Vest-Telemarkrådet

Innkalling til møte i Vest-Telemarktinget Quality Straand Hotel, Vrådal Tysdag 15. juni Kl. 13.00 (lunsj kl. 12.30)

Til medlemmene av Vest-Telemarktinget 1. juni 2010

Innkalling til møte i Vest-Telemarktinget.

Stad: Quality Straand Hotel, Vrådal Dato: Tysdag 15. juni 2010 Kl.slett: 13.00 (Lunsj vert servert kl. 12.30)

Vi kallar med dette inn til møte i Vest-Telemarktinget på Quality Straand Hotel i Vrådal. Vest-Telemarktinget skal i tillegg til årsmelding/rekneskap og rapport gjeldande arbeidsprogrammet også handsame forslag til strategisk næringsplan for perioden 2010 – 2013.

Møtet er denne gongen kombinert med fylkesmannens sommarkonferanse 14. -15. juni. Vi har meldt på alle medlemmene av Vest-Telemarktinget til dag 2 av denne konferansen og dagen inngår som ein del av møtet i Tinget. Vi minner om at tingmedlemmene også er invitert til å delta fyrste dagen av sommarkonferansen, og må i så fall melde seg på i egen regi. Vi viser til fylkesmannens nettside: www.fylkesmannen.no for utfyllande informasjon.

På konferansens andre dag er temaet: ”Kommunestyrets overordnede ansvar for den kommunale ressursbruken”, og innleiinga er ved riksrevisor Jørgen Kosmo.

Det blir mellom anna stilt spørsmål om: - Er ressursbruken effektiv ? - Er bruken føremålstenleg og hensiktsmessig ? - Går pengestraumen dit kommunstyret har ynskt ? - Har kommunstyret grunnlag for å meine noko om dette ? - Vert kommunens eige kontrollapparat nytta ?

Vi minner om at det vert servert lunsj kl. 12.30 og inviterer alle til å delta på denne.

Vi ynskjer vel møtt i Vrådal 15. juni.

Venleg helsing Vest-Telemarkrådet

Anne-Nora Oma Dahle (sign) Kjell Gunnar Heggenes Regionordførar Regionrådsleiar

Telefon: 350 68400 E-post: vtr@vest-.no Bank: 2660.65.03724 Fax: 350 68401 Web: www.vest-telemark.no Adresse: Granlivegen 1A Veksthuset 3850 KVITESEID

Vest-Telemarkrådet Møte i Tinget 15. juni 2010

Sakliste til møte i Tinget 15. juni 2010

1/2010 Opprop

2/2010 Godkjenning av innkalling og sakliste

3/2010 Val av 1 person til å skrive under protokollen i lag med regionordførar

4/2010 Godkjenning av årsmelding og årsrekneskap for 2009

5/2010 Val av revisor

6/2010 Arbeidsprogram for 2010 – 2011, rapport pr. juni 2010.

7/2010 Strategisk næringsplan 2010 – 2013.

Vest-Telemarkrådet

Sak 1/2010 Opprop

Medlemer av Vest-Telemarktinget 2008 - 2011. (Pr. juni 2010)

Fyresdal kommune:

Ordførar Bjørn Nome – varaordførar Annveig Veum Aas Rådmann Ketil Kiland Annveig Veum Aas – Lars A. Bjørgulfson Saamund Gjersund – Gunhild Slyngstad

Kviteseid kommune: Ordførar Torstein Tveito – Asgerd Stråndi Rådmann Hans Bakke Olav Mosdøl – Anne Oddny Foldøy Bjørg Kyrkjebø Staaland – Jarle Hjertås

Nissedal kommune: Ordførar Anne Nora Oma Dahle – Johanne Vejrup Rådmann Sverre Sæter Asbjørn Tveiten – Marianne Bråten Odden Astrid Eidem Nordal – Øyvind Tveit

Seljord kommune: Ordførar Solveig S. Abrahamsen – 1.vara Stig Høgetveit / 2.vara Edvard Mæland Rådmann Per Dehli Jon Svartdal – 1.vara Arvid Vala / 2.vara Iselin Stundal Aud Jonskås – 1.vara Jorunn A.Hegni / 2.vara Eivind Skogheim

Tokke kommune: Ordførar Olav Urbø – varaordførar Astri Fladberg Rådmann Therese Hauger Astri Fladberg Kjetil Fulsås – Venke Bakke

Vinje kommune: Ordførar Arne – Ole Kr. Nyhus Rådmann Hans Kr. Lehmann Aslak Ofte – Margit Auran Børre Rønningen – Gunn Aslaug Seltveit Bøe

Vest-Telemarkrådet

Sak 2/2010 Godkjenning av innkalling og sakliste

Vest-Telemarkrådet

Sak 3/2010 Val av 1 person til å skrive under protokollen i lag med regionordførar

Vest-Telemarkrådet

Sak 4/2010 Godkjenning av årsmelding og årsrekneskap 2009

Vest-Telemarkrådet

Sak 5/2010 Val av revisor

Vest-Telemarkrådet

Sak 6/2010 Arbeidsprogram for 2010 – 2011 Rapport pr. juni 2010

Arbeidsprogram for Vest-Telemarkrådet 2010 – 2011. Rapport pr. juni 2010

VISJON: VEST-TELEMARK - EIN LEVANDE REGION Vest-Telemark skal vera ein levande region der opparbeidd identitet og kultur vert vidareført saman med innovasjon og nyskaping. Gjennom samhandling over kommunegrenser skal vi gjere regionen attraktiv for busetnad, arbeid og oppleving.

Mål 1 Oppretthalde folketalet og busetnaden i heile Vest-Telemark Tiltak: Auke dei unge si sjølvkjensle og tilknyting til distriktet, og stimulere til entreprenørskap Ha god tilgang til vidaregåande skule, samt etter- og vidareutdanning for innbyggjarane Auke tilgangen på attraktive bustader, opplevingar og uformelle møteplassar Stimulere til rekruttering av arbeidskraft Satse på auka tilflytting og ha fokus på gode integreringstiltak Nytte samhandlingsreformen til å få best mogleg helsetilbod i regionen

Mål 2 Sterk regional samkjensle og styrka Vest-Telemarkidentitet Tiltak: Stø opp om kulturtiltak som fremjar kjennskap, identitet og samhandling Legge til rette for godt regionalt samarbeid, herunder elektronisk kommunikasjon og informasjonsflyt Drive aktiv marknadsføring av regionen Drive alliansebygging/lobbyverksemd og kome tidleg inn i dei ulike politiske endringsprosessane

Mål 3 Vidareutvikling og nyetablering av verksemder i Vest-Telemark Tiltak: Styrke marknadsføringa av Vest-Telemark som reiselivsmål og vidareutvikle opplevingstilbodet i regionen Leggje til rette for næringsutvikling med grunnlag i lokale ressursar Leggje til rette for etablering av kompetanseverksemder og stimulere utviklinga i eksisterande verksemder Stimulere til vidareutvikling av næringsapparatet i regionen Gjennom samarbeid mellom landbruksavdelingane skal det utarbeidast felles tiltaksretta landbruksplan for regionen

Mål 4 Sikre god infrastruktur i og gjennom Vest-Telemark Tiltak: Samarbeide med Haukelivegen AS, Arbeidsgruppa for E 134/Rv 36, Telemarksvegen Vest-Telemark Næringsforum og andre viktige grupperingar Arbeide mot sentrale styresmakter, spesielt i høve til Nasjonal Transportplan og aktuelle utbyggingsprosjekt Fremje tiltak for alternativ finansiering av sentrale investeringsprosjekt Arbeide for auka midlar til investeringar og vedlikehald av øvrige riks- og fylkesvegar Sikre full utbygging av breiband i regionen Arbeide for full dekning innan mobilsamband og digitalt bakkenett Arbeide for realisering av høgfartsbane over Haukelifjell Rapport:

Mål 1 Oppretthalde folketalet og busetnaden i heile Vest-Telemark.

Auke dei unge si sjølvkjensle og tilknyting til distriktet, og stimulere til entreprenørskap. Entreprenørskapsprosjektet. Entreprenørskapsprosjektet ”Entreprenørskap i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule i Vest-Telemark” vart avslutta 31. desember 2008, og ansvaret for det vidare arbeidet ligg no til den enkelte kommune. Bakgrunnen for satsinga har vore ynskjet om å skape ein kultur for innovasjon og entreprenørskap, der dei unge ser moglegheiter, viser pågangsmot og utviklar gründerkompetanse gjennom ulike tiltak i og utanfor skulen. Telemark fylkeskommune har eit auka fokus på entreprenørskap og Ungt Entreprenørskap Telemark er engasjert som Telemark sin operatør innafor satsinga på entreprenørskap i utdanninga. Kommunar, regionar, organisasjonar og privat sektor er invitert til å delta i denne satsinga.

