Kraan trichis ‘Mijn hoofd is een glanzende schatkamer en dat geeft macht en cor van der gijp rijkdom voor wie dorst heeft en zo nu en dan een tientje tekort komt. henk schouten coen moulijn Lux et Libertas.’ - Henk Kranendonk Kraan henk kranendonk alias kraan trichis WOORD VOORAF COLOFON Kraan en de donderstenen van Feyenoord is een uitgave van Trichis. AUTEUR Jan D. Swart VORMGEVING Otto Mende Ruud Verkamman (omslagillustratie) Kraan en de donderstenen van Feyenoord is een hilarische geheugen- reis door een voetbaltijdperk waarin weinig werd verdiend, maar veel is DRUK gelachen. April 2018, eerste druk In zijn herinnering neemt auteur Jan D. Swart u mee terug naar de veerhuizen van Rotterdam en de mahoniehouten cafés, waar drie briljante ISBN voetballers hunkerden naar de lach: Cor van der Gijp, Henk Schouten en 978 949 2881 06 9 Coen Moulijn. Dit drietal, dat de basis legt voor een steeds vollere Kuip, verspreidt NUR schrik, chaos en humor bij Feyenoord, neemt Frans Bouwmeester op 740 sleeptouw en komt in het Rotterdamse uitgaansleven iedereen tegen. Ook een intellectueel die smokkelt en de kat vangt. UITGEVER Het is een voetbalboek zonder wedstrijd. De middelpuntvliedende Trichis, Goudsesingel 194, 3011 KD Rotterdam kracht is de humor in een afgebrande stad, die ruimte biedt voor dorpsthe- trichisboeken.nl ater. U krijgt een inkijk in een episode waarin deze drie spelers vanaf het seizoen 1955-1956 van De Kuip geleidelijk een succesbolwerk maken. Drie COPYRIGHT kwajongens. Ja, ook Moulijn. Vlak hem niet uit. Maar de onbekende intel- De auteur en Trichis, 2018. Niets uit deze uitgave mag worden vermenig- lectueel, las ik, was de ergste. vuldigd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. In 2015 schreef Jan D. Swart het boek Het Drama Wim Landman. Een 5 tragisch en ernstig verhaal over de doelman van Oranje, die zelfmoord pleegde nadat hij er bij de eerste omkoopaffaire in het Nederlandse betaalde voetbal was ingeluisd. Er ging een onmetelijk onderzoek aan vooraf. Voor dit boek putte Swart uit zijn dagboeken en persoonlijke herinneringen en DE START VAN interviewde niet alleen Henk Schouten, Cor van der Gijp en Coen Moulijn, maar iedereen die met het illustere trio nat en droog heeft beleefd. FEYENOORDS Het boek geeft niet alleen – naast alle humor – een fraai inzicht in de STERRENSTATUS overgang van amateurvoetbal naar betaald voetbal, maar óók in het Rot- terdam van vlak na de oorlog, en later. Verplichte literatuur voor wie van ZONDAG 8 JANUARI 1956 voetbal, Feyenoord en Rotterdam houdt. Bram Peper Oud-burgemeester van Rotterdam (1982-1998) Wanneer Nederland zich nog wast in de teil speelt er in De Kuip een voorhoede met vijf man. Drie van de vijf zijn nieuw. Twee hebben er kapotte knieën en de fitste komt uit een faillissement. Het is een even subsidiaire als briljante koopmanskunst van kolenboer Cornelis Rocus Johannes Kieboom, die een beteke- nisvol deel van elke dag voorzitter is van Feyenoord. Dankzij de komst van Cor van der Gijp, Henk Schouten en Coen Moulijn verschuift zijn club in het seizoen 1955-1956 kosmisch van vlees noch vis naar het begin van een sterrenstatus. Het drietal legt daarmee het fundament voor een epische avonturenfilm waar generatie op generatie