PLANI I MBROJTJES SË BIODIVERSITETIT BASHKIA SHKODËR Shkodër, 2017 4 Plani i Mbrojtjes së Biodiversitetit Përgatitur në kuadër të programit Ky dokument është përgatitur me ndihmesën e: “EcoNord” Financuar nga FORUMI Shqiptar Liqeni i Shkodrës Komisioni i Delegacionit Europian, http://shkodralake.org në bashkëpunim me Fondacioni Shqiptar i Zhvillimit të Në bashkëpunim të ngushtë me: kapaciteteve Lokale. 2023 Bashkinë Shkodër, Drejtorinë e Mjedisit, Pyjeve dhe - Zbatuar nga Administrimit të Ujërave, ekspertë lokal e rajonalë dhe FORUMI Shqiptar Liqeni i Shkodrës 2017 me kontributin e ekspertëve: R dhe Bashkia Shkodër Dr. Djana Bejko, Dr. Aurora Dibra, Prof. Dr. Mahir HKODË Hoti, Prof. As. Mirjam Dibra, MSc. Mirjan Topi, Msc. S Viti i botimit 2017 Amela Zaganjori, Aida Shllaku, Gjon Laska, Gentjan Mema, Erkam Boriçi, Agron Isufaj. ASHKIA ASHKIA B Plani i Mbrojtjes së Biodiversitetit 5 Adresim nga Kryetarja e Bashkisë Shkodër Të nderuar qytetarë! Përdorimi i burimeve natyrore, e në mënyrë të veçantë i ujërave, është subjekt i shumë nismave të frytshme të përbashkëta mes Bashkisë Shkodër, organizatave të shoqërisë civile dhe donatorë me objekt përdorimin e qëndrueshëm të burimeve natyrore. Këto nisma mundësojnë menaxhim më efikas të mbrojtjes së larmisë biologjike, përmirësimin e cilësisë së shërbimeve në ekosisteme, zhvillimin e qëndrueshëm të eko-turizmit dhe turizmit si dhe edukimin e komunitetit mbi vlerat natyrore të rajonit. Është avantazh që bashkia Shkodër, shtrihet përgjatë brigjeve të liqenit të Shkodrës, lumit Drin, Lagunës së Vilunit, lumit Buna me deltën e saj dhe me dalje ne det. Historikisht, këto avantazhe janë shfrytëzuar me zgjuarsi për ta kthyer Shkodrën në një qendër të përparuar ekonomiko-shoqërore dhe të spikatur në të githë rajonin. Burimet e shumta ujore, ekosistemet pyjore dhe tokat e pasura bujqësore i kanë dhënë përparësi edhe investimeve të cilat pas viteve 90` rrodhën në një proces të shpejtë transformimi që mbarti në vetvete pasoja pozitive dhe negative për mjedisin e kësaj bashkie. Menaxhimi i qëndrueshëm i burimeve natyrore, mbrojtja e biodiversitetit dhe shërbimet ndaj ekosistemit janë sfida e radhës me të cilën bashkia Shkodër ka zgjedhë të angazhohet. Ky angazhim presupozon nxitjen e iniciativave, përkrahjen dhe mbështetjen e projekteve dhe investimeve ambicioze me vizionin strategjik të zhvillimit të qëndrueshëm të këtij rajoni përcaktuar nga parimet e qëndrueshmërisë mjedisore dhe konventat ndërkombëtare në të cilat aderon vendi ynë. Përfshirja e Institucionit tonë në hartimin e disa dokumenteve të rëndësishme për zhvillim, bashkëpunimi konkret me projektet dhe iniciativat e rëndësishme për rajonin janë tregues i qartë për rolin administrues dhe menaxhues të kësaj njësie vendore gjithnjë në përputhje me ritmet e zhvillimit dhe në përputhje me procesin e decentralizimit. Angazhimi i bashkisë Shkodër për hartimin e Planit Lokal për Mbrojtjen e Biodiversitetit është produkt i filozofisë së punës që ka institucioni ynë në kuadër të bashkëpunimit me iniciativat për zhvillimin e qëndrueshëm të mjedisit. Vlerësojmë se hartimi dhe adoptimi i këtij plani është mekanizëm i rëndësishëm për përmirësimin e cilësisë së jetës biologjike dhe qëndrueshmërisë së ekosistemeve nga të cilat komuniteti i kësaj bashkie merr benefite. Sakaq, ky plan ka përcaktuar një seri masash për t`i ofruar shërbime ekosistemeve natyrore me qëllim shfrytëzimin e 2023 - qëndrueshëm të burimeve natyrore, sigurimin e benefiteve për brezat në vijim dhe ruajtjen e ekuilibrave ekologjik të këtij rajoni. 2017 R Të nderuar bashkëqytetarë! Zhvillimi i vrullshëm aktual, pa një plan “mbrojtës për natyrën” do te sillte degradimin e plotë të burimeve natyrore, turistike dhe jetësore! HKODË Ndaj, nga ana jonë, nuk do te mungojë angazhimi dhe bashkëpunimi për gjetjen e S mundësive njerëzore dhe financiare për të bërë të mundur zbatimin e masave të përcaktuara të këtij plani si pjesë integrale e Planit të Përgjithshëm Vendor të bashkisë Shkodër i cili është në proces aprovimi. ASHKIA ASHKIA B 6 Plani i Mbrojtjes së Biodiversitetit Përmes këtij adresimi, shpreh konsideratat më të larta për Komisionin e Bashkimit Evropian në Shqipëri që bëri të mundur mbështetjen financiare për hartimin e këtij plani, organizatat e shoqërisë civile “FORUMI Shqiptar Liqeni i Shkodrës” dhe “Fondacioni Shqiptar i Zhvillimit të Kapaciteteve Lokale” që ofruan ekspertizën dhe partneritetin me bashkinë Shkodër. Në të vërtetë, partneriteti nevojitet jo vetëm për miratimin e legjislacionit, por edhe për t'u siguruar se fjalët për të cilat bihet dakord në “parlamentin” e qytetit zbatohen në terren dhe ndihen në jetën e njerëzve të zakonshëm. Sinqerisht K R Y E T A R Voltana Ademi . 