Jaarverslag 2013

1

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave 2

Voorwoord 3

Doelstelling 4

1) Het jaar 2013 in vogelvlucht: wat hebben we gedaan? 5

Orgel

Overname kerk Kortehemmen

Meting kerk Hegebeintum

Overname kerk Huizum Dorp

Restauratie en onderhoud

Het gebruik van de kerken

Het adviseren van kerken in

2) Communicatie, fondsen- en donateurwerving 9

Magazine

Website / social media

Free publicity

Excursies

Fondsenwerving

Donateurwerving

3) Personeel en organisatie 12

Bureau

Vrijwilligers

Bestuur

Verkorte Jaarrekening 2013: balans per 31 december 2013

Verkorte Jaarrekening 2013: Staat van baten en lasten

Bijlage: BRIM-bijdragen per object

De foto op de voorpagina is gemaakt tijdens de meting van de kerk van Hegebeintum. Foto: Gerhard Bakker

2

Voorwoord

Het is altijd weer bijzonder om te lopen door een van de oude, monumentale kerken die onze Stichting in bezit heeft. De cultuur, de historie: de gebouwen herbergen grote verhalen. Verhalen over geloven, sterven, dopen, trouwen – verhalen over het leven.

Steeds meer monumentale kerkgebouwen verliezen hun oorspronkelijke functie. De Stichting Alde Fryske Tsjerken wil voorkomen dat ze verdwijnen. Ze doet dat door rijksmonumentale kerken over te nemen van kerkelijke gemeenten en die te onderhouden. Daarnaast organiseert de Stichting allerlei activiteiten om aandacht te vragen voor het (behoud van) cultureel en kerkelijk

erfgoed in Fryslân.

Dat prachtige werk mochten we ook in 2013 doen. Het was weer een bijzonder jaar, waarin we opnieuw twee kerken mochten overnemen: in Kortehemmen en Huizum-Dorp (). Twee totaal verschillende kerken, in onvergelijkbare omgevingen, maar beiden bijzonder waardevol. 2013 was ook een jaar waarin het opnieuw bruisde van de activiteiten in onze kerken, dankzij de belangeloze inzet van de ruim tweehonderd vrijwilligers in onze Plaatselijke Commissies.

In dit Jaarverslag over 2013 doen we u graag verslag van onze activiteiten, die vaak op de achtergrond worden uitgevoerd. Maar daarom niet minder belangrijk zijn! Bijzonder werk dat mede mogelijk wordt gemaakt door een groot aantal organisaties, stichtingen en particulieren die de kerken in Fryslân een warm hart toedragen. Aan hen zijn wij veel dank verschuldigd.

Hebt u vragen naar aanleiding van dit jaarverslag? Neemt u dan gerust contact met ons op. U kunt ons natuurlijk ook volgen op Facebook en Twitter.

Gerhard Bakker, directeur Leeuwarden, 1 juli 2014

3

Doelstelling

De officiële doelstelling van de Stichting Alde Fryske Tsjerken is ‘het herstel en de instandhouding van uit historisch oogpunt belangwekkende kerkgebouwen met aan- en toebehoren in de provincie Fryslân’.

Als tweede doelstelling staat in de statuten: ‘het wekken van publieke belangstelling voor dergelijke kerkgebouwen’.

De Stichting neemt in bijzondere gevallen (rijksmonumentale) kerken over van kerkelijke gemeenten. Een overname vindt alleen plaats als er lokaal onvoldoende (financieel en bestuurlijk) draagvlak is overgebleven voor beheer en onderhoud van een monumentale kerk. Met het gebouw worden ook alle zaken die bij de kerk horen overgenomen, zoals orgel, preekstoel en avondmaalsvoorwerpen.

Méér kerken in bezit krijgen is geen doel op zich voor de Stichting Alde Fryske Tsjerken. Daarom kijkt de Stichting zorgvuldig naar ieder verzoek tot overname. Als een lokale gemeenschap zelf de verantwoordelijkheid voor de instandhouding van een kerkgebouw wil dragen, neemt de Stichting Alde Fryske Tsjerken het gebouw niet over.

De Stichting Alde Fryske Tsjerken kijkt verder dan alleen het kerkgebouw. Oog voor de landschappelijke en maatschappelijke omgeving is de aanleiding om samenwerking te zoeken met verwante organisaties en gemeenten.

