PLAN ROZWOJU POWIATU PRZASNYSKIEGO NA LATA 2004 – 2013 Załącznik do Uchwały Nr XIV/103/04 Rady Powiatu Przasnyskiego z dnia 12 maja 2004r. OBSZAR I CZAS REALIZACJI PLANU ROZWOJU POWIATU Plan Rozwoju Powiatu Przasnyskiego jest przedsięwzięciem ekonomicznym i społecznym podjętym w celu wzmocnienia w okresie 2004 – 2013 potencjału gospodarczego i konkurencyjności powiatu oraz poprawy warunków życia jego mieszkańców. Uwarunkowania historyczne sprawiły że powiat należy do obszarów słabo rozwiniętych gospodarczo, zagrożonych wysokim bezrobociem, o współczynniku S=4,48. Barierą dla rozwoju gospodarki powiatu, a szczególnie małych i średnich przedsiębiorstw jest peryferyjność rozumiana jako brak dostępu klientów do produktów tych firm na skutek słabej infrastruktury drogowej. Stan ten ogranicza możliwości produkcyjno – usługowe podmiotów gospodarczych oraz tworzenie nowych miejsc pracy. Około 30 % powierzchni powiatu zajmują lasy w tym unikalny kompleks leśny Puszczy Kurpiowskiej. Rocznie przez teren powiatu przejeżdża 30 tys. turystów. Zły stan dróg, brak dobrej infrastruktury turystyczno – rekreacyjnej oraz atrakcyjnych ofert wypoczynku zniechęca ich do pobytu na terenie powiatu co przekłada się na znikomy transfer środków finansowych do gospodarki naszego regionu. W latach 1998 – 2002 zrealizowano w powiecie przasnyskim szereg przedsięwzięć gospodarczych i społecznych, które podniosły poziom życia mieszkańców i stanowią dobra bazę dla realizacji zadań i projektów w przyszłości. Plan realizowany będzie na obszarze całego powiatu przasnyskiego. W latach 2004 –2006 projekty inwestycyjne w drogownictwie i turystyce obejmą obszary administracyjne wszystkich gmin powiatu. W mieście Przasnysz realizowany będzie kompleks sportowo – rehabilitacyjny Mazowieckiego Centrum Sportów Zimowych. W latach 2007 – 2013 inwestycje w dziedzinie ochrony środowiska przyrodniczego, drogownictwa, turystyki będą również obejmowały teren całego powiatu przasnyskiego i zniwelują istniejące dysproporcje rozwojowe pomiędzy poszczególnymi obszarami. W latach 2006 – 2008 w Chorzelach realizowany będzie drugi kompleks Mazowieckiego Centrum Sportów Zimowych co podniesie atrakcyjność gospodarczą, a przede wszystkim turystyczną północnej części powiatu. 2 Projektami umożliwiającymi kontynuowanie rozwoju potencjału gospodarczego, intelektualnego oraz dalszą poprawę warunków życia mieszkańców będą realizowane w latach 2007 – 2013 dwa przedsięwzięcia: Park Przemysłowy i Park Technologiczny w Sierakowie koło Przasnysza oraz utworzenie Samorządowej Szkoły Wyższej w Przasnyszu. Plan Rozwoju Powiatu Przasnyskiego na lata 2006 – 2013 zrealizowany w całości spowoduje: - Rozwój potencjału gospodarczego powiatu, - Zwiększenie aktywizacji zawodowej mieszkańców a tym samym ograniczenie liczby osób bezrobotnych, - Lepsze wykorzystanie walorów przyrodniczych i kulturowych powiatu dla rozwoju przedsiębiorstw sektora turystycznego, - Polepszenie warunków życia, dostępności do edukacji i usług społecznych dla wszystkich mieszkańców powiatu. Plan oddziaływać będzie bezpośrednio na funkcjonowanie około dwóch tysięcy firm, stworzy warunki do powstania lub reaktywowania około stu przedsiębiorstw, udostępni obszar powiatu dla około dziesięciu tysięcy turystów rocznie. Plan Rozwoju Powiatu Przasnyskiego powinien stać się podstawą do wzmocnienia więzi społecznych i kulturowych mieszkańców powiatu i faktycznego utworzenia tzw. Małej Ojczyzny. 