Zleceniodawca: Urząd Gminy Buczek ul. Główna 20, 98-113 Buczek Wykonawca: Przedsiębiorstwo Geologiczne POLGEOL S.A. w Warszawie Zakład w Łodzi ul. Nowa 29/31, 90-030 Łódź tel.: (42) 674 14 02, fax: (42) 674 81 33 PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA oraz PLAN GOSPODARKI ODPADAMI na lata 2005 – 2011 dla gminy BUCZEK powiat łaski województwo łódzkie Opracowanie: Dyrektor: ............................................ ............................................ mgr Elżbieta Osendowska Zbigniew Samuel ............................................ mgr Adam Szwed Łódź, maj 2005 r. CZĘŚĆ I Program ochrony środowiska SPIS TREŚCI: 1. PODSTAWY PRAWNE OPRACOWANIA ...............................................................4 2. INWESTOR I ZLECENIODAWCA...........................................................................5 3. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA............................................................................5 4. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY BUCZEK................................................5 5. ISTNIEJĄCA INFRASTRUKTURA ..........................................................................6 6. ANALIZA STANU ŚRODOWISKA...........................................................................7 6.1. Zasoby i jakość wód...........................................................................................7 6.1.1. Wody podziemne ............................................................................................7 6.1.2. Wody powierzchniowe .....................................................................................8 6.1.3. Retencja wód powierzchniowych ......................................................................9 6.1.4. Gospodarka wodno-ściekowa...........................................................................9 6.2. Gleby................................................................................................................11 6.2.1. Jakość gleb ..................................................................................................11 6.2.2. Źródła i stopień zanieczyszczenia gleb............................................................11 6.3. Lasy .................................................................................................................12 6.3.1. Charakterystyka lasów...................................................................................12 6.3.2. Zagrożenia lasów ..........................................................................................12 6.4. Surowce mineralne ..........................................................................................13 6.4.1. Występowanie kopalin ...................................................................................13 6.4.2. Wpływ eksploatacji na środowisko ..................................................................13 6.5. Walory przyrodnicze.........................................................................................14 6.6. Powietrze atmosferyczne .................................................................................15 6.7. Hałas................................................................................................................16 6.8. Pole elektromagnetyczne.................................................................................16 6.9. Gospodarka odpadami.....................................................................................17 6.9.1. Odpady przemysłowe ....................................................................................17 6.9.2. Odpady komunalne .......................................................................................17 6.9.3. Odpady niebezpieczne ..................................................................................18 6.10. Nadzwyczajne zagrożenia dla środowiska.......................................................18 6.11. Wnioski.............................................................................................................19 7. CELE POLITYKI EKOLOGICZNEJ GMINY...........................................................20 8. UWARUNKOWANIA REALIZACYJNE..................................................................22 8.1. Rozwiązania prawno-instytucjonalne ...............................................................22 8.2. System finansowania .......................................................................................24 8.3. System ocen oddziaływania na środowisko (OOS)..........................................26 8.4. Planowanie przestrzenne.................................................................................27 8.5. Monitoring ........................................................................................................27 9. ZADANIA REALIZACYJNE DO 2011 ROKU.........................................................29 10. LITERATURA