4

1) 2013 in vogelvlucht: wat hebben we gedaan?

We kijken met erkentelijkheid terug op het jaar 2013. In dit jaar hebben we kunnen werken aan een groot aantal van onze kerken.

Orgel Boksum

Het gerestaureerde orgel van Boksum werd op 8 februari 2013 opnieuw in gebruik genomen. Het circa 900 pijpen tellende orgel van Boksum is een bijzonder instrument. Het werd in 1675 gebouwd door Harmen Jans uit Berlikum, en is het op drie na oudste orgel van Fryslân. In 1728 en 1798 werd het vernieuwd en vergroot. In de negentiende eeuw verrichte W. Hardorff diverse werkzaamheden aan het orgel. In 1918 volgde een ingrijpende vernieuwing door Bakker & Timmenga uit Leeuwarden. De restauratie die nu heeft plaatsgevonden, gaat uit van het consolideren van de in 1918 gerealiseerde structuur, zowel technisch als qua klank. Daarvoor is gekozen omdat van geen van de oudere situaties de disposities bekend zijn.

Overname kerk Kortehemmen

De Stichting Alde Fryske Tsjerken heeft op vrijdag 5 juli 2013 de kerk van Kortehemmen overgenomen van de Protestantse Gemeente Boornbergum-Kortehemmen. De overdracht vond plaats tijdens een feestelijke bijeenkomst in de kerk. Vicevoorzitter Okke Bosgra van de kerkenraad van de Protestantse Gemeente Boornbergum-Kortehemmen legde uit waarom de kerkelijke gemeenschap afstand doet van haar tweede gebouw. Met slechts 200 gemeenteleden en zo’n 25 tot 35 mensen in de kerk is het niet nodig om twee gebouwen aan te houden, hoewel de gemeente financieel gezond is. Bosgra sprak zijn vertrouwen uit in de Stichting Alde Fryske Tsjerken. Hij verwacht dat die goed op de kerk zal passen, in samenwerking met de nieuwe Plaatselijke Commissie die het beheer op zich neemt. De kerk van Kortehemmen is de 42ste kerk in eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

Meting kerktoren Hegebeintum

Dit jaar is opnieuw gemeten of de kerktoren van Hegebeintum verder verzakt. Dat blijkt het geval: de kerktoren is in de afgelopen vier jaar opnieuw 8 mm naar het zuidwesten verzakt. De Stichting Alde Fryske Tsjerken beraadt zich op maatregelen.

De toren van Hegebeintum beweegt sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw ten opzichte van het schip, als gevolg van het ‘uitzakken’ van de terp onder de kerk. In 1989 werd ruim een miljoen gulden geïnvesteerd om het verder verzakken van de terp tegen te gaan. Rond de terp werd een aarden berm aangelegd, in de verwachting dat het uitzakken van het terplichaam gestopt en de beweging van de toren ten opzichte van het schip gestabiliseerd zou kunnen worden.

Hoewel de scheuren in de kerk steeds groter worden, is de Stichting Alde Fryske Tsjerken niet bang dat de toren op korte termijn van het schip afbreekt en omvalt. ,,Maar we zullen ons nu wel beraden op maatregelen”, aldus bouwkundige Willem de Graaf. Welke maatregelen getroffen moeten worden om de toren te stabiliseren, is op dit moment nog niet bekend.

5

Overname dorpskerk Huizum

De Stichting Alde Fryske Tsjerken heeft vrijdag 29 november 2013 de Dorpskerk van Huizum overgenomen van de Protestantse Gemeente Leeuwarden-Huizum. De Dorpskerk is de 43ste kerk van de Stichting en tevens de eerste kerk in een van de elf Friese steden.

De kerk van Huizum is een van de oudste monumenten binnen de grenzen van de gemeente Leeuwarden. In de muren is tufsteen uit de twaalfde eeuw aangetroffen. De vormentaal van het schip verwijst naar het eind van de vijftiende eeuw of het begin van de zestiende eeuw. Mogelijk is de kerk toen gewijzigd, of opnieuw opgebouwd met gebruikmaking van de oude tufstenen.

