RIGO Research en Advies BV Woon- werk- en leefomgeving www.rigo.nl EINDRAPPORTAGE Leefbaarheid in het Bildt Lemon vervolgmeting 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij RIGO. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toe- lichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. RIGO aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden. RIGO Research en Advies BV WoonDe bewoonde- werk- en omgeving leefomgeving www.rigo.nlwww.rigo.nl EINDRAPPORTAGE Leefbaarheid in het Bildt Lemon vervolgmeting 2015 Opdrachtgevers Auteurs Esther Cozijnsen Rapportnummer P27850 Uitgave 15 april 2015 De resultaten van dit onderzoek zijn ook te zien op: www.lemoninternet.nl RIGO Research en Advies BV ∙ De Ruyterkade 112c ∙ 1011 AB Amsterdam 020 522 11 11 ∙ [email protected] ∙ www.rigo.nl Inhoud 1 Inleiding 1 2 Onderzoeksopzet 2 2.1 De vragenlijst 2 2.2 Onderzoeksgebieden 2 2.3 Werkwijze en respons 3 2.4 De onderzoeksgroep 3 2.5 De analyse 5 3 De fysieke woonomgeving 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Kwaliteit van de woningen 6 3.3 Kwaliteit van de woonomgeving/ infrastructuur 7 3.4 Groenvoorzieningen 7 3.5 Speelvoorzieningen 8 3.6 Algemene voorzieningen 9 3.6.1 Scholen 10 3.6.2 Zorgvoorzieningen 10 3.6.3 Sportvoorzieningen 11 3.6.4 Dorpshuizen/ multifunctionele centra (mfc) 12 3.6.5 Openbaar vervoer 13 3.6.6 Overige algemene voorzieningen 15 3.7 Conclusies fysieke woonomgeving 16 4 De sociale woonomgeving 17 4.1 Inleiding 17 4.2 Contact buurtbewoners 17 4.3 Betrokkenheid 17 4.4 Vereniging van dorpsbelangen 18 4.5 Conclusies sociale woonomgeving 19 5 Overlast 20 5.1 Inleiding 20 5.2 Overlast van personen 20 5.3 Overlast van activiteiten 21 5.4 Overlast van vervuiling 21 5.5 Verkeersoverlast 22 5.6 Conclusies overlast 23 6 Veiligheid 24 6.1 Inleiding 24 6.2 Criminaliteit 24 6.3 Veiligheidsgevoel 25 6.3.1 Veiligheidsgevoel in de woning 25 6.3.2 Veiligheidsgevoel op straat 25 6.4 Conclusies veiligheid 26 7 Totaaloordeel en ontwikkeling 27 7.1 Inleiding 27 7.2 Totaaloordeel 27 7.3 Ontwikkeling buurt 29 7.4 Inzet op leefbaarheid 29 8 Dorpsprofielen 31 8.1 Inleiding 31 8.2 Westhoek 32 8.3 Nij Altoenae 33 8.4 Oudebildtzijl 34 8.5 St.-Jacobiparochie 35 8.6 St.-Annaparochie 36 8.7 Vrouwenparochie 37 8.8 Minnertsga 38 8.9 Aandachtspunten per dorp 39 8.10 Totaaloverzicht 40 Bijlage 1: cijfers 2010 41 Bijlage 2: analyse 42 Bijlage 3: vragenlijst 45 1 Inleiding Wonen Noordwest Friesland en gemeente het Bildt werken samen om de leefbaarheid in de gemeente het Bildt te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Om dat zo goed mogelijk te kunnen doen is het van belang om een beeld te krijgen wat de bewoners vinden van de leefbaarheid in hun gemeente. Daarom is in 2010 voor het eerst een l eef- baarheidsonderzoek uitgevoerd. Dat onderzoek is uitgevoerd met behulp van Lemon, de leefbaarheidsmonitor. De resu l- taten daarvan zijn gepubliceerd op de website www.lemoninternet.nl. In het voorjaar van 2015 hebben Wonen Noordwest Friesland en gemeente het Bildt samen een vervolgmeting van dit leefbaarheidsonderzoek laten uitvoeren. In dit rapport worden achtereenvolgens de onderzoeksopzet, de resultaten per leefbaa r- heidsthema en de resultaten per buurt beschreven. Om een beeld te krijgen van de leefbaarheid door de jaren heen vinden Wonen Noord- west Friesland en de gemeente het Bildt het belangrijk dat in de toekomst opnieuw een vervolgmeting wordt uitgevoerd. 