O Polakach W Armenii I Azerbejdz˙Anie W Xix I Na Pocz ˛Atku Xx Wieku

Total Page:16

File Type:pdf, Size:1020Kb

O Polakach W Armenii I Azerbejdz˙Anie W Xix I Na Pocz ˛Atku Xx Wieku STUDIA POLONIJNE T. 30. Lublin 2009 ANDRZEJ CHODUBSKI O POLAKACH W ARMENII I AZERBEJDZ ˙ ANIE W XIX I NA POCZ ˛ATKU XX WIEKU Armenia i Azerbejdz˙an stanowi ˛acze˛s´c´sk đadow ˛aKaukazu, który w s´wiado- mos´ci Polaków jawi sie˛ zwykle jako przestrzen´ zmitologizowana; z jednej strony postrzegana pozytywnie jako region prastarej cywilizacji, walecznos´ci, pomys´lnos´ci ekonomicznej, z drugiej zas´– jako s´wiat obcej, azjatyckiej cywi- lizacji, zacofania gospodarczego oraz spo đeczno-politycznego. Zachowuje sie˛ tez˙pamie˛c´, z˙e w XIX i na pocz ˛atku XX wieku by đa to przestrzen´martyrolo- gii Polaków. Obecnie zamieszkuje tam ok. 5 tys. osób maj ˛acych polski rodo- wód narodowo-etniczny. S ˛ato w duz˙ej mierze potomkowie zes đan´ców poli- tycznych. Rozproszeni s ˛aw róz˙nych cze˛s´ciach regionu. Najwie˛cej jednak spotyka sie˛ich w duz˙ych aglomeracjach miejskich, jak Tbilisi, Baku, Erewan, Kutaisi, Machaczka đa, Suchumi. Wi ˛az˙e sie˛to w istotnej mierze z wykonywa- nymi profesjami. Nierzadko od pokolen´ nalez˙˛ado tzw. elity intelektualnej. Zaznacza sie˛ich obecnos´c´ws´ród profesorów, lekarzy, inz˙ynierów, architek- tów, artystów malarzy, nauczycieli 1. Jednak kontakty Polaków z tym regionem maj˛aponad 1000-letni ˛aprze- sz đos´c´. Zaznacza đy sie˛one na gruncie ekonomicznym, politycznym i kultural- Prof. zw. dr hab. A NDRZEJ CHODUBSKI Ŧ Zak đad Nauk o Cywilizacji, Instytut Poli- tologii Uniwersytetu Gdan´skiego; adres do korespondencji: ul. Gen. J. Hallera 122, 80-952 Gdan´sk. 1 Por.A.C h o d u b s k i, Aktywnos´c´kulturalna Polaków w Azerbejdz˙anie w XIX i na pocz ˛atku XX wieku , Gdan´sk 1986; B. Baranowski, K. Baranowski, Historia Azerbejdz˙anu , Wroc đaw1987;B.Baranowski,K.Baranowski, Historia Gruzji , Wroc đaw 1987; M. M ˛ad z i k, Dzia đalnos´c´ spo đeczno-kulturalna i polityczna Polaków w Gruzji na prze đomie XIX i XX wieku , Lublin 1987; Polacy w Armenii , red. E. Walewander, Lublin 2000; Polacy w Gruzji , red. E. Walewander, Lublin 2002; Polacy w Azerbejdz˙anie , red. E. Walewander, Lublin 2003. 132 Andrzej Chodubski nym. Najwie˛kszy zasie˛g osi ˛agne˛đy w XIX wieku. Region ten by đ wtedy dla Polaków jednym z miejsc zsy đki politycznej, zwany nieraz „ciep đym Sybi- rem”. W szeregach carskiej armii przebywa đo tam od 20 do 50 tys. Polaków. Stanowili ok. 25% z˙o đnierzy i oficerów stacjonuj ˛acych tam garnizonów. Wte- dy tez˙zrodzi đa sie˛romantyczna legenda o kaukaskim pochodzeniu Lechów. Adam Mickiewicz w ksi ˛az˙ce Pierwsze wieki historii polskiej wskazywa đ, z˙e Lechowie zamieszkiwali Kaukaz, sk ˛ad organizowali wyprawy do Europy. Jeden z oddzia đów wojowników kaukaskich mia đ przybyc´nad Wis đe˛z po đud- nia, od strony Karpat. Wojowie podbijali poszczególne plemiona s đowian´skie, zamieszkuj ˛ace mie˛dzy Odr ˛ai Wis đ ˛a, a naste˛pnie brali za z˙ony S đowianki. Wieszcz pisa đ m.in. Lechowie niewiele zapewne mieli ze sob˛akobiet, brali wie˛c w ma đz˙en´stwo Sđawianki; dzieci ich przemawiaj ˛ac je˛zykiem matek, zapomnia đy pre˛dko