JAARVERSLAG 2013 JAARVERSLAG 2013 Commissariaat COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA COMMISSARIAAT voor de media Commissariaat voor de Media Postbus 1426 1200 BK Hilversum T 035 7737700 F 035 7737799 [email protected] www.cvdm.nl Jaarverslag 2013 Commissariaat voor de media 1 INleIDINg: iNtervieW CoLLeGe inhoud veranderende 1. 2013 in hoofdlijnen media, 2. Registratie en vergunningen veranderend 3. Toezicht 4. Handhaving toezicht 5. Internationale afstemming 6. Advisering 7. Mediamonitor 8. Vaste boekenprijs Het zijn roerige tijden voor de 9. Financiële verantwoording 2013 mediawereld. Onder druk van opgelegde bezuinigingen ging de bezem door Hilversum, met als gevolg dat verschillende omroe- pen hebben besloten te fuseren en dat de Wereldomroep zelfs is opgeheven. Ook de toezicht- houder op de media moest flink reorganiseren om de opgedragen kostenreductie te realiseren. een gesprek over toezicht in de maalstroom van de media. Colofon Jaarverslag 2013 is een uitgave van het Commissariaat voor de Media. vormgeving FC Klap, Hilversum | Fotografie Wim Kluvers en Maud Berger | Druk Offsetdrukkerij De la Montagne B.V., Hilversum Commissariaat voor de Media Hoge Naarderweg 78, 1217 AH Hilversum | Postbus 1426, 1200 BK Hilversum T 035 773 77 00 | F 035 773 77 99 | E [email protected] | I www.cvdm.nl 2 | CVDM | Jaarverslag 2013 3 Onze toezichtstrap begint bij consulteren. Met onze beleids­ regels geven we invulling aan de wettelijke kaders die zijn vastgesteld in Den Haag en creëren we helderheid over de insteek van ons toezicht. In die fase spreken we met stake­ holders over de manier waarop we ons beleid gaan invullen. “ We kunnen het niet We nemen bij onze consultatierondes zo veel mogelijk suggesties van onze stakeholders over, daarmee neemt de iedereen naar de zin acceptatie van ons toezicht ook toe. Maar we kunnen het natuurlijk niet iedereen naar de zin maken. Daarvoor is maken” ook best begrip, zeker als vertegenwoordigers van verschil­ lende – en soms conflicterende – belangen samen bij ons aan tafel zitten. We laten ook graag ruimte voor innovatie, Dat betekent dat meer van hen wordt verlangd; taken want die willen we niet belemmeren. Wel letten we er worden breder, verantwoordelijkheden groter. Het mooie is altijd scherp op dat we gelijke kansen garanderen en de dat een heleboel dingen nu zelfs beter lopen, juist omdat informatie­consument beschermen, dat is een belangrijke mensen nog veel meer over de grenzen van hun eigen taak. Als we na de consultatie ons beleid eenmaal hebben afdeling kijken.” vastgesteld, dan begint de grote voorlichtingsronde: we leg­ Buné: “We werken in projectgroepen, waarmee we gen uit hoe ons uitvoeringsbeleid er uiteindelijk is komen uit efficiënt en effectief kunnen opereren. De kwaliteit van die te zien en waarom. Daarnaast kijken we vanaf dat samenwerking groeit zichtbaar. Collega’s spelen onderling moment zorgvuldig waar dingen misgaan. Dan treden we hetzelfde spel als wij in het college doen: elkaar uitdagen, Het Commissariaat voor de Media wordt traditie­ Onderscheidt de mediawereld zich daar- vaak allereerst in overleg: wat willen jullie zelf gaan doen kritisch bevragen en samen tot een eensluidende conclusie getrouw geleid door een college van drie commissarissen, mee van andere sectoren? om dit op te lossen? Mocht dat niet werken, of wanneer komen. Zo hebben ze de kwaliteit van de dossiers die wij benoemd door de minister van Onderwijs, Cultuur en Buné: “Nee, niet echt. De legitimatie van ons omroep­ het om ernstige overtredingen gaat, dan hebben we allerlei krijgen aangereikt, kunnen behouden en op punten zelfs Wetenschap. Het afgelopen jaar trad bestuursadviseur en bestel is het feit dat de politiek en de samenleving het instrumenten om navolging van de regels af te dwingen. verbeterd. Dat vind ik een enorme prestatie.” financieel specialist Jan Buné toe tot het college, dat voor belangrijk vinden dat er een publieke omroep bestaat. Zo gaan we van wenkbrauwgesprek tot financiële sanctie, Eljon: “Onze mensen laten alles meewegen in het zijn komst tijdelijk bestond uit twee commissarissen: voorzit­ Vanuit die verantwoordelijkheid dient iedereen zijn werk te zoals een boete of een last onder dwangsom.” eigen oordeel, iedereen voelt verantwoordelijkheid voor het ter Madeleine de Cock Buning, gespecialiseerd in media­ en doen. Daarbij hoort dat je op een nette manier verantwoor­ Eljon: “We hebben natuurlijk ook een verantwoorde­ hele proces. Nu komen alle lijntjes niet pas in het college bij communicatierecht, en bestuurskundige en oud­omroepman ding aflegt over hoe je met de centen bent omgegaan en lijkheid tegenover de commerciële omroepen. Zij moeten er elkaar, maar al eerder in de organisatie. Daar zitten de uit­ Eric Eljon. hoe je de programma’s indeelt. Het gekrakeel in