TERUGKIJKEN EN VOORUIT ZIEN UITGAVE VAN HET WETENSCHAPPELIJK BUREAU VAN DE SP Verschijnt 11 keer per jaar, jaargang 14, nummer 9, oktober 2012 INHOUD TERUGKIJKEN EN 3 NA DE (ZELF)KRITIEK NU STRIJDBAAR VERDER VOORUIT ZIEN 5 DE ZIEL VAN DE FINANCIËLE CRISIS 6 ‘EVENWICHT IN HANDELSRELATIES Tijdens de laatste Partijraad van 29 houdingen tussen de rijke noordelijke IS NOODZAKELIJK OM UIT DE EUROCRISIS september jongstleden werd er door en arme zuidelijke eurolanden is. TE KOMEN’ afdelingsvoorzitters en partijbestuur 8 uitvoerig teruggekeken op de Verder in Spanning staat Tiny Kox stil WAT JE NIET HOORT IN HET EURODEBAT: verkiezingscampagne. Belangrijkste bij het 40-jarig bestaan van de SP op VOORAL BANKEN PROFITEREN VAN kritiekpunten waren een te behou- 22 oktober. Hij constateert dat de EuROPESE NOODFONDSEN dende campagnestrategie, het partij in 40 jaar tijd is uitgegroeid van 10 ontbreken van een plan B en een een linkse splinter tot de grote VEERTIG JAAR SP weinig efficiënte campagne. Tegelij- volkspartij, die zij nu is. 12 kertijd werd Emile Roemer geprezen HERFSTAKKOORD ZET LIBERALE WEG UIT om zijn standvastige optreden en SP-senator en hoogleraar duurzame DE CRISIS VOORT werd geconstateerd dat er nog nooit landbouw Eric Smaling gaat in op de 14 zoveel vrijwilligers op de been waren vraag hoe vanzelfsprekend eten blijft. HOE VANZELFSPREKEND BLIJFT ETEN? geweest als bij de afgelopen verkie- Door de stijgende prijzen en de 16 zingscampagne . Zowel Roemer als de groeiende vraag wordt de beschik- ‘TELEGRAAF HOFLEVERANCIER afdelingen zagen daarom voldoende baarheid van voedsel immers minder. KAMERVRAGEN’ basis om de strijd voor een menselij- 18 ker en socialer Nederland voort te Rens Vliegenthart licht in een PARELS UIT DE PARLEMENTAIRE zetten. interview toe, waar zijn pas versche- GESCHIEDENIS 6 nen boek U kletst uit uw nek over 20 En dat is hard nodig ook, want zoals gaat. Hij stelt dat de huidige mediabe- VOOR EEN STABIELE REGERING IS STEUN Arjan Vliegenthart in zijn beschou- richtgeving te wensen overlaat en IN DE EERSTE KAMER NOODZAKELIJK wing over het begrotingsakkoord voor gedreven wordt door de waan van de 2013 laat zien, blijven de meeste dag met als gevolg dat politici zich bij maatregelen uit het Kunduz-akkoord alles afvragen hoe zij overkomen op COLOFON Spanning wordt uitgegeven door het overeind staan. Dat betekent dat een het publiek en burgers steeds Wetenschappelijk Bureau van de SP cynischer worden over de politiek. groot deel van de rekening van de Een abonnement kost 12 euro per jaar voor crisis terecht komt bij de mensen die SP-leden en 25 euro voor niet-leden. De al zo hard getroffen worden. In het zesde deel van Parels uit de betaling gaat per incasso. Parlementaire Geschiedenis staat de Abonnementenadministratie Niet alleen uit Den Haag, maar ook leerplichtwet centraal. Een wet, die in Snouckaertlaan 70 uit Europa komen weinig hoopvolle 1900 bij toeval het levenslicht zag en 3811 MB Amersfoort signalen dat de eurocrisis snel ervoor zorgde dat het schoolbezoek T (088) 243 55 40 opgelost wordt. Zo betoogt econoom van kinderen in de loop der tijd E [email protected] David Hollanders, dat de 150 miljard vooruitging. Redactieadres euro aan garantiestellingen door de Snouckaertlaan 70 3811 MB Amersfoort Nederlandse belastingbetaler slechts Tot