Czyli O Konfederackiej Wizji Imperium Słowiańskiego / 5

Czyli O Konfederackiej Wizji Imperium Słowiańskiego / 5

Spis treści Artur Paszko, Ziemskie Imperium z kroków naszych, Imperium Boga z naszych serc – czyli o konfederackiej wizji Imperium Słowiańskiego / 5 POLACY I sąsiedzi – NA STYKU WZAJEMNYCH RELACJI W OKRESIE II WOJNY świATOWEJ Pięć miesięcy pod sztandarem ze swastyką (wstęp i oprac. Grzegorz Berendt, Wojciech J. Muszyński) / 21 Michał Wołłejko, Obóz Śmierci Kołdyczewo i antypolska działalność białoruskich nacjonalistów na Nowogródczyźnie w latach 1941–1944. Rekonesans badawczy / 83 Rafał Drabik, Żydzi, bandytyzm a podziemie narodowe. O mordzie na Żydach w lasach zakrzowieckich (pod Kraśnikiem) / 95 Artur Brożyniak, Rasowa czystość po banderowsku – zbrodnie OUN-UPA na rodzinach mieszanych / 127 DOKUMENTY Stanisław Skrzypek, Ukraiński program państwowy na tle rzeczywistości (1967) (oprac. Wojciech J. Muszyński) / 137 Patryk Pleskot, Sztuka dezinformacji. Eksperckie projekty działań propagandowych w związku ze śledztwem w sprawie śmierci Grzegorza Przemyka (czerwiec 1983 r.) / 191 ANTYKWARIAT Wojna polsko-litewska w 1920 r. w relacji Stanisława Brochockiego (oprac. Paweł Juzwa) / 205 NIELOJALNI SOJUSZNICY Tytus Jaskułowski, Przyjaźń, która nie istniała. Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego NRD wobec MSW 1974–1990 / 231 Przemysław Benken, Wybrane zagadnienia odnośnie do współpracy peerelowskiego i wietnamskiego aparatu bezpieczeństwa w okresie zimnej wojny / 255 Zbigniew Bereszyński, Z „bratnią pomocą” przeciwko oponentom „władzy ludowej”. Współpraca SB i sowieckich służb specjalnych na przykładzie Brzegu / 265 ARTykułY Michał Jakubik, Litwa i stosunki polsko-litewskie na łamach Dziennika Wileńskiego oraz Głosu Narodowego w latach 1922–1939 / 279 Patryk Tomaszewski, Lufcik na świat – publicystyka Wacława Budzyńskiego na łamach tygodnika Jutro Pracy / 301 Paweł Tanewski, Gospodarcze i społeczne aspekty polityki oświatowej władz II Rzeczypospolitej / 313 Cecylia Kuta, Działania aparatu represji wobec Jerzego Ficowskiego / 333 Rafał łatka, Służba Bezpieczeństwa wobec III pielgrzymki Jana Pawła II do PRL na przykładzie sytuacji w Krakowie / 349 ARCHEOLOGIA PAmięci Bohdan Pilarski, Zajączkiem po Związku. Zapiski z podróży (wstęp i oprac. Mirosław Biełaszko) / 371 SłOWNIK BIOGRAFICZNY DZIAłACZY RUCHU NARODOWEGO 1887–1990 Wojciech Kujawa, Janina Manczarska-Orzeszkowska „Nina Bielicz” / 415 Robert Piwko, Krystyna Prochowska „Katarzyna”, „Pola” / 423 Z żAłOBNEJ KARTY Grzegorz Eberhardt (1950–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 431 Walter („Władek”) Jajko (1937–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 435 Stephen Fischer-Galati (1924–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 442 Michał Preisler (1919–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 445 RECENZJE I NOTY O książkACH / 447 PRZEGLąd PRASY / 489 BIOGRAMY AUTORÓW / 506 Contents Artur Paszko, An earthly empire from our steps and God’s Empire in our hearts: The Confederation of the Nation’s vision of a Slavic Empire / 5 POLES AND THEIR NEIGHBORS: MUTUAL RELATIONS DURING THE SECOND WORLD WAR Five months under the banner of the Swastika (Grzegorz Berendt, Wojciech J. Muszyński, eds.) / 21 Michał Wołłejko, The Kołdyczewo death camp and the anti- -Polish actions of the Belarusian nationalists in the Nowogródek region in 1941–1944: A scholarly reconnaissance / 83 Rafał Drabik, Jews, banditry, and the nationalist underground: The massacre of Jews in the Zakrzówek Forest near Kraśnik / 95 Artur Brożyniak, Racial