PLAN ROZWOJU LOKALNEGO GMINY JONKOWO WARMIŃSKO – MAZURSKA AGENCJA ROZWOJU REGIONALNEGO S.A. W OLSZTYNIE Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Jonkowo OLSZTYN 2004 SPIS TREŚCI I.OBSZAR I CZAS REALIZACJI PLANU ROZWOJU LOKALNEGO.................................. 3 II. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO – GOSPODARCZA NA OBSZARZE OBJĘTYM WDRAŻANIEM PLANU..............................................................................3 1. Informacje ogólne............................................................................................................ 3 1.1. Położenie, powierzchnia, ludność................................................................................. 3 1.2. Środowisko przyrodnicze.............................................................................................. 4 1.3. Turystyka..................................................................................................................... 12 1.4 Zagospodarowanie przestrzenne...................................................................................14 a) uwarunkowania ochrony środowiska naturalnego...................................................... 14 b) infrastruktura techniczna ............................................................................................14 c) własność nieruchomości............................................................................................. 19 d) stan obiektów dziedzictwa kulturowego ....................................................................20 e) identyfikacja problemów.............................................................................................20 1.5. Gospodarka..................................................................................................................21 a) główni pracodawcy, ilość osób zatrudnionych w danych sektorach...........................21 b) struktura podstawowych branż na terenie gminy........................................................23 c) Identyfikacja problemów.............................................................................................24 1.6. Sfera społeczna............................................................................................................25 a) sytuacja demograficzna i społeczna terenu................................................................. 25 b) warunki i jakość życia mieszkańców..........................................................................32 c) grupy społeczne wymagające wsparcia.......................................................................35 d) identyfikacja problemów............................................................................................ 37 III. ZADANIA POLEGAJĄCE NA POPRAWIE SYTUACJI NA DANYM OBSZARZE.... 38 1. Analiza SWOT...............................................................................................................38 2. LISTA ZADAŃ DO REALIZACJI............................................................................... 39 3. ZADANIA UZNANE ZA PRIORYTETOWE DLA ROZWOJU GMINY I PROJEKTY Z NIMI ZWIĄZANE...........................................................................40 1. ROK 2004..................................................................................................................... 42 2. ROK 2005..................................................................................................................... 50 3 ROK 2006....................................................................................................................... 59 VI. OCZEKIWANE WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘĆ PLANU ROZWOJU LOKALNEGO........ 71 VII. PLAN FINANSOWY NA LATA 2004 – 2006.................................................................72 VIII. SYSTEM WDRAŻANIA I MONITOROWANIA PLANU ROZWOJU LOKALNEGO... 76 MONITORING............................................................................................................... 76 IX. SPOSOBY OCENY I KOMUNIKACJI ............................................................................79 2 Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Jonkowo I. OBSZAR I CZAS REALIZACJI PLANU ROZWOJU LOKALNEGO Obszarem realizacji Planu rozwoju lokalnego gminy Jonkowo będzie gmina wiejska Jonkowo. Plan rozwoju lokalnego obejmuje lata 2004 – 2013 przy czym został on podzielony na dwa okresy: lata 2004 – 2006 oraz lata 2007 – 2013 zgodnie z terminami planowania Unii Europejskiej. II. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO – GOSPODARCZA NA OBSZARZE OBJĘTYM WDRAŻANIEM PLANU 1. Informacje ogólne 1.1. Położenie, powierzchnia, ludność Gmina Jonkowo położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w powiecie olsztyńskim, ok. 15 km w kierunku północno-zachodnim od miasta Olsztyn. Gmina leży na uboczu od ważniejszych szlaków komunikacyjnych. Powiązana jest z sąsiednimi gminami i miastem Olsztyn drogami wojewódzkimi oraz linią kolejową relacji Olsztyn – Morąg. Gmina zalicza się do mniejszych w województwie i charakteryzuje się zwartym obszarem o kształcie zbliżonym do koła. W skład gminy wchodzi 20 sołectw i 4 osady. Centrum administracyjno-usługowym jest wieś Jonkowo - siedziba Urzędu Gminy. Powiązania drogowe Jonkowa z ważniejszymi miejscowościami na terenie gminy są dobre. Powierzchnia gminy wynosi 16 819 ha (168,19 km2) w tym: użytki rolne 8 400 ha, lasy 6 500 ha, wody 250 ha, nieużytki 760 ha, tereny zabudowane i komunikacja 910 ha. Źródło: Internet 3 Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Jonkowo Gmina Jonkowo wchodzi w skład powiatu ziemskiego – Olsztyn. Sąsiaduje z: - gminą Świątki, - gminą Dywity, - gminą Gietrzwałd, - miastem Olsztyn, - gminą Łukta leżącą w powiecie Ostródzkim Według danych ewidencji ludności Urzędu Gminy Jonkowo liczba mieszkańców na dzień 31.12.2003 r. wynosiła 5400. Wieś Jonkowo posiada 1318 mieszkańców co stanowi prawie 32% wszystkich mieszkańców gminy. Gęstość zaludnienia wynosi 23 os/km2 i jest niższa od przeciętnej dla województwa i dla Polski. 1.2. Środowisko przyrodnicze Budowa geologiczna Gmina Jonkowo leży na pograniczu pojezierzy : olsztyńskiego i iławsko-ostródzkiego. Krajobraz gminy ukształtował lodowiec. Pofałdowany, malowniczy teren, pokryty jest licznymi, niewielkimi jeziorami i lasami. Brak dużych jezior, rzek i kompleksów leśnych. Zachodnią granicę gminy stanowi rzeka Pasłęka. Na obszarze gminy Jonkowo dominują dwa odmienne typy krajobrazu. Północna część charakteryzuje się dynamiczną konfiguracją, zaś południowa – konfiguracją równinną. Wynika to z morfogenezy tego obszaru. Północną część stanowi wysoczyzna morenowa falista i pagórkowata o deniwelacjach rzędu 20-40 m. Południową część zajmuje równina sandrowa. Te dwie jednostki przedziela pradolina Warkalsko - Trojańska. Każda z tych części posiada inną budowę geologiczną. Część północna zbudowana jest z glin i piasków zwałowych. Część południową budują piaski wodnolodowcowe. W pradolinie Warkalsko- Trojańskiej w strefach brzeżnych występują od powierzchni piaski osadzone przez wody roztopowe odpływające z topniejącego lodowca, w partii środkowej – przykrywają je utwory bagienne. Gleby Największy procent gleb na terenie gminy Jonkowo stanowią gleby brunatne. Wspólną cechą tych gleb jest duża zmienność ich składu chemicznego. Obręby Garzewko, Łomy, Polejki oraz 4 Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Jonkowo częściowo Mątki leżące w północno-wschodniej części gminy, charakteryzują się przewagą gleb gliniastych, zaś obręby Warkały, Giedajty, Wrzesina częściowo Węgajty i Godki przewagą gleb lekkich i bardzo lekkich. Obręby położone w południowej części gminy, a więc Porbady, Wrzesina, Giedajty, Warkały oraz południowa część Węgajt – to obszar na którym wstępują gleby murszowo-torfowe i torfowe. Ponadto gleby te występują również w dolinie rzeki Pasłęki stanowiącej zachodnią granicę gminy Jonkowo. Jednostki glebowe występujące na terenie gminy Jonkowo: Procentowy udział Wyszczególnienie w użytkach rolnych Glina lekka 27,7 Piaski słabogliniaste podścielone piaskiem luźnym 20,7 Piaski słabogliniaste całkowite 14,5 Murszowo-torfowe i torfowe 11,4 Piaski gliniaste lekkie podścielone gliną lekką 8,8 Glina średnia 5,9 Piaski gliniaste mocne podścielone gliną lekką 5,5 Piaski gliniaste lekki 4,3 Gleby mułowo-torfowe 3,9 Iły 1,6 Pyły zwykłe i ilaste 1,1 Piaski gliniaste lekkie podścielone piaskiem słabogliniastym 0,6 Źródło: Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Olsztynie Użytki rolne stanowią 50,3% powierzchni gminy (średnia dla województwa warmińsko – mazurskiego wynosi 54%). Struktura użytkowania gruntów (%) grunty orne użytki zielone 5,3% 1,5% 4,5% 32,7% lasy i zadrzewienia tereny osiedlowe i komunikacyjne 38,5% wody i rowy 17,5% nieużytki i tereny pozostałe Źródło: Urząd Statystyczny w Olsztynie 5 Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Jonkowo Wśród rolniczej przestrzeni produkcyjnej obszaru gminy trwałe łąki i pastwiska w roku 2002 zajmowały znaczącą powierzchnię - 3,06 tys. ha, tj. 42,8 % całości użytków rolnych. Wśród nich łąki występowały na powierzchni 1,28 tys. ha W północnej części teren zdominowany przez wysoczyznę moreny dennej na którym przeważają grunty orne o glebach gliniastych piaszczysto-gliniastych, natomiast część południową zajmują piaszczyste obszary sandrowe w większości zalesione. W pasie środkowym (Wilimowo - Stękiny) występują rozległe obszary torfów i osadów jeziornych: wytworzone z nich gleby użytkowe są głównie jako łąki. Zawarty obszar najlepszych gleb uprawnych (kompleksu 2) występuje w części północnej gminy (okolice wsi Garzewko, Łomy, Mątki i Nowe Kawkowo) oraz w mniejszych konturach w okolicach Jonkowa, Stękin i Szałstr. Gleby najmniej przydatne rolniczo grupują się głównie w otoczeniu Łąk Warkalsko