Ha god tilgang til vidaregåande skule, samt etter- og vidareutdanning for innbyggjarane. Vest-Telemark Vidaregåande Skule. Skulen tilbyr vidaregåande utdanning innan almenfag, helse- og sosialfag og teknikk og industriell produksjon. Ein har for tida 170 elevar innan desse faga og det er 45 personar tilsett ved skulen. Vest-Telemark Vidaregåande skule v/Ressurssenteret har førarkortopplæring på skulen der dei 2 lokale køyreskulane er involvert. Skulen er tillagt regionansvaret for opplæring på snøskuter og har regionavtale med Statkraft om etterutdanning innafor dette feltet. Skulen har ei tid hatt opplegg for undervisning av innsette ved soningsleiren i . I tillegg organiserer Vest-Telemark Ressurssenter eit vaksenutdanningstilbod der ein no har auka elevtalet til 45 elevar. Dette er eit samarbeid mellom skulen, fylkesmannen, fylkeskommunen, NAV og dei enkelte kommunane. Skulen har også eit 1-2 årig yrkesfag-tilbod til vaksne om utdanning som t.d. helsefagarbeidar, barne- og ungdomsarbeidar, reinhaldar eller kokk. Det er også sett i gang eit nytt opplegg på kveldstid med tanke på å opparbeide studiekompetanse over 2 år. Ressurssenteret administrerer også eit nasjonalt energinettverk for grunnskular og vidaregåande skular, satsinga på undervisning i polar-året. I tilknytning til polaråret arrangerar Ressurssenteret ein internasjonal lærarkonferanse i i juni 2010. Det er og ressurssenteret som er arrangør av den årlege Vest-Telemark konferansen. Ein samarbeider med Bygdelivsmeklaren(Vest-Telemark Næringsutvikling) og Rekrutteringsprosjektet (Vest-Telemark Næringsforum) for å utvikle yrkesmessa på Dalen til ei jobbmesse.

Bø Vidaregåande Skule, avd . Skulen har for tida 107 elevar og tilbyr vidaregåande utdanning innan restaurant- og matfag og medie- og kommunikasjonsfag. Frå og med inneverande skuleår har avdelingen i tillegg fått vg3- påbygging til generell studiekompetanse. Skulen har også eit tilbod innan opplæring i mindre grupper (OIMG). Skulen har eit prosjekt ”Det gode hybelliv” som inneber varsling av fråvær frå 1. fråværsdag via sms eller e-post til dei føresette. Prosjektet har gjeve gode resultat og fråveret ved skulen er markant redusert. Torstein Lerhol frå Oppland holdt eit flott foredrag om motivasjon for alle avgangsklassene i Seljord i vinter. Han er 24 år gammal, politikar og ferdig utdanna lærar i historie og samfunnsfag. Torstein har ein muskelsjukdom som gjer at han veg 17 kg og treng hjelp døgnet rundt. Dette foredraget kom som fylgje av eit initiativ frå Senterpartiet og skulen ser det som viktig at politiske parti synleggjer seg i skulen.

Fyresdal vidaregåande Steinerskule. Skulen vart starta opp i 2003 og har i dag line for naturbruk med fordjuping i natur, kultur og økologisk landbruk samt line for bygg og anlegg med fordjuping i økologisk byggeteknikk. Desse linene har i alt 25 elevar. Ein har i tillegg eit 3-årig masterstudium med 40 studentar. All aktivitet ved skulen er frå og med inneverande skuleår organisert under paraplyen Foldsæ Utdanningssenter. Ein har og eit tilbod om praksisår utan almennfag der elevane får eit mellomår i den vidaregåande utdanninga.

Kvitsund Gymnas Kvitsund Gymnas har inneverande år 190 elevar og 40 tilsette. Skulen tilbyr utdanningsprogrammet for studiespesialisering . Eit særskilt tilbod er at ein nyttar drama i norskundervisninga i 3 kl.

Høgskolen i Telemark, avd. , Institutt for folkekultur har til ei kvar tid om lag 100 studentar og over 20 tilsette- Instituttet har nasjonalt hovudansvar for høgare utdanning innan tradisjonskunst - folkemusikk og folkekunst. Ein tilbyr både årsstudium, fordjuping og bachelor innanfor faga folkemusikk, folkekunst, tre, metall og tekstil. I tillegg tilbyr skulen deltidsstudium i tradisjonsmat, deltidsstudium i kreativ maskinstrikking samt masterstudium i tradisjonskunst.

Seljord Folkehøgskole Skulen har for tida 85 elevar fordelt på fylgjande 7 liner: Friluftsliv, Multisport, Musikk, Musikal, Singer/songwriter, maling og teikning, stoff og tråd.

Attføringstilboda i regionen. Attføringssenteret i Rauland AS Foretaket vart starta i 1986 og er pr. definisjon ikkje eit attføringstilbod men eit sjukehus innan spesialisthelsetenesta. Målgruppa er sjukemelde med muskel- og skjelettlidingar og lettare psykiske plager. Attføringssenteret har 250 aksjonærar med Vinje kommune og Norsk Hydro som dei største eigarane og senteret er ein av dei største private arbeidsplassane i regionen med over 70 tilsette. I 2005 fekk attføringssenteret status som Nasjonalt kompetansesenter for arbeidsretta rehabilitering. Verksemda har kvart år inne om lag 800 brukarar til eit 4 vekers rehabiliteringsopphald og 200 brukarar til ei vekes funksjonsavklaringsopphald. AiR er den fyrste institusjonen i Noreg som både er CARF-akkreditera og ISO-sertifisert. AiR jobbar kontinuerleg med å utvikle og kvalitetssikre verksemda og det er ei stor anerkjenning å bli akkreditera på høgaste internasjonale nivå.

Seljord Personal AS: Stifta i 2001 og fullt ut eigd av Seljord Kommune. Selskapet har ennå avtale med NAV om faste plassar for APS og AB-tiltak, men har i tillegg avtale med Seljord Kommune om plassar for Kvalifiseringsprogrammet. Seljord Personal AS har også i 2009 utvikla ARR- arbeidsretta rehabilitering som eit nytt tilbod. NAV-kontora rundt Seljord kjøper også tenester av selskapet, mot alle tiltaka. Har også i 2009 endra arena til Brøløsvegen 28, som er gamle Sport`n i Seljord. Denne arenaen har ansatte og arbeidssøkjarar bygd om, slik at arenaen nå er ny og framtidsretta. Det er 7 tilsette i selskapet. Leverer tenester til næringslivet og offentleg sektor, men hovedomsetninga er mot NAV. Selskapet har vist seg omstilligsdyktig i vanskelege tider og har levera gode attføringsmessige og økonomiske resultat.

Vi TO Kompetanse AS: Etablert i 2003. kommune eig 70% av aksjane medan Vinje kommune eig 30%. Utvikla seg frå å vera ein såpeprodusent til ein attføringsbedrift med bredt tilbod. 60% av inntektene kjem frå NAV medan 40% kjem frå produksjon. Har no ein lønsam produksjon. Verksemda har 10 APS plassar, 3 AB plassar og 3 ”fase 3” plassar. Har og tilbod om plassar direkte til kommunen. Har planar om nybygg på Dalen.

Telemark Lys AS: Etablert i 1993 og hadde sitt utspring i Seljord Lys. Er 100% eigd av Fyresdal kommune. Har ein produksjon av pulkar som syner ein positiv utvikling. Produserer og kakeformer i plast. Produksjonen utgjer om lag 50% av omsetnaden og 50% frå NAV. Har i dag 4 tilrettelagte arbeidsplassar som skal fasast ut over tid. Det er no 5 APS plassar. Helseprosjektet har vore eit viktig prosjektet, men dette er usikkert i 2010. Stort sett gode økonomiske resultat. Har eit dysleksiprosjekt og har hatt ansvar for flyktningmottaket i Fyresdal.

Vinje Vekst AS: Etablert i 1994. Verksemda er 80% eigd av Vinje kommune og 20% eigd av Tokke. Omset for om lag 5 mill der 3 mill kjem frå NAV og 2 mill frå eigen produksjon. Tilfredsstillande økonomisk resultat. Verksemda har berre VTA plassar. Har samarbeid med Vi TO kompetanse.

