Jerzy Gronau WĘDRÓWKI PO BIBLIOGRAFII ANGIELSKIEGO AUTORA RUDYARDA KIPLINGA (Joseph Rudyard Kipling) 1865 - 1936 Kraków 2007 Jerzy GRONAU – Wędrówki po BIBLIOGRAFII Rudyarda KIPLINGA 2 Wstęp: Genezą tego opracowania były: - moja emerytura, - chęć powtórzenia swego rodzaju zabawy umysłowej którą przeżywałem przy innych pracach podobnego charakteru, - konstatacja o braku w polskim piśmiennictwie aktualnej bibliografii tego autora. 1. Od początku mej pracy nie posługiwałem się żadną bibliografią, lecz tylko danymi z katalogów bibliotek i sprzedawców książek. Dopiero przy znacznym zaawansowaniu opracowania, dotarłem do wcześniejszych opracowań bibliograficznych (podanych w źródłach opracowania) i uzupełniłem swoje dane. Żadna z polskich bibliotek tak naukowych jak i publicznych nie posiada nawet w przybliżeniu kompletu polskich wydawnictw tego autora. Podobnie jest też z zagranicznymi renomowanymi bibliotekami. 2 W języku angielskim ( także w niemieckim i francuskim) przy porządkowaniu wg alfabetu nazw - tytułów, zamieszanie wprowadzają rodzajniki:”The, A, An” i inne. W niekórych tabelach przy porządkowaniu nie uwzględniono rodzajników. 3. Zaznaczyć muszę, że w językach angielskim, niemieckim i francuskim, wprowadziłem do tabel tylko nazwy spotkanych tytułów bez specjalnej uwagi na określone wydania książkowe czy czasopisma w których ukazywały się prace Rudyarda Kiplinga. Nie są to więc ściśle bibliografie a raczej - spisy spotkanych tytułów. Jednak w tabelach z tytułami angielskimi starałem się o wpisanie daty najstarszych wydań danej pracy, oraz nieraz uzupełniałem innymi wydaniami, zwłaszcza gdy nie dysponowałem najstarszymi danymi. 4. W polskich tabelach zestawach, starałem się umieścić konkretne wydania książkowe, określonego wydawcy, roku wydania, określonej zawartości itp. Ponieważ katalogi bibliotek nie podają bardzo często informacji, szczególnie przy tłumaczeniach na inne języki z oryginału angielskiego, takich: jak tytuł oryginału, nazwiska tłumacza poszczególnych fragmentów i innych danych, starałem się (jeśli dostępne były dla mnie Jerzy GRONAU – Wędrówki po BIBLIOGRAFII Rudyarda KIPLINGA 3 odpowiednie egzemplarze książek czy inne źródła) dodatkowo podać polskie tytuły względnie uzupełniając je angielskimi odpowiednikami tam gdzie tych danych nie podano. Niestety nie dotarłem do wielu egzemplarzy czy źródeł, stąd i puste miejsca na uzupełnienia tych informacji. Równierz nie doszedłem do ładu z odnalezieniem niekórych polskich wydań; By zobrazowąć problem zrobiłem tabelkę hipotetycznych niepotwierdzonych wydań – wynikających z numeracji wydań poszczególnych wydawców, tabela 30. 5. Wielokrotnie pod tymi samymi tytułami, mieści się zupełnie inna treść zwłaszcza w zbiorach opowiadań. Także w polskich wydaniach prac tego autora wiele tytułów się powtarza w rożnych zestawach i wydaniach zbiorowych. Stąd dodatkowe tabele, grupujące te wydania. 6. Całość tej pracy nie opiera się na źródłowych, niedostępnych dla mnie, danych i opracowaniach, a na informacjach wtórnych, najczęściej dostępnych w Internecie. Stąd też informacje w tej pracy zawarte, mogą nie być kompletne i nie wykluczam pomyłek, bowiem nie mam z czym porównać mojego opracowania. 