PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Studia przypadków PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Studia przypadków Pod redakcją Agnieszki Brzozowskiej Igora Postuły Pawła Kłobukowskiego Warszawa 2015 Recenzenci: Prof. dr hab. Andrzej Wiatrak, Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania Dr hab. Grzegorz Baran, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Redakcja: Teresa Pawlak-Lis Projekt okładki: Elipsa Dom Wydawniczy i Handlowy Włodzimierz Ulicki Copyright by Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego Warszawa 2015 ISBN: 978-83-65402-31-8 e-book ISBN: 978-83-65402-32-5 DOI: 10.7172/978-83-65402-32-5.2016.wwz.10 Skład i łamanie, druk i oprawa: Zakład Graficzny UW, zam. 1438/2015 Spis treści Wstęp ................................................................................................................................ 7 Beata Glinka Paweł Falicki – Trzy dekady przedsiębiorczości Determinanty rozwoju przedsiębiorstw ....................................................................... 11 Igor Postuła Absolwent na rynku pracy − Wybór formy zarobkowania jako zachowanie przedsiębiorcze ............................. 23 Agnieszka Postuła Łączenie pasji i biznesu – Historia powstania marki odzieżowej Kosmal Label .............................................. 35 Agnieszka Brzozowska Własna firma − Na przykładzie firmy Brodowski Owoce Etapy powstawania przedsiębiorstwa ........................................................................... 47 Urszula Starakiewicz PilkaNaHali.pl − Analiza modelu biznesowego innowacyjnej firmy sportowej ................................ 55 Paweł Kłobukowski Znanylekarz.pl – Rozwój firmy metodami lean startup Poszukiwanie właściwego modelu biznesowego i testowanie hipotez ..................... 63 Magdalena Marczewska, Marcin Darecki ”Made in China” – Ważna decyzja polskiego przedsiębiorcy Wybrane aspekty podejmowania decyzji w firmach .................................................. 69 Marzena Starnawska Przypadek przedsiębiorstwa społecznego – O jednej spółdzielni socjalnej i jej prezesie Kluczowe wymiary analityczne: cel, governance, sieci powiązań ............................ 79 Urszula Starakiewicz, Agnieszka Brzozowska Nie wystarczy czynić dobrze − Trzeba to robić we właściwy sposób O przypadkach przedsiębiorczości społecznej i problemach z nią związanych ...... 93 Grzegorz Karasiewicz Piwo marki EB – Sposoby budowania marki w momencie wchodzenia na rynek ............................ 107 Mariusz Trojanowski Pozycjonowanie marki Frugo – Jednolitość wizerunku w czasie podstawą sukcesu rynkowego ............................. 139 Marta Postuła Planowanie inwestycji wieloletnich w sektorze kolejowym Inwestowanie jako jedna z podstawowych sfer działalności społeczno-gospodarczej ............................................................................ 153 Honorata Okurowska Elektroniczna bransoletka w zamian za odbywanie kary w zamkniętym zakładzie karnym System Dozoru Elektronicznego w polskim systemie prawa karnego ..................... 165 Jacek Pasieczny Budmaster – Złożoność problemów i wyzwań w procesie uruchamiania inwestycji zagranicznej .......................................................................... 177 Anna Górska, Miłosz Matyaszczyk Wierność klientowi czy własnym wartościom − O dylematach przedsiębiorcy Rola etyki w zawodzie doradcy i pośrednika finansowego ........................................ 193 Wstęp Przedsiębiorczość rozumiana jako tworzenie, poszukiwanie i wykorzystywanie szans (Timmons, 1999 ) jest najczęściej kojarzona z działalnością gospodarczą. Dzia- łania przedsiębiorcze mogą i powinny być podejmowane nie tylko w tym aspekcie działalności ludzkiej, lecz także w życiu prywatnym, zawodowym, w relacjach spo- łecznych, na uczelni, przy planowaniu i spędzaniu wolnego czasu (Glinka, Gudkova, 2011). Działania przedsiębiorcze wymagają różnych umiejętności i wiedzy, zwłaszcza z zakresu zarządzania, ale również: prawa, finansów, marketingu, psychologii i no- wych technologii. Niniejsza książka odnosi się do różnych aspektów przedsiębiore- czości, w różnych dziedzinach życia, w tym do działań przedsiębiorczych, wymaga- jących wykorzystania wiedzy z poszczególnych dyscyplin naukowych. Przedsiębiorczość wyłoniła się jako nowa dziedzina nauki, a ze względu na zło- żony i interdyscyplinarny charakter tego zjawiska, wymaga kompleksowego i nowo- czesnego podejścia, jaki zapewnia metoda analizy przypadków (case studies). Na ni- niejszą książkę składają się właśnie studia przypadków dotyczące różnych aspektów przedsiębiorczości i problemów jej towarzyszących. Studia przypadków są doskos- nałą metodą nie tylko uczenia, lecz także mogą służyć jako bodziec do współpracy z przedsiębiorcami (Bernat, red., 2012). Doskonale sprawdzają się, kiedy chcemy przedstawić związki przyczynowo-skutkowe, kontekst sytuacji, proces działania i jego analizę w celu przewidzenia przyszłych rezultatów (Patton i Appelbaum, 2003). Metoda ta jest również atrakcyjna dla studentów, ponieważ odnosi się do konkretnej wiedzy z różnych dyscyplin w kontekście realnych problemów praktycznych. Autorami poszczególnych studiów przypadku (casów) są głównie pracownicy Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, reprezentujący różne dyscy- pliny naukowe, tj. w szczególności: zarządzanie, marketing, finanse, rachunkowość, prawo oraz psychologię. Książka powstała z inspiracji profesor Beaty Glinki, a także profesów Jana Turyny i Andrzeja Wiatraka. 