Hoogtepunt in het buitengewoon rijke interieur is de houten preekstoel uit de zestiende eeuw. Dit is de enige preekstoel in Fryslân die dateert van vóór de Reformatie. Tegenover de preekstoel staan drie herenbanken en in de koorsluiting is nog een vierde herenbank te vinden.

De kerk komt in beheer bij een Plaatselijke Commissie van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, onder voorzitterschap van Peter de Haan. Via de Plaatselijke Commissie kan de kerk gehuurd worden voor rouw- en trouwdiensten, concerten en (familie) bijeenkomsten.

Restauratie en onderhoud

Aan een groot aantal van de kerken die in eigendom zijn van de Stichting is in 2013 onderhoudswerk uitgevoerd. Dit is mogelijk dankzij verschillende subsidies die hiervoor zijn verkregen. De onderhoudswerkzaamheden worden uitgevoerd volgens een meerjarenplan dat door onze bouwkundige is opgesteld. De bouwkundige rapporteert periodiek aan het bestuur, waarbij tevens een toelichting wordt gegeven op de wijzigingen in de planning van onderhoud.

In het kader van de BRIM-regeling zijn in 2013 opdrachten verstrekt voor onderhoud aan de kerken van , , Olterterp, Bears en Feinsum, Ginnum, Britswert, Hegebeintum, Swichum, Hijum, Westernijtsjerk, Sibrandahûs en Katlijk.

Bij de uitvoering van de werkzaamheden trad ruim een maand vertraging op door de storm van eind oktober. De aannemers waren acuut nodig om de stormschade te herstellen, niet alleen aan onze kerken maar ook bij derden. De in 2013 geplande onderhoudswerkzaamheden zijn afgerond in het eerste kwartaal van 2014.

Naast het in het kader van het BRIM subsidiabele onderhoud is een groot aantal kleine werkzaamheden uitgevoerd, bijvoorbeeld in Peins (voorbereiding inbouwen keuken en toilet/aanpassing voorportaal), Katlijk (inbouwen aanrecht met vaatwasmachine in de consistorie), Ter Idzard (doorbraak vanuit kerkzaal naar baarhokje voor stoelenopslag) en Hantumhuizen (vervanging CV en reparatie leidingen).

Het gebruik van de kerken

De Stichting Alde Fryske Tsjerken vindt het belangrijk dat de 43 kerken een zinvolle bestemming krijgen. Het motto van de Stichting is niet voor niets ‘levende stenen’. De invulling van deze

6 bestemming is in de meeste gevallen de verantwoordelijkheid van de Plaatselijke Commissie. Om de vrijwilligers van de Plaatselijke Commissies te ondersteunen die de kerken op lokaal niveau namens de Stichting beheren, is sinds 2010 een impresario annex verhuurcoördinator werkzaam.

Als professionele kracht genereert ze een voortdurende stroom van ideeën die door de Plaatselijke Commissies ingezet kunnen worden bij het organiseren van activiteiten in de kerken. Daarnaast bemiddelt zij tussen Plaatselijke Commissies en mensen/partijen die een van onze kerken voor een langere termijn willen huren, en neemt zij de organisatie van diverse Stichtingsactiviteiten voor haar rekening, taken die eerder door bestuursleden werden gedaan.

Door het impresariaat werden in 2013 verschillende evenementen georganiseerd c.q mede voorbereid: een bijeenkomst met onze Plaatselijke Commissies inzake hun PR en eigen subsidietrajecten; een middag rond het gerestaureerde orgel in Boksum voor het grote publiek; een flyer voor de exposities die in het kader van Tien jaar Tsjerkepaad zijn georganiseerd in twintig kerken; het organiseren van een start van het culturele seizoen in september in Wier; het mede organiseren van de Flieterper Hapsnap Wandelroute; de start van het Trouwcollectief Friesland; een lezing van Jutta Chorus in Swichum over haar biografie over Beatrix; het mede organiseren van een informatiemarkt van Keunstwurk; het laten schrijven van een ideeënboek rond Saskia en Rembrandt voor de Van Harenskerk te Sint-Annaparochie en een lezing over graftrommels in de Rotondekerk van Terband.