7. W końcu przepraszam czytelnika tego opracowania, że dla własnej wygody nie stosowałem tak niemieckich jak i francuskich oraz innych znaków diakrytycznych, oraz za niekonsekwentne stosowanie odpowiednio dużych liter w nazwach-tytułach książek. Jerzy GRONAU – Wędrówki po BIBLIOGRAFII Rudyarda KIPLINGA 4 Zawartość opracowania: [RK = Rudyard Kipling] L.p. Numer Treść - zawartość tabeli Strona 1. Strona tytułowa 1 2. Wstęp 2 - 3 3. Zawartość opracowania 4 4. Krótka biografia RK 5 - 7 5. Chronologia życia RK 8 - 10 6. Część „anglo-języczna”: 7. 1. RK, Angielskie tytuły wydanych książek w bibliotekach świata wg alfabetu 11 - 40 8. 2. RK, Angielskie tytuły prac ogłoszone w formie pisanej, wg alfabetu 41-78 9. 3. RK, Angielskie tytuły prac ogłoszone w formie pisanej wg roku wydania 79-116 10. 4. RK, Zestawienie „zbiorów opowiadań” wg roku i alfabetu [Collections] 117 11. 5. RK, Zestawienie „opowiadań” wg alfabetu [Stories] 118-120 12. 6. RK, Zestawienie –alfabetyczna lista „krótkich opowiadań’ [Short Stories] 120-123 13. 7. RK, Zestawienie – kompletny zestaw tytułów wierszy [Poems] 123-129 14. 8. RK, Inne prace prozą: jak reportaże, podróże i komentarze 129-131 15. 9. RK, Zestawienie powieści [Novels] 131 16. 10. RK, Ważniejsze zbiorcze wydania prac, wg alfabetu 132 17. 11. RK, Ważniejsze zbiorcze wydania prac, wg roku wydania 133 18. 12. RK, Zasoby obcojęzycznych książek w polskich bibliotekach 134-139 19. 13. RK, Tytuły prac – w czterech językach 140-156 20. 14. RK, Niemieckie tytuły wg alfabetu i odpowiedniki angielskie 157-159 21. 15. RK, Francuskie tytuły wg alfabetu i odpowiedniki angielskie 159-161 22. 16. RK, Polskie tytuły wg alfabetu i odpowiedniki angielskie 162-165 23. 17. RK, Zawartość niektórych angielskich książek = TABLE [x1] 166-179 24. 18. RK, Antologie zawierające jego utwory {wybór] wg roku 180 25. 19. RK, Opracowania biograficzne, alf. wg autorów 181-182 26. 20. RK, Opracowania krytyczne, alf. wg autorów 183-185 27. 21. RK, Utwory sfilmowane [wg alfabetu] 185 28. Część „polsko-języczna” 29. 22. RK, Polskie przekłady w polskich bibliotekach 186-191 30. 23. RK, Polskie wydania przekładów prac wg alfabetu 192-206 31. 24. RK, Polskie wydania przekładów prac wg roku wydania 207-221 32. 25. RK, Polskie wydania przekładów prac wg wydawców 222-236 33. 26. RK, Polskie przekłady w czasopismach 237-240 34. 27. RK, Niektóre artykuły o autorze w polskiej prasie, opr.krytyczne 240 35. 28. RK, Zawartość niektórych polskich przekładów 241-242 36. 29. RK, Notki niektórych polskich przekładów 243-245 37. 30. RK, Hipotetyczne polskie wydania 245-247 38. 31. RK, Tłumacze z angielskiego na polski 247-248 39. 32. RK, Źródła opracowania 249 40. - 41. - Inne prace Jerzego Gronau 250 Jerzy GRONAU – Wędrówki po BIBLIOGRAFII Rudyarda KIPLINGA 5 Krótka biografia Rudyarda Kiplinga 1865 - 1936 (Treść z Małego Słownika Pisarzy Angielskich i Amerykańskich, Wiedza Powszechna W-a 1971) Joseph Rudyard Kipling * 30-12-1965 w Bombaju, + 18-01-1936 w Londynie. Angielski nowelista, powieściopisarz i poeta. Ojciec jego był rysownikiem (ilustrował m.in. utwory syna), wuj zaś malarzem z kręgu Prerafaelitów. RK wychowywał się więc w środowisku o wysokiej kulturze artystycznej. Dzieciństwo