El Papel De Los Viveros De Empresa En Galicia Como

Total Page:16

File Type:pdf, Size:1020Kb

Load more

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPT

WJWFSPT

EFꢀFNQSFTB

FOꢀ(BMJDJB

D PNPꢀ B HF O UF Tꢀ EF ꢀ Q SP N P DJ w O FDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPT

WJWFSPT

EFꢀFNQSFTB

FOꢀ(BMJDJB

D P NP ꢀ B H F O UF Tꢀ EF ꢀ Q SP N PD Jw O FDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

Francisco Jesús Ferreiro Seoane (Coordinador)

Departamento de Economía Aplicada. Facultade de Administración e Dirección de Empresas de Lugo.
Universidade de Santiago de Compostela.

Alberto Vaquero García

Departamento de Economía Aplicada. Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo de Ourense.
Universidade de Vigo.

Consellería de Traballo e Benestar
Santiago de Compostela
2010

CAMBIAR IDIOMA

Edita

XUNTA DE GALICIA Consellería de Traballo e Benestar

Lugar:

Santiago de Compostela

Año:

2010

Diseño y realización:

Ofelmaga, s.l.

[email protected]

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

1SwMPHPꢀ

En un momento de grave crisis económica, con alrededor de 220.000 desempleados en Galicia, desde el gobierno gallego no puede haber otra preocupación

queꢀ laꢀ intensaꢀ búsquedaꢀ deꢀ solucionesꢀ aꢀ laꢀ salidaꢀ deꢀ laꢀ crisis,ꢀ conꢀ elꢀ ꢁnꢀ deꢀ queꢀ lasꢀ

familias gallegas que sufren la lacra del paro, logren incorporarse lo antes posible al mercado laboral.

En este contexto, y dentro de las múltiples medidas que se está llevando desde la Consellería de Trabajo y Bienestar Social, se ha elaborado un estudio sobre el papel de los viveros de empresas en Galicia, como agentes de promoción económica y generación de empleo a nivel local.

El resultado del trabajo muestra la gran importancia de los viveros de empresa como instrumentos generadores de empleo sostenible, con una tasa de supervivencia empresarial superior al 90%, un verdadero éxito si se tiene en cuenta la alta tasa de mortandad empresarial que parece haberse instalado en el tejido productivo gallego, por el convulso escenario económico que vivimos.

Elꢀtrabajoꢀqueꢀseꢀpresentaꢀponeꢀdeꢀmaniꢁestoꢀqueꢀelꢀapoyoꢀaꢀlosꢀemprendedores,ꢀ

a la creación de empresas, es una de las mejores recetas para salir de la crisis, al mismo tiempo que permite comprobar el esfuerzo que nuestros emprendedores están

desarrollandoꢀ enꢀ unꢀ contextoꢀ deꢀ máximaꢀ diꢁcultadꢀ porꢀ llevarꢀ aꢀ caboꢀ susꢀ proyectosꢀ

empresariales, formando parte del presente y del futuro económico de Galicia.
Este estudio nos muestra como la innovación, la tecnología, la formación y

laꢀjuventud,ꢀestánꢀmuyꢀpresentesꢀenꢀelꢀperꢁlꢀdeꢀlosꢀemprendedoresꢀgallegos,ꢀloꢀqueꢀ

constituye una esperanza para el futuro de Galicia.

Beatriz Mato Otero

Conselleira de Traballo e Benestar de la Xunta de Galicia

  • CAMBIAR IDIOMA
  • CAMBIAR IDIOMA

En una situación como la actual donde muchos gallegos están pasando un momento muy complicado por carecer de trabajo, desde la Dirección General de Promoción de Empleo de la Xunta de Galicia tenemos el gran reto de realizar el máximo esfuerzo posible, para lograr que los desempleados salgan de inmediato de la difícil situación en la que se encuentran.

Somos conscientes, a pesar del importante esfuerzo que se está a realizar, que todavía hay muchos gallegos, que a pesar de querer trabajar no encuentran un empleo. En

estaꢀsituaciónꢀhayꢀqueꢀserꢀcreativosꢀyꢀbuscarꢀsolucionesꢀrápidasꢀyꢀeꢁcientes,ꢀparaꢀayudarꢀaꢀlasꢀ

personas que están en tan difícil situación.
Una de las actuaciones que mejor resultado están generando en los últimos años es la apuesta por los viveros de empresas gallegos como mecanismo para la creación de empresas y empleo a nivel local. Este es uno de los resultados que se obtiene a partir de la investigación realizada por profesores de las Universidades de Santiago de Compostela y Vigo.

Aunquenoexistenrecetasmágicasparaacelerarlasalidadelacrisis, lasconclusiones de este estudio permiten señalar como la apuesta por los emprendedores en Galicia se

convierteꢀenꢀunaꢀdeꢀlasꢀmedidasꢀmásꢀeꢁcacesꢀparaꢀlaꢀcreaciónꢀdeꢀempresasꢀyꢀgeneraciónꢀdeꢀ

empleo. Los viveros de empresas, como instrumentos de desarrollo de empleo a nivel local, permiten contribuir a la generación de empleo, de calidad y sostenible, en un momento de

máximaꢀdiꢁcultad.

Los viveros y los viveristas forman ya parte del presente y futuro económico de
Galicia, por lo que desde esta Dirección General se seguirá apoyando a los emprendedores

comoꢀunaꢀdeꢀlasꢀmedidasꢀmásꢀeꢁcacesꢀparaꢀlaꢀsalidaꢀdeꢀlaꢀcrisisꢀyꢀlaꢀmejoraꢀdeꢀlosꢀnivelesꢀdeꢀ

bienestar social para nuestra comunidad.
La creación de empleo es una de las prioridades de este Gobierno y, a tenor de los resultados obtenidos en el estudio, los viveros son instrumentos generadores de actividad económica, por lo que se hace necesario consolidar este tipo de iniciativas en Galicia.

Andrés Hermida T r astoy

Director General de Promoción de Empleo
Consellería de Traballo e Benestar

  • CAMBIAR IDIOMA
  • CAMBIAR IDIOMA

rOEJDF

Pág.

