Fylkesmannen Forvaltning i Møre og Romsdal Verneformål Nasjonalparkar og Framtidig verneplanarbeid i Møre og Romsdal Desse har forvaltningsansvaret på plass for alle dei fire store verneområda (Troll- Den eine av kolonnane i tabellen gir informasjon om mune) og Remman (Smøla kommune). Etter ei forskrift heimen, Geiranger-Herdalen, Dovrefjell-Sunndalsfjella landskapsvernområde Marint vern Forvaltning av eit verneområde inneber utøving av det viktigaste formålet med kvart einskild naturreser- om fiske i sjøen, er eit korallrev i Breisunddjupet utafor og Reinheimen) i løpet av 2012. Tabellen på kartsida Marine verneområde vert oppretta for å ta vare på mynde i form av sakshandsaming etter verneforskrif- vat. Dei tidlegare vedtekne verneplanane har sikra eit Ålesund verna mot reiskap som kan skade revet. informerer om kven som har ansvaret for kvart einskild Trollheimen landskapsvernområde ligg i fleire kom- marine verneverdiar. Verneformålet kan gjelde anten ter, forvaltnings-/skjøtselsplanlegging og rapporte- mangfald av verneverdige naturtypar i fylket. Verne- verneområde. munar, medan Innerdalen landskapsvernområde som sjøbotnen, vassøyla eller havoverflata eller ein kombi- formåla spenner frå varmekjær og artsrik edellauvskog . ring. Ansvaret inneber også praktiske oppgåver som grenser inn til Trollheimen ligg i Sunndal kommune. nasjon av desse. Det er eit nasjonalt politisk mål å sikre Skogvern til havstrender og skjer i havgapet. I fleire av verne- informasjon, overvaking, registreringar og eventuelt Dei er viktige som friluftsområde og har mange ulike ørset nokre av sjøområda i fylket ein eller annan form for vern På både nasjonalt- og fylkespolitisk hald er det eit Forvaltningsplanar områda er det behov for ulike skjøtselstiltak for å sikre fysiske tiltak som er naudsynt for å fremme føremålet plante- og dyreartar. Forvaltningskontoret er i Rindal. B A. etter naturmangfaldlova. Aktuelle område er Griphølen mål å auke omfanget av skogvern etter ordninga naturverdiane på ein god måte. med vernet. Dei praktiske oppgåvene vert ofte utført For fleire av verneområda er det laga forvaltningspla- oto (Kristiansund, Smøla kommunar), Giske (Giske kom- om frivillig vern. Gjennom skogeigarforbundet tilbyr . F . av Statens naturoppsyn etter oppdrag frå den som har nar. Hensikta er å utdjupe verneforskriftene samt å gi Dovrefjell-Sunndalsfjella nasjonalpark har to tilgrensan- aktuelle skogeigarar Staten skog til vern. Dette inne- forvaltningsansvaret. retningsliner om skjøtsel i områda. Etter naturmang- Edellauvskog de biotopvernområde og tre landskapsvernområde i ber at skogeigaren forpliktar seg til ikkje å hogge den . faldlova skal den som har forvaltningsansvaret, viss Det meste av landet ligg i den nordlege barskogsona, Møre og Romsdal. Det er eit stort økosystem i høgfjellet verneverdige skogen og får ei skattefri erstatning som TROLLHEIMEN Tidlegare hadde fylkesmannen ansvaret for alle verne- mulig, inngå avtale med grunneigaren om at denne men i eit belte langs kysten, frå svenskegrensa til ørset som strekker seg over fleire fylke. Verneområda har ein kompensasjon. Skogeigarar som dette er aktuelt for områda. Ansvaret vart så overført til dei kommunane utfører aktuelle skjøtselstiltak. Forvaltningsplanane for Trøndelag, finn vi varmekrevjande vegetasjonstypar. B A. villreinstamme og stor variasjon i naturtypar. Forvalt- inngår eit samarbeid med skogeigarforbundet der som ønskte det. For dei store verneområda er det eller reservata er tilgjengelege i Naturbase og planane for oto Denne i hovudsak sørvendte artsrike skogen, har F . ningskontoret er på Hjerkinn. På Gjøra ligg Sunndal erstatningsbeløpet og restriksjonsnivået vert avklart . NA blir det etablert eigne verneområdestyre. Dette er po- dei store verneområda er tilgjengelege på fylkesman- . som eit fellestrekk at han er samansett av treslag med Æ Nasjonalparksenter. gjennom forhandlingar med Staten. Dersom semje, R , F , litisk valte styre med minst ei forvaltarstilling etablert nen si nettside. høge krav til temperatur i veksttida og til dels store OLME her grunneigaren etter eit vern framleis eigedomsret- ørset nær opp til verneområdet. Denne ordninga skal vere krav til næringsrik jord. Treslaga som i vesentleg grad Reinheimen nasjonalpark har tre tilgrensande lands- B E. ten, fiskeretten og jaktretten. I Møre og Romsdal er A. B A. O kapsvernområde i fylket. Her finn vi mykje av det er lagt til grunn ved val av områda i verneplanen for oto ordninga om frivillig vern organisert gjennom skog- Kva er lovleg? oto . F . F . edellauvskog er alm, hassel, eik, svartor og ask, men opphavlege fjelløkosystemet med villrein, jerv, konge- eigarsamvirket Allskog. Etter ei evaluering av manglar Vern av natur får ulike kategoriar ut frå kva som skal naturreservat ELL J . også andre naturfaglege kriterium er lagt til grunn. ørn, jaktfalk og ryper. Området er rikt på kulturminne med skogvernet, er det i fylket behov for vern av rauma børset vernast og kor strengt vernet skal vere. Hovudkatego- I Dette for å sikre heilskapen i det naturlege plante- og frå gammal fangstkultur og er viktig for friluftsliv og mellom anna kystfuruskog, kalkfuruskog, sumpskog, ørset riane er nasjonalparkar, landskapsvernområde, natur- DOVREF dyrelivet. Ask og alm, som er på den nasjonale raud- reiseliv. I vest ligg Trollstigen landskapsvernområde. skog gråor-heggeskog og edellauvskog. A. B A. reservat, biotopvernområde og marine verneområde. ostadvatnet .. FOTO: A. A. FOTO: .. lista, er i vesentleg grad utsett for hjorteskadar. I fleire H Den nasjonale turistvegen Geiranger-Trollstigen går oto Med unntak av dei områda som har eit sårbart fugleliv . F . ANDE gjennom dette verneområdet. ein del av året, er det fri allmenn ferdsel i verneområda, av områda er det behov for skjøtsel som fjerning av , S , A esset Naturarven i Y framande artar som gran og platanlønn. men forbod mot motorisert ferdsel utan etter særskild , N , Raudøya. Formålet med vernet er å sikre kultur- og løyve. Det er lov å jakte på mellom anna hjortedyr og Våtmark/fugleliv Naturdata og kjelder ANDSØ naturlandskapet. Ein førekomst med kristtorn er verna , S , fiske er tillate. Det er tillate å plukke bær og matsopp. Vatn er grunnlaget for det mangfaldige og ofte sær- DN sin base inneheld også forvaltningsretta infor- NG Informasjon om natur og miljø Y som reservat. Øya er eit regionalt viktig friluftsområde. Verneforskriftene opnar også for tradisjonelt beite. prega plante- og dyrelivet som ein finn i våtmarkene. masjon som til dømes verneforskrifter, område med Møre og Romsdal Informasjon finn ein i Naturbase. Kunnskap er avgjerande for å kunne ta vare på natur- naturreservat . Dei rikaste våtmarkene i fylket er på strandflater med prioriterte artar og naturtypar, medan Artsdatabanken Terrenginngrep, hogst, utbygging og fleire andre tiltak , URPURL arven. Informasjon på nettet har etter kvart blitt den P som kan endre naturmiljøet er det forbod mot. skjelsandavsetjingar og marine leirer under tidlegare sine databasar er utan forvaltningsretta informasjon. ørset mest sentrale og oppdaterte kjelda til informasjon. havnivå. Under verneplanarbeidet for våtmark, var det Veøy. Formålet med vernet er å ta vare på eit historisk Jutneset A. B A. Gjennom fleire år har det biologiske mangfaldet både eit viktig mål å sikre dei områda som er av særleg verdi kulturlandskap med eit særprega naturmiljø rundt Kartdatabasen Gis-Link inneheld lenker til områda i oto i og utafor verneområda blitt kartlagt. Førebels er det naturreservat . F . Veøy kyrkje som er frå ca. 1200. Ein brosjyre er tilgjen- for fuglelivet. Dei verna våtmarksområda har verdi Naturbase, men har med fleire andre datasett som til dø- brukt mest ressursar på å kartleggje viktige naturtypar som hekkeområde og ikkje minst som rasteplassar un- geleg i Naturbase. esset mes friluftsliv, inngrepsfri natur, kultur, energi, busetnad, . , N , (botanikk) og vilt (dyrelivet) etter eigne kartleggings- der vår- og hausttrekket. I nokre av våtmarksområda kyst og fiskeri og landbruk. Gis-Link gir innsyn i den kart- ørset handbøker. Til no er om lag 4 000 viktige naturtype- er det eit forbod mot å fly lågare enn 300 meter. Dette Det unike fylket - informasjonen som kommunal og regional forvaltning takkengfonna ikesdal A. B A. område i fylket kartlagt. Etter kvart har arbeidet også E S forbodet gjeld heile året. I Myklebustvatnet er det ofte legg til grunn for sine avgjerder. Denne databasen Møre og Romsdal er på mange måtar møtepunktet elles rikt med havfugl oto kome i gang i ferskvatn og i sjøen. F . ferdselforbod i perioden 1.3-31.10 og på Aspås myran er ikkje lenka til Artsdatabanken sine kartbasar. mellom ulike naturtypar. Flatlandet på delar av kysten på øyane ut mot havet 1.5-31.7. For Rørvikvatnet gjeld forbodet 1.4-31.8. I . er det mest utprega av slike landskap i landet. På dei samt innlandsfugl i Barskog rauma , , unndal Djupvikvatnet-Kringlevatnet (1.4-30.9), Grimstadvat- MØLA . Naturdata , S , LEREN sørlegaste øyane stuper fjellet bratt i havet, medan S , Miljøstatus dalane mot aust. Typisk Formålet med vern av barskog, der furu er den natur- net (1.4-31.7) og Kjerringvatnet, Smågevatnet, Hos- . Ø Dei mest sentrale kartdatabasane til naturinformasjon mølalandskapsvern : : i nord kan Smøla by på noko av det mest oppdelte innan både zoologien lege barskogtypen i fylket, er at han skal få utvikle seg -S Miljøstatus er ein nettstad som gir den nyaste informa- HANSEN tadvatnet og Sandblåst-Gaustadvågen (1.4-31.8) gjeld . om fylket, er gjennom Direktoratet for naturforvalt- ØR oto O F S område sjonen