1 2 Onderzoeksopzet In dit hoofdstuk komt de inhoud en de opzet van het onderzoek aan bod. Allereerst wor- den de verschillende leefbaarheidsthema’s doorgenomen, waarop de vragenlijst geba- seerd is. Vervolgens gaan we in op de buurtindeling, de werkwijze, de behaalde respons en de onderzoeksgroep. Tot slot wordt een korte toelichting gegeven op de analyses die in dit onderzoek zijn uitgevoerd. 2.1 De vragenlijst Om de leefbaarheid te meten is gebruik gemaakt van een vragenlijst die ingaat op 4 leefbaarheidsthema’s: de fysieke woonomgeving, de sociale woonomgeving, overlast en veiligheid. Daarnaast is gevraagd naar een totaaloordeel en de ontwikkeling van de eigen buurt. Hieronder is weergegeven welke onderwerpen in de vragenlijst aan bod zijn ge- komen. De bewoners is gevraagd voor al deze aspecten een rapportcijfer te geven, waar- bij een 1 zeer negatief is en een 10 zeer positief. Fysieke woonomgeving Sociale woonomgeving Veiligheid Kwaliteit woningen Contact buurtbewoners Criminaliteit Woonomgeving/infrastructuur Betrokkenheid Veiligheidsgevoel thuis Groenvoorzieningen Vereniging van dorpsbelangen Veiligheidsgevoel op straat Speelvoorzieningen Overlast Scholen Overlast van personen Algemeen Zorgvoorzieningen Overlast van activiteiten Totaaloordeel Sportvoorzieningen Vervuiling Ontwikkeling van de wijk Dorpshuizen/ multifunctionele centra Verkeersoverlast Inzet leefbaarheid Wonen NWF Openbaar vervoer Inzet leefbaarheid gemeente het Bildt 2.2 Onderzoeksgebieden In dit onderzoek is de volgende gebiedsindeling gehanteerd. 1. Westhoek 2. Nij Altoenae 3. Oudebildtzijl 4. St.-Jacobiparochie 5. St.-Annaparochie 6. Vrouwenparochie 7. Minnertsga 2 2.3 Werkwijze en respons Verspreid over zeven dorpen, zijn voor het onderzoek in de gemeente het Bildt in totaal 2.152 bewoners benaderd met een schriftelijke vragenlijst. Daarnaast is de mogelijkheid geboden om de enquête online in te vullen. In de kleinere dorpen zijn alle huishoudens aangeschreven. In de dorpen met meer dan 425 adressen, is een aselecte steekproef van 400 huishoudens getrokken. Van alle bewoners die benaderd zijn, hebben 653 bewoners de vragenlijst ingevuld, wat een respons van gemiddeld 30% betekent. In onderstaande tabel is te zien hoeveel huis- houdens er per dorp benaderd zijn en hoeveel enquêtes er per dorp zijn ingevuld. Aantal Respons Dorp verstuurd Online Schriftelijk Totaal 1. Westhoek 119 12 10% 15 13% 27 23% 2. Nij Altoenae 124 18 15% 27 22% 45 36% 3. Oudebildtzijl 425 49 12% 65 15% 114 27% 4. St.-Jacobiparochie 400 45 11% 77 19% 122 31% 5. St.-Annaparochie 400 51 13% 87 22% 138 35% 6. Vrouwenparochie 284 22 8% 60 21% 82 29% 7. Minnertsga 400 46 12% 79 20% 125 31% Totaal 2.152 243 11% 410 19% 653 30% De respons is voor alle dorpen voldoende om een betrouwbaar beeld te geven van de leefbaarheid. 2.4 De onderzoeksgroep Om een beeld te geven van de personen die de vragenlijst hebben ingevuld, wordt in deze paragraaf een overzicht gegeven van het geslacht, de leeftijd, het type woning en het type huishouden van alle respondenten. Iets meer dan de helft (52%) van de enquêtes is ingevuld door een man en in 48% van de gevallen was de invuller een vrouw. Zoals in figuur 2-1 te zien is, heeft 44% van de res- pondenten een leeftijd tussen de 45 en de 65 jaar. Een kwart is jonger dan 45 jaar en 31% is 65 jaar of ouder. 