3 II. SYTUACJA SPOŁECZNO – GOSPODARCZA POWIATU PRZASNYSKIEGO – RAPORT O STANIE POWIATU 1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA POWIATU Powiat Przasnyski położony jest w północnej części województwa mazowieckiego. Zajmuje powierzchnię 1218 km 2. Na wschodzie graniczy z powiatem ostrołęckim, na południowym wschodzie z powiatem makowskim, na południowym zachodzie z powiatem ciechanowskim, na zachodzie z powiatem mławskim, na północnym zachodzie z powiatem nidzickim, a na północy z powiatem szczycieńskim. W skład powiatu wchodzą następujące gminy: Przasnysz, Chorzele wraz z miastem Chorzele, Czernice Borowe, Jednorożec, Krasne, Krzynowłoga Mała oraz gmina miejska Przasnysz. Powiat przasnyski podzielony jest na 185 sołectw, do których należy ogółem 292 wioski. Teren Powiatu Przasnyskiego zamieszkuje 53.562 osób (stan na dzień 31.12.2002r.) z czego 16.832 mieszka w mieście Przasnyszu. Na 1 km 2 przypada 45 osób, co sprawia, że pod względem zaludnienia powiat przasnyski w województwie mazowieckim zajmuje 36 pozycję (na 38 powiatów i 4 miasta na prawach powiatu). Obszar powiatu jest terenem typowo rolniczym, o dosyć słabych bonitacjach gleb. Rozwija się tu przede wszystkim uprawa zbóż i ziemniaków oraz hodowla bydła mlecznego oraz trzody chlewnej. Gmina Przasnysz położona jest w południowo-wschodniej części powiatu przasnyskiego. Zajmuje powierzchnię 184 km 2, z czego 77 % to użytki rolne. Gmina podzielona jest na 33 sołectwa, składające się z 49 miejscowości. Na jej obszarze zamieszkuje 7.259 osób. Przez terytorium gminy Przasnysz przebiega szlak komunikacyjny Warszawa-Szczytno oraz Białystok-Płock. Gmina jest obszarem typowo rolniczym. Miasto Przasnysz zamieszkuje 16.832 osoby zameldowane na pobyt stały. Na terenie Przasnysza swoją siedzibę mają wszystkie ważniejsze instytucje samorządowe oraz państwowe: Starostwo Powiatowe, Urząd Miasta, Urząd 4 Gminy, Sąd Rejonowy, Komenda Powiatowa Policji, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej, Urząd Skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Przasnyszu, Szpital Rejonowy. Przez Przasnysz przebiegają szlaki komunikacyjne Płock – Białystok, Warszawa – Bartoszyce. Gmina miejsko-wiejska Chorzele zajmuje powierzchnię 371,53 km 2. Położona jest w północnej części powiatu przasnyskiego. Gmina podzielona jest na 41 sołectw, obejmujących 66 miejscowości. Teren gminy zamieszkuje 10.330 osób, z czego 2.757 mieszka w mieście Chorzele. Przez jej terytorium przebiegają szlaki komunikacyjne Warszawa-Olsztyn i Ostrołęka-Ciechanów oraz linia kolejowa Ostrołęka-Szczytno. W niewielkiej odległości od gminy zlokalizowany jest międzynarodowy port lotniczy w Szymanach. Atutem turystycznym gminy jest bliskość jezior mazurskich: Głęboczek, Sasek Mały, Narty, Sasek Wielki. Na terenie Chorzel swoją siedzibę ma Urząd Gminy oraz Komenda Policji. Gmina Czernice Borowe leży w południowo-zachodniej części powiatu przasnyskiego. Zajmuje powierzchnię 120 km 2, z czego10.363 ha zajmują użytki rolne. W