ojczyste- go je˛zyka [...] Lechowie, coraz bardziej mieszaj ˛ac sie˛ze S đawiankami, mniejszej ˛a w oczach ludu i na koniec stawszy sie˛w po đowie Polanami (Popiele), wcieliwszy sie˛w lud podleg đy, trac ˛acharakter obcej hordy, oddzielnej kasty, drobniej ˛anikn ˛a (Popiel od myszy zjedzony) [...] Przestali Lechowie byc´ oddzieln ˛ahord ˛a, ale zosta đa w S đawan´szczyz´nie ich krew kaukaska, zaprowadzi đ sie˛ich obyczaj wojen- ny [...] i przyjmuje sie˛na gruncie nadwis´lan´skim ich mys´l polityczna 2. W rozwoju kontaktów polsko-kaukaskich w XIX wieku wyraz´nie zaznaczy- đa sie˛martyrologia. Polacy be˛d ˛ac w carskiej armii, kierowani byli do t đumie- nia ci ˛agn ˛acych sie˛tam przez ponad pó đ wieku powstan´antyrosyjskich. Walki poch đania đy olbrzymie ofiary. Z relacji ich uczestników wynika, z˙e po roku 1831 co 5 lat zmienia đ sie˛korpus kaukaski, gdyz˙ gine˛đa w walkach rocznie ok. jedna pi ˛ata cze˛s´c´ z˙o đnierzy 3. Liczni Polacy podejmowali decyzje o dezercji z carskiej armii. W istotnej mierze pod wp đywem opinii zachodnioeuropejskiej, s đawi ˛acej bohaterstwo, rycerskos´c´, zdolnos´c´do najwie˛kszych pos´wie˛cen´narodów Kaukazu, a zw đa- szcza Czeczenów i Czerkiesów, oddawali sie˛w ich re˛ce. Nie znajdowali zro- zumienia dla tych decyzji i zwykle byli przekazywani w re˛ce Rosjan b ˛adz´ traktowano ich jako niewolników, przedmiot handlu. Przekazani Rosjanom otrzymywali za dezercje˛ najsurowsze kary, cze˛sto kon´cz ˛ace sie˛ s´mierci ˛a, niektórych kierowano na Syberie˛. 2 A.Mickiewicz, Dzie đa, t. VII, Warszawa 1997, s. 36-37. 3 M.Gralewski, Kaukaz. Wspomnienia z dwunastoletniej niewoli. Opisanie kraju. Ludnos´c´. Zwyczaje i obyczaje , Lwów 1877, s. 275. O Polakach w Armenii i Azerbejdz˙anie 133 Okrutny by đ los dezerterów, którzy stawali sie˛niewolnikami górali kau- kaskich. Dos´wiadczali nieludzkiego traktowania, kon´cz ˛acego sie˛ zwykle s´mierci ˛a. Niema đo z nich, nie mog ˛ac znies´c´trudnego po đoz˙enia i nie maj ˛ac nadziei na jego zmiane˛, pope đnia đo samobójstwo. Tragizm dezerterów wyraz˙a đ sie˛w sytuacji traktowania ich jako przedmio- tu handlu. Od lat trzydziestych do szes´c´dziesi ˛atych XIX wieku sprzedawano ich na rynkach Azji Mniejszej (Anatolii), m.in. na rynkach Angory (Ankary) i Konstantynopola. Uzyskiwano za nich wysokie ceny; p đacono do 4 funtów, gdy za innych niewolników w tym czasie Ŧ nie wie˛cej niz˙pó đ funta. Przecie˛t- nie jednak sprzedawano Polaków na rynkach wschodnich za 1 funta. Szacuje sie˛, z˙e na rynkach przebywa đo ich do 800. Ich nabywcami zwykle byli Ara- bowie i Turcy 4. Tragiczna sytuacja Polaków na Kaukazie w duz˙ej mierze by đa konsek- wencj ˛ama đej wiedzy o regionie, o jego warunkach geograficzno-przyrodni- czych, stosunkach spo đecznych, a w tym etnicznych. W 1848 r. Henryk Dzierz˙ek pisa đ: „S ˛adze˛, iz˙u nas nierównie wie˛cej wiedz ˛ao Rzeczpospolitej kolumbijskiej aniz˙eli o Kaukazie [...] tak dalece s˛afa đszywe i sprzeczne mniemania, tak zakorzenione przes ˛ady” 5. Polacy, którzy tam przebywali, powszechnie narzekali na brak rzetelnej wiedzy o tym regionie. Dlatego tez˙wielu z nich stara đo sie˛w krótkim czasie wype đnic´te˛luke˛. W 1850 r. Ignacy Dobrski pisa đ: Kiedy