spędził w Indiach, gdzie jego ojciec miał stanowisko profesora sztuki dekoracyjnej w szkole sztuk pięknych, założonej przez Anglików. Już jako dziecko poznał język hindi, słuchając baśni i legend opowiadanych mu przez służbę. W 1871 roku został wysłany na naukę do Anglii, wrócił do Indii po dziesięciu latach i rezygnując z modnej wówczas kariery wojskowej lub urzędniczej, postanowił poświęcić się pisarstwu. Pracował jako dziennikarz w redakcji Civil and Military Gazetce w Lahore, współpracując także z The „Pionier” w Allahabadzie. Szybko zdobył popularność na razie w małym miejscowym światku anglo- indyjskim jako publicysta i autor nowelek drukowanych w oprawie broszurowej przez wydawnictwo kolejowe w Allahabadzie. W cišgu dwóch lat napisał około siedemdziesięciu takich opowiadań, które weszły w skład zbiorów Plain Tales from the Hills (1877), [Proste opowieści z gór], Soldiers Three (1888), [Trzech żołnierzy], The Story of the Gadsbys (1888), [Historia państwa Gadsbys], In Black and White (1888), [Czarno- białe], Under the Deodars (1888), [Pod cedrami himalajskimi], The Phantom Rickshaw(1888), [Widmowa riksza], Wee Willie Winkie (1888). Większość z nich ukazuje na tle egzotycznej, bogatej przyrody Indii i specyficznej obyczajowości angielskie środowisko wojskowo urzędnicze. Mimo sympatii dla tubylców RK gloryfikuje służbę kolonialnego żołnierza. Jego styl prosty i żywy, pełen humoru, nierzadko ironii zdobywa mu wielu czytelników, później także w Anglii. W końcu lat osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku rozpoczął serię podróży jako korespondent pisma „Pioneer”. Zwiedził w ten sposób Japonię, Płd. Afrykę, Cejlon, Australię, Nową Zelandię, cztery lata spędził w Stanach Zjednoczonych. Powiększając zasób wiedzy o świecie i zakres osobistych doświadczeń rozszerzył RK tym samym wachlarz tematów literackich. Jerzy GRONAU – Wędrówki po BIBLIOGRAFII Rudyarda KIPLINGA 6 Drugi okres jego twórczości otwiera powieść The Light that Failed (1890), [Światło które zgasło], osnuta wokół losów malarza, który traci wzrok. Jego tragedię pogłębia nieszczęśliwe uczucie - ukochana kobieta odtrąca go dla kariery. Potępiając jej egoizm i wyrachowanie, przeciwstawia im autor piękną i wierną przyjaźń, jaką darzy bohatera znajomy dziennikarz. Motyw wierności i przyjaźni pojawia się zresztą bardzo często na kartach utworów RK. W 1982 roku pisarz wydał Barrack - Room Ballads [Ballady koszarowe], zbiór wierszy pisanych gwarą koszarową, których tematem są różne epizody z wojen kolonialnych Anglii. W tym też okresie powstają znakomite zbiory fantastycznych opowieści, opartych na oryginalnych motywach indyjskich, The Jungle Book, 1894 [Księga dżungli] i The Second Jungle Book, 1895 [Druga księga dżungli]. Tematem opowiadań jest historia dziecka wykarmionego przez wilki, wychowanego przez zwierzęta puszczy i dopiero w wieku młodzieńczym wracającego między ludzi. W książkach tych, napisanych z pasją i umiłowaniem przyrody, trudno uchwycić granicę między baśnią o zwierzętach a opartym na bystrej obserwacji opisem życia puszczy. Losy Mowgliego i jego przyjaciół - czarnej pantery Bagheery, niedźwiedzia Baloo, węża Kaa - stały się bliskie czytelnikom na całym świecie.