Ook in 2013 lieten de Plaatselijke Commissies merken dat zij de ondersteuning van het impresariaat op prijs stellen. Die leidt tot een aantoonbare intensivering van de programmering, zoals tijdens de start van het culturele seizoen in Wier in september bekend is gemaakt. In de verschillende kerken hebben tenminste tachtig culturele activiteiten plaatsgevonden, volgens de Uitagenda in ons blad (2012: tenminste 60).

De Plaatselijke Commissies reageerden dan ook met instemming toen in november bekend kon worden gemaakt dat onze impresario een vaste aanstelling heeft gekregen.

De impresario heeft in 2013 tevens geholpen met het uitwerken van plannen voor de viering van het 45-jarig bestaan van de Stichting in 2015. Medio oktober 2013 kon bekend worden gemaakt dat er in 2015 een grote expositie over het thema “kerk en natuur” (en landschap) in Natuurmuseum Fryslân zal worden gehouden. Het Natuurmuseum trekt veel kinderen en hun (groot) ouders. De Stichting hoopt op die manier een brug te kunnen slaan naar nieuwe generaties.

De Stichting heeft in 2013 geen nieuwe huurders kunnen vinden. Wel werd de huur opgezegd door de huurder van de kerk in Olterterp. Medio september is een nieuwe Verhuurbrochure gepresenteerd, tijdens de start van het culturele seizoen in Wier. Hiermee wil de Stichting de kerkgebouwen als verhuurlocatie onder de aandacht brengen bij een groter publiek. De verhuurbrochure wordt tevens uitgereikt aan artiesten die in meerdere kerken willen optreden.

7

Het adviseren van kerken in Friesland

De Stichting heeft in 2013 twee kerken overgenomen, in Kortehemmen en Huizum-Dorp (Leeuwarden). In 2014 verwachten we de kerk van Dedgum en over te nemen, en mogelijk een of twee andere.

Aan een dergelijke overname gaat een lang project vooraf. De Stichting heeft ruim veertig jaar ervaring met advisering en begeleiding van kerkelijke gemeenschappen die worstelen met de ‘gebouwenkwestie’. Vanwege de secularisatie van de samenleving, leegloop van het platteland en onderlinge fusies van kerkelijke gemeenschappen zijn er steeds minder gebouwen nodig. Grote vraag is dan vaak welk kerkgebouw het beste aangehouden kan worden en wat er moet gebeuren met de vrijkomende gebouwen.

Bestuursleden van de Stichting zijn beschikbaar om hierin te adviseren en voorlichting te verschaffen over de mogelijkheden. Deze taak is sinds de aanstelling van een directeur deels door hem overgenomen.

Besluitvormingsprocessen binnen kerkelijke gemeenschappen zijn bijna per definitie langdurig. Kerkleden moeten de gelegenheid hebben emotioneel toe te groeien naar de beslissing een gebouw af te stoten. Een dergelijke beslissing vergt grondig onderzoek (exploitatielasten, praktische bruikbaarheid, enzovoorts) en intensieve interne besprekingen, opdat er een besluit genomen kan worden dat ook gedragen wordt. De Stichting wordt in verschillende stadia bij dit proces betrokken.

De Stichting heeft in 2013 adviserende en oriënterende gesprekken gevoerd met zeven kerkelijke gemeenten over de overdracht van acht kerkgebouwen, en daarnaast nog telefonisch of mailcontact gehad met diverse kerkelijke gemeenten en andere belanghebbenden: mensen die overwogen een leegstaande kerk te kopen (verwijzing naar Deltateam Fryske Tsjerken), die een kerk wilden omvormen tot gemeenschapscentrum (idem), enzovoorts. Ook gebeurt het andersom, dat dorpsstichtingen advies vragen over de vraag onder welke condities ze het beste een kerk zouden kunnen overnemen van een kerkelijke gemeenschap.

Samenwerking

De Stichting heeft ook dit jaar nauw samengewerkt met de ‘buren’ in het Monumintehûs Fryslân. Om plannen te smeden voor Leeuwarden als Culturele Hoofdstad 2018 is verschillende keren vergaderd met Organum Frisicum, Tsjerkepaad, Keunstwurk, de Grote Kerk van Leeuwarden en de koepels van koren en muziekkorpsen in Friesland. Er vindt jaarlijks overleg plaats met de Stichting Tsjerkepaad en met de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer afdeling Friesland. Met DBF, de Stichting Oude Groninger Kerken, de provincies Groningen en Fryslân en diverse gemeenten en andere partijen wordt samengewerkt rond het project “Open Kerken Waddenland”.

