Trade Unions in Companies
Total Page:16
File Type:pdf, Size:1020Kb
Load more
Recommended publications
-
Centrum Badania Opinii Społecznej
CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 629 - 35 - 69, 628 - 37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 OŚRODEK INFORMACJI 693 - 46 - 92, 625 - 76 - 23 00 - 503 W A R S Z A W A TELEFAX 629 - 40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl E-mail: [email protected] BS/158/2005 WYBORY PREZYDENCKIE: PEWNOŚĆ GŁOSOWANIA, PREFERENCJE NIEZDECYDOWANYCH I PRZEWIDYWANIA CO DO WYNIKU WYBORÓW KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2005 PRZEDRUK MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE DANYCH EMPIRYCZNYCH JEST DOZWOLONE WYŁĄCZNIE Z PODANIEM ŹRÓDŁA Prezentowane wyniki pochodzą z wrześniowego sondażu1 przeprowadzonego przed wyborami parlamentarnymi. Podstawowe informacje dotyczące przewidywanego udziału w wyborach prezydenckich i preferencji wyborczych były już publikowane2. Obecnie powracamy do tych danych proponując szersze ujęcie tematu. PEWNOŚĆ DECYZJI WYBORCZYCH W tym roku Polacy nie mają łatwego zadania, jeśli chodzi o podejmowanie decyzji w wyborach prezydenckich. Lista ewentualnych pretendentów do prezydentury bardzo długo pozostawała niekompletna, później ze startu w wyborach zrezygnował tracący poparcie Zbigniew Religa. Przed koniecznością zmiany decyzji wyborczej postawieni zostali zwolennicy jednego z najbardziej liczących się kandydatów - Włodzimierza Cimoszewicza, który zrezygnował z ubiegania się o najwyższy urząd w państwie. Ostatnio mówi się też, że nad wycofaniem swojej kandydatury zastanawia się Maciej Giertych, choć oficjalnie wiadomość ta nie została jeszcze potwierdzona. Zmiany w ofercie wyborczej nie sprzyjają krystalizacji i stabilności preferencji wyborczych. Trudno też oprzeć się wrażeniu, że początkowo Polacy z dużą rezerwą podchodzili do oferty wyborczej, bazującej głównie na dość często kontrowersyjnych liderach partyjnych. Przez długi czas wyborcy nie traktowali swych wyborów politycznych jako ostatecznych i niezmiennych. Stabilizacji elektoratów zapewne nie sprzyjały także zmiany w sondażowych rankingach poparcia dla kandydatów. -
Polish Studies in Culture, Nations and Politics Edited by Joanna Kurczewska & Yasuko Shibata Vol
polish 3()’ 187 14 sociological review ISSN 1231 – 1413 Polish Studies in Culture, Nations and Politics Edited by Joanna Kurczewska & Yasuko Shibata vol. 4 Yasuko Shibata, Discrimination for the Sake of the Nation. The Discourse of the League of Polish Families against “Others” 2001–2007 Frankfurt am Main: Peter Lang, 2013, pp. 310. ISBN 978-3-631-64132-3 (Print), E-ISBN 978-3-653-03088-4 (E-Book) Discrimination for the Sake of the Nation. The Discourse of the League of Polish Families against “Others” 2001–2007 written by Yasuko Shibata is the fourth volume of Polish Studies in Culture, Nations and Politics, a Peter Lang series that aims at publishing monographs and collections of articles dedicated to selected topics from the fields of sociology, political sciences and history. This publication is an example of the interdisciplinary Critical Discourse Analysis (CDA) study, a type of the research that constitutes a very popular current in the broadly defined social sciences. It also fills the gap in the literature on the role of discriminatory and national discourses in Polish politics. Since the League of Polish Families [ Liga Polskich Rodzin (LPR)] there has been no Polish prominent political actor that would explicitly and successfully use the former category of discourse. This success, however, had its limits: LPR, the Polish far-right political party formed in April 2001 as a merger of several factions and political communities that were invoking the legacy of the National Democracy (ND), never played a key role in the Polish politics. The period between 2001 and 2007, however, was the time during which the party managed to enter twice, (2001 and 2005) the Parliament of Poland acquiring, respectively, 7,87% (36 candidates in the Sejm and 2 in the Senat) and 7,97% (34 candidates in the Sejm and 7 in the Senat) of the votes cast. -