po powrocie z dalekiej po Kaukazie we˛drówki, obcuj˛ac w rozmaitych towarzystwach przekona đem sie˛, z˙e bardziej jeszcze wiele osób z liczby czytaj ˛a- cych ogó đu, niedok đadne, a co wie˛ksza, niekiedy najsprzeczniejsze z istot ˛arzeczy ma poje˛cie o zwyczajach i obyczajach ludów Kaukazu, jak równiez˙o szczegó đo- wej, nader zajmuj ˛acej miejscowos´ci tego kraju Ŧ wówczas to powzi ˛ađem mys´l przejrzenia ocala đych z we˛drówek szcz ˛atków pis´miennych (i prócz kilku po po- wrocie skres´lonych wierszyków) og đoszenia drukiem li tylko tego, co moz˙e rzucic´ pod jakimkolwiek wzgle˛dem s đabo przynajmniej s´wiat đo na przedmiot, dla wielu osób zupe đnie jeszcze obcy, a poniek ˛ad dotycz ˛acy 6. W 1863 r. Kazimierz Đapczyn´ski wskazywa đ: „Ogó đ europejski tyle wie o tej krainie, z˙e tam za wykradzenie oz˙ywczego ognia z nieba Prometeusz by đ przykuty do ska đy, z˙e tam by đa Kolchida, wie˛c z đote runo z Mede˛a, i to 4 Por.L.W i d e r s z a l, Sprawy kaukaskie w polityce europejskiej w latach 1831-1864 , Warszawa 1934, s. 80. 5 H. D z i e r z˙e k, Wspomnienia Kaukazu , „Atheneum” 1848, t. 4, s. 78. 6 I.Dobrski, Szkice Kaukazu , Warszawa 1850, s. 6. 134 Andrzej Chodubski jeszcze, z˙e Georgianki s ˛abardzo pie˛kne kobiety, poszukiwane w haremach Stambu đu. Jednak nie godzi sie˛tak ma đo wiedziec´o staroz˙ytnym bohaterskim ludzie, którego krwi ˛apisane s ˛adzieje, s ˛aszczytnym przyk đadem nadludzkiej prawie wytrwa đos´ci” 7. Wspó đczes´nie w okresie dokonuj ˛acych sie˛tam waz˙kich przemian ustrojo- wych, a w tym w sytuacji tocz ˛acych sie˛walk narodowos´ciowych, stan wiedzy o regionie przedstawia sie˛w Polsce równiez˙nader ubogo. Informatorzy me- dialni dostarczaj ˛apowierzchownych, cze˛sto sprzecznych ze sob ˛adanych na- wet w kwestiach podstawowych informacji. Dos´c´wspomniec´, z˙e mass media uczyni đy z narodu azerbejdz˙an´skiego Azerów. Wiedza o Kaukazie, jego problemach, jak i mieszkaj˛acych tam Polakach ukazuje sie˛ w wymiarze tzw. poprawnos´ci ideologiczno-politycznej. Ca đo- kszta đt zagadnien´kaukaskich prezentuje sie˛w aspekcie antyrosyjskim. Pomija sie˛ specyfike˛ regionu, jego odre˛bnos´c´ geograficzno-przyrodnicz ˛a, demogra- ficzn ˛a(a zw đaszcza wielonarodowos´c´), rozwój ekonomiczny, kulturalny itp. Spo đecznos´c´polsk ˛aukazuje sie˛jako ludzi zagubionych, niemaj ˛acych nadziei na przysz đos´c´8. Kaukaz jest jednym z regionów s´wiata roszcz ˛acych sobie prawo do tytu đu kolebki cywilizacji 9. Uzasadnia sie˛ to poziomem rozwoju ekonomicznego, spo đeczno-politycznego i kulturalnego w czasach staroz˙ytnych oraz przekaza- mi biblijnymi. Region po đoz˙ony jest mie˛dzy Morzem Czarnym i Kaspijskim. Obejmuje obszar ok. 440 tys. km 2; jest tylko pó đtora razy wie˛kszy od terytorium Polski. Odznacza sie˛urozmaiconymi warunkami geograficzno-przyrodniczymi. W ci ˛a- gu jednego dnia podróz˙nik moz˙e zobaczyc´budz ˛ac ˛asie˛wiosne˛nad morzem, upalne lato na pustyni i mroz´n ˛aarktyczn ˛azime˛w górach 10 . Generalnie jest to obszar górski. Najwyz˙sze szczyty wynosz ˛aponad 5 tys. m.n.p.m., m.in. Elbrus (5642 m), Szchara (5049 m), Dychtau (5203 m), Kaz- bek (5033 m). W przestrzeni tej znajduj ˛asie˛równiez˙tereny depresyjne, m.in.