Hilversum bijvoorbeeld van kunnen uitgaan dat ze niet op een oneer­ voerend specialisten, die nu ook steeds meer uitzoomen verschilt niet wezenlijk van wat ik in de accountancy hoor. lijke manier met publiek geld worden beconcurreerd. Daar om de kwestie van een afstandje te bekijken. Dat is nodig, Met de komst van Jan Buné is het Ook daar speelt van alles, dat is waarschijnlijk overal zo.” zorgen wij voor. We worden geregeld met ingewikkelde want onze beslissingen moeten gebaseerd zijn op zoveel college weer compleet. Hoe is het om als gevallen geconfronteerd, wat onze onderlinge discussie zeer mogelijk kennis van de materie, op allesomvattende toezichthouder de mediawereld binnen te Hoe is jullie werkverdeling? interessant maakt. Je kunt naar elke kwestie verschillend analyses. Onze kennis reikt verder dan regelgeving en stappen? De Cock Buning: “We doen alles met ons drieën, we kijken: bestuurlijk, financieel, pragmatisch, politiek, juridisch, Europese besluitvorming, we moeten ook inzicht hebben in Buné: “Het is een dynamische wereld, dat spreekt me hebben een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. We heel positief of juist vanuit wantrouwen, alles is mogelijk. verdienmodellen, programmatische trends en commerciële zeer aan. De omroepen zien zich gesteld voor de opdracht hebben geen portefeuilles, maar aandachtsgebieden. De kracht van de uiteindelijke analyse wordt bepaald door initiatieven. Om te begrijpen wat de consequenties zijn van binnen het publieke bestel veel minder kosten te maken, dat Natuurlijk kunnen we vanuit onze eigen achtergrond en alle perspectieven die je bent langsgegaan. Dat is wat wij veranderende regelgeving, zijn goede antennes in de media­ is een enorme uitdaging. De fusies per 1 januari 2014 zijn expertise het voortouw nemen bij bepaalde dossiers, maar steeds doen, juist omdat we alle drie zo’n verschillende wereld noodzakelijk. En een helikopterview: zijn we wel op de eerste tekenen van de consolidatie die nu plaatsvindt, het is niet zo dat we opeens allerlei taken hebben door­ achtergrond en ervaring hebben. Dat maakt het interessant. een goede manier bezig? Wat dat betreft hebben we echt we moeten afwachten wat dat ons gaat brengen. Tegelijk geschoven naar Jan. Wel vinden we het fijn als Jan meekijkt Sterker nog: in mijn achterhoofd speelt steeds mee hoe Jan een kwaliteitsslag gemaakt.” hebben wij als toezichthouder ook te maken met kosten­ naar onze aandachtsgebieden, want het is al gebleken dat als accountant kijkt en Madeleine als juriste. Maar voor reducties, dus wij moeten in die veranderende omgeving zijn frisse blik van buiten heel nuttig is.” ons alle drie geldt dat onze inbreng zich niet beperkt tot Jullie spreken de media-instellingen meer met een kleiner apparaat effectief en efficiënt toezicht Eljon: “We zien wat er in de media gebeurt en trekken de eigen achtergrond. In de rolverdeling is het voortdurend aan op de eigen verantwoordelijkheid. houden. Dat is onze uitdaging en dat vind ik een uiterst daaruit onze eigen conclusies. Jan kijkt met een andere blik, stuivertje wisselen.” Doen jullie dat omdat het Commissariaat interessante. Met mijn ervaring vanuit accountancy, tech­ volgt zijn eigen gedachtegang, komt met andere argumen­ zelf heeft moeten bezuinigen? nologie, media en telecom hoop ik een goede bijdrage te ten en soms ook tot andere conclusies. Dat is verfrissend, Wat is de invloed van de reorganisatie op Buné: “Nee, dat moet je breder zien. Wekelijks kunnen leveren aan dat toezicht.” ons denken wordt op die manier verder aangescherpt. We het toezicht door het Commissariaat? we in kranten lezen over het toezicht in de semipublieke dagen elkaar uit zuiver te redeneren en scherp te argumen­ De Cock Buning: “Als college nemen wij weliswaar sector, dat blijft een belangrijk onderwerp in het maatschap­ rondom de publieke en commerciële teren.” de beslissing, maar de besluitvorming is gebaseerd op de pelijk debat. Publieke organisaties hebben een maatschap­ omroepen spelen allerlei sentimenten, die De Cock Buning: “Het was opvallend dat de thema’s stukken die de organisatie aanlevert. Daar zitten gedreven pelijke verantwoordelijkheid, juist omdat ze met publiek onderhandelingen en gezamenlijke af- waarmee Jan binnenkwam, zoals de eigen verantwoorde­ mensen, breed geïnteresseerd en met hart voor de zaak. geld worden gefinancierd. Het is dus volstrekt logisch om spraken nog wel eens lastig maken. lijkheid van omroepen, precies de onderwerpen waren Door de reorganisatie zijn zij voor de grote uitdaging ge­ van hen te verlangen dat ze zich goed verantwoorden, dat die we met ons toezicht op maat al hadden omarmd. plaatst het toezicht op peil te houden met minder armslag. hun interne organisatie op orde is.” 4 | CVDM | Jaarverslag 2013 5 De Cock Buning: “Sanctioneren blijft voor ons