I MATERIAŁY ARCHIWALNE ........................................................33 2 SPIS TABEL: 1. Pomniki przyrody 2. Wnioski z analizy stanu środowiska 3. Proponowane mierniki monitorowania programu 4. Zadania realizacyjne programu ochrony środowiska z projektem harmonogramu i symulacją kosztów wdrożenia 3 1. PODSTAWY PRAWNE OPRACOWANIA Konstytucja R.P. stwierdza, że „(…) ochrona środowiska przyrodniczego jest obowiązkiem władz publicznych, które poprzez swoją politykę powinny zapewniać bezpieczeństwo ekologiczne współczesnym i przyszłym pokoleniom”. W odniesieniu do samorządów wszystkich szczebli, powyższa dyrektywa została rozwinięta w ustawach ustrojowych i działowych. Wynika z nich jednoznacznie, że samorządy te są odpowiedzialne za racjonalne korzystanie z zasobów środowiska przyrodniczego, zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju. Podstawę prawną niniejszego „Programu…” stanowią ustawy: Ustawa z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym1 Ustawa z dnia 27.04.2001 r. „Prawo ochrony środowiska”2. Pierwsza z ustaw zobowiązuje samorząd gminny do prowadzenia samodzielnej polityki rozwoju gminy, na którą składa się między innymi racjonalne i zgodne z zasadą równoważnego rozwoju korzystanie z zasobów naturalnych. Ustawa „Prawo ochrony środowiska” konkretyzując i rozwijając generalne dyrektywy nakłada na jednostki administracji terenowej obowiązek prowadzenia działań służących poprawianiu standardów związanych z zaopatrzeniem mieszkańców w wodę, odprowadzaniem ścieków, unieszkodliwianiem odpadów, poprawą jakości powietrza i klimatu akustycznego, udostępniania informacji o środowisku oraz umożliwianiu udziału społeczności w procesach ocen oddziaływania na środowisko. Na tej podstawie samorządy gminne wykonują zadania z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz gospodarki odpadami. Niniejszy „Program ochrony środowiska dla gminy Buczek” jest opracowaniem kompleksowo przedstawiającym problematykę ekologiczną, a tym samym istotnym źródłem wiedzy o przyrodniczych i środowiskowych uwarunkowaniach gminy. Uwzględniono w nim wytyczne polityki ekologicznej państwa oraz programów ochrony środowiska i planów gospodarki odpadami dla województwa łódzkiego i powiatu łaskiego. 1 Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z późniejszymi zmianami 2 Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późniejszymi zmianami 4 2. INWESTOR I ZLECENIODAWCA Podstawę formalną opracowania stanowi umowa nr OK/1163/7/04, zawarta w dniu 23.02.2004 r. pomiędzy Gminą Buczek a Przedsiębiorstwem Geologicznym POLGEOL S.A. w Warszawie (Zakład w Łodzi). 3. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA Głównym i nadrzędnym celem niniejszego opracowania jest określenie polityki ekologicznej gminy Buczek. Program obejmuje następujące zagadnienia: ochronę środowiska przyrodniczego; gospodarkę leśną; gospodarkę wodną; ochronę środowiska przed zanieczyszczeniem; sprawy bezpieczeństwa ekologicznego; kształtowanie świadomości ekologicznej; propagowanie proekologicznych form działalności gospodarczej. 4. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY BUCZEK Gmina Buczek położona jest w środkowej części województwa łódzkiego, w odległości około 35 km na południowy-zachód od Łodzi. W ujęciu fizyczno- geograficznym (K o n d r a c k i , 2000) teren gminy położony jest w obrębie Wysoczyzny Łaskiej. Administracyjnie gmina należy do powiatu łaskiego; wschodnia i południowa granica gminy jest jednocześnie granicą powiatów łaskiego i bełchatowskiego. Od strony północnej gmina Buczek graniczy z gminą Łask, od zachodu z gminą Sędziejowice i od południa oraz wschodu z gminą Zelów. Obszar gminy obejmuje 91 km2 (0,5% powierzchni województwa i 14,7% powierzchni powiatu). Liczba ludności w marcu 2004 r. wynosiła około 4,9 tys. osób, co daje przeciętną gęstość zaludnienia na poziomie 53 osób/km2. 5 5. ISTNIEJĄCA INFRASTRUKTURA Przez teren gminy przebiega droga krajowa nr 44 Łask – Piotrków Tryb. (na odcinku 3,5 km w brzeżnej, północno-wschodniej części terenu gminy). Istotną oś komunikacyjną stanowią drogi wojewódzkie: nr 483 Łask – Szczerców – Częstochowa (9,5 km) oraz jej odgałęzienie nr 484 relacji Buczek – Zelów – Bełchatów (2,6 km). Sieć dróg uzupełniają drogi powiatowe (23,8 km) oraz gminne (49,5 km – w tym 9,6 km dróg o nawierzchni bitumicznej). Na terenie gminy brak jest czynnych linii kolejowych. Wybudowana na przełomie lat 1950-60 bocznica kolejowa Łask – Zelów praktycznie nigdy nie funkcjonowała i w ostatnich latach została zlikwidowana. W skali kraju i regionu gmina Buczek wyróżnia się lotniskiem wojskowym, położonym w północnej części gminy w widłach dróg nr 44 i 483. Przeważająca część gospodarstw domowych w gminie zaopatrywana jest w wodę do celów bytowo-gospodarczych przez sieć wodociągów. Aktualnie na terenie gminy funkcjonują dwa oddzielne wodociągi: „Buczek” i „Brodnia”. W zakresie odprowadzania