Tussen Oude Plantage en Kralingen 'Zo zal het gegaan zijn denk ik: velen voorziening van Rotterdam. Hij deed dat worden gediscussieerd. Dat neemt niet weg dergenen voor wie de toestand van het in een feestrede ter gelegenheid van het dat ook de waterleidingbedrijven op Rotterdamse drinkwater een onderwerp van honderdjarig bestaan van de Rotterdamse allerlei niveaus te maken hebben met be­ aanhoudende zorg was, zullen zich hebben Drinkwaterleiding. Op 23 juni aanstaande langenafwegingen die kenmerkend zijn voor begeven naar de Oude Plantage. De ont­ zullen, volgens het goed vaderlandse iedere geciviliseerde vorm van samenleven. werpers, de uitvoerders, de aanstaande gezegde dat de geschiedenis zich nu een­ Om mij tot 'Kralingen' te beperken: de be­ exploitanten, de stadsbestuurders, de toe­ maal herhaalt, opnieuw een aantal mensen slissing om het bedrijf te bouwen op een komstige werkers in de installatie. Zij heb­ die het wel en wee van ons drinkwater ter plaats die in feite al bestemd was voor de ben zonder twijfel allen een ogenblik bijeen harte gaat, naar de Oude Plantage trekken recreatie was het resultaat van zo'n belan­ gestaan, zeker hebben ze allemaal zich de om aandacht te schenken aan een project genafweging. Dat gold ook voor de noodzaak van goed water scherp voor de dat werkelijkheid werd. Na ruim honderd gefaseerde bouw en het besluit 'Kralingen' geest gehaald en zij hebben natuurlijk onder jaar is een kringloop rond, een cirkel niet volledig te automatiseren, omdat zin­ de bekoring van toespraken van deze aan- gesloten. De Rotterdamse Drinkwater­ volle arbeid nu eenmaal zwaarder weegt leiding staat aan het begin van een nieuwe dan een gestroomlijnd produktieproces periode in haar bestaan. waarbij mensen alleen nog als noodwacht In een tijd waarin de waterleiding­ fungeren. DRS. K. KLEIJWEGT bedrijven meer en meer geconfronteerd Direkteur Drinkwaterleiding worden met effecten van milieuverstoring, Rotterdam ongecoördineerde aanpak van internationale Multi-disciplinair problemen en gebrekkige watervoorzie­ ningen in andere delen van de wereld, lijkt De bouw van Kralingen werd zowel in zijn het misschien wat overdreven al te lang stil voorbereiding als in zijn uitvoering geken­ te staan bij de voltooiing van een nieuwe merkt door een multi-disciplinaire aanpak van de problemen op technisch, organisa­ nemer, van die wethouder en van gene installatie, zelfs al zijn daarin de modernste torisch, financieel-economisch, sociaal en gemeentelijke directeur, zich verheugd in het technologieën toegepast. Ook in de water­ planologisch terrein. Deze aanpak leidde heien van de eerste paal, het steken van de leidingwereld weten we allang dat staaltjes ondermeer tot een aantal ingrijpende veran­ eerste spade of enig ander vreemd gebeur- van technisch vernuft of traditionele gebrui­ deringen in de oorspronkelijke opzet. tenisje, waardoor naar oud gebruik een ken alléén geen reden zijn voor applaus. Van de bouw van een nieuw produktiebedrijf project het denkstadium verlaat en Terecht, want waar het werkelijk om gaat was aanvankelijk zelfs geen sprake. De onomkeerbaar ware werkelijkheid wordt.' is de vraag binnen welk maatschappelijk kader menselijke handelingen en prestaties gedachten gingen uit naar een ingrijpende Met deze woorden schilderde moeten worden geplaatst. Binnen die con­ verbouwing en modernisering van het oude mr. H. C. G. L. Polak, toen nog voorzitter text dienen ook de activiteiten van water­ waterwerk aan de Honingerdijk. Er werd van het College van Bestuur van de leidingbedrijven te worden gezien. een nauwgezet onderzoek ingesteld naar de Erasmusuniversiteit, vier jaar geleden het Over het maatschappelijk nut van de open­ mogelijkheid de bestaande bedrijfsgebouwen moment waarop in de vorige eeuw de bare watervoorziening hoeft nauwelijks te en installaties zoveel mogelijk in te passen basis werd gelegd voor de openbare water­ in een nieuwe opzet. Op deze wijze ontstond een plan waarbij aanwezige funderingen opnieuw zouden worden benut en waarbij De Oude Plantage omstreeks 1840, toen er van een waterleidingbedrijf of drukke verkeerswegen nog op de bestaande reinwaterkélders nieuwe geen sprake was. Het was een schitterend wandeloord, waar de Rotterdammers genoten van het opslagruimte zou worden geschapen. uitzicht op de rivier en de stad. De afbeelding is gemaakt naar een litho van Ed Hoslein, waarin de figuurtjes zijn getekend door Bayot. Het bleek al snel dat dit eerste concept in waterleidingteehnisch opzicht tot een aan­ vaardbaar resultaat leidde, maar bezwaren opleverde voor de omgeving. Met name de hooggelegen reinwaterberging zou het karakter en de sfeer van het nabijgelegen groen- en wandelgebied Oude Plantage ernstig aantasten. Pogingen om dit bezwaar te ondervangen door de reinwaterkélders