Wznowienie Posiedzenia Powołanie Sekretarzy Sekretarz Poseł Zbigniew
str. str. TREŚĆ 102. posiedzenia Sejmu (Obrady w dniu 5 maja 2005 r.) str. str. Wznowienie posiedzenia poseł Cepil . .101 Powołanie sekretarzy poseł Ołdakowski . .101 sekretarz poseł Zbigniew Sosnowski . .63 poseł Czechowski . .102 Pierwsze czytania poselskich projektów uchwał poseł Łyżwiński . .102 w sprawie skrócenia kadencji Sejmu poseł Łyżwińska . .103 Rzeczypospolitej Polskiej – punkt 7. poseł Masłowska . .103 porządku dziennego poseł Zbigniew Nowak. .104 poseł Giertych. .63 poseł Dulias . .105 poseł Kaczyński . .67 poseł Kalemba . .105 poseł Dorn . .69 poseł Gajda . .106 poseł Tusk. .70 poseł Borczyk . .107 poseł Iwiński. .107 (Przerwa w posiedzeniu) poseł Wiśniowska . .107 Wznowienie posiedzenia poseł Namysło . .108 Punkt 7. porządku dziennego (cd.) poseł Michał Kaczmarek . .108 poseł Tusk. .70 poseł Mężydło . .109 poseł Janik . .72 poseł Napieralski . 110 poseł Rokita . .73 poseł Strąk . 111 poseł Oleksy . .76 poseł Zielonka . 111 poseł Dorn . .76 poseł Fedorowicz . 111 poseł Waldemar Pawlak . .77 poseł Ajchler. 112 poseł Borowski . .78 poseł Stachowicz . 113 poseł Lepper . .79 poseł Szczypińska. 113 poseł Kotlinowski. .81 poseł Suski . 114 poseł Janicki . .83 poseł Jankowski . 114 poseł Jagieliński . .85 poseł Markowski . 114 poseł Macierewicz . .86 poseł Oksiuta . 115 poseł Łopuszański . .87 poseł Marian Stępień . 115 poseł Barbara Blida . .88 poseł Bugaj . 116 poseł Borczyk . .88 poseł Łopuszański . 116 poseł Dulias . .89 poseł Ostrowski . 116 poseł Zbigniew Nowak. .90 poseł Czesław Cieślak . 117 poseł Szczypińska. .93 poseł Müller . 117 poseł Borczyk . .93 poseł Barbara Ciruk . 118 poseł Gabriel Janowski. .93 poseł Kaczyński . 118 poseł Dorn . .94 poseł Skutecki. 118 poseł Zbigniew Nowak. .95 poseł Łączny. 119 poseł Dorn . .95 poseł Woda . 119 poseł Joanna Senyszyn . .95 poseł Joanna Senyszyn . -
Professor Zbigniew Religa (1938–2009)
Cardiology Journal 2012, Vol. 19, No. 1, pp. 110–112 10.5603/CJ.2012.0020 Copyright © 2012 Via Medica HISTORY OF CARDIOLOGY ISSN 1897–5593 Professor Zbigniew Religa (1938–2009). An outstanding cardiac surgeon. Director, Chancellor, Member of Parliament, Senator, and Minister “In order to ignite enthusiasm in others, you yourself must be burning with it…” He was born on 16 December 1938 sian Medical Academy. The following in Miedniewice, a district of Grodzisk year, on 15 August, at the new center, the Mazowiecki (today Żyrardów), to a fami- Regional Center of Cardiology in Zabrze ly of teachers. He obtained his General (now known as the Silesian Center for Certificate of Secondary School in 1956 Heart Diseases), he initiated a modern from the Limanowski Secondary School cardiac surgery program. 15 August saw in Warsaw. From 1956 to 1963, he stu- him conduct the first operation with the died Medicine at the Warsaw Medical personal participation of Prof. Wacław Academy. Following his military service Sitkowski, the guest of honor who per- in 1966 he started work at the Wolski Hospital in formed the surgery. Less than three months later, Warsaw, where under the supervision of Associate on 5 November 1985, with a new team, Zbigniew Professor Wacław Sitkowski he specialized in gene- Religa performed the first successful heart trans- ral surgery and where he remained until 1980. plant. In 1995, he received the title of Associate In 1973, he obtained his doctoral degree, with Professor at the Medical University of Silesia, and a thesis on: ‘Reactive hyperemia in coronary circu- in 1997 the title of full Professor. -