Recommended publications
  • Letter from the President
    1 ISSN 1028-1533 International Commission on the History of Geological Sciences INHIGEO NEWSLETTER I No. 44 Covering activitiesI generally in 2011 Issued in 2012 INHIGEO is A Commission of the International Union of Geological Sciences & An affiliate of the International Union of the History and Philosophy of Sciences Compiled and Edited by Barry J. Cooper INHIGEO Secretary-General Printed in Adelaide, South Australia on request Available at www.inhigeo.org 2 3 CONTENTS INHIGEO Newsletter No. 44 (Published in May 2012 covering events generally in 2011) INHIGEO BOARD 6 REPORTS President‘s Message: Silvia Figueirôa 7 Secretary-General‘s Report: Barry Cooper 7 INHIGEO 2012 - BRISBANE, AUSTRALIA 9 INHIGEO BUSINESS NOTICES Minutes of 2011 INHIGEO Business Meeting, Toyohashi, Japan 11 Provisional Agenda INHIGEO Business Meeting, Brisbane, Australia, August 2012 17 Report on ad hoc review by IUGS of INHIGEO, Toyohashi, Japan 17 Revision of the INHIGEO Terms of Reference and By Laws 21 Liaison with other IUGS Commissions and Task Groups 22 CONFERENCE REPORTS INHIGEO Japan, August 2011 23 Austrian Working Group ―History of Earth Sciences‖ Meetings, 2011 29 Conference on ―Geological Collectors and Collecting‖, April 2011 30 Report on the ―Antarctic history: Probing the unknown‖ workshop, July 2011 31 Second Symposium: History of Geology of Chile, August 2011 31 International Conference on the History of Geology and Medicine, November, 2011 33 Centenary Congress, Royal Geological & Mining Society, Netherlands, March 2012 35 EXHIBITION Hungarian
    [Show full text]
  • Polskie Badania Kaukazu* a Wyzwania Współczesnej Nauki1
    Nowa Polityka Wschodnia 2014, nr 2 (7) ISSN 2084-3291 A NDRZEJ F URIER Uniwersytet Szczeciński Polskie badania Kaukazu* a wyzwania współczesnej nauki1 Abstract Polish contacts with the Caucasus region one date back to the late Middle Ages, and intensified in the period of the Polish-Lithuanian Commonwealth’s great- ness, as it sought allies in that region in the fight against Turkey. After the parti- tion of Poland in the 19th century a large group of Poles – several hundred thou- sand strong – was exiled to Caucasus. They were political exiles and soldiers serving in the Russian army, and later civilians of various professions. Their fates become at first the subject of interest of memoirs authors, and later the subject of scientific research. This promoted Polish-Caucasian relations, which reached its apogee in the interwar period. It was connected with the Promethean movement, which then gained wide popularity in Poland. Hitherto achievements of the Polish Caucasology invites us to reflect on its condition today. The paper aims to present the most important changes in Pol- ish studies of Caucasus, focusing on the most recent achievements. The purpose of this activity was to determinante the feasibility of Polish Caucasology in solv- ing research problems. Therefore, an attempt was made to analyse Polish Caucaso- logical publication, paying particular attention to the area of the issue of research, the methodology used and the cognitive value of results. Attention was focused on several selected publications, which according to the author characterized the most important directions of research of contemporary Polish Caucasology. This applies to the work of Polish scholars and those from the West, which lived to see the Polish editions.