Kviteseid Arbeidssamvirke AS: Etablert i 1992. Kviteseid kommune eig det alt vesentlege av aksjane, men kommune og private har ein liten del. Har pr dato 31 brukarar, fordelt på 21 i tilrettelagt arbeid og 10 på arbeidstrening/avklaring på oppdrag frå NAV, kommunane og vgs. Har avdeling med 5 VTA plassar i Nissedal og sel elles VTA plassar til Kviteseid og Seljord kommunar. Har tre gode attføringsarenaer knytt til treproduksjon og bruktbutikk i Kviteseid og måling/ lakkeringverksemd i Nissedal. Omset for vel 5 mill der 1 mill kjem frå produksjonen og resten frå NAV og kommunane . Har stort sett alltid gått med overskot og har ein tilfredsstillande økonomi. Verksemda eig sjølv bygga der dei driv.

På initiativ frå ordførarane i Vest-Telemark nedsette styra i attføringsverksemdene ei arbeidsgruppe. Føremålet med arbeidsgruppa sitt arbeid var å få til ei samordning av attføringstilbodet i Vest-Telemark gjennom å utforme alternative modellar for samarbeid mellom dei fem attføringsverksemdene og fremme saka for dei seks eigarkommunane til drøfting og avgjerd. Siktemålet var eit best mogleg attføringstilbod til arbeidssøkjarane og arbeidstakarane i Vest- Telemark.

Arbeidsgruppa si tilråding: ”Arbeidsgruppa ser at hovudutfordringane for attføringsverksemdene i Vest-Telemark er å auke det faglege nivået og såleis gje høve til å utvikle nye tilbod. Arbeidsgruppa legg til grunn i det vidare samarbeidet at ein skal vera lokalisert i alle kommunane i Vest-Telemark så lenge det er nokon som kjøper tenestene i området. Vidare ser ein det som ynskjeleg at alle verksemdene i Vest-Telemark tek del i det vidare samarbeidet. Arbeidsgruppa tilrår at ein vel modell 5 – Etablere ein felles ”fagadministrasjon” for alle fem verksemdene. Ein ser denne løysinga som mest realistisk å kome i gang med på kort sikt. Ein slik samarbeidsmodell vil i utgangspunktet berre krevje likelydande styrevedtak i alle verksemdene før ein kan etablere den. Eigarane vil bli informert om tilrådinga gjennom at rapporten vert sendt til Vest-Telemark kommunane etter styrehandsaming. Arbeidsgruppa legg som nemnt vekt på ynskje om straks å kome i gang med samarbeidet. Ein ser det som ei føremon med eit samarbeid, at ein i liten grad treng store organisasjonsmessige prosessar for å etablere ordninga og at verksemdene held fram som i dag. Ulempene med samarbeidet er at ein i stor grad er avhengig av semje mellom verksemdene og vil, dersom ein eller fleire ikkje er samde, blokkere eit vidare samarbeid. Dette konsensusprinsippet krev at leiarane i verksemdene forpliktar seg sterkt på samarbeidet og at ein inngår formelle avtaler som sikrar eit forutsigbart samarbeid. Den konkrete utforminga av avtalene vil ein måtte kome attende til, men ein ser det naturleg at ”fagadministrasjonen” består av dei 5 leiarane i verksemdene. Ein av leiarane får eit ansvar som leiar av ”fagadministrasjonen” og kostnadene med samarbeidet vert dela på dei deltakande verksemdene. Samarbeidet bør evaluerast innan 31.12.2011. Ein vil då ha eit godt utgangspunkt til å vurdere dei alternative modellane opp mot den no valde samarbeidsmodellen. ”

Styra har no slutta seg til arbeidsgruppa si tilråding.

Auke tilgangen på attraktive bustader, opplevingar og uformelle møteplassar.

Prøvebustader i Vest-Telemark. Vest-Telemark Næringsutvikling arbeider med eit prøvebustadsprosjekt som inneber bygging av opptil 6 bustader i Vest-Telemark og . Ein prøvebustad er eit tilbod til folk som ynskjer å flytte til regionen og som såleis får høve til å leige denne i ein periode for å sjå om dei trivest. Den fyrste prøvebustaden står no ferdig byggd i Øyfjell. Prosjektet er godt motteke i kommunane og mykje omtalt i ulike media.

Stimulere til rekruttering av arbeidskraft. Rekrutteringsprosjektet i regi av strategisk næringsplan er no inne i det 3 og siste prosjektår. Prosjektet blir leia av Vest-Telemark Næringsforum. Hovudmålet med prosjektet er å fremje Vest-Telemark som ein bu- og arbeidsmarknadsregion. Tiltaket er iverksett med utgangspunkt i at mange verksemder og kommunar har hatt problem med å skaffe nok kvalifisert arbeidskraft. NAV har ei nøkkelrolle i prosjektet. Det er etablert faste møtepunkt med marknadsnettverket i til NAV i Vest-Telemark, der ein 6-8 gonger årleg i prosjektperioden går gjennom arbeidskraftbehovet til 50-60 nøkkelverksemder i regionen. I tillegg har alle registrerte verksemder fått brev om prosjektet med tilbod om bistand, og fått dette på nytt i 2009. I tillegg til konkret arbeid med rekruttering av arbeidskraft til kommunar og verksemder, har prosjektet koordinert to marknadsføringskampanjar for ein felles jobbmarknad i Vest- Telemark. I desse vart både offentlege og private jobbar frå heile regionen gjort synlege. For ytterlegare synleggjering av arbeidsmarknaden i regionen er det etablert eit samarbeid med Yrkesmessa på Vest-Telemark Vidaregåande skule. Ei utvida jobb- og yrkesmesse vart arrangert både i 2009 og 2010. Ein er samde om å halde fram med samarbeidet. I samarbeid med Bygdelivsmeklaren har prosjektet også vore arrangør av Vest-Telemark treff i Oslo, som er arrangert 3 gonger. Fokus her er moglegheiter for jobb i regionen. Ei rekkje kommunar og verksemder syner fram sine moglegheiter på stands. Dette, saman med eit innhaldsrikt sceneprogram, dannar grunnlaget for ei offensiv marknadsføring av regionens arbeidsmarknad for potensielle heimflyttarar.

Det er også lagt til rette for utanlands jobbrekruttering gjennom NAV Eures systemet. Konkret representerte prosjektet ca 10 verksemder og kommunar i eit rekrutteringsframstøyt på Island i slutten av februar 2009. Ein fekk fin lærdom kring utanlands rekruttering. Generelt har behovet for arbeidskraft i Vest-Telemark endra seg som resultat av finanskrisa. Det er ikkje lenger eit generelt problem med mangel på arbeidskraft, men mange verksemder og kommunar manglar framleis nøkkelkompetanse. Prosjektet vil rette innsatsen mot desse i resten av prosjektperioden, og arbeide saman med bygdelivsmeklaren for å få fram Vest- Telemark som ein bu- og arbeidsmarknadsregion. Prosjektet har og arbeida fram nettsida telejobb.no der interesserte kan knytte kontakt med verksemder i regionen med sikte på rekruttering av arbeidskraft på kort og lang sikt.

Satse på auka tilflytting og ha fokus på gode integreringstiltak.

Prosjektet ”Vi snur vinden – fleire folk til Vest-Telemark” er eit handlingsprosjekt og inneber aktiv marknadsføring og oppfylgjing av moglege tilflyttarar. Vest-Telemark Næringsutvikling har frå 1. april 2007 engasjert Emilie Asplin som prosjektleiar i full stilling over ein 3-årsperiode for å få auka tilflytting til regionen. Prosjektet er i rute i høve til prosjektplanen. Prosjektleiar har skaffa seg eit stort nettverk i regionen og det er gjennomført omfattande intern profilering. Det er så langt arrangert Vest- Telemarktreff på Smuget i Oslo 3 gonger, siste gongen i april i inneverande år. Arrangementa har hatt god oppslutning. Prosjektleiar Emilie Asplin har for tida permisjon og Elisabeth Lid har overteke prosjektleiinga i perioden.

Nytte samhandlingsreformen til å få best mogleg helsetilbod i regionen.

Som fylgje av samhandlingsreforma har kommunane i Vest-Telemark og Sjukehuset Telemark tilsett ein samhandlingskoordinator i 100% stilling i to år. Koordinator si oppgåve er å legge til rette for gode samhandlingsløysingar for Vest-Telemark kommunane og sjukehuset for å kunne gje heilskaplege og gode helsetilbod nærast mogleg der folk bur. Koordinatorstillinga er finansiert av Fellesfondet og sjukehuset. Sissel Bitustøyl er tilsett i stillinga og vil ha kontorstad i Vinje.

Mål 2 Sterk regional samkjensle og styrka Vest-Telemarkidentitet

Stø opp om kulturtiltak som fremjar kjennskap, identitet og samhandling.