Polityk Roku 2012 W Polsce I Na Świecie
Warszawa, grudzień 2012 BS/176/2012 POLITYK ROKU 2012 W POLSCE I NA ŚWIECIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a, 00-503 Warszawa e-mail: [email protected]; [email protected] http://www.cbos.pl (48 22) 629 35 69 Koniec roku to okres bilansów i podsumowań, a także różnych rankingów i plebiscytów, które – w mniej lub bardziej poważny sposób – rozstrzygają, komu należy się tytuł osobowości roku w tej lub innej dziedzinie. Podobnie jak w ubiegłych latach, w grudniowym sondażu1 pytaliśmy Polaków, kto − ich zdaniem – w mijającym roku 2012 zasłużył na miano polityka roku. Respondenci sami wymieniali nazwiska kandydatów spośród znanych im polityków krajowych oraz – na tej samej zasadzie – wskazywali najbardziej zasłużonego przedstawiciela światowej sceny politycznej. POLITYK ROKU 2012 W POLSCE Pytanie otwarte, jakie zadaliśmy Polakom brzmiało: „Któremu z polskich polityków należy się, Pana(i) zdaniem, miano polityka roku 2012? Chodzi o człowieka, który najlepiej działał, zrobił najwięcej w interesie kraju, społeczeństwa, ludzi takich jak Pan(i)”. Prawie trzy piąte ankietowanych (58%) nie umiało wskazać żadnego polityka, który by na takie wyróżnienie zasłużył. Większą grupę wśród nich stanowiły osoby, które uznały, że żaden ze znanych im przedstawicieli sceny politycznej nie zasługuje na taki tytuł (odpowiedzi: „nie ma takiego”, „żaden” lub inny sposób wyrażenia negatywnej opinii – 33%). Co czwarty badany stwierdził, że żadne nazwisko nie przychodzi mu na myśl, bo nie interesuje się polityką, nie zna polityków, czy po prostu trudno mu odpowiedzieć na to pytanie. Pozostali respondenci wymienili w sumie pięćdziesiąt nazwisk polityków, z których jednak tylko siedmiu uzyskało przynajmniej po 2% głosów. -
Problemy Z Naszym Państwem Problemy Problemy Z Naszym Państwem
Fundacja im. Stefana Batorego Sapieżyńska 10a 00-215 Warszawa tel. (48-22) 536 02 00 fax (48-22) 536 02 20 [email protected] www.batory.org.pl Publikacja poświęcona funkcjonowaniu państwa polskiego po 1989 roku: od lat 90. po okres rządów Platformy Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości. Michał Boni, Włodzimierz Cimoszewicz, Ludwik Dorn, Joanna Kluzik-Rostkowska, Rafał Matyja, Bartłomiej Sienkiewicz i Kazimierz Michał Ujazdowski przedstawiają osiągnięcia, ale także problemy w jego działaniu. Zastanawiają się również nad najważniejszymi wyzwaniami, wynikającymi zarówno z ogólnych zmian społecznych, technologicznych i kulturowych, jak i działań obecnego rządu, podważających wiele dotychczasowych założeń funkcjonowania państwa, w tym trójpodział władzy czy niezawisłe sądownictwo. Problemy z naszym państwem Problemy Problemy z naszym państwem ISBN: 978-83-65882-15-8 www.batory.org.pl Problemy z naszym państwem pod redakcją Piotra Kosiewskiego Fundacja im. Stefana Batorego ul. Sapieżyńska 10 a 00-215 Warszawa tel. (48 22) 536 02 00 fax (48 22) 536 02 20 [email protected] www.batory.org.pl Opracowanie redakcyjne: Izabella Sariusz-Skąpska Korekta: Joanna Liczner Projekt graficzny: hopa studio Okładka: Teresa Oleszczuk Zdjęcie na okładce: Artur Widak/NurPhoto Teksty udostępniane na licencji Creative Commons. Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 3.0 Polska (CC BY SA 3.0 PL) ISBN: 978-83-65882-15-8 Publikacja jest rozpowszechniana bezpłatnie Warszawa 2018 Spis treści Aleksander Smolar, Państwo jako wyzwanie 7 Michał Boni, Państwo -