    [Show full text]
  • Osteuropäisch-Osmanisch-Persische Mobilitätsdynamiken
    Open-Access-Publikation im Sinne der CC-Lizenz BY-NC-SA 4.0 © 2019, V&R unipress GmbH, Göttingen ISBN Print: 9783847108863 – ISBN E-Lib: 9783737008860 Transottomanica Osteuropäisch-osmanisch-persische Mobilitätsdynamiken Band 1 Herausgegeben von Stefan Rohdewald, Stephan Conermann und AlbrechtFuess Open-Access-Publikation im Sinne der CC-Lizenz BY-NC-SA 4.0 © 2019, V&R unipress GmbH, Göttingen ISBN Print: 9783847108863 – ISBN E-Lib: 9783737008860 Stefan Rohdewald /Stephan Conermann / AlbrechtFuess (Hg.) Transottomanica – Osteuropäisch-osmanisch-persische Mobilitätsdynamiken Perspektiven und Forschungsstand Mit 11 Abbildungen V&Runipress Open-Access-Publikation im Sinne der CC-Lizenz BY-NC-SA 4.0 © 2019, V&R unipress GmbH, Göttingen ISBN Print: 9783847108863 – ISBN E-Lib: 9783737008860 Bibliografische Information der Deutschen Nationalbibliothek Die Deutsche Nationalbibliothek verzeichnet diese Publikation in der Deutschen Nationalbibliografie; detaillierte bibliografische Daten sind im Internet þber http://dnb.d-nb.de abrufbar. Gedruckt mit freundlicher Unterstþtzung der Deutschen Forschungsgemeinschaft (DFG) im Rahmen des SPP 1981: Transottomanica: OsteuropÐisch-osmanisch-persische MobilitÐts- dynamiken (Projektnummer 313079038) www.transottomanica.de 2019, V&R unipress GmbH, Robert-Bosch-Breite 6, D-37079 Gçttingen Dieses Werk ist als Open-Access-Publikation im Sinne der Creative-Commons-Lizenz BY-NC-SA International 4.0 (»Namensnennung ± Nicht kommerziell ± Weitergabe unter gleichen Bedingungen«) unter dem DOI 10.14220/9783737008860 abzurufen. Um eine Kopie dieser Lizenz zu sehen, besuchen Sie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/. Jede Verwertung in anderen als den durch diese Lizenz zugelassenen FÐllen bedarf der vorherigen schriftlichen Einwilligung des Verlages. Umschlagabbildung: Transosmanisch markierter Ausschnitt aus einer Weltkarte, Guillaume Sanson, 1691: Mappe-monde GØo-Hydrographique ou Description GØnØrale du Globe Terrestre et Aquatique en Deux Plans-HØmisphres [¼].
    [Show full text]
  • The Caucasus Globalization
    Volume 7 Issue 1-2 2013 1 THE CAUCASUS & GLOBALIZATION INSTITUTE OF STRATEGIC STUDIES OF THE CAUCASUS THE CAUCASUS & GLOBALIZATION Journal of Social, Political and Economic Studies Volume 7 Issue 1-2 2013 CA&CC Press® SWEDEN 2 Volume 7 Issue 1-2 2013 THE CAUCASUS & GLOBALIZATION FOUNDED AND PUBLISHED BY INSTITUTE OF STRATEGIC STUDIES OF THE CAUCASUS Registration number: M-770 Ministry of Justice of Azerbaijan Republic PUBLISHING HOUSE CA&CC Press® Sweden Registration number: 556699-5964 Registration number of the journal: 1218 Editorial Council Eldar Chairman of the Editorial Council (Baku) ISMAILOV Tel/fax: (994 – 12) 497 12 22 E-mail: [email protected] Kenan Executive Secretary (Baku) ALLAHVERDIEV Tel: (994 – 12) 596 11 73 E-mail: [email protected] Azer represents the journal in Russia (Moscow) SAFAROV Tel: (7 – 495) 937 77 27 E-mail: [email protected] Nodar represents the journal in Georgia (Tbilisi) KHADURI Tel: (995 – 32) 99 59 67 E-mail: [email protected] Ayca represents the journal in Turkey (Ankara) ERGUN Tel: (+90 – 312) 210 59 96 E-mail: [email protected] Editorial Board Nazim Editor-in-Chief (Azerbaijan) MUZAFFARLI Tel: (994 – 12) 510 32 52 E-mail: [email protected] (IMANOV) Vladimer Deputy Editor-in-Chief (Georgia) PAPAVA Tel: (995 – 32) 24 35 55 E-mail: [email protected] Akif Deputy Editor-in-Chief (Azerbaijan) ABDULLAEV Tel: (994 – 12) 596 11 73 E-mail: [email protected] Volume 7 IssueMembers 1-2 2013 of Editorial Board: 3 THE CAUCASUS & GLOBALIZATION Zaza D.Sc. (History), Professor, Corresponding member of the Georgian National Academy of ALEKSIDZE Sciences, head of the scientific department of the Korneli Kekelidze Institute of Manu- scripts (Georgia) Mustafa AYDIN Rector of Kadir Has University (Turkey) Irina BABICH D.Sc.