jej skład wchodzi 45 miejscowości oraz 24 sołectwa. Obszar gminy zamieszkuje 4176 osób. Ma ona charakter typowo rolniczy - 85% powierzchni to użytki rolne wysokich klas bonitacyjnych, z przewagą upraw pszenicy, jęczmienia, pszenżyta, żyta, rzepaku i buraka cukrowego. Z północnego zachodu na południowy wschód przepływa rzeka Węgierka. Główne szlaki komunikacyjne to linia kolei wąskotorowej, biegnąca z zachodu na wschód droga wojewódzka Mława-Przasnysz oraz na południowym jej krańcu droga wojewódzka Ciechanów- Przasnysz i droga powiatowa Przasnysz-Dzierzgowo. Po ostatniej reformie administracyjnej gmina stała się integralną częścią powiatu przasnyskiego. Gmina Jednorożec leży w północno-wschodniej części powiatu. Zajmuje powierzchnię 237 km 2. Zamieszkiwana jest przez 7328 osób. W skład gminy wchodzą 44 miejscowości zorganizowane w 19 sołectwach. 80% mieszkańców gminy utrzymuje się z rolnictwa. 40% powierzchni gminy Jednorożec stanowią lasy. Skoncentrowane są głównie w południowej i wschodniej części obszaru. Lasy są atrakcyjne krajobrazowo, a także posiadają korzystne warunki klimatyczne 5 i zdrowotne. Przez terytorium gminy przebiega szlak komunikacyjny z Warszawy, Łodzi i Płocka na Mazury oraz linia kolejowa Ostrołęka-Szczytno. Gmina Krasne leży w południowej części powiatu przasnyskiego i zajmuje powierzchnię 101 km 2, co stanowi 8,3% ogólnej powierzchni powiatu. W skład gminy wchodzi 26 sołectw z 53 miejscowościami. Gmina sąsiaduje z dwoma gminami powiatu ciechanowskiego, dwoma powiatu przasnyskiego oraz z dwoma gminami powiatu makowskiego. Gminę zamieszkuje łącznie 3981 osób. Rzeźba terenu jest mało urozmaicona. Gmina leży w dorzeczu Bugo-Narwi, na Wysoczyźnie Ciechanowskiej. Głównym ciekiem wodnym jest rzeka Pełta, płynąca w zachodniej części gminy. W krajobrazie dominują pola uprawne oraz zabudowa zwarta i rozproszona wraz z towarzyszącą jej zielenią (rośliny uprawne i ozdobne oraz zbiorowiska chwastów ruderalnych). Niewielkie powierzchnie zajmują zbiorowiska łąkowe. Tereny lasów i zadrzewień zajmują 459 ha, co stanowi 4,5% ogólnej powierzchni gminy. Gmina jest terenem typowo rolniczym, użytki rolne stanowią 89% ogólnej powierzchni. Gmina Krzynowłoga Mała leży w północno-zachodniej części powiatu. Zajmuje obszar 184 km 2 i dzieli się na 41 sołectw. Na jej terenie zamieszkują 3656 osoby, a średnia gęstość zaludnienia wynosi 20 osób na km 2, co zalicza ją do obszarów o niskim zaludnieniu. Centralnym ośrodkiem gminy jest wieś Krzynowłoga Mała położona w jej środkowo-zachodniej części, gdzie krzyżują się drogi Szczytno-Chorzele-Mława i Przasnysz-Janowo-Nidzica. 6 Udział powierzchni gmin w obszarze powiatu przasnyskiego Gmina Czernice Gmina Jednorożec Borowe 10% 19% Gmina Gmina Krasne Krzynowłoga Mała 8% 15% Miasto Przasnysz 2% Miasto i Gmina Gmina Przasnysz Chorzele 31% 15% 7 POWIAT PRZASNYSKI NA TLE WOJEWÓDZTWA I KRAJU 8 MAPA POWIATU Z PODZIAŁEM NA GMINY 9 MAPA MIASTA I GMINY PRZASNYSZ Z PODZIAŁEM NA SOŁECTWA 10 MAPA GMINY I MIASTA CHORZELE Z PODZIAŁEM NA SOŁECTWA 11 MAPA GMINY KRZYNOWŁOGA MAŁA Z PODZIAŁEM NA SOŁECTWA 12 MAPA GMINY JEDNOROŻEC Z PODZIAŁEM NA SOŁECTWA 13 MAPA GMINY CZERNICE BOROWE Z PODZIAŁEM NA SOŁECTWA 14 MAPA GMINY KRASNE Z PODZIAŁEM