Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki w numerze m.in.: Nowe obowiązki przedsiębiorstw energetycznych w zakresie księgowości po zmianie Prawa energetycznego Praktyczny wymiar zastosowania terminu określonego w art. 27 ust. 2 ustawy o zapasach Strona postępowania w sprawie wstrzymania dostaw energii elektrycznej 04/2013 NR 4 (86) 31 grudnia 2013 ISSN 1506-090X Spis treści Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki Szanowni Państwo! wego państwa w zakresie obrotu gazem ziemnym 3/ Zmiany w ustawie − Prawo energetyczne a nowe obowiązki przedsiębiorstw energetycznych w zakresie z zagranicą oraz realizacji obowiązku utrzymywa- księgowości Od 1 stycznia 2014 r. wchodzą w życie zmiany nia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, do wprowadzone w art. 44 ustawy − Prawo energe- 15 maja każdego roku.” Z uwagi na fakt, że powstały 8/ Uwagi co do charakteru terminu określonego tyczne, dokonane wrześniowym tzw. małym trój- wątpliwości interpretacyjne dotyczące powyższego w art. 27 ust. 2 ustawy z 16 lutego 2007 r. o zapasach pakiem energetycznym. Dotyczą one nałożonych terminu, Piotr Jarmowicz podjął próbę odpowiedzi ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązków na pytanie co do praktycznego wymiaru jego zasto- oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia w zakresie prowadzonej przez te przedsiębiorstwa sowania. bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń sprawozdawczości finansowej zawierającej rachu- W bieżącym numerze Biuletynu Państwa uwadze na rynku naftowym nek zysków i strat w zakresie działalności związanej polecamy także artykuł Renaty Trypens, zwracający 11/ z dostarczaniem paliw gazowych lub energii, które uwagę na wątpliwości co do określenia stron postę- Z orzecznictwa Sądu Najwyższego w sprawach zgodnie z nowym brzmieniem podlegają badaniu powania administracyjnego toczącego się w trybie spornych rozpatrywanych w trybie art. 8 ust. 1 ustawy − – Prawo energetyczne (wyrok Sądu Najwyższego w przyszłym roku. Dorota Balińska w swoim arty- art. 8 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne w sprawie z 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SK 26/12). kule przedstawia bliżej ten ważny temat, wskazując wstrzymania dostaw energii elektrycznej. Autorka, Kto jest stroną postępowania w sprawie wstrzymania przy tym, że sformułowane nowe obowiązki spra- wskazując na zakres rozstrzygnięcia Sądu Najwyż- dostaw energii elektrycznej? wozdawcze wynikają nie tylko z Prawa energetycz- szego z 12 kwietnia 2013 r., ogranicza się do rozwa- nego, ale także z ustawy o rachunkowości. żań dotyczących przypadku, gdy między odbiorcą 19/ Informacje i komunikaty Prezesa URE „Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o zapasach, a przedsiębiorstwem obrotu zawarta jest umowa przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa kompleksowa. 31/ Tabele informacyjne – taryfy dla ciepła, koncesje, w art. 27 ust. 1, tj. przedsiębiorstwo energetyczne operatorzy systemów elektroenergetycznych, operatorzy wykonujące działalność gospodarczą w zakresie Korzystając z okazji, wszystkim Czytelnikom systemów gazowych przywozu gazu ziemnego w celu jego dalszej od- Biuletynu URE życzymy w zbliżającym się Nowym, sprzedaży odbiorcom, przekazuje ministrowi wła- 2014 Roku, jedynie pozytywnych dni, spełnienia ściwemu do spraw gospodarki oraz Prezesowi URE wszystkich planów oraz sukcesów zarówno w życiu informacje o działaniach podjętych w okresie od zawodowym, jak i osobistym 1 kwietnia poprzedniego roku do 31 marca danego roku, w celu zapewnienia bezpieczeństwa paliwo- Redakcja WYDAWCA Urząd Regulacji Energetyki ADRES REDAKCJI 02-222 Warszawa, Al. Jerozolimskie 181, tel. (0-22) 487 55 91, faks: (0-22) 378 11 54, www.ure.gov.pl FOTO materiały fotograficzne wykorzystano za zgodą właścicieli praw autorskich Nota copyright © do artykułów zamieszczonych w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki przysługuje autorom tych artykułów PRZEDSIĘBIORSTWAODBIORCA NA RYNKUENERGETYCZNE ENERGII ZMIANY W USTAWIE − PRAWO ENERGETYCZNE A NOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH Zmiany w ustawie − Prawo energetyczne a nowe obowiązki W rozumieniu art. 3 pkt 12 u-Pe, przedsię- biorstwo energetyczne to podmiot prowadzący przedsiębiorstw energetycznych w zakresie księgowości działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dys- trybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. W trakcie licznych nowelizacji tej ustawy, zapis Dorota Balińska z 29 września 1994 r. o rachunkowości2), w kon- art. 44 u-Pe ulegał rozszerzeniu i zmianom. Pier- tekście której rozpatrywać należy obowiązki nało- wotne brzmienie tego artykułu określało jedynie, 11 września 2013 r. weszła w życie ustawa żone na przedsiębiorstwa energetyczne znowelizo- że przedsiębiorstwa energetyczne zobowiązane są z 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo