Identiteiten in koers Roeselaarse !ielrenners ls kop"annen # n lok le, re$ion le en %s&')nation le identiteiten, 1)00-1)60 *TI+N,-N.T*1 - t/olieke .ni#ersiteit Le&#en 01*C1L,23LH343 5555555555555555555555555555555555 0ro6essor 2o7tor 8 - t/olieke .ni#ersiteit Le&#en 9p 10 6ebr& ri 1958 !erd de nog <onge ex-!ielrenner > l?re @> leer@ 9lli#ier %1921-1958) in Roesel re ten $r #e $edr $en. 2e 7entr&"str ten #ulden Ai7/ n r #erl&idt "et een ro&!stoet die Ai7/ over BBn kilometer uitstrekte. 9lli#ier ! s in 1949 k "pioen # n Bel$iC $e!orden, " r / d #oor l n " $e" kt ls kermiscoureur.2 > nuit d t oogpunt leken de $r 6redes # n de #oorAitters # n de t!ee lok le supporters7l&'s # n 9lli#ier, de Wieler- en Supportersclub Valeer Ollivier en de Nieuwmarktvrienden, op het eerste $eAi7ht nog l /Dperbolis7h. 9lli#ier ! s in hun ogen @de $rootste sport6i$uur # n Roesel re@ !iens dood @het / rt # n Roesel re@ stil deed st n @n& /et Ai<n "ooiste k "pioen op die A! re !e$ na r de 'e$r 6pl ts #er$eAelde@, " r !iens 7ontinue inzet #oor @de st d en Ai<n sportie#e be#ol- king@ ertoe / d $eleid dat @Ai<n tre66end le#ensbeeld@ Aou !orden @# st$ena- $eld in ons,$ehe&$en".E Het $e# l # n 9lli#ier is een "ooi #oorbeeld # n de lok le i"pa7t # n /et !ielrennen in Bel$iC. Hoe!el het sporthistoris7/ onderAoek na r die periode nog in de kinders7/oenen st t, li<kt het !ielrennen de eerste F"oderne " s- s sportF in Bel$iC te Ai<n $e!eest. 1l #l k na 1900, dus #roe$er dan de #oet' lsport, kende het,!ielrennen een grote toeloop v n de l $ere kl ssen en een sterke lok le #er nkering %2elheDe,,-nuts, G > nys 7ker, 2011). 2oor de s&77essen # n Bel$is7/e !ielrenners in internationale !edstri<den ls de Tour de France $in$ die lok le #er nkering l snel / nd in / nd "et 1. Beide &te&rs Ai<n #erbonden n de 16delin$ Historis7/e -inesiolo$ie en *port$es7/iedenis # n de -. Le&#en. >oor 7orrespondentie in #erb nd "et dit rtikel, $elie#e 7ont 7t op te ne"en "et *ti<n -n&ts, e-m ilH *ti<n.-n&tsI6 'er.k&le&#en.'e o6 "et 0 s7 l 2el/eDe, e-" ilH 0 s7 l.2el/eDeI6 'er.k&le&#en.'e 2. 2e Roesel rse Jeek'ode %DRW(, 27.E.1):E, p. 1 en +ode7, Het rijke wielerleven van Valeer Ollivier, 0operin$e, 1):;, pp. ):-)7. Kermiskoersen ! ren o#er een klein p r7o&rs #erreden !edstri<den die in deAe periode in #eel steden en dorpen pl ts#onden n r nleidin$ # n de < rli<kse ker"is. 3. +ode7, Het rijke wielerleven van Valeer Ollivier, 0operin$e, 1):;, pp. 101 en 106-10;. BTNG | RBHC, XLI, 2011, 1-2, pp. 167-214 nationale en internationale profilering. 2eAe #ers7/illende di"ensies " ken het !ielrennen tot een $epri#ile$ieerd onder!erp om het proces # n identiteits#or"in$ #i sport in Bel$iC te onderAoeken. *pe7i6iek ! t het !ielrennen betre6t, speelde de provincie Jest->l nderen da rin een 'el ng- ri<ke rol. 3r ont!ikkelde Ai7/ een di7/t net!erk # n lok le !ieler#ereni$in- $en die de or$ nis tie # n !ieler!edstri<den ls 'el n$ri<kste "issie / dden. 2ie pl tseli<ke !edstri<den $ #en "eteen ook een el n n Bel$is7/e en internationale k "pioenen, die er # k hun eerste st ppen Aetten.4 2e re$io Roesel re k n op dat #l k ls een e emplum !orden bes7ho&!d.: Ter!i<l de lok le #oet' l7l&'s sle7/ts " ti$ s&77es#ol ! ren, #ol$den de !ielerk "pi- oenen elk r op in dit 7entr&" # n / ndel Bn 6l "ing ntis"e.6 CDrille @CDriel@ # n H &! ert %1883-1974) uit /et n '&ri$e Noorslede, 'i<#oor- beeld, !on in 1908 ls eerste Bel$ de tot de #er'eelding sprekende !edstri<d !aris-Roubai , ter!i<l 9dile @9diel@ 2e6r eDe %1888-1965) uit de l tere deel$e"eente R&"beke in 1912 ls eerste Bel$ de Tour de France %#oor beroepsrenners( !on. Oi< A!engelden de popul riteit # n /et !ielrennen in Bel$iC ste#i$, n. Als dusd ni$,#or"t de re$io Roesel re een vr&7ht' re case #oor het onderAoeken # n de rol die !ielrenners speelden in /et #or"en # n $roepsidentiteiten. Het intern tion l /istoris7/ onderAoek n r de "oderne " ss sport hee6t Ai7/ steeds sterk $eri7ht op het blootle$$en # n de " nieren ! rop deAe bi<droe$ n de #or"ing # n politieke en 7ult&rele identiteiten, Aowel op het ni#e & # n de natiest ten ls op /et ni#e & # n re$io's "et ei$en nationale spir ties binnen die n tiest ten. *port 'leek 'i<Aonder e66e7tie6 in het #or"en en #ersterken # n de nationale identiteitH / r sens tionele, #ontuurli<ke k r kter " kte / r tot een @6olk /i$/! D of the nation@ %0ope, 199E(, een !e$ ! rl n$s #ertogen over en een be!ustAi<n # n de natie op een lleda $se, F' naleF " nier de " ss konden bereiken %Billi$, 1995). 