ecologically valuable wetland – the so- (‘Sarbsko Spit’) was created in 1976 to pro- • biogenic peat-bog accumulation plains -called “Old Bog”. tect natural sand dune and marsh commu- as well as peat-bog/lake accumulation nities that formed in the unique conditions of plains with coastal lakes (Łebsko and To protect the most valuable natural resour- a narrow (approx. 1km wide) coastal spit. Be- Sarbsko) – the lowest-lying lands in the ces, the Słowiński National Park, 4 nature re- sides the SNP, it is the only place on the Po- gmina (0.3–0.5m above sea level); serves, 1 local nature conservation site and lish coast that has migrating parabolic dunes • moraine plateau – undulating and hilly, 93 outstanding natural features have been that are 16–24m tall. It has peat bogs and with very varied topography and eleva- established in Gmina Wicko. crowberry forests, as well as alder swamp tion differences of the order of 5–20m. forests. The reserve Sarbsko Spit, covering The most elevated part of the gmina is The Słowiński National Park (SNP) was cre- an area of 509ha, is part of a Special Area located in the moraine hills zone east of ated on 1 January 1967 and covers an area of Conservation under the network Natura the village Roszczyce – approx. 120m of 32,744ha. It is Poland’s second (after the 2000, which covers a total area of 1883ha. above sea level; Wolin National Park) seaside national park • Łeba Ice-Marginal Valley – vast val- and the only maritime one, encompassing The reserve Las Górkowski (‘Górka Forest’) ley landform which cuts deep into the 11,171ha of coastal waters of the Baltic Sea. was created in 1984 and covers an area of moraine plateau. The presence of pe- Due to its sand dunes and wetlands, it is an 99.4ha. The reserve includes a peat bog with ats and loamy/peaty formations in the ecological wonder on an European and Bal- a bog birch wood and alder swamp forest in substratum is a typical feature of an tic scale. In 1977, It became the first park in the Łeba Valley. Its purpose is to preserve ice-marginal valley. Poland to be recognised as a Biosphere Re- the peat bog with its mature trees and plant serve by the UNESCO. It is also subject to the communities typical of peat soils. In 2008, The entire territory of the gmina is part of the Ramsar Convention on Wetlands of Inter- a Special Area of Conservation with the Łeba basin – it is drained by the Łeba River national Importance. The most recent form same name and area was created under the and its tributaries: the Charbrowska Stru- of protection, provided in 2004 to selected network Natura 2000. ga, the Białogardzka Struga and the Chełst. ecosystems of the Park, is the pan-Eu- Within the borders of the gmina are part of ropean network of nature protection areas The floral reserve Nowe Wicko (‘New Wic- Lake Łebsko (the total area of this third-lar- Natura 2000. The fundamental principle of ko’), created in 1984, covers a strongly gest lake in Poland is 7142ha), Lake Sarbsko this undertaking is to preserve the environ- overgrown eutrophic lake with rush commu- (651.7ha) and Lake Czarne (9ha). In Roszczy- mental heritage of the member states of the nities, osier underbrush, alder swamp forest, ce, there is a large complex of abandoned European Union. riparian forest and bog birch wood. It is the 7 jezioro eutroficzne wraz ze zbiorowiskami ny w 2003 r., obejmuje kompleks torfowisk rokości 3m, położony 100 m od szosy Rosz- szuwarowymi, zaroślami łozowymi, olsem, i mokradeł, o łącznej powierzchni 314,63 ha. czyce - Bargędzino. łęgiem i brzeziną bagienną. Jest najmniej- Obecnie wchodzi w skład obszarów specjal- szym rezerwatem na terenie gminy Wicko nej ochrony Natura 2000 jako „Ostoja Sło- Obecność wielu siedlisk przyrodniczych na o powierzchni 24,5 ha. Celem ochrony jest wińska”. terenie gminy Wicko powoduje liczne wystę- zachowanie zarastającego jeziora z natural- powanie fauny i flory na tym obszarze. Część nymi zespołami roślinnymi oraz stanowiska Pomniki przyrody stanowią drzewa i gru- z tego bogactwa przedstawionych zostało woskownicy europejskiej na południowo- py drzew, z których na uwagę zasługuje cis na kolejnych stronach niniejszego albumu. -wschodniej granicy zasięgu. pospolity o obwodzie pnia 182 cm, rosną- Album podzielony jest na 4 działy. Każdy cy na boisku Zespołu Szkół w Wicku, buk dział przedstawia inny typ siedliska wraz Rezerwat „Żarnowskie Lęgi” położony na te- zwyczajny o obwodzie pnia 645 cm rosnący z charakterystycznymi dla niego gatunkami. renie SPN w południowej części jez. Łebsko, w leśnictwie Strzeszewo oraz dąb szypuł- o powierzchni 479,07 ha. Celem ochrony jest kowy o obwodzie pnia 620 cm znajdujący Zachęcam gorąco do zapoznania się z fascy- zachowanie miejsc lęgowych ptaków. się w parku podworskim we Wrześcienku. nującym światem zwierząt i roślin, jaki moż- Jest też jeden głaz narzutowy «Olbrzym», na zaobserwować w okolicach Wicka.