Vest-Telemarkkonferansen er ein samlingsplass for politikarar, privat næringsliv, offentleg tilsette og organisasjonar og har vore eit årvisst innslag dei 7 siste åra. Tema til no har vore: ”Regionalt samarbeid eller kommunesamanslåing”, ”Regional næringsutvikling”, ”Ny energi til Vest-Telemark”, ” Vest-Telemark som merkevare”, ”Kor skal byen ligge ?”,” Er skulen i Vest-Telemark konkurransedyktig ?”. Årets konferanse handla om arbeidsmarknaden i regionen og hadde tittelen: ”Nye arbeidsplassar i eksisterande bedrifter - utnyttar vi potensialet?” Det var omlag 150 deltakarar som fekk høyre leiaren av Stortinget sin Næringskomite, Terje Lien Aasland, tale om ”politikk for nyskaping i distrikta”. Vidare var det foredrag om Næringsklynger, presentasjon av Novelda, Skorve Entrepenør , Hotel Dalen. Vidare vart Statkraft saman med næringslivet i Vest-Telemark utfordra på nyskaping og prøvebustadprosjektet vart presentert som eit nyskapande prosjekt. Ingebrigt Steen Jensen i Alltid.Uansett. synleggjorde korleis ein kunne utvikle innovasjonskulturen i Vest-Telemark.

Sogelandet vart etablert i 2005 og er namnet på ei rekkje kulturarrangement i kommunane Fyresdal, Hjartdal, Kviteseid, Nissedal, Seljord, , Tokke og Vinje. Det er løyvd midlar til prosjektet frå Telemark fylkeskommune og frå Fellesfondet over ein periode på 3 år. Sogelandet er frå 2008 organisert som eit samvirke og det er tilsett dagleg leiar. Det er utarbeidd intensjonsavtale mellom Sogelandet SA, Telemark fylkeskommune og kommunane i Vest-Telemark, Tinn og Hjartdal. Avtala set som føresetnad at Sogelandet får status som nasjonal knutepunktdestinasjon og krev at Staten bidreg med 1,5 mill kroner årleg medan Telemark fylkeskommune og nemnde kommunar går inn med kvar sine 500 000 kroner pr år. Det vert arbeidd med å vidareutvikle Sogelandet som samarbeidsorgan ikkje berre på framføring av spel men også i andre samanhangar. I 2010 fekk Sogelandet kr. 245.000,- frå Fellesfondet der det og vart søkt om midlar frå Kulturrådet i von om å kome vidare i arbeidet mot knutepunktstatus.

Legge til rette for godt regionalt samarbeid, herunder elektronisk kommunikasjon og informasjonsflyt. Vest-Telemarkrådet er regionråd for kommunane: Fyresdal, Kviteseid, Nissedal, Seljord, Tokke og Vinje. Regionrådet er eit samarbeidsorgan for dei deltakande kommunane på alle område og alle plan og skal løyse felles spørsmål og oppgåver for desse. Tinget er det øvste organet og er samansett av ordførar, varaordførar, eitt anna kommunestyremedlem og rådmannen i dei deltakande kommunane. Ordførarane i kommunane utgjer Rådet og står for den daglege drifta i lag med sekretariatet.

Fellesfondet har gjennom mange år vore felles organ for kommunane Fyresdal, Hjartdal, Kviteseid, Nissedal, Seljord, Tinn, Tokke og Vinje. Oppgåva til fondet har vore å forvalte delar av dei årlege konsesjonskraftmidlane frå utbyggingane i dei 8 kommunane. Fellesfondet har såleis grunnfinansiert Vest-Telemark samarbeidet pluss Tinn og Hjartdal. Midlane har vore nytta til å delfinansiere interkommunale samarbeidsordningar, og private investeringsprosjekt med klar interesse for fleire kommunar. I samband med fornying av konsesjonskraftavtalene vil Fellesfondet opphøre 1. januar 2011 og seinare konsesjonskraftinntekter vil bli overført Telemark Utviklingsfond som vil ha heile Telemark som virkeområde.

Vest-Telemark Næringsutvikling AS (VTNU) har kontor i Kviteseid, og har som føremål å styrke og vidareutvikle næringslivet i Vest-Telemark. Dette skal skje ved å yte bedriftsrådgjevingstenester, ta initiativ til og gjennomføre bedriftsretta prosjekt, regionale utviklingsprosjekt og oppgåver av næringspolitisk karakter. Samarbeidsprosjekt på tvers av kommunegrensene skal prioriterast. Som regionalt utviklingsselskap vil ein ha eit særleg ansvar for å fremja regionen sine interesser. Dette gjeld på det næringspolitiske området, men og med tanke på å gje næringslivet best moglege rammevilkår å arbeide under. Selskapet har i dag 8 tilsette.

Vest-Telemark Næringsbygg AS (VTN) med kontor i Kviteseid, har som føremål, i samråd med andre aktørar, å styrke og vidareutvikle næringslivet i Vest-Telemark, og Hjartdal. Dette skal skje ved å ta del i ulike typer næringsbygg, selskap og verksemder. Viktig fokus er å legge til rette for næringsetablering gjennom å tilby rimelege og attraktive utleigebygg. Selskapet eig i dag 10 bygg i 5 kommunar.

Gab- og kartsamarbeidet inneber at det lovpålagte vedlikehaldet av GAB-data no skjer regelmessig via felles server. GAB-registra er avløyst av den såkalla matrikkelen som også er ei felles løysing. Samarbeidet er på mange måtar eit utviklingsprosjekt der nytten kjem gradvis og over tid. Kartløysinga er også integrert i sak/arkiv prosjektet og kan nyttast av publikum i samband med elektroniske byggesøknader. Kartløysinga er elles ei generell løysing i fyrste rekke for at publikum (innbyggjarar og hyttefolk) kan ha tilgang til detaljerte, lokale kart. Samarbeidet har no gått inn i ei ny fase med vekt på god integrasjon og dataflyt mellom dei ulike systema i kommunen, noko som gjer det mulig med sikrare og meir effektivt arbeid både for eigne tilsette og andre som er brukarar av kartdata. I samarbeid mellom anna med Statens Kartverk skal alle reguleringsplanar digitaliserast og gjerast tilgjengelege.

Sak- arkiv prosjektet inneber eit sentralisert postmottak i kvar kommune og elektronisk dokumentflyt i sakshandsaminga. Sak/arkiv er i drift og ei stor og krevande opplæring er fullført. Bruk av elektroniske skjema har vore ein del av prosjektet.

Profil. Nytt IT-system for pleie/omsorg er teke delvis i bruk i alle 6 Vest-Telemarkkommunane i dag. Eit omfattande opplæringsprogram er sett i verk innan sjukeheimar og heimetenestene. I vidare arbeid har styringsgruppa no prioritert innføring av ny teknologi i heimesjukepleia, med bruk av små datamaskinar for kommunikasjon og dataregistrering (såkalla PDA-ar).

Turnusplanlegging er eit nytt samarbeidsprosjekt for 6 kommunar. Målet er betre oversikt og god ressursutnytting. I fyrste omgang blir systemet teke i bruk innafor pleie/omsorg, men systemet kan også nyttast innanfor andre område i komunane der ein har vaktordningar. Prosjektet er i hovudsak ferdig gjennomført innafor pleie/omsorg. Vidare plan er å bruke systemet aktivt i budsjettprosessen i kommunane (sikrare grunnlagsdata) og å introdusere systemet og bruken i forhold til andre områder i kommunane enn pleie/omsorg. Dette blir då i samarbeid med rådmennene.

Web-forum

OLE:

Vandraregionen/Kommunal reiselivssamarbeid Det er starta eit forsiktig temasamarbeid mellom kommunane i Vest-Telemark gjennom prosjektet Vandrarregionen. Dette arbeidet vert vidareført med bakgrunn i finanisiering frå Fellesfondet og Fylkeskommunen våren i 2010.

Drive aktiv marknadsføring av regionen

Ein fått utvikla felles grafisk profil for Vest-Telemark. Som bakgrunn for arbeidet ligg sentrale målsetjingar om å framstå som eit fellesskap med styrkt identitet og auka medvet omkring dei kvalitetane som finst i regionen.

Vest-Telemarkportalen er namnet på felles nettportal for kommunane: Fyresdal, Kviteseid, Nissedal, Seljord, Tokke og Vinje. Nettadressa er www.Vest-Telemark.no Vest-Telemark Portalen har i løpet av 2009 stått bak arbeidet med å samordne arbeidet med portalløysingar for alle kommunane i Vest-Telemark. Portalen har gjennomført vesentlige tekniske utbetringar, og inneheld no mellom anna nettsidene: Sogelandet.no, VTU.no, VT-radet.no og Telejobb.no. Ein har også jobba med å betre den universelle utforminga og tilgjenge på nettsidene og nye sider for Vest-Telemark.no vert publisert våren 2010.

