Rap Against Dictatorship การต่อสู้กับอ านาจรัฐของแร็พไทย จัดท าโดย นางสาววริศรา ศรีนอก รายงานการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individual Study) เป็นส่วนหนึ่งของศึกษา ตามหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2561 Rap Against Dictatorship การต่อสู้กับอ านาจรัฐของแร็พไทย จัดท าโดย นางสาววริศรา ศรีนอก รายงานการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individual Study) เป็นส่วนหนึ่งของศึกษา ตามหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2561 ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุมัติให้การศึกษาเฉพาะบุคคล เรื่อง “Rap Against Dictatorship การต่อสู้กับอ านาจรัฐของแร็พไทย” เสนอโดย นางสาว วริศรา ศรี นอก เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชามานุษยวิทยา ……………………………………….. (ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ด ารงพล อินทร์จันทร์) หัวหน้าภาควิชามานุษยวิทยา วันที่……...เดือน……………….พ.ศ……… อาจารย์ที่ปรึกษา …………………………………………… (อาจารย์ศศิธร ศิลป์วุฒยา) ……../…………………/………… กรรมการสอบ …………………………………………… (ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.แพร ศิริศักดิ์ด าเกิง) ……../…………………/………… ชื่อรายงานการศึกษาเฉพาะบุคคล : Rap Against Dictatorship1 การต่อสู้กับอ านาจรัฐของแร็พไทย ค าส าคัญ : ฮิพฮอพ (HipHop) / แร็พเปอร์ (Rapper) /ต่อต้าน/ อัตวิสัย (Subjectivity) ผู้ศึกษา : นางสาววริศรา ศรีนอก รหัสนักศึกษา: 03580115 ภาควิชา : มานุษยวิทยา คณะ : โบราณคดี มหาวิทยาลัย : ศิลปากร อาจารย์ที่ปรึกษา : อาจารย์ศศิธร ศิลป์วุฒยา ปีการศึกษา : 2561 บทคัดย่อ งานศึกษาฉบับนี้เป็นการศึกษาเรียนรู้เรื่องตัวตนที่รู้คิดและกระบวนการสร้างตัวตนของแร็พเปอร์ ผ่านการแสดงออกทางการเมืองด้วยเพลง โดยมีวัตถุประสงค์คือ ศึกษาความเป็นมาและความส าคัญของ การแร็พที่มีเนื้อหาวิพากษ์สังคม และศึกษาการต่อรองหรือต่อต้านอ านาจรัฐด้วยการแร็พ ด้วยวิธีการ สังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วมและการสัมภาษณ์ผู้ให้ค าตอบโดยตรงจากกลุ่มแร็พเปอร์ Rap Against Dictatorship จ านวนทั้งสิ้น 11 คน จากการศึกษาพบว่า แร็พเปอร์ผู้กระท าการต่อต้านอ านาจดังกล่าวมีประสบการณ์ที่สั่งสมมาและ มีอุดมการณ์ทางการเมืองที่และมีความสนใจที่แตกต่างมากน้อยไม่เท่ากันขึ้นยู่กับบริบททางสังคม สิ่งแวดล้อม ช่วงอายุ ประสบการณ์ที่แตกต่างกัน แต่พวกเขามีจุดร่วมกันคือการต่อต้านอ านาจเผด็จการที่ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต รวมถึงกระบวนการปกครองที่ไม่ชอบมาพากล จากประสบการณ์ส่วนตัวและสื่อข่าว ต่างๆ พวกเขามองว่าการต่อต้านอ านาจที่ได้มาด้วยความไม่เป็นธรรมเช่นนี้ไม่ใช่เรื่องผิดในสังคม ประชาธิปไตยอย่างสังคมไทย เราทุกคนมีสิทธิที่จะพูดด้วยตัวเองว่าต้องการอะไร อะไรคือสิ่งที่ไม่ควร เกิดขึ้น โดยพวกเขาไม่ได้ต้องการใครทุกคนเชื่อไม่ใช่การปลุกระดมพวกเขาเพียงออกมาพูดในสิ่งที่พบเจอ ผ่านเพลงแร็พ แสดงความคิดเห็นต่อสิ่งที่ต่างๆซึ่งเป็นธรรมเนียมปกติของการผลิตเพลงแร็พของคนท า 1 ชื่อกลุ่มแร็พต่อต้านอานาจเผด็จการ Rap Against Dictatorship (RAD) ก ข เพลง บทเพลงของพวกเขาอาจจะตรงใจของใครหลายคนที่ประสบปัญหาเช่นเดียวกันแต่อาจจะไม่กล้าพูด ให้มั่นใจที่จะพูดหรือคนที่ไม่เคยสนใจ ให้ตระหนักถึงสิทธิของตนเอง มุมมองของพวกเขาและงานเขียนชิ้น นี้ที่มีต่อการต่อต้านอ านาจรัฐนั้น มองเหมือนกันคือเป็นเรื่องปกติของมนุษย์ที่แตกต่างที่อยู่ร่วมกันเป็นกลุ่ม อาจจะมีความเห็นไม่ตรงกันในหลายเรื่องซึ่งเป็นผลมาจากภูมิหลังและประสบการณ์ที่แตกต่างกันย่อมมี การถกเถียงกันได้เพื่อก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่จะน าไปสู่ข้อตกลงในการอยู่ร่วมกันที่ดีกว่าเดิม เพราะ เราคือมนุษย์ที่แตกต่างเราจึงทะเลาะกันได้แต่ด้วยความเป็นมนุษย์เราเลยใช้หลักการและเหตุผลในการ ถกเถียงเพื่อให้ได้รับการยอมรับหรือข้อตกลงร่วมกัน ไม่ใช่ใช้ความรุนแรงในการบังคับ ปิดกั้น หรือควบคุม โดยกลุ่ม Rap Against Dictatorship ต่อต้านอ านาจด้วยวิธีการประชด เสียดสี และท าให้เป็นเรื่องตลก ผ่านบทเพลงประเทศกูมี ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ลายมือชื่อนักศึกษา................................................................................ ปีการศึกษา 2561 ลายมือชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา................................................................... กิตติกรรมประกาศ ตั้งแต่วันแรกที่เข้ามาเรียนมานุษยวิทยา ไม่เคยเข้าใจเลยว่าเรียนไปท าอะไร จึงไม่เคยคาดหวังถึง ผลการเรียนแค่ไม่ตกก็เป็นพอ จนถึงวันที่ได้ท าวิทยานิพนธ์เล่มนี้จึงท าให้เข้าใจว่า เรียนมาเพื่ออะไร ความรู้ความเข้าใจทั้งหมดที่เรียนมาถูกน ามาใช้ในวิทยานิพนธ์เล่มนี้แม้อาจจะไม่เพียงพอนัก แต่ได้ พยายามท าความเข้าใจ อดทนและพยายามเพื่อท าให้วิทยานิพนธ์เล่มนี้ให้ออกมาดีที่สุดเท่าที่จะท าได้ ขอบคุณครอบครัวส าหรับทุนทรัพย์ทั้งหมดที่มอบให้ตลอดการศึกษา ตลอดจนการยอมรับ สร้าง ความความมั่นใจและก าลังใจที่มีให้เสมอมา ขอบคุณอาจารย์ศศิธร ศิลป์วุฒทยา ส าหรับความพยายามเข้าใจและท าให้เข้าใจ แม้ในบาง ประการอาจจะยังไม่เข้าใจนักแต่ก็ได้พยายามเต็มที่แล้วจริงๆ ขอบคุณผู้ช่วยศาสตร์จารย์ ดร.แพร ศิริศักดิ์ ด าเกิง ส าหรับแรงบันดาลใจในการเรียนมานุษยวิทยาจากการท าให้เห็นว่ามันมีเสน่ห์อย่างไร และขอบคุณ คณาจารย์ภาควิชามานุษยวิทยาทุกท่าน ส าหรับความรู้ค าและแนะน าในการเรียนตลอดระยะเวลา 4 ปี ขอบคุณพี่ฮอค (เดชาธร บ ารุงเมือง) ส าหรับความมั่นใจในวามเป็นไปได้ของการเก็บข้อมูล ภาคสนามและการท าให้ได้รู้ในหลายเรื่องที่ไม่เคยรู้ ขอบคุณพี่นัท (ณัฐพงศ์ ศรีม่อง) ส าหรับความใจเย็น และพยายามอธิบายให้เข้าใจอย่างละเอียดจากทุกการตั้งค าถาม ขอบคุณพี่อาร์ต (ปรัชญา สุรก าจรโรจน์) ส าหรับความช่วยเหลือที่ไม่มีเงื่อนไข และท าให้การเก็บข้อมูลภาคสนามมีคุณภาพมากขึ้น ขอบคุณพี่ ET ส าหรับการพูดคุยที่เข้าใจง่ายและความคิดเห็นที่ตรงไปตรงมา ขอบคุณคุณสมหมายส าหรับการตอบ ค าถามที่สนุกสนานและความใจในมานุษยวิทยา ขอบคุณคุณนักอ่านส าหรับความเป็นกันเอง ขอบคุณ SomeoneInRAD ส าหรับการรอและตอบค าถามในทุกเวลาที่ต้องการ ขอบคุณพี่อะตอม (ศตายุ โปลินา นนท์) ส าหรับความน่ารักและสดใสที่ท าให้ผ่อนคลายในการท างาน ขอบคุณนัท (G-bear) ส าหรับความ พยายามในการพูดให้เรารู้เรื่อง ขอบคุณเกมส์ (นิลโลหิต) ส าหรับค าตอบที่น าไปสู่ข้อมูลที่มากขึ้น และ ขอบคุณเต้ (K.Aglet) ส าหรับความร่วมมือและไรห์มที่ฟังแล้วชอบ ความกล้าหาร ความสามารถและความ พยายามของทุกคนท าให้เรายังคงตั้งใจและจดจ่ออยู่กับการท าวิทยานิพนธ์เล่มนี้ ค ง ขอบคุณพี่ต็อบ (Blacksheep) พี่โตน (rare musix) และเก่ง (Repaze) ที่สละเวลามาให้ข้อมูล เพลงแร็พพนาไรห์ม แม้ไม่ได้ใส่ข้อมูลลงไปในวิทยานิพนธ์เล่มนี้ แต่ท าให้ได้รู้จักอีกหนึ่งความเคลื่อนไหว ทางสังคม หวังอย่างยิ่งว่าในอนาคตจะได้เห็นผลงานที่น่าประทับใจเช่นนี้ ขอบคุณเพื่อน พี่ และน้อง ส าหรับความช่วยเหลือในการท าวิทยานิพนธ์เล่มนี้ให้เสร็จทันเวลา สุดท้ายขอบคุณเพื่อนทุกคนที่ได้รู้จักในรั้วมหาวิทยลัยศิลปากร ทุกคนลบความเชื่อและความกลัว เรื่องเพื่อนในวัยเรียนมหาวิทยาลัยจนหมดสิ้น เราไม่เคยประทับเพื่อนได้เท่านี้มาก่อนในชีวิต วริศรา ศรีนอก 13 พฤษภาคม 2562 สารบัญ บทคัดย่อ....................................................................................................................................................ก กิตติกรรมประกาศ.....................................................................................................................................