MAGAZINE VOOR ALUMNI EN RELATIES ZOMER 2019 SPIN-OFF DOOR Hans van Eerden FOTOGRAFIE Rikkert Harink Lopen is balans bewaren. Een patiënt moet dat na een beroerte opnieuw leren. Een sporter wil zich er altijd in EVENWICHTIG verbeteren. De spin-off Gable Systems helpt beiden met zijn mobiele robot ONDERNEMEN die ondersteuning biedt bij training. Oprichters Sebastiaan Behrens en Carsten Voort studeerden af bij de UT in de biomedische werktuig- DOSSIER bouwkunde. Daarna werkten ze als Fotonica in de schijnwerpers onderzoeker aan de looprobot LOPES die de universiteit samen met revali- datieklinieken ontwikkelde. “Voor een ACTIEVE STUDENT promotie hadden we echter geen tijd”, vertelt Behrens. “Onze gedachten Slimme oplossingen voor waren al bij een eigen bedrijf. In 2015 alledaagse problemen zijn we in het diepe gesprongen.” Ze bouwden een prototype voor loopondersteuning, maar sloegen al snel een andere weg in. “Na markt- ONDERWIJS onderzoek en gesprekken met klinisch Een universiteit partners hebben we loopondersteuning in Netflix stijl veranderd in balanstraining. Balanstrai- ning is een redelijk onontdekt gebied. Met onze robot kan daar onderzoek naar worden gedaan.” In een heupharnas bevestigd aan de robot heeft de patiënt, sporter of proefpersoon alle vrijheid voor uiteen- lopende bewegingen. De gebruiker wandelt tijdens de revalidatie door de ruimte. Gable Systems ontwikkelde er de innovaties voor: een regelsysteem voor de balansoefeningen, zelflerend camerasysteem dat de voetpositie herkent, omgevingsdetectie die obstakels signaleert en intuïtieve app voor mobiele bediening. Gable Systems is gevestigd in Hengelo, dicht bij strategische produc- tiepartner NTS Norma, en blijft close met de UT die als medeaandeelhouder via Novel-T geïnteresseerd blijft. Samen doen ze Europese projecten voor revalidatie onderzoek, waarin de UT een voorloper is. De eerste versie van de robot is bijna klaar. “Als we de app hebben uitontwikkeld, alle usability-testen uitgevoerd zijn en “Onze looprobot is te gebruiken de CE-keuring is afgerond, kan de looprobot volgend jaar de markt op.” Voor meer informatie: voor onderzoek naar de dynamica www.gablesystems.com van de bewegende mens” INHOUD Coverfoto: Rikkert Harink DE KRACHT VAN 10 SOCIAL MEDIA INGENIEUR OP ZOEK NAAR 36 MINDER NANOMETERS SLIMME OPLOSSINGEN VOOR EEN FLAMBOYANTE 16 ALLEDAAGSE PROBLEMEN 18 VISIONAIROMPACT 4 DOSSIER 18 ONDERNEMEN 32 WAS U ERBIJ? Fotonica in de schijnwerpers Pionier en prof 34 OP DE CAMPUS 8 IN HET KORT 20 HET LAB IN Studentenwoningen met smart grid 10 PROMOVABEL 22 DROOM & DAAD De kracht van social media Van kroket-bestelsysteem tot 36 INTERVIEW ONDERZOEK Inflight Entertainment 12 FONDSNIEUWS 38 VERTREKPUNT TWENTE Crowdfundingsacties voor 25 BUSINESS SCHOOL PLD Hoogleraar Advanced studententeams Risk & Resilience festival 2019 Robotics, Stefano Stramigioli 14 INTERVIEW ONDERWIJS 26 IN HET KORT 40 STUDENTENHUIS Een universiteit in Netflix stijl 28 ALUMNI NIEUWS 42 MIJN BAAN 16 ACTIEVE STUDENT De UT Challenge winnaars 30 FONDSNIEUWS 44 SPIN-OFF ONLINE VERSIE Ben je benieuwd naar meer verhalen? Bezoek dan www.utwente.nl/magazine For an online version of this magazine in English please visit: www.utwente.nl/en/magazine 2 TEN EERSTE INCUBASE Dit voorjaar stond er een fraaie Met deze nieuwe ontmoetingsplek infographic in de Volkskrant. Onder- zetten we eveneens een stap om werp: de universiteit