Drive alliansebygging/lobbyverksemd og kome tidleg inn i dei ulike politiske endringsprosessane

Dette er eit omfattande ”fagområde” der det til ei kvar tid foregår dialog på dei ulike politiske og administrative nivåa. Ein har i regionen både formell og uformell kontakt med stortings- og fylkestingspolitikarar, med administrative leiarar og med representantar frå ulike organisasjonar og fagområde. Kommunane og kommuneregionane er høyringsinstansar innafor mange ulike område og kjem kvart år med uttaler til ulike endringsforslag innafor den offentlege forvaltninga. Vest- Telemarkrådet har styrka sin posisjon som felles talerøyr for regionen, og samarbeidet med dei 3 andre kommuneregionane i Telemark er aukande.

Mål 3 Vidareutvikling og nyetablering av verksemder i Vest-Telemark.

Styrke marknadsføringa av Vest-Telemark som reiselivsmål og vidareutvikle opplevingstilbodet i regionen

Felles turistbrosjyre for kommunane Fyresdal, Kviteseid, Nissedal, Seljord, Tokke og Vinje er gjeve ut årleg dei seinare åra. God informasjon om Vest-Telemark bidreg til at turistane oppheld seg lenger i regionen og deltek i ulike aktivitetar på tvers av kommunegrensene.

Felles galleribrosjyre for Vest-Telemark Dei siste åra har Vest-Telemark Næringsutvikling laga ei galleribrosjyre for Vest-Telemark.

Legge til rette for næringsutvikling med grunnlag i lokale ressursar

Tiltaksretta handlingsplan for landbruk i Vest-Telemark Det er starta eit arbeid med å lage ei tiltaksretta handlingsplan for landbruk i VT som skal ta utgangspunkt i dei utfordringane i landbruksnæringa. Dette er gjort ut frå eit mandat gjeven av Vest-Telemark Rådet.

Felles driftsplanleggar for Vest-Telemark Enda eit år er det felles driftsplanleggar for VT lokalisera i Vinje. Det må avklarast kva som skjer vidare med denne ressursen. I dag er stillinga finansiera av Vinje kommune i tillegg eigenbetaling frå brukarane.

Dyrskun Arrangement AS fekk i januar avtale med SIVA om funksjon som inkubator for mat og naturbasert næring. Inkubasjon er individuelt tilpassa oppføging og rådgjeving for gründerar. Øystein A. Løvlie er tilsett og skal no leie inkubatorarbeidet som Dyrskun Arrangement tilbyr gründerar innan mat- og naturbasert næring.

Leggje til rette for etablering av kompetanseverksemder og stimulere utviklinga i eksisterande verksemder

Etablerarkontoret for Vest-Telemark er lagt til Vest-Telemark Næringsutvikling i Kviteseid. Tenesten gjev rettleiing i samband med etablering av ny verksemd. Det vert gjeve informasjon om korleis ein etablerer ny verksemd, kva som finst av stønadsordningar, kva selskapsform som er aktuell, kva som trengst av mogleg naudsynt autorisasjon osb.

Kommunevis fordeling av etablerarsakene:

2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Fyresdal 12 3 10 9 12 13 10 10 Kviteseid 21 19 21 27 17 13 13 10 Nissedal 2 5 10 10 10 12 8 7 Seljord 29 33 40 27 21 25 23 21 Tokke 4 8 2 5 7 9 3 4 Vinje 13 17 19 20 19 16 18 24

Sum 81 85 102 98 86 88 75 76

Av brukarane til etablerartenestene i 2009 er det 46 % kvinner og 54 % menn. Andel kvinner har auka i høve til tidlegare år og i år har 35 kvinner nytta etablerarkontoret i Vest-Telemark.

I tillegg til Etablerarkontoret for Vest-Telemark har fleire av kommunane rådgjeving lokalt. Den regionale etablerertenesten i Vest-Telemark blir finansiert av Telemark fylkeskommune/Innovasjon Norge, Fellesfondet og NAV. Administrativ rapportering går via Innovasjon Norge.

Stimulere til vidareutvikling av næringsapparatet i regionen

Eitt av tiltaka i noverande næringsplan går på vitalisering av næringsapparatet. Telemarkforsking utarbeidde ein rapport om korleis næringsapparatet i regionen kan vitaliserast og korleis ein kan styrke samarbeidet mellom lokalt og regionalt næringsapparat. Rapporten vart handsama i Vest-Telemarkrådet og i dei fleste kommunane. Konklusjonen frå kommunehøyringa var at ein ikkje ynskte overføring av kommunale personalressursar til regionalt nivå, men at ein ynskte eit sterkare samarbeid innan regionen. I samband med utarbeiding av ny Strategisk Næringsplan er næringsansvarleg i kvar kommune med i arbeidsgruppa som lagar planen. Dette saman med tilsvarande arbeid innan landbruksforvaltninga gjev eit godt utgangspunkt for langt på veg å kunne realisere ynskje om å vidareutvikle næringsapparatet i regionen.

Arbeide for å betre rammevilkåra for landbruket i Vest-Telemark

Regionrådssekretæren tek del i Fylkesmannen sin kontaktgruppe for landbruk og gjennom dette fora har ein påverknad på virkemiddelbruken i landbruket. Gjennom eit nærare samarbeid med landbruksansvarlege i kommunane har ein fått sterkare gjennomslag her.

Mål 4 Sikre god infrastruktur i og gjennom Vest-Telemark

Samarbeid med Haukelivegen AS, Arbeidsgruppa for E 134/Rv 36, Telemarksvegen, Vest-Telemark Næringsforum og andre viktige grupperingar.

Vest-Telemarkrådet samarbeider med ei rekkje grupperingar når det gjeld infrastruktur:

AS Haukelivegen er ein interesseorganisasjon som arbeider for utbygging og standardheving av E 134 og viktige sidegreiner til denne. I styret for selskapet sit representantar frå kommunane langs vegen samt dei 3 fylkeskommunane. Selskapet spelar ei aktiv rolle i høve til planlegging og påverknad på så vel politisk som administrativt plan.

Arbeidsgruppa for E 134/Rv 36 er samansett av representantar frå regionane og Telemark fylkeskommune. Gruppa vart danna i 2000 og har som føremål å påverke planlegging og finansiering av konkrete utbyggingsprosjekt på E 134 og Rv 36 i Telemark. Arbeidsgruppa har mellom anna arbeidd aktivt for å få til utbygging av delstrekningar på E 134 og Rv 36 ved hjelp av bompengefinansiering.

Rv 41 Telemarksvegen er eit samarbeid mellom dei 6 kommunane langs Rv 4. Viktige arbeidsoppgåverfor gruppa er å legge til rette for Rv 41 som opplevingsveg. Det vert arbeidd med å få til ei gjennomgåande sykkelrute frå til Vrådal. Delar av denne går på nedlagte jernbanetraséar mellom Åmli og . I samband med regionreformen har Rv 41 fått riksvegstatus og vil såleis fortsatt vera staten sitt ansvar. Det er nyleg valt ei arbeidsgruppe i vår region som skal organisere tiltak på Rv 41 for å utvikle denne som korridor mot sør og kontinentet.

Vest-Telemark Næringsforum er ei næringspolitisk medlemsforeining og ein møteplass for å fremje kompetanse og nettverksbygging mellom dei private verksemdene i Vest-Telemark. Foreininga har i dag omlag 100 medlemmer innan enkeltmannsføretak, verksemder/selskap, rådgjevingsmiljø, forskning, bankar og organisasjonar i Vest-Telemark. Verksemda fungerar som talerøyr for næringslivet i regionen, og har mellom anna engasjert seg i å styrkje samarbeidet i regionen, samferdselsspørsmål, kapitaltilgang m.m.

Arbeide mot sentrale styresmakter spesielt i høve til Nasjonal Transportplan og aktuelle utbyggingsprosjekt

Forslag til nasjonal Transportplan 2010 – 2019 vart lagt fram for Stortinget 13. mars 2009. For Telemark inneheld NTP 2010 – 2019 fleire viktige prosjekt og legg føringar for framtidig utbygging. Århus – Gvammen startar opp som statleg finansiert prosjekt i fyrste del av planperioden med fullføring i siste del. Det same gjer gjennomføringa av E 134 gjennom Kongsberg. Det er lagt føringar for nye tunnellar på Haukelifjell og forbi Røldal i andre del av planperioden, og det same gjeld utbetring langs Stordalsvatnet i Etne. I andre del av planperioden kjem også tunnel under Boknafjorden (Rogfast) under føresetnad av delvis bompengefinansiering. Det ligg såleis an til å bli realisert fleire store prosjekt både i og utanfor Telemark, og fylket vårt har fått god utteljing etter intern semje, godt informasjonsarbeid og solid påverknadsarbeid utført av ei rekkje personar/organisasjonar.

Fremje tiltak for alternativ finansiering av sentrale investeringsprosjekt.