  • 9
  • 1. INTRODUCCIÓN

  • 2. EL PAPEL DEL EMPRENDEDOR
  • 11

13 17 23 25 29 35

35 35 38

59

59 65

3. LOS DIFERENTES MODELOS DE VIVEROS DE EMPRESA 4. DEFINICIÓN Y OBJETIVOS DE LOS VIVEROS DE EMPRESAS 5. LA EVOLUCIÓN DE LOS VIVEROS DE EMPRESAS 6. VENTAJAS Y LIMITACIONES DE LOS VIVEROS DE EMPRESAS 7. LA EXPERIENCIA COMPARADA 8. ANÁLISIS DE LOS VIVEROS EN GALICIA

8.1. Obtención da información

8.2.ꢀ Distribuciónꢀgeográꢁca

8.3. El proceso de creación de los viveros en Galicia

9. LOS EMPRENDEDORES EN LOS VIVEROS GALLEGOS

9.1. Consideraciones previas 9.2. Características de los emprendedores de los viveros gallegos 9.3. Las actividades desempeñadas por los emprendedores en los viveros gallegos 71

9.4. Diꢁcultadesꢀparaꢀlaꢀpuestaꢀenꢀmarchaꢀdeꢀlosꢀnegocios

9.5. Ratios económicos de los emprendedores 9.6. Empleo generado por las empresas e los viveros gallegos

10. LA UTILIDADE DE LOS VIVEROS DE EMPRESA 11. PREVISIONES FUTURAS DE LOS VIVEROS EN GALICIA 12. CONCLUSIONES

76 78 84

89 95 97

  • BIBLIOGRAFÍA
  • 109

  • CAMBIAR IDIOMA
  • CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

JOUSPEVDDJwO

En una situación como la actual caracterizada por una fuerte desaceleración económica y una creciente destrucción de empleo, se han de buscar soluciones para frenar el crecimiento del desempleo. Una de las actuaciones que está generando un mayor interés es el apoyo al espíritu emprendedor1, especialmente por su fuerte contribución al empleo y al desarrollo local y regional.

Desde la década de los noventa el interés por los temas relacionados con el espíritu emprendedor y la creación de empresas, especialmente en el ámbito de la innovación2 y las nuevas tecnologías, ha ido en aumento por la importancia que tienen ambas cuestiones sobre el desarrollo económico. En este esquema, los viveros de empresas, como catalizadores de nuevas experiencias, juegan un papel muy importante, favoreciendo la creación de empleo (Wennekers y Thurik, 1999). Además, los viveros son centros de fomento de emprendimiento, al encontrarse abiertos a cualquier interesado en montar una empresa, si se trata de una actividad innovadora y con expectativas de éxito.

Los viveros pueden suponer una alternativa mucho mejor que las subvenciones directas a la contratación para las empresas para crear empleo. Además, los viveros permiten fomentar la actividad emprendedora para reactivar la economía y mejorar la posición competitiva de la zona donde se implanta. El objetivo de esta monografía,

ꢁnanciadaꢀporꢀlaꢀDirecciónꢀGeneralꢀdeꢀPromociónꢀdeꢀEmpleoꢀdeꢀlaꢀConselleríaꢀdeꢀTraballoꢀ

y Bienestar de la Xunta de Galicia, es analizar la situación de los viveros en Galicia a partir de un doble enfoque.

Por una parte se analizarán las características de los viveros en Galicia y, por la otra, se estudiará el papel de los emprendedores en los viveros gallegos. Los resultados obtenidos permitirán conocer la actual situación de los viveros en nuestra comunidad autónoma y determinar si son útiles como instrumento económico, así como las medidas que deberían aplicarse para mejorar su funcionamiento y objetivos.

1

Como se verá más adelante se pueden encontrar varias aproximaciones al concepto de emprendedor.

2

No obstante, el concepto de innovación se ha adaptado profusamente a la realidad de cada vivero. Así innovar en muchas ocasiones es elaborar un producto y/o ofrecer un servicio que hasta el momento sólo se podía conseguir a través de importaciones, y no solo una actividad basada en el desarrollo de nuevas tecnologías o procesos.

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

El trabajo se divide en dos grandes bloques. El primero, de naturaleza generalista, permite señalar el importante papel de los viveros de empresas como motor de desarrollo económico e instrumento de creación de empleo local. Para ello, tras la introducción, se procederá a situar, en el marco de los viveros, la actuación de los emprendedores; en tercer lugar se analizará el papel de otros instrumentos, similares a los viveros, que también buscan un desarrollo empresarial. En cuarto lugar, se realiza

unaꢀaproximaciónꢀaꢀlaꢀdeꢁniciónꢀyꢀobjetivosꢀdeꢀlosꢀviveros,ꢀpara,ꢀaꢀcontinuación,ꢀestudiarꢀ suꢀevolución.ꢀPosteriormente,ꢀseꢀseñalanꢀsusꢀventajasꢀyꢀlimitaciones,ꢀꢁnalizandoꢀesteꢀ

primer bloque con un análisis de los viveros a nivel europeo y nacional, como punto de partida para estudiar el funcionamiento de los viveros en Galicia, que será precisamente el objetivo del segundo bloque.

Esta segunda parte se centra en estudiar la coyuntura de los viveros gallegos.
Así, en primer lugar, se analizarán las características de estas instalaciones en Galicia, su

localizaciónꢀgeográꢁca,ꢀorganización,ꢀdestinatarios,ꢀplantillaꢀmediaꢀyꢀtasaꢀdeꢀocupación.ꢀ

En segundo lugar, se estudiarán las características de los emprendedores ubicados en los viveros gallegos, el número de empresas y emprendedores, el empleo generado, las actividades a las que se dedican y los principales indicadores de naturaleza económica. En tercer lugar, se determinará la utilidad de los viveros para la economía gallega, para, en cuarto lugar, describir su marco futuro. Finalmente se procede a señalar un conjunto de conclusiones.

ꢄꢅ

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

&MꢀQBQFMꢀEFM

FNQSFOEFEPS

Hoy más que nunca la situación económica resulta cada vez más compleja y cambiante. El empresariado debe enfrentarse a un amplio conjunto de variables que generan cambios continuos en su estrategia empresarial. Sin duda, esto supone un ejercicio continuo para permanecer en el mercado pero, al mismo tiempo, un reto, ya que se abren nuevas oportunidades, ventajas y facilidades que deben ser tenidas en cuenta para el desarrollo de las actividades productivas.