wanymi przepisami art. 44 u-Pe. do prowadzenia, w ramach zakładowych planów energetyczne (dalej u-Pe) oraz niektórych Ustawa o rachunkowości określa bowiem wy- kont, ewidencji księgowej w sposób umożliwiający 1) innych ustaw , której zasadniczym celem maganą szczegółowość prowadzenia ewidencji obliczenie ich kosztów stałych, kosztów zmiennych jest stymulowanie dalszego wzrostu konku- księgowej z uwzględnieniem specyfiki jednostki i przychodów, odrębnie dla wytwarzania, przesyłania rencji na rynkach energii. prowadzącej działalność, a w przypadku przedsię- i dystrybucji, dla każdego rodzaju paliwa lub energii, biorstw energetycznych szczegółowość ta związana a także w odniesieniu do poszczególnych taryf3). stawa ta, implementując dyrektywy Unii jest z dostarczaniem paliw gazowych lub energii. W nowelizacji wprowadzonej ustawą z 26 maja Europejskiej, nałożyła szereg nowych Dla zrozumienia istoty dokonanych zmian 2000 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne4) obowiązków na przedsiębiorstwa energe- w pierwszej kolejności zauważyć należy, że u-Pe, zasady prowadzenia zakładowych planów kont, Utyczne, w tym obowiązki w zakresie pro- jako podstawowy dokument regulujący działal- ewidencji księgowej zostały odniesione nie do ta- wadzonej przez te przedsiębiorstwa sprawozdaw- ność przedsiębiorstw energetycznych, funkcjonuje ryf, a do poszczególnych grup taryfowych. czości finansowej. W szczególności wskazać nale- w obrocie prawnym od 1997 r. W wyniku kolej- ży na zmiany wprowadzone w art. 44 u-Pe, które nych nowelizacji wprowadzano w niej wiele zmian, Art. 44. Przedsiębiorstwa energetyczne zobowiązane są są w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wchodzą w tym w art. 44 dotyczącym obowiązków związa- obowiązane do prowadzenia, w ramach zakładowych planów w życie od 1 stycznia 2014 r. nych z prowadzeniem ewidencji księgowej przez kont, ewidencji księgowej w sposób umożliwiający obliczenie Mając na względzie wagę wprowadzonych przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące dzia- obliczanie ich kosztów stałych, kosztów zmiennych i przycho- dów, odrębnie dla wytwarzania, przesyłania i dystrybucji oraz zmian, warto zagadnieniu temu poświęcić nieco łalność w zakresie dostarczania paliw gazowych obrotu, dla każdego rodzaju paliwa paliw lub energii, a także więcej uwagi i zastanowić się, jak nałożone prze- lub energii. w odniesieniu do poszczególnych taryf grup taryfowych. pisami tej ustawy obowiązki mają, czy raczej mu- Należy wskazać, że zapis art. 44 u-Pe w zakre- szą, realizować przedsiębiorstwa energetyczne. sie działalności, o której mowa powyżej, dotyczy A jest to szczególnie istotne zważywszy na fakt, wszystkich przedsiębiorstw energetycznych, a nie Z kolei w nowelizacji wprowadzonej ustawą że sformułowane nowe obowiązki sprawozdaw- tylko przedsiębiorstw prowadzących działalność z 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo ener- cze wynikają nie tylko u-Pe, ale także z ustawy objętą koncesją. 3) Tekst pierwotny: Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348. 1) Dz. U. z 2013 r. poz. 984. 2) Dz. U. z 2013 r. poz. 330 – tekst jednolity. 4) Dz. U. z 2000 r. Nr 48, poz. 555, art. 1 pkt 14. nr 4 (86) 31 grudnia 2013 Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki 3 PRZEDSIĘBIORSTWAODBIORCA NA RYNKU ENERGETYCZNE ENERGII ZMIANY W USTAWIE − PRAWO ENERGETYCZNE A NOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH getyczne5) zapis dotyczący zasad prowadzenia Kolejną istotną zmianę w art. 44 u-Pe doko- Art. 44. 1. Przedsiębiorstwa energetyczne są obowiązane do pro- zakładowych planów kont, ewidencji księgowej nano nowelizacją wprowadzoną ustawą z 4 marca wadzenia, w ramach zakładowych planów kont, ewidencji księgowej uległ przebudowie, w wyniku której zobowiązano 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne w sposób umożliwiający odrębne obliczanie kosztów i przychodów dla przedsiębiorstwa energetyczne nie zobligowane oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska6). wykonywanej działalności: Art. 44. (112) 1. Przedsiębiorstwo energetyczne, zapewniając rów- na podstawie odrębnych przepisów do publiko- Mocą art. 1 pkt 36 tej nowelizacji nałożono na noprawne traktowanie odbiorców oraz eliminowanie subsydiowania wania sprawozdań finansowych, do udostępniania przedsiębiorstwa energetyczne nowe obowiązki skrośnego, jest obowiązane prowadzić ewidencję księgową w spo- sprawozdań finansowych do publicznego wglądu w zakresie prowadzenia ewidencji księgowej, zo- sób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie: w swojej siedzibie. bowiązując je do uwzględnienia przy prowadze- 1) związanej z dostarczaniem paliw lub energii, w tym kosztów sta- Doprecyzowano również zapis dotyczący grup niu księgowości przestrzegania zasady równo- łych, kosztów zmiennych i przychodów, odrębnie dla wytwarzania, odbiorców, rozszerzając sformułowane tam obo-