Druk Nr 4430 RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV Kadencja
SEJM Druk nr 4430 RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja S P R A W O Z D AN I E KOMISJI ŚLEDCZEJ DO ZBADANIA ZARZUTU NIEPRAWIDŁOWOŚCI W NADZORZE MINISTERSTWA SKARBU PAŃSTWA NAD PRZEDSTAWICIELAMI SKARBU PAŃSTWA W SPÓŁCE PKN ORLEN S.A. ORAZ ZARZUTU WYKORZYSTANIA SŁUŻB SPECJALNYCH (D. UOP) DO NIELEGALNYCH NACISKÓW NA ORGANA WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI W CELU UZYSKANIA POSTANOWIEŃ SŁUŻĄCYCH DO WYWIERANIA PRESJI NA CZŁONKÓW ZARZĄDU PKN ORLEN S.A. Sejm na 76 posiedzeniu w dniu 28 maja 2004 r. – na podstawie art. 111 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej – powołał Komisję Śledczą do zbadania zarzutu nieprawidłowości w nadzorze Ministerstwa Skarbu Państwa nad przedstawicielami Skarbu Państwa w spółce PKN Orlen S.A. oraz zarzutu wykorzystania służb specjalnych (d. UOP) do nielegalnych nacisków na organa wymiaru sprawiedliwości w celu uzyskania postanowień służących do wywierania presji na członków Zarządu PKN Orlen S.A., która po zakończeniu pracy na 97 posiedzeniu w dniu 19 września 2005 r. w n o s i celem rozpatrzenia przez Sejm załączonego sprawozdania. Komisja – zgodnie z art. 19 b ustawy o sejmowej komisji śledczej – przedstawia zdania odrębne: 1) Posła Andrzeja Aumillera, 2) Posła Bogdana Bujaka, 3) Posła Antoniego Macierewicza, 4) Posła Zbigniewa Witaszka. Warszawa, dnia 19 września 2005 r. Przewodniczący Komisji i sprawozdawca /-/ Andrzej Aumiller Stanowisko Komisji Śledczej S T A N O W I S K O SEJMOWEJ KOMISJI ŚLEDCZEJ DO ZBADANIA ZARZUTU NIEPRAWIDŁOWOŚCI W NADZORZE MINISTERSTWA SKARBU PAŃSTWA NAD PRZEDSTAWICIELAMI SKARBU PAŃSTWA W SPÓŁCE PKN ORLEN S.A. ORAZ ZARZUTU WYKORZYSTANIA SŁUŻB SPECJALNYCH (d. -
Analyse Der Parlamentswahlen in Polen 2007 Zahlen Und Daten Stephan Raabe Leiter Des Auslandsbüros Polen Der Konrad-Adenauer-Stiftung Warschau, 24
Konrad-Adenauer-Stiftung in Polen ul. J. Dabrowskiego 56, P-02-561 Warszawa Tel.: 0048-22-845 38 94, [email protected] ; www.kas.de/warschau ; www.kas.pl Analyse der Parlamentswahlen in Polen 2007 Zahlen und Daten Stephan Raabe Leiter des Auslandsbüros Polen der Konrad-Adenauer-Stiftung Warschau, 24. Oktober 2007 Amtliches Endergebnis : 1. Bürgerplattform / Platforma Obywatelska (PO) 41,51 %, 209 Sitze (2005: 24,14 %, 133 Sitze); 2. Recht und Gerechtigkeit / Prawo i Sprawiedliwo ść (PiS) 32,11 %, 166 Sitze (2005: 26,99 %, 155 Sitze); 3. Lewica i Demokraci (LiD) 13,15 %, 53 Sitze (Zusammenschluss von: Bündnis der Demokratischen Linken / Sojusz Lewicy De- mokratycznej ( SLD ) 2005: 11,31 %, 55 Sitze; Sozialdemokraten / Socjaldemokracja Polska ( SDPL ) 2005: 3,89 %, 0 Sitze; Demokratischer Partei / Partia Demokratyczna - Demokraci.pl ( PD ) (ehemals Freiheitsunion: Unia Wolno ści) 2005: 2,45 %, 0 Sitze); 4. Polnische Volkspartei / Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) 8,91, 31 Sitze (2005: 6,96 %, 25 Sitze); 5. Deutsche Minderheit /Mniejszo ść Niemiecka (MN) 1 Sitz (2005: 0,48 %, 2 Sitze); 6. Selbstverteidigung der Republik Polens / Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej ( Sam ) 1,53 Prozent, 0 Sitze (2005: 11,41 %, 56 Sitze); 7. Liga der polnischen Familien / Liga Polskich Rodzin ( LPR ) 1,3 %, 0 Sitze (2005: 7,97 %, 34 Sitze); Sitzverteilung im Parlament 460 Sitze PO 209 PSL 31 PiS 166 LiD 53 Dt. Mind. 1 2 Offizielles Endergebnis der Wahlen in Polen 50 40 30 20 10 0 PO PiS LiD PSL Sam LPR 41,51 32,11 13,15 8,91 1,53 1,30 Wahlen 2007 Wahlen 2005 Wahlbeteiligung so hoch wie nie seit 1989 Die Wahlbeteiligung war so hoch wie noch nie bei freien demokratischen Parlamentswahlen seit 1989. -
