1 Rocznik Łódzki 2 REDAKTOR Maria Nartonowicz-Kot Sekretarz Jarosław Kita RADA PROGRAMOWA Kazimierz Badziak Włodzimierz Kozłowski Stefan Pytlas Wojciech Szczygielski Alicja Szymczakowa Piotr Zawilski 3 POLSKIE TOWARZYSTWO HISTORYCZNE ODDZIAŁ W Ł ODZI ARCHIWUM PAŃ STWOWE W Ł ODZI ROCZNIK ŁÓDZKI Tom LV 2008 WYDAWNICTWO POŚWIĘCONE DZIEJOM ŁODZI I ZIEM WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO ŁÓDŹ 2008 4 Adres Redakcji: Łódź, ul. A. Kamińskiego 27 A www.pthlodz.uni.lodz.pl © Copyright by Polskie Towarzystwo Historyczne, Oddział w Łodzi, Łódź 2008 RECENZENCI Tadeusz Dubicki, Edward Wiśniewski Publikacja dofi nansowana przez Komitet Badań Naukowych SKŁAD I ŁAMANIE Paweł Szewczyk DRUK Drukarnia Na Księżym Młynie Łódź, ul. Księży Młyn 14 ISBN 978-83-926472-3-2 ISSN 0080-3502 5 SPIS TREŚCI ROZPRAWY I ARTYKUŁY Tomasz Pietras, W kwestii pochodzenia Sulimów łęczyckich. ................................. 11 Jarosław Kita, Właściciele Bąkowej Góry w XIX w. Przyczynek do obrotu mająt- kami ziemskimi w Królestwie Polskim. .............................................................. 41 Leszek Olejnik, Prasa Polskiej Partii Socjalistycznej w Łodzi w latach 1899 – 1948. .... 55 Włodzimierz Kozłowski, Dowódcy 28 Pułku Strzelców Kaniowskich (Łódź) 1918 – 1939. Próba charakterystyki. ............................................................................ 79 Witold Jarno, Powstanie i struktura dowództwa Okręgu Wojskowego Łódź na sto- pie wojennej w I połowie 1945 r. ...................................................................... 109 Ewa Witkowska-Urban, Udział Stefana Truchima w tworzeniu i rozwoju łódzkiego ośrodka akademickiego. .................................................................................... 123 DROBNE PRACE I MATERIAŁY Alicja Szymczak, Średniowieczna księga wójtowsko-radziecka Łodzi. ................. 135 Zdzisław Włodarczyk, Kontrowersje wokół budowy synagogi w Wieluniu. ......... 147 Tomasz Olszacki, Zamek w Besiekierach – wybrane elementy zabudowy w świetle źródeł pisanych, ikonografi cznych oraz nowych badań terenowych. .................... 157 Anna Kaniewska, Podstawowe zasady i organizacja udostępniania materiałów ar- chiwalnych oraz pomoce ewidencyjno-informacyjne w Archiwum Państwo- wym w Łodzi. .................................................................................................... 175 Dokumenty łódzkiej bezpieki dotyczące reakcji mieszkańców Łodzi na Poznański Czerwiec 1956 r. – opracował i przygotował Łukasz Jastrząb. ........................ 187 RECENZJE I ZAPISKI Tomasz Suma, Urzędnicy pocztowi w Królestwie Polskim 1815 – 1871. Słownik biografi czny, Warszawa 2005, ss. 384 (Krzysztof Tomasz Witczak). ................. 199 Irena Mamczak-Gadkowska, Archiwa państwowe w II Rzeczypospolitej, Poznań 2006, ss. 432 (Ilona Florczak). .......................................................................... 204 Kutnowskie Zeszyty Regionalne, t. XI, Kutno 2007, ss. 590 (Jerzy Pawlak). ....... 208 Rocznik Wieluński, t. 7, Wieluń 2008, ss. 208 (Tadeusz Grabarczyk). .................. 214 Zeszyty Radomszczańskie, t. I, Radomsko 2007, ss. 204 (Tadeusz Grabarczyk). ...... 216 6 Włodzimierz Kozłowski, Generalski konterfekt. Biografi a zbiorowa dowódców częstochowskiej 7 Dywizji Piechoty 1921 – 1939, Łódź 2007, ss. 565 (Krzysz- tof Lesiakowski). ................................................................................................ 218 W służbie historii i społeczeństwa. Dzieje Oddziału Łódzkiego Polskiego Towa- rzystwa Historycznego 1927 – 2007, pod redakcją Alicji Szymczakowej i Ma- rii Nartonowicz-Kot, Łódź 2007, ss. 202 (Marcin Matusiak). .......................... 224 „Niepodległość” (1929 – 1939). Pismo, twórcy, środowisko, pod redakcją Pawła Samusia, Płock 2007, ss. 305 (Piotr Kilańczyk). ............................................... 228 Czas przeszły – ciągle obecny. Powroty. Historia, wspomnienia, dokumenty pod redakcją Juliana Baranowskiego i Zbigniewa Onufrzaka, Łódź 2007, ss. 344 (Paulina Adryańczyk-Linard). ........................................................................... 231 Tadeusz Grabarczyk, Tadeusz Nowak, Mieszczanie wieluńscy do początków XVI wieku. Biogramy, Łódź – Wieluń 2008, ss. 287 (Tomasz Pietras). ................... 234 SPRAWOZDANIA Sprawozdanie z konferencji I Toruńskie Konfrontacje Archiwalne. Archiwistyka na uniwersytetach, archiwistyka w archiwach, Toruń, 6 – 7 XII 2007 r. (Ilona Florczak). ........................................................................................................... 241 Wystawa pt. „Warszawski szyk” w Muzeum Herbsta – Oddziale Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź, 31 I – 24 III 2008 r. (Przemysław Waingertner). ..................... 