2 rbi< liet /et !ielrennen Ai7h niet onbetui$d, Aoals re7ent onderAoek na r natie#or"ing in wedstri<den als de Tour de France, ntoont,%T/ompson, 2006; *to66ers G 9osterhuis, 2009(. N tiona l en internationa l $oed preste- rende renners !erden da rbi< ls popul ire Fhelden' gepresenteerd. Oi< ! ren nkerpunten o6 8 in !ielerter"en 8 Fkop" nnen' # n de nor"en en ! rden 4. > n de t! l6 Bel$is7/e To&rAe$es t&ssen 1)12 en 1)E) !erden er '#. #ier door Jest- >l "in$en 'e/ ld. Oie ook > nDs 7ker %200), 46-47(. 5. >oor de $es7/iedenis # n de st d Aie 2o7/D (1)4)(. 6. H r ntrekkin$skra7/t ls BBn # n de 7entra # n de >l "se Be!e$in$ / d Roesel re #ooral te d nken n /et -lein *e"in rie, een k t/oliek 7olle$e ! r i7onis7/e 6i$&ren # n /et 6l "in$ ntis"e ls de priesters G&ido GeAelle %1;E0-1;))( en H&$o >erriest (1;40-1)22( o6 de di7/ter en st&dentenleider 1l're7/t Roden' 7/ %1;:6-1;;0( les $ #en enMo6 #ol$den. K16;L *. -N.T* M 0. 23LH343 # n de natie, en ls dusd ni$ speerpunten # n deAe identiteits#or"ing %Holt G,N n$ n, 1996a, 7-10).7 Te$eli<k hebben #oor l Britse sporthistori7i $e!eAen op /et bel ng # n deAe "oderne sport #oor de 7onstr&7tie # n $roepsidentiteiten op ni#e us onder de natiest t. Oo /e''en + 7k Jilli "s %1997) en Nike H&$$ins %2000( in hun onderAoek na r de lok le inbedding # n sport in 3ngel nd / r sle&telrol in de #or"ing # n st dsidentiteiten ben drukt. Ri7/ rd Holt en + "es 1nthony N ng n %1996aP 1996'( en 1ll n Net7 l6e %2006) /ebben ngetoond dat de nweAi$heid # n s&77es#olle sporters in een lok liteit sterk bi<droe$ tot het Ael6beeld # n / r inwoners, #oor de #olledi$e $e"eens7/ p o6 #oor bepa lde soci le s&'7 te$orieCn binnen die $e"eens7/ p. Bovendien kon een lok le identiteit dienstdoen ls springpl nk na r de overkoepelende identi6i7 tiek ders # n natie en subn tie %Russel, 2004). 2eAe inzi7/ten !erden #erder ont!ikkeld binnen de humanistic geograp#% 8 de studie # n de 7ult&rele 7onstr&7tie # n l nds7/ ppen en rui"ten 8 ! rin re7ent onderAoek ntoonde /oe /et lok l beki<ken en beoe6enen # n sport be!oners # n een lok liteit een sense o& place # n /&n !oonom$e#ing bi<brengt, een 66e7tie#e, identiteits'epalende $ehe7/theid n de pl tseli<ke rui"te %Tonts G 1t/erleD, 2010(. -ortom, sport #ersterkt de %inge'eelde( $e"eens7/ p, Aowel op lok l, re$iona l, ls nationa l ni#e u. > nuit de 7ombinatie # n de t!ee bovenst nde onderAoekstr dities dringt de 7entr le onderAoeks#r $ # n dit rtikel Ai7/ op: hoe droe$ de sportie#e " ss 7ultuur # n het !ielrennen bi< n de #or"ing # n Ao!el lok le ls 8 binnen de lok le 7ontext 8 re$ionale en %s&'(n tionale identiteiten? Ter!i<l het in het li7/t # n het #oor$ nde opportuun ! s om $eo$r 6is7/ s7/erp te stellen op de re$io Roesel re, !erd het onderAoek te"poreel 6$e' kend tussen 1900 en 1960. > n 6 /et einde # n de < ren #i<6ti$ #er nderde het !ielrennen i""ers in toene"ende " te # n nzien ten $e#ol$e # n een #erder door$edre#en internationaliserin$ en 7om"er7i lisering, $ekoppeld n de opkomst # n de tele#isie in de !edstri<dversl $$e#ing %N so, 1990, 125-130). Binnen de onderAochte periode ! s het # n bel ng om enerAi<ds na te $ n op !elke " nier !ielrenners dienst deden ls lok le boe$beelden, en nderAi<ds te door$ronden in !elke " te hun Frepresent tieF niet lleen de lok le identiteit #ersterkte, " r ook de #or"ing # n overkoepelende re$io- nale en %s&'(n tionale identiteiten.