Así, desde una perspectiva externa hay factores de naturaleza social, política, institucional,3 educativa, tecnológica, legal, cultural, competitiva y económica, que inciden en las operaciones empresariales. Desde un punto de vista interno, los factores psicológicos, la localización, el ambiente de trabajo, la comunicación, la demanda del producto o servicio, los proveedores y el nivel de capital humano, también inciden en la actividad de la empresa.

Sin duda, de todos ellas, la componente que más afecta a la actividad del emprendedor es la competitividad. La supervivencia de la microempresa y la PYME se basa en mejorar los niveles de competencia, buscando satisfacer las cada vez más crecientes y cambiantes necesidades de los clientes, única vía para alcanzar el éxito de la actividad empresarial.

Para lograr este objetivo es necesario gestionar el negocio en un escenario continuo de cambios y, al mismo tiempo, comprobar que aquellos son oportunidades que aumentan sus posibilidades de supervivencia y crecimiento. En Stoner (1997)

seꢀseñalaꢀqueꢀlaꢀculturaꢀemprendedoraꢀpermiteꢀlaꢀexistenciaꢀdeꢀcuatroꢀbeneꢁciosꢀ

sociales:

ß

Fomento del crecimiento económico: el emprendedor incentiva la creación de negocios propios, en especial de reducido tamaño, lo que se traduce en la generación de un importante volumen de empleos.

3

En Tortella et al. (2008) se analiza, para el caso de España, el papel que juegan las instituciones y la edu-

caciónꢀenꢀelꢀespírituꢀempresarial.ꢀDelꢀestudioꢀseꢀobtieneꢀqueꢀelꢀdéꢁcitꢀdelꢀespírituꢀempresarialꢀenꢀEspañaꢀseꢀ

encuentra en la mala imagen que tienen los empresarios en la sociedad.

ꢄꢄ

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

ßß

Aumento en las tasas de productividad: los emprendedores producen bienes y/o

prestanꢀserviciosꢀdeꢀlaꢀformaꢀmásꢀeꢁciente,ꢀenꢀbaseꢀalꢀdesarrolloꢀdeꢀlaꢀI+D+i.ꢀ

Apuesta por las nuevas tecnologías para ofrecer servicios y productos novedosos: los emprendedores pueden ofrecer nuevos productos para satisfacer las necesidades humanas y/o crear nuevas necesidades.

ß

Introducir cambios competitivos: como consecuencia del nacimiento de nuevas empresas, aumenta el número de competidores y, en aras de lograr la supervivencia, resulta necesario ofrecer la mejor relación calidad-precio.

Como ya fue señalado, el papel del emprendedor es básico para que un vivero funcione. Tanto si se trata de un empresario innovador, que detecta una necesidad y

buscaꢀlosꢀmediosꢀparaꢀsatisfacerla,ꢀcomoꢀsiꢀesꢀunꢀprofesionalꢀcualiꢁcado,ꢀqueꢀapuestaꢀ

por un nuevo producto para lanzar al mercado, su tarea no es sencilla, ya que el porcentaje de éxito empresarial se reduce notablemente en los primeros momentos de vida de la empresa. Por lo tanto, instalarse en un vivero es una ventaja para los nuevos emprendedores, al encontrarse amparados por un importante conjunto de servicios que se ofrecen a un precio muy competitivo. Esta preocupación por fomentar la innovación tecnológica anima a que se opte por esta estrategia cuando la nueva entidad comienza a funcionar.

Siꢀbien,ꢀaꢀnivelꢀestatal,ꢀeꢀinclusoꢀautonómicoꢀyꢀlocal,ꢀexistenꢀprogramasꢀespecíꢁcosꢀ

que buscan mejorar la situación de los emprendedores, este tipo de actuaciones supera las fronteras. Así, entre otros programas destaca el EMPRETEC4, auspiciado por las Organización de las Naciones Unidas (ONU), para fomentar la actividad emprendedora de naturaleza tecnológica, potenciando el desarrollo de nuevos líderes emprendedores y fortaleciendo sus capacidades y habilidades empresariales.

4

Este programa tiene, entre sus objetivos, favorecer la búsqueda de redes de apoyo, de nuevas oportunidades

paraꢀproyectosꢀinnovadores.ꢀParaꢀello,ꢀseꢀapuestaꢀporꢀelꢀdesarrolloꢀdeꢀlasꢀaptitudesꢀqueꢀdeꢁnenꢀaꢀunꢀempren-

dedor: búsqueda de nuevas oportunidades de negocio, persistencia ante las adversidades, cumplimiento de

losꢀdiferentesꢀobjetivosꢀprogramados,ꢀexigenciaꢀdeꢀeꢁcienciaꢀyꢀcalidadꢀyꢀꢁjaciónꢀdeꢀmetas.

ꢄꢆ

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

-PTꢀEJGFSFOUFTꢀNPEFMPT

EFꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBT

El punto de partida para analizar el papel de los viveros de empresas es delimitar su funcionamiento, ya que existen actuaciones de corte similar, pero no por ello pueden ser consideradas como viveros de empresas.

Para poder realizar este análisis se ha seguido el criterio propuesto por el programa SPRINT de la Comisión Europea (1994), que delimita seis diferentes tipos de iniciativas dentro de las políticas públicas para el desarrollo de la actividad emprendedora:

ß

Los parquesꢀ cientíꢁcos. Son iniciativas desarrolladas en zonas próximas a instituciones de enseñanza e investigación superior, en especial, en el campo

deꢀlaꢀInvestigación,ꢀDesarrolloꢀeꢀInnovaciónꢀ(I+D+i).ꢀConꢀlosꢀparquesꢀcientíꢁcosꢀ

se busca potenciar la formación y el crecimiento de aquellas empresas que apuestan por las nuevas tecnologías y el conocimiento, persiguiendo la creación y desarrollo de nuevos productos, desde su fase primigenia hasta la etapa de ventas.