Brukarfinansiering av 3 delstrekningar på E134 og Rv36. Det er løyvd midlar frå Vest-Telemark, Midt-Telemark og AS Haukelivegen til planleggingarbeid i høve til mogleg brukarfinansiering av dei 3 delparsellane: Åmot – Seljord på E 134, Gvarv – Slåttekåstunnelen på Rv 36 og Seljord – Sjørmporten på Rv 36. Planarbeidet er starta opp, og det er Statens vegvesen som står for dette. Arbeidet vil, etter at ein er gjennom dei naudsynte politiske prosessane, danne grunnlaget for endelege forslag til bompengevedtak. Stortinget har den endelege godkjenninga i slike saker men er ikkje avhengig av Nasjonal Transportplan sidan det er tale om 100 % bompengefinansiering.

Bompengeselskap. Telemark fylkeskommune, saman med kommunane Nome, , Bø, Seljord, Kviteseid, Tokke, Vinje og Hjartdal har oppretta eit bompengeselskap for finansiering av utbyggingsprosjekt på E134 og Rv36 i Telemark. Selskapet har namnet ” E 134 og Rv 36 Telemark AS” og har forretningsadresse i .

Arbeide for auka midlar til investeringar og vedlikehald av øvrige riks- og fylkesvegar

Sikre full utbygging av siste generasjon breiband i regionen.

Det er investert meir enn 30 millionar kroner i breibandutbygging i regionen dei siste åra i form av RDA-midlar og innsats frå dei ulike kraftlaga. I tillegg har ein fått 2,5 millionar kroner i HØYKOM-midlar frå Staten. Desse midlane er no nytta som planlagt og ein er i hovudsak ferdig med arbeidet. Sluttføring av breibandutbygginga skjer samordna i regi av Telemark fylkeskommune. Det har kome ny løyving frå HØYKOM og frå KRD med føresetnad at ein får på plass også den lokale finansieringa. Målet for utbygginga er 100 % dekning til fastbuande i regionen. I tillegg har ein fått med utbygging fram til mange hytteområde.

Arbeide for full dekning innan mobilsamband og digitalt bakkenett.

I samarbeid med fylkeskommunen og andre kommunar i Telemark har Vest-Telemark Næringsutvikling arbeidd med å kartlegge område med dårleg mobildekning. Det viser seg å vera liten kommersiell interesse for utbygging, og ein vil no prøve ut alternative modellar.

Arbeide for realisering av høgfartsbane over Haukelifjell.

Selskapet Norsk Bane AS har vore ein pionér innan arbeidet med høgfartsbane i Noreg og arbeider for realisering av Haukelibanen. Den ferske utgreiinga frå Deutsche Bahn slår fast at høgfartsbane over Haukelifjell har større samfunnsnytte enn tidlegare påvist og at denne har best lønsemd av dei alternativa som er utgreidd. Stø opp om Norsk Bane sitt arbeid og medverke til å skaffe aksjekapital til selskapet vil vera viktige utfordringar.

Vest-Telemarkrådet

Sak 7/2010 Strategisk næringsplan 2010 - 2013

Vest-Telemark

STRATEGISK NÆRINGSPLAN 2010 – 2013 FOR VEST-TELEMARK

Skriven av Haldor Kaasin, Vest-Telemark Næringsutvikling as Dato: 21.05.2010

Innholdsfortegnelse

Bakgrunn: 3 Mandat: 3 Næringsanalyse for Vest-Telemark: 4 Strategisk næringsplan 2007 - 2010 12 Generelle erfaringar 12 Kva er gjort 12 Oppsummering - konklusjonar 14 Nye perspektiv – utfordringane i Vest-Telemark 14 Kommunane: 14 Næringslivet: 15 Målsetting og satsingsoråder: 16 Oppretthalde folketalet og busetnaden i heile Vest-Telemark 16 Sterk regional samkjensle og styrka Vest-Telemarkidentitet 16 Vidareutvikling og nyetablering av verksemder i Vest-Telemark 17 Sikre god infrastruktur i og gjennom Vest-Telemark 17 Vidare arbeid med Strategisk Næringsplan: 18

2 STRATEGISK NÆRINGSPLAN

Bakgrunn:

I 2003 vedtok Vest-Telemark Tinget å lage ein overordna lokaliseringsplan og felles tiltaksplan for regionen. I den samanheng samarbeida VTR og VTNU om å lage ein felles næringsplan for Vest-Telemark med bakgrunn i at regionen er eit felles bu, arbeids og opplevingsområde. Oppdraget var å finne tiltak som kan gje regional sysselsettingseffekt, ved å utnytte vekstpotensialet i eksisterande bedrifter, styrke lønnsemda og legge til rette for nyetablering, rekruttering og interessante lokaliseringsmiljø. Planen skulle ha fokus på tiltak som gjekk på tvers av kommunegrenser og vere supplement til lokale tiltaksplanar og ikkje nokon erstatning. Utfordringar og moglegheiter skulle sjåast på tvers av kommunegrenser.

Erfaringar og utfordringar i arbeid med prosjekttiltak i førre plan gjorde det aktuelt å sjå på korleis ein kan få til ein betre arbeidsdeling mellom prosjekt utanfor og i strategisk næringsplan. Det var og behov for større kontakt mellom tiltaksplanar i kommunane, Strategisk Næringsplan for Regionen og Fylkeskommunale planar. Det er og kome signal frå Fylkeskommunen, at ein ynskjer større overordna prosjekt og auka samarbeid på tvers av kommunegrenser. Frå 2011 er det behov for ein ny Strategisk Næringsplan. VTR har sett ned ei arbeidsgruppe beståande av leiar av rådet, dagleg leiar i VTNF og næringsansvarlege i kommunane for å sikre kommunikasjonsliner til forvaltningsapparatet og etablere tiltak som vil styrke og supplere tiltak i den einskilde kommune. Planen skal bygge på eksisterande næringsplan og ny informasjon som har kome til.

Mandat:

Til grunn for ny næringsplan ligg Vest-Telemark rådets visjon og fire mål:

VISJON: VEST-TELEMARK - EIN LEVANDE REGION

Vest-Telemark skal vera ein levande region der opparbeidd identitet og kultur vert vidareført saman med innovasjon og nyskaping. Gjennom samhandling over kommunegrenser skal vi gjere regionen attraktiv for busetnad, arbeid og oppleving.

Mål 1 Oppretthalde folketalet og busetnaden i heile Vest-Telemark

Mål 2 Sterk regional samkjensle og styrka Vest-Telemarkidentitet

Mål 3 Vidareutvikling og nyetablering av verksemder i Vest-Telemark

Mål 4 Sikre god infrastruktur i og gjennom Vest-Telemark

3 Næringsanalyse for Vest-Telemark:

Ein viser til Næringsanalyse for Vest-Telemark, Knut Vareide, TF notat nr. 50/2009 som ein finn på vest-telemark.no.

Folketalsutvikling er den viktigaste faktoren for regional utvikling. Positiv folketalsutvikling er resultat av god næringsutvikling og attraktiv bustadutvikling i ein region. Høg attraktivitet og auke i folketalet er og ei viktig drivkraft for næringsutvikling.

Status i dag er at vi har hatt ei negativ folketalsutvikling i ein lengre periode. I 2009 vart folketalet redusert med 17 og det bur no 14.251 personar i regionen. Med ein auke i folketalet på 21 personar i 2008 tyder det at folketalet i Vest- Telemark praktisk talt har stått stille dei siste 2 åra.

4

Ein ser i figuren over at Vest-Telemark har hatt ein dårlegare folketalsutvikling enn dei andre regionane i Telemark. Det ser likevel ut til at nedgangen har stoppa opp dei siste åra.

Arbeidsplassar er ein viktig indikator for regional utvikling. Frå 2000-2008 har det vore ein vekst i talet på arbeidstakarar i privat næringsliv med 10%. Med bakgrunn i at det har vore folketalsnedgang i same perioden er denne veksten bra. Arbeidstakarar i offentleg sektor har derimot hatt ein nedgang med 4% i same perioden.

115 114 113 Privat Vest-Telemark 112 Offentlig Vest-Telemark 111 Privat Norge 110 Offentlig Norge 109 108 SUM Vest-Telemark 107 SUM Norge 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97 96 95 94 93 92 91 90 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

• Dei bransjane med størst utviklig er tenesteytande næring. Dette er bransjar som kultur, sport og underhaldning. Noko av dette er knytt til reiseliv. • Moderat vekst innen handel, bygg og anlegg, forretningsmessig tenesteyting. • Størst nedgang har ein sett i industri, transport og hotell og restaurant.

