Załącznik nr 1 do uchwały nr XXXIII/213/09 Rady Gminy Jodłownik z dnia 18 września 2009 r. Gmina Jodłownik Jodłownik 198, Plac III Rzeczypospolitej 34- 620 Jodłownik Tel.: + 48 18 332 12 51 Faks: + 48 18 332 12 51 e-mail: [email protected] www.jodlownik.iap.pl PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI JODŁOWNIK NA LATA 2009 - 2017 JODŁOWNIK 2009 ROK Plan Odnowy Miejscowości Jodłownik na lata 2009 - 2017 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE ................................................................... 3 2. SPECYFIKA OBSZARÓW WIEJSKICH I ICH ATUTY......... 5 3. CHARAKTERYSTYKA SOŁECTWA JODŁOWNIK .............. 9 3.1. Położenie geograficzne i administracyjne.............................................9 3.2. Historia................................................................................................ 10 3.3. Ludność ................................................................................................11 3.4. Warunki klimatyczne........................................................................... 13 3.5. Przestrzenna struktura miejscowości .................................................. 13 4. INWENTARYZACJA ZASOBÓW MIEJSCOWOŚCI JODŁOWNIK............................................................................14 4.1. Zasoby przyrodnicze ........................................................................... 14 4.2. Dziedzictwo kulturowe........................................................................ 14 4.3. Obiekty i tereny ................................................................................... 16 4.4. Infrastruktura społeczna ..................................................................... 16 4.5. Infrastruktura techniczna .................................................................... 20 4.6. Gospodarka i rolnictwo........................................................................ 20 4.7. Kapitał społeczny i ludzki ................................................................... 26 5. ANALIZA SWOT MIEJSCOWOŚCI JODŁOWNIK.............. 27 6. OBSZARY STRATEGICZNE I KIERUNKI PRZYSZŁYCH DZIAŁAŃ ROZWOJOWYCH MIEJSCOWOŚCI JODŁOWNIK........................................................................... 29 7. OPIS PLANOWANYCH ZADAŃ INWESTYCYJNYCH..... 32 7.1. Inwestycje planowane do realizacji w latach 2009 - 2017 na terenie Jodłownika ................................................................................................. 32 7.2. Szczegółowa charakterystyka inwestycji priorytetowej....................... 34 2 Sołectwo Jodłownik, Gmina Jodłownik, Powiat Limanowski, Województwo Małopolskie Plan Odnowy Miejscowości Jodłownik na lata 2009 - 2017 1. WPROWADZENIE Wieloletnie zaniedbania inwestycyjne polskiej wsi, ukształtowanej historycznie i politycznie na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci, przyczyniły się do obecnie występujących dysproporcji pomiędzy obszarami wiejskimi Polski a obszarami wiejskimi innych krajów należących do Unii Europejskiej. Obszary wiejskie w Polsce stanowią 93,2% ogółu powierzchni kraju. Ich znaczenie z punktu widzenia ekonomicznego, społecznego, jak i środowiskowego jest ogromne. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej są to również obszary unijne, mające wpływ na gospodarkę wspólnotową. W związku z czym, podlegają wspólnej polityce rolnej, w tym narzędziom finansowym (funduszom strukturalnym) pozwalającym na finansowanie ich rozwoju, a tym samym niwelację występujących dysproporcji. W ramach finansowania z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych w latach 2007-2013 realizowany jest Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), w tym działanie „Odnowa i rozwój wsi”. Celem działania jest poprawa jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwi to zachowanie tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego, atrakcyjności turystycznej czy specyfiki obszarów wiejskich. Gmina Jodłownik, położona w południowej części województwa małopolskiego, w powiecie limanowskim planuje w latach 2009 – 2017 przeprowadzenie procesu odnowy miejscowości Jodłownik. W związku z czym opracowany został „Plan Odnowy Miejscowości Jodłownik na lata 2009 - 2017”, zwany dalej Planem. Miejscowość Jodłownik jest bardzo ważną częścią Gminy, ponieważ na jej obszarze zlokalizowana jest większość instytucji użyteczności publicznej jak np. Urząd Gminy, Urząd Pocztowy, Ośrodek Zdrowia, Biblioteka Gminna, Bank i wiele innych. Tereny Jodłownika to także piękne krajobrazy będące północno – wschodnią częścią Beskidu Wyspowego, które z roku na rok odwiedza coraz większa liczba turystów. Stosunkowo niewielka odległość od Krakowa (50 km) i Limanowej (20 km) umożliwia społeczności miejskiej tych miast oderwanie się od pracy i zgiełku