ß

Los parques de investigación. Suelen ser instalaciones próximas a un campus universitario que buscan un desarrollo en el campo de la investigación y/o de prototipos de productos, de mutuo acuerdo con las instituciones académicas y/o de investigación (Martínez, 1987), donde se realiza investigación básica (Veciana, 1990, 1998). Expósito (1995) determina la existencia de un parque de investigaciónaladisponibilidaddeunáreaindustrialdebidamenteacondicionada para el desarrollo y la investigación. Los parques de investigación comparten con

losꢀparquesꢀcientíꢁcosꢀlaꢀproximidadꢀaꢀuniversidadesꢀoꢀinstitucionesꢀacadémicasꢀ

y/o de investigación, sin embargo, a diferencia de aquellos, su objetivo es la investigación más que el desarrollo.

ß

Los parques tecnológicos.ꢀ Martínezꢀ (1987)ꢀ losꢀ deꢁneꢀ comoꢀ unaꢀ granꢀ áreaꢀ

estratégicamente localizada y desarrollada en un entorno de prestigio, que consigue atraer a empresas de reducido tamaño (o secciones de las grandes) de alta tecnología, Universidades, Organismos Públicos de Investigación

(OPIs),ꢀetc.ꢀEnꢀGamellaꢀ(1998)ꢀseꢀdeꢁnenꢀcomoꢀunꢀpolígonoꢀindustrialꢀdotadoꢀ

de infraestructuras, servicios y de un sistema de relaciones con entidades

ꢄꢁ

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

académicas,ꢀcientíꢁcas,ꢀꢁnancieras,ꢀqueꢀfavorecenꢀlaꢀinstalaciónꢀdeꢀempresasꢀ

con gran capacidad innovadora, de centros de investigación y desarrollo. Por lo tanto, los parques tecnológicos son instalaciones donde se localizan empresas dedicadas a la búsqueda de aplicaciones comerciales de alta tecnología,

especialmenteꢀenꢀelꢀcampoꢀdeꢀlaꢀI+D+i.ꢀAꢀdiferenciaꢀdeꢀlosꢀparquesꢀcientíꢁcosꢀyꢀ

de investigación, en los parques tecnológicos, no resulta necesaria la presencia de instituciones académicas. En estas instalaciones, además de investigar, se producen e incluso, comercializan, los resultados de la investigación

ß

Los centros de investigación. Este tipo de entidades proporcionan servicios y apoyo a nuevas empresas que desarrollan y venden nuevos productos o procesos tecnológicos, con un alto grado de riesgo, en sectores de alta tecnología. Su

objetivoꢀesꢀproporcionarꢀserviciosꢀyꢀapoyoꢀenꢀelꢀcampoꢀꢁnanciero,ꢀmarketing,ꢀ

tecnología y administración, entre otros.

ßß

Los parques de negocios. Son instalaciones que garantizan un entorno de alta calidad para el desarrollo de las actividades empresariales en sus diferentes fases (producción, montaje o ventas), pero que no precisan proximidad ni relación con instituciones académicas ni de investigación superior.

Los viveros de empresas. También conocidos como incubadoras de empresas, hacen referencia a aquellos emplazamientos donde se concentran empresas de reciente creación, para el desarrollo de sus negocios durante su primera etapa. A las entidades instaladas en los viveros se les proporciona un espacio físico, unos servicios comunes (recepción de llamadas y documentación, fotocopiadora,

etc.)ꢀ yꢀ especíꢁcosꢀ (asesoramientoꢀ empresarial,ꢀ gestiónꢀ deꢀ ayudasꢀ públicas,ꢀ

etc.). A diferencia del resto de categorías, los viveros de empresas buscan, sobre todo, el desarrollo económico de la zona y la creación de empleo a nivel local por medio del nacimiento de nuevas empresas (Coopers, 1985). Además, los viveros pueden potenciar la generación de nuevos puestos de trabajo a partir de las empresas ya instaladas (Marimón y Alonso, 2005).

ꢄꢇ

CAMBIAR IDIOMA

&MꢀQBQFMꢀEFꢀMPTꢀWJWFSPTꢀEFꢀFNQSFTBꢀFOꢀ(BMJDJB

DPNPꢀBHFOUFTꢀEFꢀQSPNPDJwOꢀFDPOwNJDBꢀZꢀHFOFSBDJwOꢀEFꢀFNQMFP

Los viveros pueden responder a tres modelos (Esposito, 1995). En primer lugar, se encuentra el norteamericano, surgido a partir de la iniciativa de los investigadores que salen de la universidad para desarrollar una actividad empresarial. Quizás el ejemplo más claro fue (y sigue siendo) el de Silicon Valley en California5, en el campo de la electrónica y la informática. Gracias a la Universidad de Stanford, desde la década de los años cincuenta, se forman especialistas de alto nivel en estos dos campos. A lo anterior hay que unir el fuerte apoyo económico de la administración pública para el desarrollo de nuevas tecnologías. Todo ello permitió el nacimiento de un Parque Industrial que, a la larga, se convirtió en Parque Tecnológico, convirtiéndose en un ejemplo a seguir en todo el mundo.

Recommended publications
  • 297 a Consideración Da Comarca De Deza Coma Territorio Ben Definido

    297 a Consideración Da Comarca De Deza Coma Territorio Ben Definido

    CATÁLOGO PAISAXÍSTICO PAISAXEGALEGA DA COMARCA DE DEZA 1.6.3) MANIFESTACIÓNS CULTURAIS: TRADICIÓNS, MÚSICA E A consideración da Comarca de Deza coma territorio ben definido POESÍA historicamente dende o punto de vista físico, administrativo e mesmo cultural outorga carácter. A presenza de elementos identitarios resulta básica, A Cultura non ten límites físicos. A Etnografía preocúpase pola orixe e aspecto este no que amosa unha forte pegada a paisaxe da Comarca. A evolución histórica, máis non polo aspecto xeográfico. Pese a que as paisaxe marca a idiosincrasia. Máis o referente espacial é a parroquia, diversas culturas non son independentes, si existen variables zonais que formada por aldeas e lugares, que a súa vez ten como elemento definidor lle dan especificidade. O grado de detalle varía en función do aspecto último a casa, non coma construción senón coma conxunto de residencia analizado, máis sempre entroncado nunha tradición cultural meirande familiar e explotación económica, se ben este aspecto pérdese ao mudar o (MARIÑO FERRO, 2006, P. 132). modelo produtivo tradicional baseado na subsistencia. A fisioloxía natural condiciona a presenza e asentamentos humanos e estes Os elementos identificadores da poboación, parroquiais ou non, son á súa vez modifican o Medio Físico. A Paisaxe de Deza moldeouse durante transmitidos a través da tradición oral. A tradición oral funciona coma millóns de anos, nunha lenta evolución natural na que o home interfire elemento conéctante do coñecemento, que se reflexa en multitude de converténdose no outro factor configurador da paisaxe. expresións populares como poden ser ditos e contos. En moitos casos non falta a sorna e a rivalidade inter-parroquial.
  • DIRECTRICES FÍSICAS DE ORDENACIÓN DE LA RÍA DE AROUSA a Cidade De Arousa