purity Bandera-style: OUN-UPA crimes against mixed Polish-Ukrainian families / 127 DOCUMENTS Stanisław Skrzypek, Ukrainian statehood against the background of reality (1967) (Wojciech J. Muszyński, ed.) / 137 Patryk Pleskot, The art of disinformation: Expert proposals for a propaganda campaign regarding the investigation into the death of Grzegorz Przemyk (June 1983) / 191 ANTIQUE COLLECTION The olish-P Lithuanian war of 1920 in Stanisław Brochocki’s testimony (Paweł Juzwa, ed.) / 205 DISLOYAL ALLIES / 229 Tytus Jaskułowski, A friendship that wasn’t: The Stasi vis-à-vis the Polish Interior Ministry, 1974–1990 / 231 Przemysław Benken, Cooperation between the communist secret police services of Poland and Vietnam during the Cold War: Selected issues / 255 Zbigniew Bereszyński, “Fraternal help” in combating the enemies of the “people’s regime”: The case of Soviet and Polish secret police collaboration in Brzeg / 265 ARTICLES Michał Jakubik, Lithuania and Polish-Lithuanian relations in the pages of the Dziennik Wileński and the Głos Narodowy in 1922–1939 / 279 Patryk Tomaszewski, A small window crack to to the world: Wacław Budzyński’s writings in the weekly Labor’s Tomorrow / 301 Paweł Tanewski, The economic and social aspects of the Second Polish Republic’s education policy / 313 Cecylia Kuta, The communist secret police repression of Jerzy Ficowski / 333 Rafał łatka, The secret police vis-à-vis John Paul II’s third pilgrimage to Poland: The case of Kraków / 349 THE ARCHEOLOGY OF MEMORY Bohdan Pilarski, Bunny-hopping through the Soviet Union (Mirosław Biełaszko, ed.) / 371 BIOGRAPHICAL DICTIONARY OF THE POLISH NATIONAL MOVEMENT 1887–1990 Wojciech Kujawa, Janina Manczarska-Orzeszkowska „Nina Bielicz” / 415 Robert Piwko, Krystyna Prochowska „Katarzyna”, „Pola” / 423 OBITUARIES Grzegorz Eberhardt (1950–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 431 Walter („Władek”) Jajko (1937–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 435 Stephen Fischer-Galati (1924–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 442 Michał Preisler (1919–2014) – Marek J. Chodakiewicz / 445 REVIEWS AND A DELUGE OF BOOKS / 447 FROM THE MEDIASPHERE / 489 ABOUT THE AUTHORS / 506 Artur Paszko ZIEMSKIE IMPERIUM Z KROKÓW NASZYCH, IMPERIUM BOGA z NASZYCH SERC1 – CZYLI O KONFEDERACKIEJ WIZJI IMPERIUM SłOwiańSKIEGO Jesienią 1941 r. kolportowano w Warszawie kanałami konspiracyjnymi „Mapę Imperium Słowiańskiego” – tę samą, którą reprodukujemy w niniejszym numerze Glaukopisu. Na jej odwrocie umieszczono szczegółowe objaśnienia, które miały przybliżać ideę powołania takiego „bloku szczepowo-geopolitycz- nego”, oraz zasady, na których miał zostać ufundowany2. Mimo niewielkiego (prawdopodobnie) nakładu i – co za tym idzie – wąskiej grupy odbiorców, dokument ten wywołał sporo emocji wśród konspiracyjnych organizacji poli- tycznych3. Warto przyjrzeć się zarówno samej koncepcji Imperium, jak i orga- nizacji, która ją propagowała i firmowała. 1 Fragment Piosenki uderzenia autorstwa Andrzeja Trzebińskiego (zob. U[derzenie] ([War- szawa: Konfederacja Narodu, 1942]): s. 12). 2 Imperium znaczy – istnienie Polski, wielkość Słowian, pokój Europy (Warszawa: Konfederacja Narodu, 1941). 3 Zob. np. Czesława Miłosza autoportret przekorny. Rozmowy przeprowadził Aleksander Fiut (Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1988): s. 63–64; M. Paulińska [wł. Małgorzata Bartyzel], „Kultura, czyli realizm stwarzania”, Polityka Polska, nr 4 (1984): s. 51–52. 