8

2) Communicatie, fondsen- en donateurwerving

De Stichting Alde Fryske Tsjerken hecht veel waarde aan een goede relatie met de achterban. De Stichting voelt zich gedragen door de steun, moreel en financieel, van de bijna vierduizend donateurs. Hun betrokkenheid bij het werk is van onmisbaar belang. De Stichting doet er daarom veel aan om de relatie met de achterban te versterken én te werken aan een nog breder draagvlak voor het werk onder de (Friese) bevolking. De Stichting weet zich ook gesteund door een groot aantal mensen en organisaties buiten Friesland.

In dit hoofdstuk zetten we op een rij welke middelen we gebruiken om de relatie met de achterban vorm te geven.

Magazine

De Stichting heeft in 2013 twee nummers uitgegeven van het donateursorgaan ‘Alde Fryske Tsjerken’. Dit magazine wordt toegestuurd aan de donateurs, en aan verschillende cultuurfondsen, musea, bibliotheken en de fracties van Provinciale Staten.

Na het overlijden van de voorzitter van de redactiecommissie, dr. R. Steensma uit Buitenpost, in december 2012 kon een opvolger worden gevonden in de persoon van Hans Willems. Verder is de redactie versterkt met drs. Marlies Stoter (Fries Museum) en dr. Oebele Vries (laatstelijk universitair docent Friese taal en cultuur, Rijksuniversiteit Groningen).

Het juni-nummer van het magazine stond geheel in teken van de Van Harenskerk in . Het idee om dit themanummer geheel te wijden aan deze kerk te wijden was afkomstig van dr. Regnerus Steensma, de voorzitter van de redactie van het magazine die in december 2012 onverwachts overleed. Daarom werd er tevens een eerste exemplaar aangeboden aan zijn weduwe, Elly Steensma-Dijk. Een derde exemplaar was voor Teake Brandsma, sinds de overdracht van de kerk de eerste voorzitter van de Plaatselijke Commissie Sint Annaparochie van de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

Er is al heel wat afgeschreven over de geschiedenis van de Van Harenskerk. Toch biedt dit themanummer heel wat nieuwe inzichten. Zo ontrafelt Sytse ten Hoeve eindelijk het mysterie wie in 1694 de preekstoel gemaakt heeft. Kees Kuiken onderzoekt of de koperen deuren van de grafkapel inderdaad geschonken zijn door de koning van Zweden. En Victor Timmer pleit voor eerherstel van het Radeker-orgel, waarvan de pijpen al weer decennialang in opslag liggen bij een orgelbouwer.

Het decembernummer van het magazine werd gepresenteerd in Oostrum. Het is een bijzonder veelzijdig nummer geworden met bijdragen over de mysterieuze muurschilderingen in de kerk van Oostrum, de restauratie van de kerk van Boazum in oorlogstijd, de afgebrande rooms- katholieke kerk op Ameland, de herkomst van sarcofagen in Noord-Nederland en de achttiende eeuwse timmerman Dirk Embderveld, die een hele serie preekstoelen maakte waaronder die van Oostrum.

9

Website en social media

De Stichting heeft een website (www.aldefrysketsjerken.nl) waarop veel informatie staat én wordt gegeven over het werk. De website werd in 2013 18.126 keer bezocht, dat is een aanzienlijke daling ten opzichte van 2012 (22.905 keer). De oorzaak is volgens de deskundigen die we geraadpleegd hebben vermoedelijk de verouderde techniek van de website, waardoor de inhoud minder goed “vindbaar” is voor zoekmachines als Google. Inmiddels is besloten dat er in 2014 een nieuwe website gemaakt wordt, die in het jubileumjaar 2015 operationeel moet zijn.

De website is naast visitekaartje van de organisatie ook hét medium waarop nieuws wordt uitgewisseld. Daarnaast heeft de website een uitgebreide database met achtergrondinformatie over de kerken en een agenda waarop zoveel mogelijk activiteiten in de kerken worden aangekondigd. Al deze functies van de website komen in verbeterde vorm terug in de nieuwe site.