    DIRECTRICES FÍSICAS DE ORDENACIÓN DE LA RÍA DE AROUSA a Cidade De Arousa

    DIRECTRICES FÍSICAS DE ORDENACIÓN DE LA RÍA DE AROUSA A Cidade de Arousa Autor: Antonio Bouza Castaño Institución: Universitat Politècnica de Catalunya, ETSAB. Director: Miquel Corominas i Ayala e-mail: [email protected] RESUMEN El objetivo de este artículo es reflexionar sobre una realidad insoslayable que nos obliga a afrontar una escala urbanística inédita hasta la fecha en este ámbito. Se trata de un paso más en el proceso iterativo de la búsqueda de un modelo de territorio cooperativo entre los fragmentos de diferente urbanidad propios de la “Ciudad Difusa en Galicia”. En base a las oportunidades detectadas se establece un modelo (M1), se proponen unas directrices, y se concretan unos proyectos urbanísticos de diferente escala iniciadores de este proceso iterativo. Este trabajo se ha dividido en introducción, red de asentamientos, red de movilidad y red de espacios libres y se ha estructurado en: oportunidades, modelo y directrices. En definitiva, se trata de poner las bases de un futuro que ya está aquí, la “ciudad de Arousa”. Palabras clave: Ciudad difusa, proyecto territorial, falta de industrialización, Galicia. ABSTRACT The aim of this paper is to consider a reality that forces us to cope a new urban scale in this area. This is a step in the iterative process of finding a model of cooperative territory between fragments of different urbanity own “sprawling city in Galicia”. Based on the opportunities identified establishing a model (M1), guidelines, and several urban projects. This work has been divided into: introduction, settlement network, mobility network and open spaces network. and structured in opportunities, model and guidelines.
  • Bopg 445 IV Lexislatura

    Bopg 445 IV Lexislatura

    BOLETÍN OFICIAL DO PARLAMENTO DE GALICIA Número 445 IV lexislatura 18 de abril de 1996 SUMARIO 1. PROCEDEMENTOS DE NATUREZA 3.6.2 PROPOSICIÓNS NON DE LEI EN COMISIÓN NORMATIVA 3.6.2.3 PROPOSICIÓNS APROBADAS 1.2 PROXECTOS E PROPOSICIÓNS DE LEI —Proposición non de lei en Comisión formulada polo G.P. dos Socialistas de Galicia, a iniciati- 1.2.1 PROXECTOS DE LEI va de D. Ismael Rego González, sobre a reali- —Emendas e votos particulares formulados ó zación dos saneamentos integrais dos concellos Dictame sobre o Proxecto de lei de protección de Foz e Burela (núm. 7.437. Comisión 2ª). do Camiño de Santiago. 10.873 Emendas mantidas polo G.P. do Bloque —Proposición non de lei en Comisión formulada Nacionalista Galego (núm. 9.588). 10.872 polo G.P. do Bloque Nacionalista Galego, a Emendas mantidas polo G.P. dos Socialistas iniciativa de D. Emilio López Pérez e D. de Galicia (núm. 9.600). 10.872 Francisco Trigo Durán, sobre a inclusión dos —Emendas e votos particulares formulados ó xacementos arqueolóxicos relacionados no Dictame sobre o Proxecto de lei decaixas de Proxecto val de Sarria-val do Mao no aforros de Galicia. Inventario do patrimonio cultural das Normas complementarias e subsidiarias de planeamen- Emendas mantidas polo G.P. do Bloque to da provincia de Lugo (núm. 7.501. Nacionalista Galego (núm. 9.615). 10.872 Comisión 2ª). 10.873 Emendas mantidas polo G.P. dos Socialistas de Galicia (núm. 9.626). 10.872 4. PROCEDEMENTOS DE INFORMACIÓN 3. PROCEDEMENTOS DE CONTROL E 4.4 RESPOSTAS A PREGUNTAS —Resposta remitida pola Xunta de Galicia á IMPULSO Pregunta formulada por D.
  • Agromuralla Solicita Unha Liña De Axudas Específica

    Agromuralla Solicita Unha Liña De Axudas Específica

    AGROMURALLA SOLICITA UNHA LIÑA DE AXUDAS ESPECÍFICA QUE PERMITA AOS GANDEIROS ADAPTARSE Á NOVA NORMATIVA SOBRE APLICACIÓN DE PURÍNS A asociación considera "inasumible" a adquisición de novos equipos por parte de moitas explotacións e urxe tanto ao Ministerio de Agricultura como á Consellería do Medio Rural a aclarar os termos do novo Decreto de fertilización de solos agrícolas para "superar a incertidume actual" Lugo, 18 de novembro 2020. A asociación de gandeiros e gandeiras Agromuralla esixe tanto ao Ministerio de Agricultura como á Consellería do Medio Rural unha "clarificación urxente" da normativa que regulará a aplicación do purín e o esterco nos vindeiros anos e "axudas específicas directas" que permitan ao sector adaptarse á nova regulación sen que os custos aparellados que conleva o seu cumprimento supoñan "unha perda de rendabilidade inasumible para a maioría das explotacións". "Anunciouse por parte da Administración que tanto o Real Decreto estatal que prohibe a aplicación do xurro tal como o viñamos facendo até agora as ganderías así como a Lei galega de xestión integral de puríns entrarían en vigor en 2021. Atopámonos a poucas semanas desa data sen que a día de hoxe existan certezas de ningún tipo ao respecto, un feito que preocupa ao sector polos elevados custos que orixinaría o cumprimento da nova normativa nas explotacións", denuncia o presidente de Agrumuralla, Roberto López. Custos de entre 9.000 e 120.000 euros por explotación Desde Agromuralla explican que a entrada en vigor da nova normativa estatal que prohibe botar o purín cos actuais sistemas de prato ou abanico obrigaría a adaptar ou susbtituír as máis de 20.000 cisternas que hai neste momento en Galicia, unha obriga que afectaría tanto ao sector de vacún de carne como de leite pero que "castigaría especialmente ás 7.000 explotacións que hai producindo leite neste momento en Galicia".
  • 17.822 DIARIO OFICIAL DE GALICIA Nº 215 Mércores, 7 De Novembro