slot betoogt Arjan Vliegenthart T (088) 243 55 35 de banken redt, maar niet de euro. op de achterkant dat voor een stabiele E [email protected] Hoogleraar economie van innovatie regering steun in de Eerste Kamer Redactie Alfred Kleinknecht stelt dat de enige onontbeerlijk is. Steun die PvdA en Tijmen Lucie manier om daadwerkelijk uit de VVD zullen moeten verwerven, omdat Arjan Vliegenthart eurocrisis te komen, het in evenwicht ze samen geen meerderheid hebben Tekstredactie brengen van de scheve handelsver- in de Senaat. Daniël de Jongh Redactieraad Hans van Heijningen WAAR GING HET FOUT MET EuROPA? Tiny Kox Ronald van Raak Minotaurus aan banden heet het boekje dat Arjan Vliegenthart, Basisontwerp senator en directeur van het Wetenschappelijk Bureau van de Thonik en BENG.biz SP, onlangs publiceerde. De ondertitel, ‘Hoe Europa in crisis Vormgeving raakte en hoe we daar weer uitkomen’, maakt duidelijk waar het Robert de Klerk over gaat. Antoni Gracia Gonnie Sluijs Minotaurus aan banden kost 4,95 euro en Foto cover is te bestellen via www.sp.nl/shop Sander van Oorspronk 2 SPANNING OKTOBER 2012 NA DE (ZELF)KRITIEK NU STRIJDBAAR VERDER Tekst: Tijmen Lucie Op zaterdag 29 september jongstleden is in het ZELFKRITIEK SP-partijkantoor in Amersfoort de Partijraad gehou- Na een korte en heldere inleiding van algemeen secretaris den. In een volle zaal en onder grote belangstelling Hans van Heijningen, waarin hij het verkiezingsresultaat van pers en publiek – wat erop duidt dat de SP een duidde in termen van factoren die buiten ons vermogen grote partij is geworden – is door voorzitters van de liggen en door onszelf gemiste kansen en gemaakte fouten, afdelingen en het partijbestuur op grondige wijze de nam Emile Roemer het woord. Roemer kwam met een verkiezingscampagne geëvalueerd. In een construc- evenwichtig verhaal over het verloop van de campagne. tieve sfeer zijn zowel positieve als negatieve zaken Daarin gaf hij aan dat de peilingen een verlammende benoemd. uitwerking op hem en de partij hebben gehad. Te sterk heeft de nadruk gelegen op het vermijden van risico’s en het voorkomen van fouten. Ook erkende hij dat het gewijzigde AOW-standpunt niet duidelijk naar voren is gebracht. Daarmee kwam hij tegemoet aan een kritiekpunt dat door verschillende afdelingen – waaronder Amsterdam SPANNING OKTOBER 2012 3 – naar voren is gebracht, namelijk dat bepaalde verkiezings- sprekers, dat de SP te weinig in staat is geweest om de eigen standpunten, waaronder dat van de AOW, beter uitgelegd achterban te mobiliseren, waardoor de slag op de digitale hadden moeten worden. Juist omdat alle pijlen op de SP snelweg verloren is. Hoewel je je vraagtekens kunt stellen bij gericht waren en andere partijen er baat bij hadden om een de representativiteit van het tweede scherm – zo’n 85 karikatuur van onze standpunten te maken, was het volgens procent van de deelnemers was man – heeft het zeker een aantal afdelingen verstandig geweest om de lokale invloed gehad op de verkiezingsuitslag. De berichtgeving kaderleden hierover bijvoorbeeld via de mail goed te over wie de winnaar en wie de verliezer was, heeft ertoe informeren. bijgedragen dat de PvdA alsmaar bleef stijgen in de peilingen, terwijl de SP haar virtuele winst in rook zag TE BEHOUDEND opgaan en in een vrije val zou verkeren. Wat Roemer