Free publicity

Het is voor de Stichting van groot belang om de activiteiten breed bekend te maken onder het (Friese) publiek. Daarom worden geregeld persberichten verstuurd over activiteiten. De Stichting heeft in 2013 een groot aantal persberichten uitgegeven, onder meer over de overname van de kerken van Kortehemmen en Huizum, de stijging van het aantal culturele activiteiten, en de deformatiemeting die in Hegebeintum heeft plaatsgevonden.

Een belangrijk deel van de PR wordt verzorgd door de directeur. Hij geeft interviews, schrijft persberichten, organiseert persconferenties, vult enkele keren per jaar een digitale nieuwsbrief, houdt de website ‘up to date’ en regelt advertenties in diverse media.

Excursies

De Stichting vindt het ook belangrijk om excursies te organiseren voor donateurs. De vrijwilligers van de excursiecommissie organiseerden twee excursies langs drie kerken in voor- en najaar.

Daarnaast vond de jaarlijkse bijeenkomst voor donateurs plaats in Peins.

Fondswerving

Het werk van de Stichting Alde Fryske Tsjerken kan alleen doorgaan dankzij de steun van overheden, vermogensfondsen, particulieren en bedrijven. Samen zorgen zij ervoor dat we kunnen investeren in de 43 kerken die de Stichting in bezit heeft.

De fondswerving van de Stichting richt zich op het verkrijgen van het zogenoemde ‘eigen aandeel’ dat nodig is om de beschikbare BRIM-subsidie naar Friesland te kunnen halen.

De Stichting heeft in het voor- en najaar van 2013 geadverteerd in de Goededoelenbijlage van het Friesch Dagblad, en in juni (voor het eerst) een tweede acceptgiro verstuurd aan de donateurs met een oproep om een extra bijdrage te geven voor de Saskia-plannen rond de Van Harenskerk in Sint Annaparochie (opbrengst: € 13.218).

10

Voor het aanschrijven van cultuurfondsen om een subsidiebijdrage te leveren aan de eigen bijdrage van de BRIM kon in 2013 geen tijd gevonden worden. Medio juni is er wel een Jaarverslag gemaakt en verzonden aan de cultuurfondsen die de Stichting reeds steunen rond de BRIM.

De Stichting heeft in december een nieuwe folder voor Schenkingen en Nalatenschappen laten drukken, en samen met het decembernummer van het magazine ‘Alde Fryske Tsjerken’ verspreid onder de donateurs.

De Stichting heeft in 2013 diverse nalatenschappen en legaten mogen ontvangen. Enkele daarvan hebben een specifieke bestemming meegekregen, zoals voor de plannen voor een columbarium in Hijum en een onderzoek naar het energiezuinig maken van de kerk van Bears. Twee grotere (voorschotten van) nalatenschappen zijn toegevoegd aan het Stipefûns, met het oog op de toekomstige instandhoudingsverplichtingen.

Donateurwerving

De Stichting hecht aan een solide draagvlak voor het werk. Daarvoor is de steun en betrokkenheid van donateurs van cruciaal belang.

De werving van donateurs is een proces dat continu aandacht vraagt. De Stichting heeft een relatief ‘oud’ donateurenbestand. Er zal voortdurend actie moeten worden gevoerd om het ‘natuurlijke verloop’ te compenseren, zeker als het aantal donateurs moet groeien, hetgeen de ambitie is.

De activiteiten die de Stichting heeft verricht om donateurs te werven, hebben in 2013 geleid tot 179 aanmeldingen. Dat is gelijk aan het aantal aanmeldingen in 2012. Het aantal opzeggingen was in totaal 165, hetgeen een plus oplevert van 14 donateurs. ‘Natuurlijk verloop’ en inschrijvingen houden elkaar dus min of meer in evenwicht, waardoor het totale aantal donateurs opnieuw stabiliseerde rond 3.800.

De Stichting is blij dat in deze moeilijke tijden 179 mensen zich hebben ingeschreven, en realiseert zich dat de donateurwerving ook in 2014 aandacht vergt. De inkomsten uit donaties zijn in 2013 met circa 19 procent gestegen, met name dankzij de bijdrage die gevraagd is voor de Saskia-plannen in Sint- Annaparochie. De Stichting heeft op bescheiden schaal geadverteerd in de Orgelkrant, het Museummagazine Noord-Nederland, het magazine Inspirerend Fryslân, de gids van Tsjerkepaad en de Nalatenschapsbijlage van het Friesch Dagblad.