ค สารบัญ.......................................................................................................................................................จ สารบัญภาพ................................................................................................................................................ซ บทที่ 1 ..................................................................................................................................................... 1 บทน า ....................................................................................................................................................... 1 ที่มาและความส าคัญ ............................................................................................................................ 1 วัตถุประสงค์ ...................................................................................................................................... 13 ขอบเขตการศึกษา ............................................................................................................................. 13 ระเบียบวิธีการศึกษา ......................................................................................................................... 13 สถานที่ศึกษา .................................................................................................................................... 14 ประโยชน์ .......................................................................................................................................... 14 ระยะเวลา ......................................................................................................................................... 14 ศัพท์เฉพาะ ....................................................................................................................................... 15 บทที่ 2 .................................................................................................................................................. 16 แนวคิดและทฤษฎี ................................................................................................................................. 16 มนุษย์ผู้ถูกหล่อหลามจากวาทกรรม .................................................................................................. 19 มนุษย์ในฐานะผู้กระท าการทางสังคม ................................................................................................ 22 จ ช การก าเนิดตัวตนจากปฏิบัติการของชีวอ านาจ ................................................................................... 26 เทคโนโลยีทางอ านาจที่ก่อรูปตัวตนให้มีความรู้สึกนึกคิด ................................................................... 29 การด ารงตนเฉกเช่นมนุษย์ผู้มีสุนทรียะ .............................................................................................. 32 บทวิพากษ์การศึกษาตัวตนตามแนวทางของฟูโกต์ ............................................................................. 36 วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ....................................................................................................................... 45 บทที่ 3 .................................................................................................................................................. 54 ที่มา อัตลักษณ์ และปรากฏการณ์ในโลกของวัฒนธรรมฮิพฮอพ