    17.822 DIARIO OFICIAL DE GALICIA Nº 215 Mércores, 7 De Novembro

    17.822 DIARIO OFICIAL DE GALICIA Nº 215 ț Mércores, 7 de novembro de 2007 1º apelido 2º apelido Nome Título Organismo Código axuda Aplicación Anos Anualidade Anualidade Anualidade Anualidade Total (€) orzamentaria 2007 (€) 2008 (€) 2009 (€) 2010 (€) Estudo ensamblaxe e determinación estrutural de compostos ciclometalados Alberto Fernández López mono e polinucleares de paladio e UDC PGIDIT07PXIB209070PR 10.02.561B.744.0 3 5.106,00 17.020,00 13.190,00 7.234,00 42.550,00 Ángel platino. Aplicacións catalíticas e biolóxicas. Análise dinámica e estrutural da acción Fernández Ramos Antonio USC PGIDIT07PXIB209071PR 10.02.561B.744.0 3 7.670,00 25.567,00 19.814,00 10.866,00 63.917,00 antioxidante da vitamina E. Sínteses, estrutura, propiedades e actividade biolóxica de complexos Castiñeiras Campos Alfonso USC PGIDIT07PXIB203068PR 10.02.561B.744.0 3 9.108,00 30.360,00 23.529,00 12.903,00 75.900,00 metálicos con tiosemicarbazonas funcionalizadas Hormona de crecemento (gh), precursores hematopoxéticos de médula Devesa Múgica Jesús USC PGIDIT07PXIB172186PR 10.02.561B.744.0 3 3.036,00 10.120,00 7.843,00 4.301,00 25.300,00 ósea e rexeneración de médula espinal tras dano medular en rata Foliacións e pseudogrupos medibles; Jesús Álvarez López fórmula da traza e cohomoloxía USC PGIDIT07PXIB207042PR 10.02.561B.744.0 2 4.267,00 19.200,00 19.198,00 0,00 42.665,00 Antonio intersección foliadas. Síntese de compostos de interese Luis García Suárez farmacolóxico: isoschizogalina e USC PGIDIT07PXIB209040PR 10.02.561B.744.0 3 8.970,00 29.900,00 23.173,00 12.707,00
  • Informe Paro Por Concellos E Comarcas

    Informe Paro Por Concellos E Comarcas

    INFORME PARO POR CONCELLOS E COMARCAS ANOMES DECEMBRO 2019 Paro Rexistrado por Provincias, Comarcas e Concellos PROVINCIA COMARCA CONCELLO PARADOS MES PARADOS MES VARIACIÓN DEMANDANTE DEMANDANTE DEMANDANTE IndicadoresACTUAL ANTERIOR BAÑA, A 198 192 6 A BARCALA NEGREIRA 393 388 5 Total 591 580 11 ABEGONDO 221 224 -3 ARTEIXO 2.042 2.016 26 BERGONDO 341 341 0 CAMBRE 1.417 1.416 1 CARRAL 301 287 14 A CORUÑA CORUÑA, A 16.493 16.592 -99 CULLEREDO 1.830 1.827 3 OLEIROS 1.766 1.770 -4 SADA 940 927 13 Total 25.351 25.400 -49 ARZÚA 252 248 4 BOIMORTO 74 77 -3 ARZÚA PINO, O 189 185 4 TOURO 157 148 9 Total 672 658 14 BOIRO 1.140 1.001 139 POBRA DO 486 450 36 CARAMIÑAL, A BARBANZA RIANXO 678 634 44 RIBEIRA 1.424 1.289 135 Total 3.728 3.374 354 CABANA DE CORUÑA (A) 250 248 2 BERGANTIÑOS CARBALLO 2.385 2.274 111 CORISTANCO 440 422 18 LAXE 230 228 2 BERGANTIÑOS LARACHA, A 641 615 26 MALPICA DE 284 279 5 BERGANTIÑOS PONTECESO 278 271 7 Total 4.508 4.337 171 ARANGA 61 49 12 BETANZOS 756 768 -12 CESURAS 97 99 -2 COIRÓS 76 80 -4 CURTIS 191 182 9 IRIXOA 48 50 -2 BETANZOS MIÑO 337 326 11 OZA DOS RÍOS 137 132 5 PADERNE 92 96 -4 VILASANTAR 46 42 4 VILARMAIOR 50 50 0 Total 1.891 1.874 17 CABANAS 183 183 0 CAPELA, A 50 42 8 EUME MONFERO 61 55 6 PONTEDEUME 445 452 -7 PROVINCIA COMARCA CONCELLO PARADOS MES PARADOS MES VARIACIÓN DEMANDANTE DEMANDANTE DEMANDANTE IndicadoresACTUAL ANTERIOR PONTES DE GARCÍA 400 394 6 EUME RODRIGUEZ, AS Total 1.139 1.126 13 ARES 368 375 -7 CEDEIRA 350 330 20 FENE 736 782 -46 FERROL 4.794 4.993 -199 MOECHE 43 41 2 MUGARDOS 344 339 5 FERROLTERRA
  • EXPLORE Get to Know the Unknown EXPERIENCE the RÍAS BAIXAS DURATION SEASON Hours Days Spring Summer Autumn Winter

    EXPLORE Get to Know the Unknown EXPERIENCE the RÍAS BAIXAS DURATION SEASON Hours Days Spring Summer Autumn Winter