6 | Ziemskie Imperium z kroków naszych, Imperium Boga z naszych serc Organizacja i ludzie Za początek istnienia Konfederacji Narodu (KN) – bo to właśnie ta formacja sygnowała „Mapę…” – należy uznać połączenie się 28 września 1940 r.4 kilku organizacji konspiracyjnych, uznających legalność rządu emigracyjnego, lecz nieufnie odnoszących się do Służby Zwycięstwu Polski (SZP) i Związku Walki Zbrojnej (ZWZ). Były nimi: Gwardia Obrony Narodowej (GON), Tajna Armia Polska (TAP) i Grupa „Znak”, Związek Czynu Zbrojnego (ZCZ) oraz grupy „Pobudka” i „Wawel”. Do struktury tej wszedł także Bolesław Piasecki wraz z grupą ludzi wywodzących się w większości z przedwojennego Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”, która zgromadziła się wokół niego i Jerzego Hagmajera5. Nieco później dołączyły do nich: Organizacja Bojowa (30 września 1940 r.) i Grupa „Grom” (11 listopada 1940 r.)6. Pod koniec stycznia 1941 r. z organizacji wydzielono pion wojskowy – autonomiczną Konfederację Zbrojną (KZ) na czele z mjr. Janem Włodar- kiewiczem7. Podział ten stał się początkiem końca spójnego funkcjonowania KN, gdyż KZ zaczęła wyraźnie ciążyć ku ZWZ8, do którego została włączona ostatecznie na przełomie 1941 i 1942 r.9. Fakt ten zapoczątkował rozpad poli- tycznej struktury KN, którą najpierw opuściły GON i ZCZ10. Ostatecznie, z początkiem 1942 r. kierownictwo KN przeszło w ręce osób związanych z Bolesławem Piaseckim i przedwojennym Ruchem Narodowo-Radykalnym „Falanga”. Ta zasadniczo nowa formacja, po przezwyciężeniu wewnętrznego kryzysu, rozpoczęła działania zmierzające do poszerzenia swojego stanu 4 Zob. J. Hagmajer, „Pierwsze dementi”, Kierunki, nr 25 (1985): s. 8; A.K. Kunert, „Jeszcze o ideologii KN”, tamże, nr 30 (1985): s. 11; K. Malinowski, Tajna Armia Polska, Znak, Konfederacja Zbrojna. Zarys genezy, organizacji i działalności (Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1986): s. 104–115. A. Dudek i G. Pytel podają, że miało to miejsce 21 IX 1940 r. (zob. A. Dudek, G. Pytel, Bolesław Piasecki. Próba biografii politycznej (Londyn: „Aneks”, 1990): s. 113). 5 K. Krajewski, Uderzeniowe Bataliony Kadrowe 1942–1944 (Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1993): s. 33. 6 A.K. Kunert, „Jeszcze o ideologii KN”, s. 11. 7 K. Krajewski, Uderzeniowe Bataliony Kadrowe…, s. 38; J.J. Terej, Rzeczywistość i polityka. Ze studiów nad dziejami najnowszymi Narodowej Demokracji (Warszawa: Książka i Wiedza, 1979): s. 150, przypis 109. 8 K. Krajewski, Uderzeniowe Bataliony Kadrowe…, s. 39–41; K. Malinowski, Tajna Armia Polska…, s. 152; A. Dudek, G. Pytel, Bolesław Piasecki…, s. 120–121. 9 K. Krajewski, Uderzeniowe Bataliony Kadrowe…, s. 42; K. Malinowski, Tajna Armia Polska…, s. 156. Jacek Majchrowski datuje ten proces na okres od maja do sierpnia 1941 r. (por. tegoż, Geneza politycznych ugrupowań katolickich. Stronnictwo Pracy, grupa „Dziś i

View Full Text

Details

  • File Type
    pdf
  • Upload Time
    -
  • Content Languages
    English
  • Upload User
    Anonymous/Not logged-in
  • File Pages
    510 Page
  • File Size
    -

Download

Channel Download Status
Express Download Enable

Copyright

We respect the copyrights and intellectual property rights of all users. All uploaded documents are either original works of the uploader or authorized works of the rightful owners.

  • Not to be reproduced or distributed without explicit permission.
  • Not used for commercial purposes outside of approved use cases.
  • Not used to infringe on the rights of the original creators.
  • If you believe any content infringes your copyright, please contact us immediately.

Support

For help with questions, suggestions, or problems, please contact us