in zijn analyse aangaf, is ook door veel afdelingen genoemd: de gekozen strategie was te behou- MEER VRIENDEN dend. De campagne zou te zeer gevoed zijn door de Tijdens deze campagne is ook gebleken dat de SP weinig gunstige opiniepeilingen, waardoor de SP zich te weinig vrienden op belangrijke posities heeft, zo merkte de geprofileerd heeft als socialistische partij, met een wezen- afdeling Velsen op. Toen de lastercampagne van de lijk andere visie op de maatschappij dan de overige Telegraaf in volle hevigheid losbarstte en vertegenwoordi- partijen. Daardoor werden de verschillen met de PvdA voor gers van grote en kleine werkgevers de SP neersabelden, de kiezer onvoldoende duidelijk, zo luidde een veelgehoor- waren er geen media of opiniemakers die het voor de SP de kritiek. Toen de PvdA de SP in de peilingen voorbij- opnamen. Volgens de afdeling Amersfoort zal de SP de streefde, had er naar de mening van een aantal afdelings- komende jaren moeten investeren in het winnen van voorzitters een alternatief strijdplan voorhanden moeten bondgenoten in het maatschappelijk middenveld om haar zijn om op de nieuwe situatie in te spelen. Het ontbreken politieke en maatschappelijke invloed uit te breiden. van een plan B is tijdens de Partijraad diverse keren genoemd. Een ander kritiekpunt dat door veel afdelingen is STRIJDBAAR VERDER genoemd, waaronder Rotterdam en Zaanstreek, is dat de Naast de kritische kanttekeningen wezen de afdelingsvoor- SP zich te veel heeft laten leiden door de doorrekeningen zitters en het partijbestuur ook op de pluspunten van de van het CPB, terwijl je vraagtekens kunt stellen bij de verkiezingscampagne. Zo heeft de SP de zittende macht economische modellen die dit onderzoeksinstituut uitgedaagd als nooit tevoren. De SP ontpopte zich als een hanteert. De SP heeft hierdoor het verwijt gekregen dat zij reële bedreiging voor de multinationals, de banken, de draaide, zowel bij het genoemde AOW-standpunt als bij de graaiers in de zorg en de woningbouw. Toen de SP de onderwijsplannen, waar de SP voor 0,8 miljard zou gaan grootste partij van het land dreigde te worden, zagen bezuinigen om te voldoen aan de maximale overheidste- diverse media, opiniemakers en werkgeversbazen, zoals kort-criteria van het CPB. Bij de presentatie van de Wientjes en Biesheuvel, zich gedwongen om een lastercam- CPB-doorrekening had de SP het initiatief moeten nemen pagne tegen de partij te gaan voeren. Deze slag heeft de SP en haar weerwoord klaar moeten hebben. Nu deden onze niet gewonnen, maar ook zeker niet verloren. Bovendien, politieke tegenstanders dat, waardoor zij de toon konden zo stelden diverse sprekers, heeft de SP de PvdA in ieder zetten. De afdeling Zaanstreek wees erop dat de SP in de geval op papier naar links gekregen. Wat daar in de aanloop naar de verkiezingen de 3-procentnorm voor het praktijk van terecht gaat komen valt nog te bezien, maar overschrijden van het begrotingstekort in 2013 nog volop belofte maakt schuld. Daar zal de SP de PvdA en de kiezers ter discussie stelde, terwijl er vervolgens alles aan gedaan is van die partij op blijven wijzen. Ook stellen we vast dat de om bij de doorrekening van het verkiezingsprogramma SP in het geweld tussen PvdA en VVD niet ten onder is toch onder de 3 procent te komen. De vraag is dan ook, zo gegaan.