nu nog van geniet. Op 28 januari 1956 zitten Thomas Haak en Henk Kranendonk, twee Crooswijkers van 21 jaar, met een pannertje op vak A in De Kuip als Cor van der Gijp, Henk Schouten en Coen Moulijn voor het eerst samen spelen in de gerestaureerde voorhoede van Fey- enoord. Het is de dag van de grote doorbraak, want na achttien 6 7 jaar tobben zal het stadion vervolgens gaandeweg naar een stabiel toeschouwersmoyenne triomferen. Het feest kan beginnen. Dubbelfeest zelfs, want Van der Gijp en Schouten blijken humoristen en slepen de jonge Moulijn erin mee. Van Bristol naar ‘BEN JE ’t Fust, van de Oase naar Maaszicht, van Club ’66 naar Jan Lins- sen en De Kuip. En overal is Thomas Haak, een flexibele haven- GEKROMPEN, COR?’ kade-chef met een geopende handpalm, en verder een bohemien die op de pof leeft. Kraan. ‘GAAN WE BIJDEHAND DOEN?’ Wie? Henk Kranendonk, hoog intelligent en een vleugje tricky. Zijn naam wordt ingekort: Kraan. In 1981 wordt hij dood in een sloot gevonden en als een onbekende zeeman begraven. ‘Die vrijer’, zegt Cor van der Gijp, ‘die was niet gewoon geestig, die was gruwelijk geestig. Hij heeft twintig jaar op onze zak lopen teren, maar we hebben twintig jaar in ons broek gezeken van het lachen.’ Het regent in Rotterdam op zondag 8 januari 1956 en af en toe wordt het natte sneeuw. Het elftal van GVAV is voor dag en dauw met de trein vanuit Groningen vertrokken en om acht over half twaalf op het Centraal Station gearriveerd. De weerman op Hilversum I spreekt over continentale winden die boven het sneeuwdek van Centraal Europa afgekoelde lucht naar ons land voeren. Als vijf volle taxi’s vervolgens richting De Kuip rijden is de temperatuur in de havenstad twee graden. Vier uur later is de gevoelswaarde in Rotterdam bijna ’s zomers, omdat ‘GVAV bedwelmd is door een mysterieuze aanvalskracht van de lichtvoetige Henk Schouten en Cor van der Gijp, die met hulp van Coen Moulijn en Tinus Bosselaar de Groningers met 5-1 in verdoving hielden.’ De zin van triomf en achting is een dag later te lezen in Het Vrije Volk, de grootste krant van Nederland en Evert Grifhorst is de auteur. Hij komt uit Amsterdam. In de voorzomer van het jaar 1955 koopt en verkoopt Feye- 8 9 noordvoorzitter Cor Kieboom in anderhalve maand tijd het Haagse ‘Ales krimpt, Haak’, antwoordt Cor, ouderwets gevat en scherp. Holland Sport en houdt drie spelers aan zijn rebellie over. Schou- ‘Maar godzijdank ben ik van nature groot geschapen. Jij niet, ten is er één van. Op de bonnefooi voegt hij er voor een koopje nog want de dames klaagden vroeger steen en been. Dus jij zoekt je twee aanvallers met kapotte knieën aan toe: Cor van der Gijp en nu het lazarus.’ Coen Moulijn. Op die winterzondag van 8 januari 1956 spelen ze Van der Gijp is binnen. voor ’t eerst met z’n drieën samen in één vijfmansvoorhoede en meteen strooien ze confetti. ‘Maar Cor, vroeger op de elftalfoto’s tornde je altijd boven ieder- Er kijken slechts 27.000 toeschouwers naar Feyenoord-GVAV, een uit. Hoe kan dat dan?’, wil Haak weten. maar door de betoverende campagne is het volume een wedstrijd ‘Ik poseerde op m’n tenen, Haak. En soms, niet altijd, afhan- verder thuis tegen Rapid JC al naar 43.000 gestegen. kelijk van hoe groot de binnenspelers waren, legde ik één hand ‘Alle Nederlandse voetballers waren natuurlijk helemaal leip op de knie van die ander. Daarmee drukte ik hem vier centimeter van dat stadion, zo immens, zo helemaal anders dan dat veldje omlaag, want ik was natuurlijk wel de gevierde jongen en ik vond van Emma in Dordrecht met dat kleine houten pestpokken dat dat op de foto goed moest uitkomen.’ tribunetje’, zegt Van der Gijp. ‘Maar als je in De Kuip ’s winters op Er komt zo’n foto te voorschijn. de tweede rang zat ging de wind door je onderbroek. Er zat bijna ‘Van wanneer is die’, vraagt Cor. niemand. Tot wij kwamen. Logisch. We waren ook geen kleine ‘1960’, gokt Haak. jongens.’ Van der Gijp: ‘Wat is dat allemaal jezuslang geleden.’ Het woordje spits bestaat in 1956 nog niet. In De Kuip is er paniek in de lente van 1955. In het eerste seizoen In de punt van de aanval imponeert een middenvoor uit de tijd van het betaalde voetbal spelen er 56 clubs in de hoogste afdeling, van de late barok, meestal groot, met een ruim voorhoofd en hij verdeeld over vier eerste klassen. Aan het einde van het seizoen tornt zodoende zittend op elftalfoto’s altijd boven de anderen uit. mogen er 36 naar de nieuw verzonnen hoofdklasse. Onder normale Cor van der Gijp is van een normale lengte, maar heeft met omstandigheden appeltje-eitje voor Feyenoord, maar als het einde een bij Emma sterk ontwikkeld gevoel voor zelfpromotie een truc van het seizoen nadert is het kiele kiele op de ranglijst. ontwikkeld om gehurkt tien centimeter groter te lijken. Links en Voor voorzitter Cor Kieboom zelfs zo ondraaglijk benauwend dat rechts van de middenvoor jongleren binnenspelers en strak op de hij in het geheim een bod doet op het nagenoeg failliete Holland vleugels accelereren er twee die in de regel een kop kleiner zijn Sport, dat zich in een andere eerste klasse intussen al royaal naar dan de rest. de hoofdklasse heeft gemanoeuvreerd. ‘Je bent gekrompen’, zegt Thomas Haak als Cor van der Gijp Het wordt een even spectaculaire als verwarrende koop en als in de nazomer van 2015 op 84-jarige leeftijd café De Ballentent Feyenoord zich enkele weken later in de laatste competitiewedstrijd binnenkomt. tegen Alkmaar alsnog veilig speelt, volgt zelfs een nog complexere Het gezicht van Van der Gijp draait naar: gaan we bijdehand doorverkoop. Maar Kieboom houdt aan de boedelinventaris van Hol- doen? land Sport wel Aad Bak, Tinus Osterholt en Henk Schouten over. 10 11 Cor Kieboom is niet alleen geschrokken van de marginale pres- een symfonie. Bovendien hebben ze een diabolisch gevoel voor tatie van zijn eerste elftal op weg naar de hoofdklasse, hij zit vooral humor en blijven hun leven lang vrienden. in zijn maag met een onrendabel groot stadion. Het is niet vol Van der Gijp, Schouten en Moulijn. te krijgen. Bevrijdingsfeesten, kinderfeesten, NCRV-landdagen, Leuker kunnen we het niet voor u maken. speedway, de bokspartijen van Theo Huizenaar, zelfs de avonddu- rende gebeden van de Amerikaanse evangelist Billy Graham (die Hun verhaal is het verhaal over hun status aparte die iconisch op 21 februari 2018 op 99-jarige leeftijd overleed) moeten er aan gelinkt is aan drie indrukwekkende persoonlijke records, die nooit te pas komen om de exploitatie in het gareel te krijgen.