Centrum Badania Opinii Społecznej
CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 629 - 35 - 69, 628 - 37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 OŚRODEK INFORMACJI 693 - 46 - 92, 625 - 76 - 23 00 - 503 W A R S Z A W A TELEFAX 629 - 40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl E-mail: [email protected] BS/142/2007 ZAUFANIE DO POLITYKÓW NA POCZĄTKU WRZEŚNIA KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2007 PRZEDRUK I ROZPOWSZECHNIANIE MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE DANYCH EMPIRYCZNYCH JEST DOZWOLONE WYŁĄCZNIE Z PODANIEM ŹRÓDŁA Koniec wakacji obfitował w wydarzenia, które radykalnie zmieniły sytuację na scenie politycznej. Po ujawnieniu tzw. afery gruntowej i przecieku dotyczącego akcji CBA w Ministerstwie Rolnictwa, pod znakiem zapytania stanęła możliwość dalszego funkcjonowania koalicji PiS–Samoobrona–LPR. Ostatecznie w połowie sierpnia Jarosław Kaczyński ogłosił koniec koalicji rządowej, usunął koalicyjnych ministrów, tworząc de facto mniejszościowy rząd PiS. Przez cały ten okres trwały spory i walka na oświadczenia między Andrzejem Lepperem i zdymisjonowanym szefem MSWiA Januszem Kaczmarkiem, z jednej strony, a ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobro z drugiej. Obaj politycy zarzucali ministrowi i kierowanej przez niego prokuraturze, a także CBA nadużywanie prawa, stosowanie nielegalnych działań oraz wykorzystywanie władzy do walki politycznej. Z kolei minister odrzucał te oskarżenia przypisując obu politykom niejasne powiązania z biznesem i udział w tzw. układzie – dotychczas rządzącym i wciąż mającym jego zdaniem wielkie wpływy w państwie. W Sejmie, który po wakacjach wznowił obrady, trwały proceduralne przepychanki i kłótnie dotyczące trybu jego samorozwiązania. Opozycyjna PO zapowiadała odwołanie niemal wszystkich ministrów w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Jednocześnie w parlamencie ujawniono tajne dotąd zeznania Janusza Kaczmarka dotyczące sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i służb specjalnych pod rządami PiS. -
8 Pologne Extremistes
COESIO NET EUROPEAN COHESION AND TERRITORIES RESEARCH NETWORK EXTREMIST RIGHT IN POLAND Paper by Nikolay MARINOV Director François Bafoil CNRS – Sciences Po/CERI Collège Universitaire de Sciences Po – Campus de Dijon Polish extreme right fractions experienced a relatively unexpected short-lived period of electoral success in the beginning of the 21st century. This gain of public opinion approval lies on a superimposition of processes that were set in motion in Polish society throughout the transition period. For six years between 2001 and 2007, parties like the overtly extremist League of Polish families (LPR) and the populist left-right swinger Self-Defense (Samoobrona – SO), attracted media attention with the unpredictability of their electoral performance and controversy of the stances they were advocating, until a brief period in government for the first when a series of scandals exhausted their popularity and ballot box support withdrew to such an extent that even a promising environment consisting of an economic crisis could not help the extreme right resurrect from the little glorifying existence in oblivion. A contributing factor for their recent demise is the ascension of the populist right-wing