Verder is geprobeerd om donateurs te werven bij de overname van de kerken in Kortehemmen en Huizum-Dorp. In beide gevallen is huis-aan-huis een folder bezorgd waarin om steun werd gevraagd voor de Stichting.

11

3) Personeel en organisatie

De Stichting Alde Fryske Tsjerken is een organisatie die met beperkte middelen enorm veel werk doet voor de monumentale kerken in de provincie. De medewerkers op het kantoor aan de Emmakade in Leeuwarden verzetten handenvol werk, in samenwerking met een groot en groeiend aantal vrijwilligers op kantoor én rond de kerken.

De functies binnen de Stichting per 31 december 2013 zien er als volgt uit:

 Directeur (0,8 fte)  Bouwkundige (0,6 fte)  Administratief medewerker (0,5 fte)  Secretaresse (0,6 fte)  Impresario (0,3 fte)  Controller (1 dag in de maand naast 1 à 2 ochtenden vrijwilligerswerk per maand)

Op het bureau kreeg onze secretaresse per 1 augustus 2013 een vaste aanstelling voor 20 uur per week, en onze impresario Reina Hilarides per 1 september 2013 voor 16 uur per week.

De huidige personele bezetting is, gelet op de diversiteit van de aandachtsvelden en de groei in de werkzaamheden, ontoereikend te noemen. Alle vijf medewerkers maken structureel overuren. De Stichting is bovendien genoodzaakt om een deel van het werk uit te besteden, terwijl daarnaast een (te) groot beroep wordt gedaan op de bestuursleden van de Stichting. Daar komt bij dat de Stichting de inzet van een steeds groter aantal vrijwilligers moet coördineren. De Stichting probeert financiering te krijgen om het apparaat verder te professionaliseren.

Met het oog op het slaan van een brug naar nieuwe educaties heeft de Stichting in 2013 een educatief medewerkster ingehuurd, die in samenwerking met de vrijwilligers van de educatiecommissie lesmateriaal ontwikkelt rond de Van Harenskerk in Sint-Annaparochie. Het materiaal wordt getest op de kinderen van beide basisscholen in het dorp. Het is de bedoeling dat het op termijn gratis kan worden gedownload via de website van de Stichting.

De Stichting verkeert in de gelukkige omstandigheid dat een groot aantal vrijwilligers zich voor haar wil inzetten, onder wie alle bestuursleden. Al deze mensen ontlenen hun “drive” aan het “hebben van een hart” voor “hun” kerk(en).

De vrijwilligers vertegenwoordigen een aanzienlijke waarde. De gekapitaliseerde waarde van hun inzet komt overeen met de kosten van een flink aantal arbeidsplaatsen. Het bestuur van de Stichting beseft terdege dat zonder de betrokkenheid van deze mensen haar wens om het kerkenbezit als een verzameling “levende stenen” te “exploiteren”, praktisch onuitvoerbaar is.

12

Bestuur

Het stichtingsbestuur is onderverdeeld in het Dagelijks Bestuur (5 leden) en het Algemeen Bestuur (15 leden, onder wie de leden van het Dagelijks Bestuur).

Het Dagelijks bestuur vergaderde in 2013 tien keer officieel en met enige regelmaat tussendoor. Het Algemeen Bestuur vergaderde tweemaal.

De samenstelling van het Dagelijks Bestuur is als volgt:

Drs. J. Kersbergen, Wommels, voorzitter

Drs. H.T. Algra, Leeuwarden, vice-voorzitter

Ir. J.D. Niemeijer, Leeuwarden, secretaris

E. Hidding, Leeuwarden, penningmeester

Drs. J.-M. Postma, Huizen (Crailo), lid

De overige leden van het Algemeen Bestuur zijn:

Dr. K. Dijkstra, Ezinge

Drs. H. ten Hoeve, Stiens

S. ten Hoeve, Nijland

Mr. E.M.W. de Lange, Leeuwarden

Mr. P. van Schravendijk, Suwâld

Mr. E. Veerman, Wommels

Ing. P.M. Vellinga, Akkrum

Ir. R.J. Wielinga, Heerenveen

Ir. H. de Zeeuw, Leeuwarden

13