    [Show full text]
  • Przegląd Polsko-Polonijny Nr 4(1)
    Przegląd Polsko – Polonijny Póárocznik Nr 4, zeszyt 1 * * * * * The Poland – Polonia Review Half – yearly No 4, Issue 1 Gorzów Wielkopolski 2012 Stowarzyszenie Naukowe „Polska w ĝwiecie” Polskie Towarzystwo Naukowe na ObczyĨnie w Londynie przy wspóápracy Towarzystwa MiáRĞników Polesia w Gorzowie Wlkp. Redakcja: Eugeniusz Januáa, Sylwia àopato (sekretarz redakcji), Roman Nir (zastĊpca redaktora naczelnego), Krzysztof Wasilewski (redaktor naczelny) Rada naukowa: Czesáaw Bugdalski (Bielsko-Biaáa), Andrzej Chodubski (GdaĔsk), Jolanta Chwastyk-Kowalczyk (Kielce), Kazimierz Dopieraáa (PoznaĔ), Edmond Gogolewski (Lille), Wiesáaw Háadkiewicz (Zielona Góra) przewodniczący, Eugeniusz S. Kruszewski (Kopenhaga), Piotr Majer (Olsztyn), Anitta Maksymowicz (Zielona Góra), Joanna Ochocka (Edmonton), Edward Olszewski (Lublin), Danuta Piątkowska (Nowy Jork), Wiesáawa Piątkowska-Stepaniak (Opole), Witold Pronobis (Berlin), Joanna Pyáat (Londyn), Marek SzczerbiĔski (Gorzów), Edward Walewander (Lublin) Redaktor techniczny: Bogumiáa Rychwalska Opracowanie graficzne: Krzysztof Wikarski Recenzenci: Janusz FaryĞ Bernard Woltmann Adres redakcji: Stowarzyszenie Naukowe „Polska w ĝwiecie”, ul. Krzywa 5, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. +48 95 732 00 00 /+48 608 674 784, e-mail: [email protected] Periodyk wydano ze Ğrodków finansowych przyznanych przez Senat RP Copyright by Stowarzyszenie Naukowe „Polska w ĝwiecie” ISSN: 2083-3121 Skáad i druk: S.I. „Warta” Gorzów Wielkopolski, tel. +48 95 728 58 00; www.si-warta.pl SPIS TREĝCI Od Redakcji .....................................................................................................9
    [Show full text]
  • Melting Puzzle RIENTALIS O UROPAE E IBLIOTHECA XLIX Studia 7 B U K O W a E • N • O W a W R T
    Melting Puzzle B IBLIOTHECA EUROPAE ORIENTALIS XLIX studia 7 U K O W A E • N • O W A W R T S S Z Y A Z W E R A S K W I E O T • • Warsaw Scientific Society Societas Scientiarum Varsaviensis Leszek Zasztowt MELTING PUZZLE THE NOBILITY, SOCIETY, EDUCATION AND SCHOLARLY LIFE IN EAST-CENTRAL EUROPE (1800s-1900s) WARSAW 2018 Finananced by The Józef Mianowski Fund – A Foundation for the Promotion of Science: Jadwiga June Kruszewski Fund The University of Texas at El Paso (The Kruszewski Family Foundation) Translation and English editors: Tristan Korecki and Bolesław Jaworski Technical editing: Dorota Kozłowska Index compiled: Dorota Kozłowska Cover and cover pages design by: Jan Jerzy Malicki (based on the BEO series design by Maryna Wiśniewska) Typesetting: OFI, Warszawa Front cover illustrations: Dariusz Grajek, Szlachciury (Petty nobles), oil on canvas, 2016 Tomasz Makowski, The Radziwill’s map of the Great Duchy of Lithuania, 1613. A copy from the Willem Janszoon Blauew’s Appendix Theatri, 1631 (copy of the map from T. Niewodniczański Collection, deposit at the Royal Castle in Warsaw - Museum, sign. TN 1141) © Copyright by Leszek Zasztowt © Copyright by Centre for East European Studies, University of Warsaw, Warsaw 2018 © Copyright by Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2018 All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior permission of the Centre for East European Studies, University of Warsaw Published by: Studium Europy Wschodniej Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR Uniwersytet Warszawski 03-982 Warszawa, Dedala 8/44 Krakowskie Przedmieście 26/28 phone 602 247 367, fax 22 870 03 60 00-927 Warszawa e-mail: [email protected] www.studium.uw.edu.pl www.aspra.pl ISBN 978-83-61325-63-5 ISBN 978-83-7545-816-9 23,5 ark.