    EXPLORE Get to know the unknown EXPERIENCE THE RÍAS BAIXAS DURATION SEASON Hours Days Spring Summer Autumn Winter THEME Water Landscape Nature Active Gastronomy Culture Festivals The way of St. James FOR Singles Couple Family Group Published by: Turismo Rías Baixas - Diputación de Pontevedra Photography by: Archivo Turismo Rías Baixas Diseño y maquetación: Anónimo Advertising Legal deposit: VG 406-2017 Something unforgetable, something magical EXPLORE RÍAS BAIXAS It’s not the same to visit a place as it is to experience a place. To live it, breathe it, feel it. The Rías Baixas region is a perfect setting to live one of those journeys which stay in the memory forever, given that it offers not only possibili- ties but surprises. You can plan experiences, you can plan itineraries, and you can programme routes. We advise you however that there is one thing you cannot organize: your emotions! What you live in Rías Baixas is something inex- plicable, something magical, so forget time and let it flow. Experience the Rías Baixas. EXPLORE 3 INDEX P. 6 NORTH COAST 6 Discover the biggest island of laurels in Europe: La isla de Cortegada (The island of Cortegada) 8 Pontevedra, pure art 9 In the footsteps of Valle-Inclán 10 Don’t leave him at home: the best route with your best friend. Dogfriendly 12 NORTH INLAND 12 Children and bad weather? Guaranteed fun! 14 A trip through the Medieval 16 Rías Baixas welcomes caravans 18 Forests 20 SOUTH COAST 20 Welcome cruise passengers 22 Behind the Order of Saint John of Malta 24 O Morrazo and the traces of our ancestors 26 On the crest of the wave 28 SOUTH INLAND 28 Waters which relive “La Belle Époque” 30 The legacy of wax 32 Millennial fishing: the lamprey 34 In the footsteps of Doña Urraca Experience the Rías Baixas.
  • Explotación Do Rexistro De Gando Bovino 2001-2002

    Explotación Do Rexistro De Gando Bovino 2001-2002

    EXPLOTACIÓN DO REXISTRO DE GANDO BOVINO 2001-2002 No marco de actuación do Plan Galego de Estatística 2002-2006, en particular no Programa Anual de Estatística do 2002, figura a actividade estatística número 3.5.1. Explotación do Rexistro de Gando Bovino. Esta actividade persegue coñece-lo número e características das explotacións de bovino galegas a partir dos datos recadados da Campaña de Saneamento Gandeiro, levada a cabo pola Consellería de Política Agroalimentaria e Desenvolvemento Rural. A explotación deste rexistro administrativo permite a obtención de datos provinciais, comarcais e municipais e a caracterización das explotacións segundo tipoloxía, número de animais e distribución por razas. Nesta ocasión o proceso de revisión sanitaria permitiu o control de 939.848 bovinos nun total de 63.414 explotacións, distribuídos nas seguintes clases: Vacas de muxidura: 508.186 (54,07 %) Vacas non de muxidura: 246.328 (26,21 %) Outros bovinos: 185.334 (19,72 %) O número de explotacións de bovino continua na súa traxectoria descendente dende o máximo revisado no ano 1990 (125.613 explotacións). Sen embargo o número de vacas vai en aumento nos últimos anos. O incremento dende a anterior campaña foi do 7,89%, o que supón pasar de 9,5 vacas por explotación de vacún a 12,23. Máis da metade das explotacións de vacún atópanse situadas en dimensións inferiores a 10 animais por explotación, maioritariamente no estrato de 1 a 2 animais. Só un 6,3% das explotacións totais superan a cifra de 50 animais por explotación. Polo que respecta ás explotacións de muxidura, aínda que a estructura mellora un pouco (maiores porcentaxes nos estratos intermedios), segue sendo bastante deficiente, con preto do 58% de explotacións leiteiras con menos de 20 animais.
  • Capítulo 10. Efectos Territoriales De La

    Capítulo 10. Efectos Territoriales De La

    Capítulo 10 EFECTOS TERRITORIALES DE LA REESTRUCTURACIÓN DE LA GANADERÍA BOVINA DE LA CORNISA CANTÁBRICA María do Mar Pérez Fra, Ana Isabel García Arias, Fátima Docío Rodríguez El proceso de ajuste agrario no sólo ha dejado huellas en las varia- bles del sector, sino que sus efectos territoriales han sido también importantes, especialmente en aquellos espacios rurales en los que la agricultura constituye todavía una pieza clave del tejido socioeconómi- co. En este capítulo centramos el análisis en dos aspectos: los efectos socioeconómicos en la población rural tratados en los dos primeros epígrafes y los efectos ambientales que trataremos en último lugar. Ambos aspectos son analizados de manera general a nivel de las comu- nidades autónomas y de las comarcas seleccionadas siguiendo la meto- dología empleada en el capítulo^ocho de este mismo volumen (Sineiro et al, 2007) aunque haremos especial referencia a Galicia. La caracte- rización de las condiciones del entorno y su evolución reciente se ha apoyado principalmente en los datos municipales de los Censos de población de 1991 y 2001 para las variables demográficas y de ocupa- ción por actividades y los efectos ambientales en los microdatos de los Censos Agrarios de 1989 y 1999 y la Encuesta sobre la Estructura de las explotaciones 2003. 10.1. EFECTOS SOCIALES; EL AJUSTE AGRARIO Y SU IMPACTO SOBRE LA DINÁMICA DEL EMPLEO Y LA POBLACIÓN RURAL. Durante la segunda mitad de este siglo la evolución de la población gallega aparece definida por el estancamiento de su volumen total y por los fuertes cambios en la distribución espacial. El proceso de urba- nización hizo que la población se concentrase cada vez más en las áreas urbanas, especialmente en las situadas en el tercio occidental, al mismo tiempo que las zonas rurales sufrian un despoblamiento prácti- camente generalizado.
  • A Terra Do Medio