anders te situeren of ze door middel van beplanting te camoufleren riepen weer nieuwe problemen op van financiële, proces-technische of esthetische aard. Een complicerende factor was bovendien, dat althans een deel van het bedrijf Honinger­ dijk gedurende de bouwperiode moest blijven dóórproduceren, omdat de Drink­ waterleiding anders niet aan zijn leve­ ringsverplichtingen zou kunnen voldoen. Ook de factor tijd speelde een rol aange­ zien de bedrijfszekerheid van het oude waterwerk juist in die periode — eind zes­ tiger jaren — een onderwerp werd van voortdurende zorg. H20(11) 1978, nr. 12 233 Als enig nadeel van volledige nieuwbouw bleef tenslotte over het wegvallen van de mogelijkheid tot specieberging. Hoewel hiervoor aanvankelijk geen alternatief voorhanden was, lijkt dit probleem zich­ zelf te hebben opgelost. Het Rotterdamse gemeentebestuur geeft er de voorkeur aan de bochtafsnijding geheel achterwege te laten om het vanzelf ontstane natuurgebied in de polder 'De Esch' te kunnen handhaven. Het voorstel van de betrokken gemeente­ diensten een volledig nieuw zuiverings­ bedrijf te bouwen, werd gevolgd door een snelle besluitvorming. Het gemeentebestuur maakte het mogelijk nog hetzelfde jaar te beginnen met het gereedmaken van het bouwterrein. In mei 1970 ging de Rotter­ damse gemeenteraad accoord met nieuwbouw. Specialisten van de Drinkwaterleiding en Gemeentewerken waren inmiddels begon­ nen de zuiveringstechnische en bouw­ kundige uitgangspunten op papier te zetten. Een belangrijk criterium was, dat er een bedrijf zou worden gebouwd dat qua Op 28 augustus 1974 sloeg de toenmalige wethouder voor de Bedrijven, wijlen de heer J. Worst, de capaciteit niet groter zou zijn dan de eerste paal voor het drinknateibediuf 'Kiahngen'. Na het volbrengen van dit karwei toastte hij met behoefte van de eerstkomende jaren. Wel ir. C. Lugthart, toen directeur van de Drinkwaterleiding. zou de opzet zodanig zijn dat uitbreiding in fasen later gemakkelijk kon worden Nieuwbouw bestaande situatie. Het verlies van een toe­ verwezenlijkt. Daartoe is ruimte gereser­ veerd voor een tweede en derde zuiverings­ In september 1969 adviseerden de directies komstig recreatiegebied kon gecompen­ gebouw en voor een derde en vierde rein- van de Drinkwaterleiding, de Rotterdamse seerd worden door het vrijkomende terrein waterreservoir. Op basis van de huidige dienst voor Stadsontwikkeling en de dienst Honingerdijk een recreatieve bestemming te prognoses hoeft een beslissing over de voor Gemeentewerken het gemeentebestuur geven. Hoewel deze 'ruil' inderdaad plaats­ tweede fase van Kralingen overigens pas orn over te gaan tot de bouw van een vond, geeft het Rotterdamse gemeente­ na 1985 te worden genomen. volledig nieuw zuiveringsbedrijf. Direct ten bestuur thans de voorkeur aan woningbouw. oosten van het bestaande waterwerk was hiervoor een geschikt terrein aanwezig, dat Eind april 1977 ging het waterwerk Honingerdijk dicht. De Rotterdamse wethouder voor de Bedrijven, reeds eigendom was van de gemeente. Dit H. v. d. Pols, sloot de kraan, geflankeerd door DWh-directeur Kleijwegt en een aantal charmante terrein was in eerste instantie bedoeld voor dames in 19e eeuwse kledij. het bergen van specie die vrij zou komen bij het om nautische redenen wegbaggeren van een bocht in de Oude Maas. Daarna zou hét bestemd worden voor de recreatie. In waterleidingtec'hnisch opzicht bood nieuwbouw het voordeel, dat de verschil­ lende opeenvolgende bedrijfsonderdelen op de meest logische manier aaneen gescha­ keld konden worden. Verder zou gedu­ rende de bouwperiode het bestaande water­ werk Honingerdijk zondermeer gehand­ haafd kunnen blijven. Van belang was ook, dat de nieuwe locatie vrijwel even gunstig lag ten opzichte van de bestaande aan- en afvoerleidingen als het oude terrein. Financieel bleken de verschillen miniem: vernieuwing van het oude bedrijf zou circa 10 procent voordeliger uitkomen dan nieuwbouw, waardoor niet van een doorslag­ gevend voordeel kon worden gesproken. Ook in stedebouwkundig opzicht bleek nieuwbouw aantrekkelijker. Wat dit betreft meende men zelfs te kunnen spreken van een aanmerkelijke versterking van de 234 periode van koortsachtige bouwactiviteit af. In een tijdvak van nog geen 20 jaar werden in hoog tempo drie omvangrijke projecten — Berenplaat, Biesbosch en Kralingen — gerealiseerd. Aan deze expan­ sieve ontwikkeling komt thans een eind, met alle consequenties van dien voor de structuur van ons bedrijf en het personeel dat er werkt. De nu voor ons liggende fase van consolidatie zal ook bijzondere eisen stellen aan het management. Eisen, die zullen moeten harmoniëren met verlangens die voortkomen uit maatschap­ pelijke ontwikkelingen alsmede het streven naar inspraak en medezeggenschap door alle leden van de bedrijfsgemeenschap.