3 Figuur 2-1 Leeftijdsopbouw respondenten >75 jaar 86 65 - 74 jaar 115 55 - 64 jaar 149 45 - 54 jaar 137 35 - 44 jaar 105 25 - 34 jaar 52 0% 5% 10% 15% 20% 25% Van alle respondenten is 75% zelf (mede)eigenaar van de woning. 22% huurt een woning van Wonen Noordwest Friesland en 3% heeft de categorie ‘anders’ aangekruist. Verre- weg de meeste respondenten (92%) wonen in een eengezinswoning, 4% heeft een flat of appartement en eveneens 4% heeft aangegeven een ander soort woning te hebben. Figuur 2-2 Woningtype 4% 4% Vrijstaande woning 16% Twee onder een kap 55% Rijtjeswoning 22% Flat/appartement Overig Ruim een kwart van de respondenten woont alleen en 39% maakt deel uit van een twe e- persoons huishouden zonder kinderen. In 34% van de huishoudens zijn kinderen aanwe- zig. Figuur 2-3 Huishoudenssamenstelling 13% Alleenstaand 27% 16% Eenoudergezin, jongste kind < 12 Eenoudergezin, jongste kind 12+ 4% Gehuwd/samenwonend zonder kinderen 39% Gehuwd/samenwonend, jongste kind < 12 Gehuwd/samenwonend, jongste kind 12+ 4 2.5 De analyse In deze paragraaf wordt een korte beschrijving gegeven van de analyses die in dit onder- zoek zijn uitgevoerd. Voor een uitgebreidere (technische) toelichting op de statistische analyses verwijzen we naar bijlage 2. Voor elk leefbaarheidsaspect in dit onderzoek wordt per buurt en voor de gemeente als geheel, het gemiddelde van alle respondenten berekend. Vervolgens wordt gekeken naar de verschillen tussen de cijfers voor de buurten en het gemeentelijk gemiddelde. Om aan te geven of er betekenisvolle verschillen zijn, wordt de statistische term signifi- cantie gehanteerd. Wanneer verschillen significant zijn dan is er 95% kans dat dezelfde uitkomst bij herhaling van het onderzoek weer optreedt. Is een verschil niet significant, dan is de kans groter dat de uitkomst op toeval berust. Als er sprake is van significante verschillen wordt dat in de tabellen met rode en groene cijfers weergegeven, wat respectievelijk betekent dat het cijfer voor de buurt significant lager of hoger is dan het gemeentelijk gemiddelde. Omdat het om een vervolgmeting gaat, worden de nieuwe cijfers ook vergeleken met de cijfers uit de voorgaande meting. Beide cijfers worden in de tabellen in het rapport weergegeven. De significante verschillen worden weergegeven met groene ▲ en rode ▼ pijltjes. Deze pijltjes wijzen respectievelijk op een significante voor- of achteruitgang ten opzichte van het voorgaande jaar. Leefbaarheidsmonitor meet beleving De leefbaarheidsmonitor geeft de beleving van de leefbaarheid weer. We benadrukken dat beleving en feitelijke situatie niet altijd overeenkomen. De resultaten uit Lemon geven de gevoelens van bewoners weer en niet in hoeverre deze gevoelens in overee n- stemming zijn met feitelijke cijfers. Het landelijk gemiddelde Ter vergelijking worden waar mogelijk landelijke cijfers genoemd, die als referentie kun- nen dienen voor het gemeentelijk gemiddelde. Het landelijk gemiddelde is berekend over alle (kleine-en middelgrote) gemeenten die in 2013 en 2014 een Lemon-onderzoek hebben uitgevoerd. 5 3 De fysieke woonomgeving 3.1 Inleiding Als we het hebben over de fysieke woonomgeving, dan gaat het globaal om de inrichting en het onderhoud van de ruimte en de bebouwing in de omgeving.