5 175 170 165 Annen pers tjeneste 160 155 Forr tjeneste 150 145 140 Handel 135 130 Bygg og anlegg 125 120 115 Industri 110 105 Pr imæ r 100 95 90 Transport 85 80 Hotell og 75 restaurant 70 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Næringsstruktur: Vi kan analysere næringsstrukturen gjennom å sjå på korleis sysselsettinga fordelar seg mellom dei ulike næringane i Noreg og Vest- Telemark. Ein ser at Vest-Telemark har noko høgare andel arbeidsplassar i offentleg administrasjon, undervisning og helse- og sosialtenester.

Vidare har Vest-Telemark høg andel av arbeidsplassane i landbruk, bygg og anlegg og hotell og restaurant. Det er relativt få arbeidsplassar i forretningsmessig tenesteyting og handel. Industriandelen er og lågare.

Norge Vest-Telemark

7,0 Offentlig adm 6,4 8,6 Undervisning 7,9 22,0 Helse- og sosial 19,6 4,5 Annen pers tjeneste 4,3 5,5 Forr tjeneste 14,4 4,8 Transport 6,7 4,7 Hotell og restaurant 3,2 12,2 Handel 15,4 11,5 Bygg og anlegg 7,6 10,5 Industri 13,0 8,6 Primær 3,2 0 5 10 15 20 25

6 Pendling

2000 1870

1733 1800 1648 1603 1552 1600 1476 1467 1432 1455

1400

1200 Utpendling 1000 Innpendling 840 761 800 692 633 641 566 589 600 520 533

400

200

0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

I figuren ovanfor ser ein utviklinga i talet på inn - og utpendling det siste tiåret.

Innpendling: Det er langt færre som pendlar inn til Vest-Telemark enn som pendlar ut. Dettte på grunn av at regionen har underskot på arbeidsplassar. Det er berre Seljord som har eit overskot av arbeidsplassar, dei andre kommunane har underskot. Bø buset klart flest av dei som pendlar inn til regionen.

Utpendling: Oslo er den kommunen som sysselset flest frå Vest-Telemark, deretter kjem Bø og Skien.

Attraktivitetsbarometeret: Attraktivitet målast ut frå netto innflytting, som ikkje skuldast vekst i talet på arbeidsplassar. Innvandring har og ein positiv verknad på attraktivitetsindeksen. Vest-Telemark har under middels attraktivitet av regionane på Austlandet. Nedanfor visast utviklinga på attraktivitetsindeksen for regionane i Telemark.

7 2,0

1,5

1,0 Grenland

0,5 Midt-Telemark

0,0 Vest-Telemark

-0,5 Vestmar

-1,0 Kongsbergregionen

-1,5

-2,0 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Når det gjeld aldersgrupper er Vest-Telemark lite attraktiv for unge vaksne, medan for barnefamiliar og personar over 28 år er ein middels attraktiv. For innvandrarar er ein lite attraktive. I Vest-Telemark er det innvandar- befolkningen som flyt ut. Utanom innvandrarbefolkningen er det faktisk netto innflytting i Vest-Telemark.

Nyetableringar: Som tabellen under viser har Vest-Telemark alltid hatt ein etableringsfrekvens under Telemark og landsgjennomsnittet. Vest-Telemark har ein lite gunstig bransjestruktur for å oppnå høg etableringsfrekvens. Etableringsfrekvensen i Vest-Telemark sank mykje frå 2007 til 2008 og avstanden til landsgjennomsnittet auka. Vest-Telemark har berre ni regionar av dei 83 i landet som har lågare etableringsfrekvens og er sjette dårlegast på Austlandet.

Vest-Telemark har forholdsvis få nedleggingar og veksten i talet på føretak er relativt betre enn etableringsfrekvensen åleine tilseier.

8 10

9

8

7

6

5

4

3 Norge Telemark 2 Vest-Telemark 1

0 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Seljord er den kommunen med best etableringsfrekvens i Vest-Telemark, og ligg også høgt i Telemark samanheng.

9 Lønsemd: Andel føretak som er lønsame i Vest-Telemark i 2008 var på 61,6%. Dette er under gjennomsnittet både i fylket og i landet (65,0 %).

75 73 71 69 67 65 63 61 59 Norge Telemark 57 Vest-Telemark 55 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

87,2% har positiv eigenkapital ved rekneskapsavslutning i 2008. Dette er høgare enn landsgjennomsnittet på 85,1%

Vekstføretak: Vekst i føretaka i 2008 ligger under landsgjennomsnittet, men fylgjer fylket og landet elles. Andelen verksemder med vekst i verdiskaping er på 50,9%.

70 Telemark Norge 65 Vest-Telemark

60

55

50

45 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

10 Samla utvikling: Nedanfor fylgjer ein oversikt over indikatorar for regional utvikling for Vest-Telemark for perioden 2006 – 2008. Alle indikatorane er regionens rangering i høve til dei 83 regionane i landet.

Fødselsbalanse 76 Befolkning 63 Innvandring 8 Flytting 45

Arbeidsplasser 43 Stedlig attraktivitet 44

Private 49 Offentlige 29 unge voksne 64 voksne unge Innvandrere 38 Attraktivitet Attraktivitet Attraktivitet Attraktivitet Attraktivitet Attraktivitet barn 49

Nærings-NM 68

Vekst Lønnsomhet Nyetableringer 56 45 72

Vest-Telemark har i perioden 2006-2008 hatt ein befolkningsnedgang som rangerar regionen som nummer 63 av 83 regionar. I same periode har Vest-Telemark har eit stort fødselsunderskot, men høg innvandring, faktisk åttande høgast av alle regionane i landet.

Vest-Telemark har ein middels vekst i arbeidsplassar og står fram som middels attraktiv som stad å bu, i høve til dei andre regionane i landet.

11 Strategisk næringsplan 2007 - 2010

Generelle erfaringar

Planen vart vedteke i Vest-Telemark Tinget 19. juni 2007 og inneheld 7 strategiske tiltaksområder med til saman 14 ulike tiltak. Heile planen hadde ei total økonomisk ramme på nær 15 mill kr over fire år. Ein lukkast berre å finansiere 9 mill av ramma i det vesentlege gjennom midlar frå Fellesfondet og bruk av RDA midlar. Ein ynskte å finansiere heile planen som ei pakke, noko ein ikkje fekk realisert. Den reduserte finansieringa førte til at tiltak vart endra, utsett og ikkje sett i gang.

Næringsplanen vart vedteke i Vest-Telemark Tinget med ein brei prosess i førekant, men planen syntes ikkje tilfredsstillande forankra inn i kommunane. Det har vore ein utfordring å arbeide med tiltak knytt til næringsplanen når denne har vore lite kjent ute i kommunane. Dette førte til at ein måtte nytte mykje tid på å få aksept for gjennomføring av fleire av tiltaka som var vedteke. Forankringa inn mot næringslivet i regionen var monaleg betre. Det er eit sterkt behov for å gjere den nye næringsplanen til eit godt kjent felles dokument for heile Vest-Telemark .

Ein har i fleire av prosjekta i næringsplanregi nytta mykje tid på organisering. Dette er ein prosess som tek mykje tid og krefter. Erfaringane tilseier at dette bør få mindre fokus i ny plan. Organisering bør kome som eit resultat av samarbeid, nettverk, klynger m. v.

Kva er gjort

Ein viser til Statusrapport pr. 31.10.09 – strategisk næringsplan for Vest-Telemark 2007 -2010 som ein finn på vest-telemark. no

Av dei 14 tiltaka i næringsplanen er 11 sett i gang og ein kan kort oppsummere fylgjande:

Profilering av Vest-Telemark:

Ein har gjennomført eit forprosjekt ”Gjetord” omdømme. Ein har utvikla ein Vest- Telemark profil som ein har samla seg om og no vert nytta i mange samanhangar i regionen.

Rekruttering av arbeidskraft:

Hatt stort fokus på Vest-Telemark som ein felles bu- og arbeidsmarknadsregion. Kartleging av arbeidskraft og direkte rekrutteringshjelp til 60 nøkkelverksemder i Vest-Telemark i tettsamarbeid med NAV. Rekrutteringstilbod til alle verksemder i regionen. Fokus på både innanlandsk og utanlandsk arbeidskraft. Siste halvdel av prosjektet har fokusert på utvikling av felles marknedsføringsarenaer med hovudvekt på nettstaden www.telejobb.no, som vart lansert i april 2010.

12 Entrepenørskapsprosjektet:

Entrepenørskap er etablert i skulane i Vest-Telemark. Frå å vera eit prosjekt er entrepenørskap no teke over av kommunane sjølve som ein integrert del av skulekvardagen.