als kraamkamer talent te binden, een missie waar van het bedrijfsleven. De ‘vlek’ in we in deze regio met zijn allen voor Twente was op deze afbeelding staan. Ik hoop binnenkort mijn de grootste van Nederland. Een handtekening te zetten onder de visualisatie van de meer dan 1000 regiodeal Twente. Een investerings- spin-offs die de Universiteit Twente programma van het rijk, provincie, voortbracht en waarvan er 200 de regio Twente, bedrijven en zijn geboren in de laatste vijf jaar. kennisinstellingen met in totaal We lopen nog altijd voorop als het 172 miljoen euro aan cofinanciering. “IK ZIE DIT ALS EEN BEVESTIGING gaat om ondernemerschap, maar Financiering bedoeld voor de aan- DAT HET RIJK DE REGIO TWENTE om die positie te behouden, moeten pak van verschillende opgaven, we onszelf steeds opnieuw uitvinden. waaronder het uitbouwen van de MET DE UT ALS HAAR INNOVATIE- Twentse topwerklocaties, het reali- MOTOR, BESCHOUWT ALS EEN We timmeren daarom hard aan de seren van een slimme maakindus- weg. Tijdens de jaarlijkse Entrepre- trie 4.0 en een toekomstgerichte KRACHTIGE DRIJFVEER VOOR DE neurial Day, die eind juni plaatsvond, arbeidsmarkt en de transitie naar NEDERLANDSE ECONOMIE” lanceerden we samen met de Stu- een circulaire economie. De UT dent Union en Novel-T een nieuwe heeft een groot aandeel in veel van hub voor start-ups: Incubase. In de genoemde projecten. Twente gebouw Bastille op de campus, krijgt een grote hap uit de regiotaart dat bij veel alumni bekend staat als en dat is niet voor niks. Ik zie dit als hét centrale studentengebouw, een bevestiging dat het rijk de regio worden ondernemende studenten Twente met de UT als haar innova- vanaf november intensief begeleid tiemotor, beschouwt als een krach- in het laten uitkomen van hun tige drijfveer voor de Nederlandse dromen. Ik kom op de campus economie. dagelijks studenten tegen met baanbrekende ideeën en blijf me Bij veel van de projecten staat daarover verwonderen. Het is voor talent centraal. Ik wil daarom ook hen een hele uitdaging om die u, als alumnus of als relatie van de plannen om te zetten in een levens- universiteit, oproepen bij te dragen vatbare start-up. Incubase heeft aan deze missie. De UT en Twente straks alles in huis wat die onder- hebben al die jonge talenten die ik nemers in spé nodig hebben: dagelijks tegenkom meer dan ooit flexibele werkplekken, een groot nodig. Laten we ze actief onder- netwerk van kleine ondernemingen, steunen waar dat kan. MR. VICTOR VAN DER CHIJS investeerders en juridische kennis. (1960) IS SINDS OKTOBER 2013 VOORZITTER Een perfect voorbeeld van het VAN HET COLLEGE VAN BESTUUR VAN DE opnieuw uitvinden van onszelf. UNIVERSITEIT TWENTE. 3 Van kristallen die één foton opsluiten tot chips voor snelle optische communicatie en nieuwe sensoren voor de gezondheidszorg: op verschillende fronten werkt de UT, samen met partners, aan fotonica. Het vakgebied van het licht is in beweging, van niches naar grote markten. DOOR Wiebe van der Veen FOTOGRAFIE Rikkert Harink Fotonica is de technologie van het geïntegreerde fotonica. Chips die Niet te kraken licht. Het transporteren, bewerken geen metaalverbindingen hebben om Pepijn Pinkse onderzoekt opmerke­ en manipuleren van licht. Ondanks elektronen te geleiden, maar licht­ lijke kwantumeffecten met licht. het licht, lijkt de revolutie zich tot kanalen voor fotonen. Sonia García Ook zijn collega’s in de groep nu toe