8 Wstęp Studia przypadków dotyczą różnych aspektów przedsiębiorczości. Każde studium przypadku jest poprzedzone wprowadzeniem teoretycznym, odnoszącym się do anali- zowanego aspektu. Taka konstrukcja pozwala czytelnikowi dokonać zestawienia pod- staw teoretycznych z konkretnymi problemami praktyki przedsiębiorczości. Książkę otwiera opisany przez Beatę Glinkę przypadek, który omawia działalność firmy Beast Global Tool Company, zajmującej się handlem narzędziami ręcznymi. Będzie on dobrym materiałem do pracy nad zagadnieniami związanymi z momentami krytycznymi w prowadzeniu działalności, rozwojem firmy, budowaniem modelu biz- nesowego oraz rolą wiedzy w działaniu przedsiębiorców. Igor Postuła przygotował studium przypadku, które dotyczy prawnych aspektów działań przedsiębiorczych absolwenta, wkraczającego na rynek pracy. W tekście jest ana- lizowany problem, który często dotyka ludzi młodych, czyli wybór formy zatrudnienia. Następny tekst autorstwa Agnieszki Postuły opisuje powstanie firmy odzieżo- wej Kosmal Label. Omawia kolejne kroki, które podjęła projektantka mody Ewelina Kosmal, w związku z założeniem i rozwojem własnej firmy. Przypadek ten może posłu- żyć jako przykład do budowy modelu biznesowego firmy, analizy momentów krytycz- nych, czynników sukcesu oraz do pracy nad budową marki. Agnieszka Brzozowska przedstawia proces powstawania i rozwoju firmy Brodow- ski Owoce. Jest to historia, która sprawdzi się na zajęciach dotyczących budowy modelu biznesowego, dyskusji nad momentami krytycznymi firmy i pomysłami jej rozwoju. PilkaNaHali jest pomysłem biznesowym przedstawionym przez Urszulę Starakie- wicz. Przypadek dotyczy portalu skierowanego do miłośników sportów drużynowych. Opisuje model biznesowy, który można poddać pod dyskusję podczas zajęć ze studen- tami. Przypadek ten jest bardzo dobrym materiałem do zastosowania analizy PEST i sytuacji finansowej portalu. Tekst Pawła Kłobukowskiego omawia portal Znanylekarz.pl, który oferuje możliwość umówienia się na wizytę u lekarza, po wcześniejszych poznaniu opinii o danym doktorze. Analizuje historię rozwoju tej firmy. Ważnym wydarzeniem jest przejęcie platformy od innego właściciela i stworzenie dynamicznego startu, który ma skalowalny produkt. Magdalena Marczewska i Marcin Darecki przedstawili historię polskiego przedsię- biorstwa House Hardware. Poddają pod dyskusję rozwiązania inwestycyjne dla firmy oraz dylemat, przed którym stoją często polscy przedsiębiorcy, związany z zakupem towaru od chińskiego producenta. Kolejne dwa studia przypadków koncentrują się na specyfice przedsiębiorczości społecznej, ujawniając różne jej oblicza, a przy okazji pokazują różne oblicza przedsię- biorczości, która może mieć wpływ na zmiany społeczne. Marzena Starnawska przedstawia sposób działania spółdzielni zatrudniającej oso- by niepełnosprawne. W dużej mierze skupia się na opisie osoby prezesa spółdzielni i jego decyzjach oraz ich wpływu na działanie przedsięwzięcia. Tekst może służyć jako Wstęp 9 punkt wyjścia do dyskusji na temat przedsiębiorczości społecznej oraz oceny spółdziel- ni jako formy działania. Również tekst Urszuli Starakiewicz i Agnieszki Brzozowskiej porusza tematy- kę przedsiębiorczości społecznej oraz trudności związane z prowadzeniem tego typu działalności. Opisano w nim działalność firmy prowadzonej przez Fundację Robinson Crusoe w ramach projektu usamodzielniania młodzieży zagrożonej wykluczeniem. Przypadek ten może być wykorzystywany do pracy nad modelem biznesowym oraz momentami krytycznymi w firmie. Studium przypadku piwa marki EB autorstwa Grzegorza Karasiewicza porusza tematy związane z przygotowywaniem strategii marketingowych dla piwa i analizą rynku docelowego oraz powrotu na rynek polski piwa marki EB. Mariusz Trojanowski opracował historię marki Frugo i Frugo Ego. Studium przy- padku może być wykorzystywane na zajęciach dotyczących zarówno pozycjonowania marki, projektowania działań marketingowych, jak i sytuacji powrotu marki na rynek. Opracowanie Marty Postuły będzie doskonałym ćwiczeniem umiejętności oceny atrakcyjności projektów i ich wpływu na otoczenie społeczno-gospodarcze.