Etableringsguide:

Det er etablert ein operativ etablerarguide for Vest-Telemark som er tilgjengleg frå Vest-Telemark Portalen

Framtidsretta omstilling for landbruket:

Ein har gjennomført kompetanseutvikling- og rådgjevings program for gardbrukarar og bygdebedrifter. Utarbeida handlingsplanar og styrka nettverket for landbruksansvarlege gjennom landbruksforum.

Utvikle og samordne reiselivet:

Forprosjekt ”Gjetord reiseliv” avdekka at det ikkje er grunnlag for økonomisk forpliktande vertskapssamarbeid mellom kommunane i regionen men det er grunnlag for tettare samarbeid gjennom Vandrarprosjektet og potensiale for å etablere eit regionalt reiselivsråd gjennom VTNF.

Framtidsretta næringsapparat:

Det vart lagt fram ei tilråding om ei tettare og formalisert samarbeid for næringsapparatet i Vest-Telemark. Denne løysinga ynskte ikkje kommunane i den aktuelle forma. Det er likevel eit ynskje om eit tettare samarbeid på næringssida i regionen og arbeide med kompetanseheving i næringsapparatet.

Lokalt såkornfond i Vest-Telemark:

Det vart arbeida politisk og administrativt for å få etablert eit lokalt såkornfond i Vest-Telemark. Prosjektet utvikla ein forretningsplan for konseptet for avklaring med relevante styresmakter. Næringsdepartementet fann ikkje å kunne sette av midlar til eit slikt fond.

Bedriftsstyre med kompetanse og aktivitet:

Det er gjennomført 3 kursseriar i styrekompetanse, med totalt 60 deltakerar frå både privat og offentleg sektor i Vest-Telemark. Kursdeltakarane vil danne grunnlag for ein styrekandidatbase for Vest-Telemark.

Fagnettverk for produksjons- og vekstbedrifter:

Det er etablert ulike møteplassar med fagtema som samlar aktuelle verksemder. Det er identifisert fleire moglege næringsklynger, med vurdering av moglege vegar for meir formalisert samarbeid. Prosjektet er mellom anna koordinert med arbeidet i samhandlingsforum for verdiskaping og innovasjon i Telemark.

13 Samferdsel, veg:

Ein mobilisera for kravet om at Rv 41 skulle bli stamveg frå 2010. Har lagt fram for Fylkeskommunen prioritert strategi for fylkesvegnettet i Vest-Telemark.

Oppsummering - konklusjonar

Erfaringane frå førre plan tilseier at ein må jobbe vidare med ei rekkje av dei same problemstillingane.

- Arbeidet med å sikre kvalifisert arbeidskraft til offentleg og privat sektor er heit nødvendig, og vil auke i styrke i takt med at store alderskull går ut av arbeidslivet dei neste åra. Fokus på Vest-Telemark som ein felles bu- og arbeidsmarknad er vesentleg. - Det vil vere naudsynt å jobbe vidare med profilering og omdømmebygging - Vest-Telemark må oppfattast og utviklast som ein attraktiv region - Grunnlaget for vekst- og vidareutvikling av eit lønsamt næringsliv er vesentleg. Noverande næringsplan har vist at det er krevjande å få tilslutning kring store fellesprosjekt. Satsing bør skje mot miljø som ønskjer utvikling, gjerne gjennom formalisert samarbeid. Arbeidet med å sikre regionen tilgang på utviklingskapital bør halde fram. - Fokus på ei utvikling av rådgjevingstenesta og tilrettelegging for utviklingstiltak og stønadsordningar er viktig. Arbeidet med formalisert samordning av næringsapparatet nådde ikkje fram, men ein vurderar grunnlaget for eit tettare og konstruktivt samarbeid som godt til stades. - Det bør leggast til rette for konkrete tiltak i vidare oppfølging som er direkte og næringsrelaterte. God forankring til dei verksemdene ein ønskjer å involvere bør prioriterast. - Næringsretta rammevilkår som samferdsel må ha konkret fokus vidare.

- Prosjektplanar og finansiering bør vere avklart før prosjekt vert sett i gang, og forankring bør vere sjekka ut med involverte partar.

Nye perspektiv – utfordringane i Vest-Telemark På bakgrunn av tilbakemelding frå næringsansvarlege i kommunane har ein sett opp ei stikkordsliste over dei viktigaste utfordringane Vest-Telemark har.

Kommunane: Oppretthalde og utvikle ulike kompetansemiljø

Utvikle handelsnæringa

Auke verdiskapinga i landbruket og landbruksrelaterte næringar

Senterutvikling og lokalisering

14 Folketalsutvikling

Allsidig arbeidsmarknad

Attraksjonskraft og trivsel

Innvandring

Kapitalsituasjonen i næringslivet

Kompetanse og utdanning

Samarbeid og utvikling av reiselivet

Mangel på arbeidskraft

Attraktive bustader og busetting på småbruka

Vest-Telemark Næringsforum har gjennom styremøter, medlemsmøter og opent møte for næringsdrivande i regionen, hatt ei oppsummering av utviklinga dei siste åra og stoda i dag. Ein har peika ut dei viktigaste utfordringane for

Næringslivet: Styrke og utvikle rådgjevingsapparatet i Vest-Telemark

Utvikle eksisterande , etablerte bedrifter og institusjonar

Tilrettelegging og utvikling av samarbeid og næringsklynger

Rekruttering av arbeidskraft

Marknadsføring av regionen - ein attraktiv arbeidsmarknad med gode bu og oppvekstvilkår

Motiverande utviklingskapital og virkemiddelordningar

Rammevilkår – samferdsle/kommunikasjon

15 Målsetting og satsingsoråder: Ein vil legge til grunn Vest-Telemark Tinget sin handlingsplan og konsentrere næringsarbeidet i Vest-Telemark om desse fire målsettingane. I oversikten under er det med utgangspunkt i handlingsplanen sine mål sett opp forslag til strategiske satsingsområde. Satsingsområda vil danne grunnlag for utarbeiding av ulike tiltak, eit arbeid som skal sluttførast innan utgangen av 2010.

MÅL 1:

Oppretthalde folketalet og busetnaden i heile Vest-Telemark

Satsingsområder:

Vidareutvikle arbeidet med utvikling av regionens attraksjonskraft og bulyst. Gjennom samhandling og alliansar skape Vest-Telemark til ein attraktiv region å bu og arbeide i.

Vidareutvikle Vest-Telemark som ein attraktiv arbeidsmarknadsregion. Styrke regionens samla arbeidsmarknad, med synleggjering av moglegheitane i eigen og tilgrensande regionar.

Tiltak: 2010 2011 2012 2013 Ansvar

MÅL 2:

Sterk regional samkjensle og styrka Vest-Telemarkidentitet

Satsingsområder:

Vidareutvikle samhandling kring marknadsføringstiltak som fremjar kjennskap til regionens kultur og identitet.

Stimulere til utvikling av nye offensive informasjonsformer tilpassa prioriterte målgrupper.

Tiltak: 2010 2011 2010 2013 Ansvar

16 Mål 3:

Vidareutvikling og nyetablering av verksemder i Vest-Telemark

Satsingsområder:

Auke tilgangen på risikokapital og offentlege verkemidlar til regionen

Styrke og utvikle rådgjevingsapparatet i Vest-Telemark.

Tilrettelegging og utvikling av samhandlingstiltak og næringsklynger, med formål å styrkje eksisterande næringsliv samt stimulans for knoppskyting, nyetablering og innovasjon.

Oppretthalde og utvikle kompetansemiljø i regionen.

Tiltak: 2010 2011 2012 2012 Ansvar

MÅL 4:

Sikre god infrastruktur i og gjennom Vest-Telemark

Satsingsområder:

Vidareutvikle felles strategiar for vegutbygging samt skape alliansar for desse.

Synleggjere regionens transport- og infrastrukturbehov gjennom faktaoppbygging og formidling.

Arbeide for høgfartsbane over Haukelifjell

Utvikling av regionens breibandsstruktur.

Tiltak 2010 2011 2012 2013 Ansvar

17 Vidare arbeid med Strategisk Næringsplan:

Strategisk Næringsplan for Vest-Telemark er ein kommuneregionplan som kjem i tillegg til det lovheimla fylkesregional og kommunal planregime. Ein har søkt å harmonisere næringsplanen til dei fylkeskommunale planutkasta og gjennom dei kommunale næringsansvarlege sitt arbeid i arbeidsgruppa har ein søkt å identifisere regionale hovudutfordringar.

Arbeidsgruppa for Strategisk Næringsplan ser det som ynskjeleg at gruppa får ei permanent form som referansegruppe for Vest-Telemarkrådet i det næringspolitiske arbeidet. Å gje arbeidsgruppa i si noverande form ein posisjon i arbeidet med strategisk næringsutvikling i regionen, vil kunne føre til ei vitalisering av det totale næringsapparatet i Vest-Telemark .

18