2023 - 2017 R HKODË S ASHKIA ASHKIA B Plani i Mbrojtjes së Biodiversitetit 7 Përmbajtja Akronime ...................................................................................................................................... 9 A. HYRJE ............................................................................................................................... 10 B. ABSTRAKT............................................................................ Error! Bookmark not defined. C. PROCESI DHE METODOLOGJIA ................................................................................ 13 D. PLANIFIKIMI ME PJESËMARRJE ............................................................................ 14 E. PJESËMARRJEA PUBLIKE NË VENDIMARRJE ....................................................... 15 I. ANALIZA E PËRGJITHSHME E GJENDJES SË BIODIVERSITETIT NË TERRITORIN E BASHKISË SHKODËR .................................................................... 18 1.1 Veçoritë fiziko- klimatike të territorit. Bashkia Shkodër .................................. 18 1.2 Vlerat e biodiversitetit në territorin e Bashkisë Shkodër .................................. 21 1.2.1 Liqeni i Shkodrës ....................................................................................................... 21 1.2.2 Lumi Buna.................................................................................................................... 27 1.2.3 Parku Kombëtar i Thethit ......................................................................................... 28 1.2.4 Laguna e Vilunit ......................................................................................................... 30 1.2.5 Pyjet dhe Kullotat nën administrimin e Bashkisë Shkodër .............................. 31 1.2.6 Biodiversiteti Urban .................................................................................................. 33 II. ZONAT E MBROJTURA, LLOJET, PRONËSIA DHE FORMAT E QEVERISJES ............................................................................................................................................ 38 2.1 Zonat e Mbrojtura, sistemi kombëtar i kategorizimit dhe qeverisjes ............. 38 2.2 Statusi i ZM në Bashkinë Shkodër. Aktivitete të lejuara dhe të ndaluara sipas ligjit .................................................................................................................................. 41 2.2.1 Parku Kombëtar i Thethit (Kategoria e II): ........................................................... 41 2023 - 2.2.2 Liqeni i Shkodrës ....................................................................................................... 42 2017 2.2.3 Lumi Buna dhe territoret ligatinore përreth tij .................................................... 45 R III. INDENTIFIKIMI I FAKTORËVE TË DEGRADIMIT DHE KËRCËNIMIT TË HABITATEVE DHE HUMBJES SË BIODIVERSITETIT ...................................... 48 HKODË S 3.1 Identifikimi i Faktorëve Degradues ....................................................................... 48 ASHKIA ASHKIA B 8 Plani i Mbrojtjes së Biodiversitetit 3.2 Identifikimi i sfidave të menaxhimit të pyjeve dhe kullotave në Bashkinë Shkodër. ...........................................................................................................................50 3.3 Identifikimi i problemeve me biodiversitetin urban ..............................................51 3.4 Identifikimi i Faktorëve Kërcënues të Biodiversitetit në Territorin e Bashkisë Shkodër ............................................................................................................................51 IV. SHFRYTËZIMI I QËNDRUESHËM I BIODIVERSITETIT OBJEKTIVAT, PLANI I VEPRIMEVE ...................................................................................................58 4.1 Shfrytëzimi i qëndrueshëm i biodiveritetit ...........................................................58 4.2 Objektivat strategjike të PLMB ................................................................................62 4.3 Objektivat specifike afatshkurtër, afatmesëm dhe afatgjatë ............................63 4.4 Plani i Veprimeve .......................................................................................................63 V. PËRFUNDIME DHE REKOMANDIME ....................................................................72 5.1 Përfundime ...................................................................................................................72 5.2 Rekomandime ..............................................................................................................75 5.3 Fishë projektet e planit të veprimeve ......................................................................77 5.4 Korniza Ligjore dhe Prioritetet ne Fushën e Mbrojtjes së Mjedisit .................85 5.5 Lista e oganizmave