    A Terra Do Medio

    terradomedio 6/7/09 10:20 Página 3 A TERRA DO MEDIO Xosé Vázquez Pintor terradomedio 6/7/09 10:20 Página 2 Unha iniciativa da Asociación de Escritores en Lingua Galega Polas características técnicas de esta edición: © Polo texto: Xosé Vázquez Pintor © Polas fotografías: Paco Vilabarros, Xosé Vázquez Pintor e Vanessa Martínez © Promocións Culturais Galegas, S.A. Impresión e acabamento: Norprint Artes Gráficas, S. A. 4780-583 Santo Tirso I.S.B.N.: 978-84-8341-329-6 Depósito legal: VG 330-2009 terradomedio 6/7/09 10:21 Página 6 Índice Limiar: A Terra do Medio 7 Melide 15 Toques 25 Santiso 31 Lalín 35 Rodeiro 45 Agolada 53 terradomedio 6/7/09 10:21 Página 7 A TERRA DO MEDIO Se dende hai uns poucos anos é a aldea labre- ga de Nugallás, no concello de Antas de Ulla, o cerne equidistante da Gallaecia 2007, xa se pode facer o reparto das veigas e dos ventos para as bitácoras do orgullo que navega en singraduras de pasada rutina. Os devanceiros trazaran as liñas do ceo e os camiños segun- do as desmedidas da alma, que sempre aso- pra vento en popa e vai a valmontes dos prognósticos, a ollo de xastre ou carpinteiro, a paso de can ou de lebre, tirando a fino nos apuntamentos que rexistran os papeis. Car- tafoles hai que din Pambre, Amarante, Ago- lada, Antas, Lalín, Melide, Monterroso... E todo cadra en harmonía de Historia e de con- senso. Que máis dá! A Ulloa, Terra de Meli- de, Tabeirós, O Deza... Eran ferrados de 7 terradomedio 6/7/09 10:21 Página 8 A TERRA DO MEDIO labradío e monte manso; arcas de centeo, ca- baceiros de millo, parroquias de subminis- tración, casas paridoras con nome e apelidos que se daban á fuxida cando a fame era moita e a noite longa, sine die nas portelas da espe- ranza.
  • Redalyc.PATRÓNS DE DESPOBOAMENTO DO RURAL

    Redalyc.PATRÓNS DE DESPOBOAMENTO DO RURAL

    Revista Galega de Economía ISSN: 1132-2799 [email protected] Universidade de Santiago de Compostela España MARTÍNEZ, XOSÉ; PEÓN, DAVID PATRÓNS DE DESPOBOAMENTO DO RURAL GALEGO: UNHA ANÁLISE POR COMARCAS Revista Galega de Economía, vol. 24, núm. 1, junio, 2015, pp. 63-80 Universidade de Santiago de Compostela Santiago de Compostela, España Dispoñible en: http://www.redalyc.org/articulo.oa?id=39141415006 Como citar este documento Número completo Sistema de Información Científica Máis artigo Rede de Revistas Científicas de América Latina, Caribe, España e Portugal Revista Home en redalyc.org Proxecto sen ánimo de lucro Académico, desenvolvido por iniciativa Acceso Aberto Revista Galega de Economía Vol. 24-1 (2015) PATRÓNS DE DESPOBOAMENTO DO RURAL GALEGO: UNHA ANÁLISE POR COMARCAS *XOSÉ MARTÍNEZA, DAVID PEÓNBC Resumo. Levamos a cabo unha análise estatística para contrastar e cuantificar algunhas das observacións clásicas na problemática demográfica de Galicia e a súa polaridade rural – urbana. Primeiro, íllase o efecto arrastre demográfico para identificar distintos patróns de despoboamento a nivel comarcal ao longo das últimas dúas décadas descontado o efecto migratorio histórico. Esta análise mostraría unha visión alternativa do proceso de despoboamento, caracterizada pola conformación dun anel central de dinámica demográfica positiva a partir das cidades galegas de interior. Segundo, profúndase na análise estatística da polaridade rural – urbana cunha medición do papel xogado por diversos parámetros de vertebración xeográfica da poboación galega. A este efecto, resultan determinantes a poboación da cabeceira de comarca –cunha perda de poboación do -0,83% anual nas comarcas con cabeceira inferior a 5.000 habitantes- e a distancia por estrada á máis próxima das sete cidades galegas –cun -0,27% adicional.
  • Informe Paro Por Concellos E Comarcas

    Informe Paro Por Concellos E Comarcas

    INFORME PARO POR CONCELLOS E COMARCAS ANOMES XULLO 2020 Paro Rexistrado por Provincias, Comarcas e Concellos PROVINCIA COMARCA CONCELLO PARADOS MES PARADOS MES VARIACIÓN DEMANDANTE DEMANDANTE DEMANDANTE Metrics ACTUAL ANTERIOR BAÑA, A 184 199 -15 A BARCALA NEGREIRA 430 457 -27 Total 614 656 -42 ABEGONDO 252 268 -16 ARTEIXO 2,366 2,470 -104 BERGONDO 371 377 -6 CAMBRE 1,620 1,657 -37 CARRAL 337 360 -23 A CORUÑA CORUÑA, A 18,467 18,904 -437 CULLEREDO 2,115 2,238 -123 OLEIROS 1,973 2,029 -56 SADA 1,022 1,057 -35 Total 28,523 29,360 -837 ARZÚA 262 282 -20 BOIMORTO 72 80 -8 ARZÚA PINO, O 215 212 3 TOURO 127 153 -26 Total 676 727 -51 BOIRO 992 1,047 -55 POBRA DO 459 489 -30 CARAMIÑAL, A BARBANZA RIANXO 644 747 -103 RIBEIRA 1,416 1,507 -91 Total 3,511 3,790 -279 CABANA DE CORUÑA (A) 235 270 -35 BERGANTIÑOS CARBALLO 2,589 2,590 -1 CORISTANCO 459 457 2 LAXE 210 239 -29 BERGANTIÑOS LARACHA, A 669 684 -15 MALPICA DE 270 285 -15 BERGANTIÑOS PONTECESO 255 285 -30 Total 4,687 4,810 -123 ARANGA 59 67 -8 BETANZOS 834 821 13 CESURAS 92 101 -9 COIRÓS 75 87 -12 CURTIS 190 205 -15 IRIXOA 53 58 -5 BETANZOS MIÑO 352 366 -14 OZA DOS RÍOS 155 155 0 PADERNE 111 114 -3 VILASANTAR 42 48 -6 VILARMAIOR 43 51 -8 Total 2,006 2,073 -67 CABANAS 167 196 -29 CAPELA, A 51 48 3 EUME MONFERO 54 66 -12 PONTEDEUME 455 479 -24 PROVINCIA COMARCA CONCELLO PARADOS MES PARADOS MES VARIACIÓN DEMANDANTE DEMANDANTE DEMANDANTE Metrics ACTUAL ANTERIOR PONTES DE GARCÍA 496 525 -29 EUME RODRIGUEZ, AS Total 1,223 1,314 -91 ARES 356 393 -37 CEDEIRA 364 397 -33 FENE 842 882 -40 FERROL 5,277