vooral in de schaduw te Blanco wil graag een fotonische chip weten licht te manipuleren. Neem voltrekken. De schaduw van de ontwikkelen die heel precies tumor­ bijvoorbeeld het gegeven dat een elektronica. “De elektronica had markers kan opsporen. “We ontwer­ foton op twee verschillende plaat­ altijd een voorsprong op dit gebied”, pen daarvoor de sensoren, maar het sen tegelijk kan zijn, en dat je die zegt professor Pepijn Pinkse. “Nu liefst willen we ook de lichtbron op eigenschap kunt benutten voor een de grenzen daar in zicht komen, dezelfde chip hebben. En misschien unieke manier van identificatie die kan fotonica een alternatief bieden, ook de uitlezing. Dit kan van grote niet te kraken is. “Stuur je licht of een combinatie met elektronica.” betekenis worden in de zorg en de door witte verf, dan komt er niet Zijn collega, hoogleraar Sonia zelfzorg. Maar dan moeten de chip­ veel doorheen. Maar afhankelijk García Blanco, hierover: “Ik las pas jes wel heel goedkoop worden, voor van het licht dat je erin stuurt, een boek uit de jaren 70, waarin al eenmalig gebruik. Dat is een kip­ei eigenlijk de ‘vraag’ die je stelt, krijg fotonische componenten werden probleem, want ze worden pas je als ‘antwoord’ wel een uniek beschreven waarover we vandaag goedkoop bij grote markten.” Ze laat stippeltjespatroon”, licht Pinkse de dag publiceren. Maar intussen een chipje zien: een waar juweel toe. De sleutel wordt ter plekke weten we, dankzij ons MESA+ waarop de lichtgeleiders te zien zijn bepaald: onthouden van een code NanoLab, hoe we lichtgeleiders en ook de vloeistofkanalen. Het is al is dan niet meer nodig. Al zou je moeten maken met extreem lage in staat om in urine kleine hoeveel­ paspoorten of creditcards eenvou­ verliezen. Daar zijn we heel sterk in.” heden eiwitten te ontdekken als dig kunnen uitrusten met een kor­ indicatie voor tumoren: het heeft het reltje verf, het vraagt wel nieuwe Ze werken allebei aan nieuwe toe­ potentieel om de gezondheidszorg uitleesapparatuur. Tot nu toe lijkt passingen van fotonica. Of preciezer: drastisch te veranderen. de technologie daarom vooral inte­ FOTONICA IN DE SCHIJNWERPERS 4 DOSSIER “Zelf denk ik dat de manier waarop de processor werkt, overeenkomsten heeft met de netwerken in ons brein benadert” - Pepijn Pinkse FOTONICA IN DE SCHIJNWERPERS FOTONICA Fotonica is een van de sleuteltechnologieën voor innovatie, benadrukten eerder dit jaar drie Nobelprijswinnaars in hun oproep aan de Euro- pese Commissie om fotonica nadrukkelijk op de agenda te houden in de nieuwe onderzoekspro- gramma’s voor 2021 tot 2026. Ook Nederland investeert fors, zoals in het samenwerkingsver- band PhotonDelta. De Universiteit Twente heeft daarin een sterke positie, samen met partners. 5 ressant voor toegang tot hoogrisi­ opgericht die QuiX heet. Dit is een wereld van binnenuit, omdat ik daar cogebieden zoals kerncentrales of fotonische chip die oorspronkelijk heb gewerkt. Niet alleen de massa­ controlekamers. Interessant is ook voor de nieuwe mobiele standaard productie is sterk ontwikkeld, ze de vraag of het op een vergelijk- 5G is ontwikkeld, in staat om de hebben ook zeer geavanceerde bare manier mogelijk is om een data heel gericht van de zendmast manieren om de chips te testen. glasvezelnetwerk te beveiligen, zo­ naar de gebruiker te sturen; ook Daar kunnen wij op dit moment dat je precies weet dat de beoogde wel een ‘beamformer’ genoemd.