Het grote Nederlandse IJshockeyboek 1891 - 2011 Udo Reinold Marcel Schellekens en Hans Eeuwes Inhoudsopgave Voorwoord 6 - 7 Inhoudsopgave 9 IJshockey in Nederland en de NIJB Deel 1 Van 1891 tot 1952 10 - 47 Deel 2 IJshockey Den Haag 1952 tot 1964 48 - 56 Oranje 1954 tot 1964 57 - 59 Deel 3 Van 1964 tot 2011 60 - 236 Statistieken Kampioenen senioren 237 Teamcijfers Teams per competitie 238 - 274 Teams 1964 tot 2011 275 - 289 Teams uit het verleden 290 - 293 Reserveteams 294 - 299 Buitenlandse teams 300 - 303 Statistieken Eerste (Ere) Divisie 304 - 318 Nederlandse ploegen in Europa 319 - 322 Algemeen Interview Jacques Herijgers 323 - 328 Voorzitters - Ereleden NIJB en Trainer/Coaches Oranje 329 - 330 Oranje Oranje bij internationale toernooien 331 - 333 Debuutseizoen 334 - 337 Resultaten officiële interlandwedstrijden 340 - 362 Resultaten Oranje per team 364 - 373 Statistieken per speler 374 - 375 Juniorenijshockey in Nederland Kampioenen Juniorenteams 376 - 377 Gedachten over het Nederlandse jeugdijshockey 378 - 382 Interview Wil Zwarthoed 383 - 384 Statistieken Jong Oranje A 384 - 386 Interlandwedstrijden Jong Oranje A 387 - 389 Statistieken Jong Oranje B 390 - 391 Interlandwedstrijden Jong Oranje B 392 - 395 Chris Verwijst Toernooi 396 - 400 CTO - De Nederlandse ijshockeytoekomst 401 - 403 Damesijshockey 404 - 410 Interview Marion Pepels 411 - 413 Uit de oude doos en een vooruitblik 414 Bibliografie 415 - 416 8 9 IJshockey in Nederland en de NIJB Het begin van de ijshockeysport de ontwikkeling van bandy naar het canadese ijshockey en de oprichting van de nijB Volgens de overlevering vond de eerste bandywedstrijd winters in Nederland nam bandy echter hier geen grote in Nederland plaats op 5 januari 1891.Tussen 5 en 7 vlucht en stilaan moest men het qua populariteit afleg- januari dat jaar traden twee Britse ploegen, Tublutt en gen tegen veldhockey. Aan het einde van de roerige jaren Albion, in Haarlem en Amsterdam aan tegen de plaat- ’20 van de afgelopen eeuw was het gedaan met de ban- selijk ijsvereniging. De eerste ontmoeting won Tublutt dysport in Nederland; veldhockey en het Canadese ijs- tegen de ijsclub Haarlem en Omstreken duidelijk met hockey hadden de vrijgekomen plaats ingenomen. 14:0. Een tweede ontmoeting vond een dag later in de hoofdstad plaats; negen Amsterdamse spelers en gast- Bandy “mUteeRt” speler Pim (W.J.H.) Mulier traden aan tegen Albion. naaR ijshockey Ook Amsterdam moest z’n meerdere erkennen in de Zoals bij bandy, neemt Haarlem ook bij ijshockey in de Britse gasten; 6:2. Op 7 januari 1891 was er al de eerste beginjaren een centrale plaats in. Op 12 en 13 januari mogelijkheid voor revanche, maar ook nu was Albion 1929 vierde IJsclub Haarlem en Omstreken haar 60-ja- de sterkste (6:0). rig jubileum met een groot feest. Had men tot dan toe geen oren naar het voorstel uit België om een demon- De Amsterdamse gastspeler Pim Mulier (10.03.1865) is stratiewedstrijd ijshockey te spelen in Nederland, dacht ongetwijfeld de eerste grote leermeester van de Neder- men daar nu heel anders over. Het jubileum moest landse bandysport. Kort voor aanvang van de eerste wed- voor de toeschouwers een