    [Show full text]
  • Rocznik Tatarski 6 2019.Indd
    Rocznik Tatarów Polskich seria 2 Czasopismo naukowe i literacko-społeczne poświęcone historii, kulturze oraz teraźniejszości Tatarów w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej Tom VI (XX) Muzułmański Związek Religijny w RP Najwyższe Kolegium Muzułmańskie 2019 (1440/41) Rocznik Tatarów Polskich seria 2 Tom VI (XX) 3 SPIS TREŚCI Słowo od redakcji .......................................................................................................................7 I. Artykuły i rozprawy ..........................................................................................................11 Marek M. Dziekan: Abu Abd Allah Muhammad al-Busiri (1212–1296) jako panegirysta Proroka Muhammada .............................................................11 Михайло Якубович: Ісламська поміркованість у релігійному житті польських татар ................................................................................................................25 Daniel St. Czachorowski: Lustracja pułku Achmecia Skirmonta i przysięga wojskowa z roku 1765 ..........................................................................37 Swietłana Czerwonnaja: Polska – Azerbejdżan: związki polityczne i kulturowe oraz rola polskich Tatarów w ich rozwoju ..............................55 Michał Łyszczarz: Tzw. nóż wirujący jako przykład kreowania etniczności wokół wspólnoty wyobrażonej ........................................................87 II. Tatarzy w Europie Wschodniej .......................................................................... 109 Musa Czachorowski:
    [Show full text]
  • Page 1 ACTA UNI VERSIT ATIS LODZIENSIS FOLIA CAUCASICA 2
    ACTA UNI VERSIT ATIS LODZIENSIS FOLIA CAUCASICA 2, 1987 Joanna Kotlicka BIBLIOGRAPHY OF THE CAUCASUS The present bibliography presents the second part of the list of the Polish literature dealing with the Caucasian, region. The first part was published in the previous edition of Folia caucasica1. This publication continues the list of the publications devoted to natural, economic, political, historical, and ethnographical problems, and it has been expanded to include works in the field of arts and literature. The bibliography contains new items, which came out between 1979 and 1985, and some supplements to the earlier publication. Similarly to that earlier publication it contains only those publications which came out in Poland and it has been restricted primarily to scientific and popular-science works with other types of publications being omit- ted. The bibliography has been compiled according to generally accepted principles and ordered alphabetically. A b g a r o w i c z E„ S w a n e c j a , „Fotografia" 1972, No. 8. A b r a m o w i c z A ., Numizmatyczny list z Abchazji, „Wiadomości Numizmatycz- ne" 1978, fasc. 4. A g a m a l e w F. G., Morphology ol some tree-living ciliates of the Caspian sea", „Acta Protozoologica” 1978, vol. 17, No. 3. A t a j a n R., Pieśni z Аки. Twórczość muzyczna ormiańskich „gusanów" w późnym średniowieczu, transi. E. Swarczewska, „Muzyka" 1978, No. 2. B a d o w s k i R., Lechici znad Tereku, Warszawa 1977. B a j t e n o w M ., Eine neue Apion-Art (Coleotera, Curculionidae) aus dem Kau- k asu s, „Polskie Pismo Entomologiczne" 1979, faso.
    [Show full text]