Law and Justice party that diverted the more moderate elements of the electoral base. As the Polish extreme right is widely considered in the current political arrangement as practically defunct, it is legitimate to explore the way in which its presence contributed in shaping the political debate in post-communist Poland. The League of Polish families is a political party which traces its roots back to a neo-nazi racist movement founded in the early 1990s by the young Roman Giertych, he himself being a third generation of extreme right politician. -
Poland by Piotr Arak, Piotr Żakowiecki
Poland by Piotr Arak, Piotr Żakowiecki Capital: Warsaw Population: 38 million GNI/capita, PPP: $23,930 Source: World Bank World Development Indicators. Nations in Transit Ratings and Averaged Scores 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 National Democratic 3.25 3.50 3.25 3.25 2.75 2.50 2.50 2.50 2.50 2.75 Governance Electoral Process 2.00 2.00 2.00 1.75 1.50 1.25 1.25 1.25 1.50 1.50 Civil Society 1.50 1.25 1.50 1.50 1.50 1.50 1.50 1.50 1.50 1.50 Independent Media 2.25 2.25 2.00 2.25 2.25 2.25 2.50 2.50 2.50 2.75 Local Democratic 2.25 2.25 2.00 1.75 1.75 1.75 1.75 1.50 1.50 1.50 Governance Judicial Framework 2.25 2.50 2.25 2.50 2.50 2.50 2.50 2.50 2.50 2.75 and Independence Corruption 3.00 3.00 2.75 3.25 3.25 3.25 3.25 3.50 3.50 3.50 Democracy Score 2.36 2.39 2.25 2.32 2.21 2.14 2.18 2.18 2.21 2.32 NOTE: The ratings reflect the consensus of Freedom House, its academic advisers, and the author(s) of this report. If consensus cannot be reached, Freedom House is responsible for the final ratings. The ratings are based on a scale of 1 to 7, with 1 representing the highest level of democratic progress and 7 the lowest. -
Zabiegi Retoryczne W Dyskursie Politycznym, Czyli Jak Powiedzieć Wszystko, Co Trzeba I Tylko To, Co Trzeba?
ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA LINGUISTICA 45, 2010 Elwira Kukieła Uniwersytet Łódzki ZABIEGI RETORYCZNE W DYSKURSIE POLITYCZNYM, CZYLI JAK POWIEDZIEĆ WSZYSTKO, CO TRZEBA I TYLKO TO, CO TRZEBA? Dobry polityk musi umieć przepowiedzieć, co będzie się działo jutro, za tydzień, czy za rok i musi umieć wytłumaczyć, dlaczego nie zaszło to, co przepowiedział. Winston Churchill 1. O SZTUCE WYMOWY Kwintylian nazwał ją „królową wszelkich rzeczy, darem najcenniejszym, który bogowie zesłali śmiertelnikom, mistrzem w rzemiośle przekonywania”1. Retoryka jest znaną od tysiącleci sztuką wymowy oraz poprawnego myślenia i skutecznego przekonywania słuchaczy. Afirmując piękne mówienie – bene dicendi – przeciwstawia się wypowiedziom zwykłym, potocznym, nieozdob- nym. „Jest bowiem i sztuką pięknego wysłowienia, i teorią prozy, i teorią wymowy jako kunsztu oralnego, i sztuką argumentacji”2. Według Arystotelesa, służyła poszukiwaniu tego, co w mowie może mieć znaczenie przekonujące3. Retorykę spopularyzowali sofiści, zwłaszcza Protagoras, Gorgiasz i Izokra- tes. W II i I w. p.n.e. zdobyła wpływy w kulturze politycznej Rzymu. W tamtych czasach sztuka mówienia stanowiła odrębną dziedzinę wiedzy filologicznej i nadrzędną kompetencję językową. Uczyła jasnego, stosownego, ale zarazem ozdobnego wyrażania myśli i uczuć. Jak podaje Mirosław Korolko, „cele retoryki odpowiadały ideałom greckiej paidei, które w języku polskim określa się mianem humanistycznej kultury słowa i działania”4. 1 M. F. K w i n t y l i a n, Kształcenie mówcy. Księgi I, II i X, Wrocław 1951. 2 J. Z i o m e k, Retoryka opisowa, Wrocław 2000, s. 17. 3 Arystoteles, [w:] Kwintylian, Kształcenie…, s. 282. 4 M. K o r o l k o, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1990, s.