waar spektakel worden. Het strijd kwam hij over uit Engeland en onder zijn bezie- bestuur besloot gedurende het weekend de figuurlijke lende leiding leerden de eerste Nederlanders bandy spotlights op de nieuwe sport ijshockey te richten. De spelen. In de winter 1891/92 werd de Amsterdamse veldhockeyteams uit Rotterdam, Den Haag, Bloemen- Hockey en Bandy Club opgericht. Later die winter, op daal en gastheer Musschen Haarlem waren uitgenodigd 21 februari 1892, vond de eerste wedstrijd tussen twee om te strijden om de eerste plaats. Vlak voor aanvang Nederlandse bandyploegen plaats. Haarlem en Omstre- lieten de Rotterdammers weten niet naar Haarlem af ken schreef geschiedenis door Amsterdam met 3:0 terug te reizen en zo trachtte de heer Quarles van Uffort nog te wijzen. Beide teams traden aan met 11 spelers en stre- een team uit het Gooi samen te stellen, het mocht niet den met een bal en een stick. In de vijf volgende jaren baten. Voor zondag 13 januari 1929 stond het hoogte- zagen diverse bandyclubs het levenslicht: Leeuwarden en punt van de festiviteiten gepland: een wedstrijd tussen Heerenveen in 1892, in mei 1895 de Hockey- en Ban- twee clubs uit Antwerpen. De zaterdag voorafgaand aan dyclub Haarlem en in 1897 zijn Haagse tegenhanger. Een deze topper berichtte de plaatselijke kranten Nieuwe jaar later zag een overkoepelende organisatie, de Neder- Haarlemsche Courant en de Oprechte Haarlemsche landse Hockey- en Bandybond het levenslicht, de voor- Courant: loper van de huidige hockeybond. “Zondag 13 januari circa twee uur zullen twee bekende Ant- De IJsclub Haarlem en Omstreken toonde zich zeer leer- werpsche ijshockeyclubs een onderlinge wedstrijd spelen op de gierig; een jaar na het verlies tegen Tublutt keerden ze in bandybaan; tegelijkertijd zullen twee kunstrijders verschillende 1892 het tij. En hoe. Zij wonnen maar liefst met 8:1 van figuren ten beste geven. Vergeet vooral niet het ijshockey, een een Engelse selectie. Na de eeuwwisseling trad Haarlem, spel in Nederland onbekend, bij te wonen.” met succes, tegen diverse buitenlandse tegenstanders aan. Zo keerden ze in 1904 terug uit het verre Davos met een de eeRste officiële ijshockeywed- Ansichtkaart voor thuis: Team “Holland” bij het WK. Staand vijf spelers, v.l.n.r. Frits van der Vlugt, Felix de Jong, Huib du Pon, Zeger Reijers en tweede plaats op een sterk bezet toernooi. Een jaar later, stRijd in nedeRland Hans Gerritsen; geheel rechts NIJB voorzitter Jhr. Boogaert. Knielend v.l.n.r.: Hans Gerritsen, Sjoerd van Marle en Chris van de Mandele. op datzelfde toernooi, bleef Haarlem zelfs ongeslagen: Zaterdag 12 januari 1929. Het is zover. Geen wolkje tegen een Engelse bandyclub uit Davos werd het 7:6 en aan de lucht, een zonovergoten ijsbaan en het kwik de “dubbel” tegen gastheer Davos eindigden met een 6:5 wijst een temperatuur van -11 graden aan. Op het ban- zege en een 4:4 puntendeling. Door de relatieve warme dyveld aan de Haarlemse Kleverlaan gaan de Haarlemse 10 11 Oefenwedstrijden o.a. Bij het begin van de match was duidelijk dat de lij- Den Haag-Budejovice 7:10 nen nog niet waren ingespeeld. Maar hoe langer het Den Haag-Krefeld EV 12:4 duel