miasta, dlatego te tereny stanowią doskonałą bazę wypadową nie tylko na weekendy, ale także na dłuższe pobyty. Turyści spędzający tutaj urlop cenią sobie przede wszystkim spokój, czyste powietrze i zdrową lokalną żywność. Obecnie zauważa się tendencję mieszkańców miast do kupowania działek pod budowę domów na terenach wiejskich w celach mieszkalnych, bądź rekreacyjnych, co dla miejscowości Jodłownik jest szansą, która odpowiednio wykorzystana może przyczynić się do rozwoju sołectwa. Plan jest dokumentem operacyjnym, który powstał w celu nakreślenia kierunków spodziewanych zmian gospodarczych i społecznych ze szczególnym uwzględnieniem „mocnych” i „słabych” stron miejscowości oraz potrzeb inwestycyjnych w latach 2009 – 2017. Ma on posłużyć pełnemu wykorzystaniu istniejącego potencjału miejscowości, uwzględniając zarówno szanse jak i zagrożenia, które mogą się pojawić na jej terenie w najbliższych latach. Na podstawie analizy SWOT zdiagnozowano obszary problemowe wsi, które hamują jej rozwój. Do nich należy infrastruktura kulturalna, sportowa oraz techniczna, w szczególności zły stan dróg oraz braki w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Analiza wykazała także braki, jeśli chodzi o bazę turystyczną: niewystarczająca liczba miejsc noclegowych, brak infrastruktury turystycznej oraz słabo rozwinięta oferta turystyczna. Niepokojącym zjawiskiem są także emigracje młodych ludzi do większych ośrodków miejskich, spowodowane głównie brakiem alternatywnych do rolnictwa miejsc pracy. Zaniedbania we wskazanych obszarach powstałe na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci wynikają głównie z niedoinwestowania, spowodowanego m.in. ograniczeniami budżetu 3 Sołectwo Jodłownik, Gmina Jodłownik, Powiat Limanowski, Województwo Małopolskie Plan Odnowy Miejscowości Jodłownik na lata 2009 - 2017 samorządu lokalnego. Szansą na przeprowadzenie planowanych inwestycji jest niewątpliwie Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, który umożliwia dofinansowanie inwestycji realizowanych na terenach wiejskich. Plan ma charakter dokumentu strategicznego i jest zgodny z „Planem Rozwoju Lokalnego Gminy Jodłownik na lata 2007 – 2013”. Rozwój miejscowości Jodłownik związany jest z rozwojem całej gminy, której jest częścią, ale także wynika z szerszego kontekstu, jakim jest rozwój całego regionu. Dlatego też wszystkie przemiany, jakie następują w samym sołectwie muszą bezpośrednio wynikać z szerszych planów rozwoju i uwzględniać panujące w tym zakresie gminne, czy też regionalne tendencje. Obszary strategiczne i kierunki przyszłych działań rozwojowych miejscowości Jodłownik zostały sprecyzowane w rozdziale 6 niniejszego Planu oraz podzielone na 4 obszary. obszar 1. „Infrastruktura techniczno-społeczna” – poprawa warunków życia mieszkańców, obszar 2. „Potencjał turystyczny” – stworzenia funkcjonalnego zaplecza turystycznego dla podniesienia atrakcyjności sołectwa, obszar 3. „Życie kulturalno – rozrywkowe” – pobudzenie aktywności mieszkańców do czynnego udziału w życiu kulturalno-rozrywkowym, obszar 4. „Rynek pracy i bezrobocie” – aktywizacja ludności pozostającej bez pracy – walka z bezrobociem. Następnie w ramach wybranych obszarów sformułowane zostały zadania inwestycyjne, których realizacja jest niezbędna i jednocześnie możliwa do wykonania w najbliższych latach tj. 2009 – 2017, w tym inwestycja priorytetowa pn. „Rozbudowa i przebudowa domu kultury w Jodłowniku”, na którą Gmina Jodłownik stara się o dofinansowanie z PROW na lata 2007 - 2013, działania „Odnowa i rozwój wsi”. Projekt ma na celu podniesienie standardu świadczonych usług kulturalnych oraz wzbogacenie ich o nowe formy działalności, poprzez rozbudowę budynku domu kultury. Jego realizację zaplanowano na 2010 r. Całkowity koszt inwestycji wynosi 694 830,74 PLN. Zrealizowanie projektu poprawi jakości życia na obszarach wiejskich poprzez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi. Umożliwi to rozwój kulturalny społeczności gminnej, w której obecnie brak jest domu kultury. Oddanie do użytku obiektu pełniącego rolę instytucji kultury zwiększy intensywność życia kulturalnego w gminie, w której folklor, miejscowe zwyczaje i obrzędy są od lat starannie kultywowane. Stworzy mieszkańcom warunki do pielęgnowania wspomnianych zwyczajów i lokalnego folkloru, a także będzie miejscem, w którym osoby w różnym wieku będą mogły rozwijać swoje zainteresowania. W budynku mieścić się również będzie świetlica wiejska z kafejką internetową, pomieszczenia dla nowoutworzonej gminnej orkiestry dętej oraz planowany do utworzenia w najbliższych latach Punkt Informacji Turystycznej. Obecnie w budynku ma siedzibę Ochotnicza Straż Pożarna w Jodłowniku, która prowadzi Internetowe Centrum Edukacyjno – Oświatowe, utworzone w 2008 roku ze środków UE w ramach EFS