244 Spotkanie panelowe pt. „Między rozwagą a romantycznością. Kobieta w począt- kach nowoczesności”, Łódź, 20 II 2008 r. (Przemysław Waingertner). ............ 245 Sprawozdanie z I Łódzkiej Wiosny Młodych Historyków, Łódź, 16 – 18 V 2008 r. (Monika Bielerzewska, Karolina Sikała), .......................................................... 246 Sesja naukowa i wystawa 220 lat Tomaszowa Mazowieckiego, Tomaszów Mazo- wiecki, 16 IX 2008 r. (Andrzej Wróbel). ........................................................... 247 III Kongres Mediewistów Polskich, Łódź, 22 – 24 IX 2008 r. (Agata Kaczmarek, Krzysztof Latocha). ............................................................................................ 251 Sprawozdanie z konferencji Kształcenie archiwistów i zarządców dokumentacji w kontekście wdrażania Procesu Bolońskiego, Lublin, 23 – 24 X 2008 r. (Ilona Florczak). ........................................................................................................... 255 Sprawozdanie z prac Klubu Historycznego im. Stefana Roweckiego „Grota” w Pa- bianicach (Przemysław Stępień). ....................................................................... 258 PRO MEMORIA Andrzej Urbaniak (1953 –2008), (Jerzy Pawlak). .................................................. 263 LISTY DO REDAKCJI W odpowiedzi Panu prof. Stanisławowi Zajączkowskiemu na recenzję książki Chełmo. Zarys dziejów do 1945 roku Tomasz Andrzej Nowak. ....................... 267 7 CONTENTS DISSERTATIONS AND ARTICLES Tomasz Pietras, In the Matter of Origin of Sulima Familly form Łęczyca. .............. 11 Jarosław Kita, Owners of Bąkowa Góra in XIXth century. Contribution to turno- ver of estate in Polish Kingdom. ......................................................................... 41 Leszek Olejnik, The Press of Polish Socialist Party in Łódź in years 1899-1948. ......... 55 Włodzimierz Kozłowski, The Commanders of the 28th Rifl emen of Kaniów Regi- ment (Łódź) 1918 – 1939. The Attempt to Characteristic. .................................. 79 Witold Jarno, The Origin and Structure of Łódź Military District Headquarter in Warpath in the First Half of 1945. .................................................................... 109 Ewa Witkowska-Urban, The Participation of Stefan Truchim in Creation and Devel- opment of Łódź Academic Center. .................................................................... 123 MINOR WORKS AND MATERIALS Alicja Szymczak, The Medieval Book of Village Majors and Councils in Łódź. ......... 135 Zdzisław Włodarczyk, The Controversy Regarding the Construction of Synagogue in Wieluń ........................................................................................................... 147 Tomasz Olszacki, The Castle of Besiekiery – Selected Elements of Build-up in Written, Iconography and Exploratory Sources. ................................................ 157 Anna Kaniewska, The Basic Principles and Organization of Disclosement of Ar- chival Materials and Registry Information Support in State Archives of Łódź ...... 175 Documents of Secret Police In Łódź about June Events in Poznań Reaction Citi- zens of Łódź – Elaboration and Preparation by Łukasz Jastrząb ...................... 187 REVIEWS AND NOTES Tomasz Suma, Urzędnicy pocztowi w Królestwie Polskim 1815 – 1871. Słownik biografi czny, Warszawa 2005, ss. 384 (Krzysztof Tomasz Witczak). ................. 199 Irena Mamczak-Gadkowska, Archiwa państwowe w II Rzeczypospolitej, Poznań 2006, ss. 432 (Ilona Florczak). .......................................................................... 204 Kutnowskie Zeszyty Regionalne, t. XI, Kutno 2007, ss. 590 (Jerzy Pawlak). ....... 208 Rocznik Wieluński, t. 7, Wieluń 2008, ss. 208 (Tadeusz Grabarczyk). .................. 214 Zeszyty Radomszczańskie, t. I, Radomsko 2007, ss. 204 (Tadeusz Grabarczyk). ...... 216 Włodzimierz Kozłowski, Generalski konterfekt. Biografi a zbiorowa dowódców częstochowskiej 7 Dywizji Piechoty 1921 – 1939, Łódź 2007, ss. 565 (Krzysz- tof Lesiakowski). ................................................................................................ 218 W służbie historii i społeczeństwa. Dzieje Oddziału Łódzkiego Polskiego Towa- rzystwa Historycznego 1927 – 2007, pod redakcją Alicji Szymczakowej i Marii Nartonowicz-Kot, Łódź 2007, ss. 202 (Marcin Matusiak). ............................... 224 8 „Niepodległość” (1929 – 1939). Pismo, twórcy, środowisko, pod redakcją Pawła Samusia, Płock 2007, ss. 305 (Piotr Kilańczyk). ............................................... 228 Czas przeszły – ciągle obecny. Powroty. Historia, wspomnienia, dokumenty pod redakcją Juliana Baranowskiego i Zbigniewa Onufrzaka, Łódź 2007, ss. 344 (Paulina Adryańczyk-Linard). ........................................................................... 231 Tadeusz Grabarczyk, Tadeusz Nowak, Mieszczanie wieluńscy do początków XVI wieku. Biogramy, Łódź