duurde hoe beter de spelers elkaar konden vin- Tilburg-Slavia Praag 1:5 Tilburg-ZKL Brno 6:11 den. Nadat de ploeg in de eerste veertig minuten een Tilburg-Pr.Krefeld 15:3 0:4 achterstand had opgelopen lukte Joop Manuel in Den Bosch-SmEa Geleen 16:1 H´veen/Den Haag-DEG 5:8 de slotperiode de 1:4. Per kerende post volgde ech- Heerenveen-Bremen 3:10 ter de 1:5 door de Denen. Maar Joop Manuel en Joe Bremen-Heerenveen 10:2 Simons verkortten tot 3:5. Weer sloeg Denemarken toe, Nationale team Denemarken-Nederland 5:2 3:6. Oranje beheerste de wedstrijd nu volledig en door WK-C-Poule Skopje twee doelpunten van Ron Gentis was de achterstand Denemarken-Nederland 3:4 Zwitserland-Nederland 8:0 kort voor tijd nog maar 5:6. Helaas wilde de verdiende Bulgarije-Nederland 5:7 gelijkmaker niet lukken, want steeds was daar weer de Japan-Nederland 11:0 Hongarije-Nederland 13:1 vanghandschoen of de stick van doelman Kristiansen. 4. Nederland 5 2 0 3 12:40 4 Het was echter geen vernederende nederlaag. Nee, uit Bondsteam deze wedstrijd kon moed worden geput. Met meer en Nederland-Rebels Canada 6:11 intensievere trainingen zou binnen afzienbare tijd een sterke nationale ploeg kunnen worden opgebouwd. Het was een seizoen dat voor de toekomst van het nationale ijshockey richtinggevend zou zijn. De NIJB ontvouwde haar ambitieuze driejaren- SEIzoEN IJshockey lijkt plan. Het zwaartepunt ervan lag bij het nationale 1968/69 van de grond te komen team en de nieuwbouw van ijshallen. Kant-en- klare bouwplannen voor drie modellen van ijshal- SEIzoENcIJfErS 1968/69 len bood de Bond de steden en gemeentes aan. Illustere buitenlanders uit de glorietijd van HIJS Den Haag. V.l.n.r.: Carl Forster, Gary Wade Millman, ? en Pat Adair. 1e Divisie 1968/69 1. HIJS Den Haag 8 16 Waarbij de bouwkosten tussen de 700.000 en 1,4 2. Tilburg Trappers 8 4 miljoen gulden varieerden. 3. IJHC Den Bosch 8 4 2e Divisie 1968/69 1. HIJS Den Haag 2 14 23 Hiermee hoopte de Bond het ijshockey in Neder- 2. SmEa Geleen 14 23 land een flinke duw in de rug te geven. Ondertus- 3. Amsterdam Tijgers 14 23 4. Antwerp 14 19 sen meldden Geleen en Delft zich als lid van de ijs- 5. YHC Rotterdam 14 10 hockeyfamilie. Voor het seizoen 1969/70 stonden de 6. Thialf Heerenveen 14 7 nieuwe clubs in Nijmegen en Groningen in de start- 7. YHC Delft 14 7 8. Tilburg Trappers 2 14 0 blokken en Utrecht zou in seizoen 1970/71 volgen. 3e Divisie 1968/69 Als eerste Nederlandse club profiteerde Tilburg van de 1. Amsterdam Tijgers 2 16 28 2. HIJS Den Haag 3 16 28 politieke situatie in Oost-Europa in die tijd. Eind zes- 3. IJHC Den Bosch 2 15 9 tiger jaren sloeg de Sovjet-Unie alle politieke opstan- 4. Tilburg Trappers 3 15 9 den in Oosteuropese staten (Polen, Tsjecho-Slowa- 5. YHC Rotterdam 2 16 0 Cup International 1968/69 kije en Hongarije) genadeloos neer. Veel bewoners uit 1. Tilburg Trappers 8 16 die landen probeerden op de meest ingenieuze wijze 2. HIJS Den Haag 8 12 3. CPL Luik 8 7 naar het gouden westen te vluchten. Jiri Patrnousek 4. Brussel IHSC 8 5 (George Peternousek) en Jaroslav (Jerry) Tuma benut- 5. IJHC Den Bosch 8 0 Coupe Brabant ten hiervoor een toernee van hun club Slavia Praag.