DOCSLIB.ORG

Syfilis, Een Geschiedenis

Total Page：16

File Type：pdf, Size：1020Kb

Download full-text PDF Read full-text

Load more

SYFILIS, EEN GESCHIEDENIS JW Koten Gedurende de 19e eeuw waren er drie grote Zelfs bij de medische opleiding waren Soa’s verhul- volksziekten: syfilis, tuberculose en alcoholisme1. de ziekten. Tekenend is dat in het standaardwerk Het waren ziektes waarvoor men zich schaam- van Prof H. Saltet (1913) over de gezondheidsleer de en waarover men liever zweeg. Syfilis ook met geen woord over Soa’s wordt gerept, terwijl lues genoemd was een seksueel overdraagbare deze aandoeningen in die tijd toch een massief probleem waren. Medisch had men tot ca. 1910 aandoening (SOA) die door zijn immorele con- niet veel te bieden. Pas rond 1900 ontstaat enig notatie nog extra geheim werd gehouden. Van- medisch wetenschappelijk perspectief wat betreft daar de heimelijke massale verspreiding van de diagnostiek en behandeling. door enkele medische ziekte. doorbraken. Daardoor, maar ook door de massale stedelijke Toen de gemiddelde leeftijd van de bevolking door migratie door de industrialisatie en de eerste verbeterde hygiëne tegen het einde van de 19e eeuw wereldoorlog, werd syfilis tot na de demobilisa- toenam, raakten de krankzinnigen gestichten tie (1923) een steeds groter maatschappelijk steeds meer bevolkt door geestelijk gestoorde syfilis- probleem. Uiteraard had de lijder de neiging lijders. zijn ziekte ook voor de huisarts te verbergen. Ongeveer 15% van de gestichtsbewoners waren Men stelde zich door de schaamtegevoelens pas syfilislijders. De luetische aantasting van het zenuw- laat onder medische behandeling. Deze eerder stelsel leidde tot tabes dorsalis en dementia paralytica, zo genoemde geheimzinnigheid staat in schril con- genoemd vanwege de verlammingen door aantas- trast met de pers waar veelvuldig advertenties ting van het zenuwstelsel. Kortom syfilis was even- als TBC en chronisch alcoholisme een echte volks- verschenen, vaak wat verhuld geschreven en ziekte, die sluipend verliep, veel leed en misère ver- soms in het Frans gesteld, waarin kwakzalvers- oorzaakte en grote maatschappelijke impact had. middelen tegen syfilis werden aangeprezen. In De sociaal maatschappelijke gevolgen van deze eerste instantie greep men naar kwakzalvers- SOA waren verstrekkend en zij deden zich op alle middelen voor zelf-behandeling: vlakken van gezin en samenleving voor. De actie van de overheid was overwegend wegkijken van de advertentie problemen. Leerstoelen voor geslachtsziekten wer- 't Uytmuntend en lang beproeft ARCANUM AN- den in Leiden en Groningen pas na de eerste we- TIVENERUM of GEHEYM tegen de VENUS- reldoorlog ingesteld. ZIEKTEN, in 't ligt gebragt door een oud ervaren Dit gebeurde op aandrang van de Nederlandse Vereni- MEDICINAE DOCTOR, ten einde de Venus-Ly- ging ter bestrijding der geslachtsziekten in 1918. deren niet door onkunde der Quakzalvers etc., be- dorven werden; door welks GENEESMIDDEL Betekenis voor de genealogie men sig selfs in seer korten tijd, gaende en staende, sonder eenig versuym van affaires, van de VE- De reden waarom syfilis belangrijk is voor de gene- NUSZIEKTENS, hoe verouderd, en alle desselfs alogie is meervoudig. Syfilis had een grote invloed veelvuldige Toevallen, uyt de grond kan genesen; 't op het maatschappelijke gedrag. Mogelijk is dit een kost nevens 't Berigt 4 Gl.; en word in Commissie verklaring voor de puriteinse levenshouding die e verkogt te Amsterdam by Willem Kannegieter, in einde 19 eeuw alom aanwezig was. Syfilis was een de Nieuwe Tuyn of Slootstraet, het vierde huys van sluipmoordenaar die het gezin en daardoor de sa- de Maagdeliefdestraet, daer 's avonds een bran- menleving ondermijnde. Gevolg van geslachtsziek- dende Kaers met een Chasinet2, (daer de Hoop in ten was nogal eens kinderloosheid of miskramen. is), voor de Glasen staet. Bovendien konden zwangere geïnfecteerde vrou- [OHC 5 & 12 juni 1732] wen kinderen met deze ziekte krijgen die misvor- 1 Dat wil zeggen meer dan 8 liter alcohol per inwoner/per jaar "2 Chassinet: een in een lijst gevat of op een raam gespannen doek of papier, met een voorstelling of een opschrift, bestemd om van achteren (van binnen uit) verlicht te worden. !2 mingen o.a. van het gelaat Wat is syfilis? konden tonen. Een klas- Syfilis is een infectieziekte overgebracht door een siek voorbeeld is het schil- bacterie met de mooie naam Treponema Pallida. derij van Gerard de La- Besmetting is slechts mogelijk door rechtstreeks raisse van Rembrandt uit slijmvliescontact tussen de ziektedrager en de ziek- 1667. teontvanger. Door een syfiliszweer of een andere (hier links afgebeeld) syfilitische huidaandoening kunnen de bacteriën Voor de genealoog is het het slijmvlies van de niet-besmette kandidaat bin- interessant dat prostituees nendringen zoals bij de vagina, de penis, de anus of met geslachtszieken re- de lippen. Op deze plaats (porte entrée) ontstaat gelmatige gedwongen con- een grote harde zweer, die in de volksmond harde trole ondergingen. De ge- sjanker (vroeger ook Spaanse pokken) heette en die registreerde gegevens zijn soms gedocumenteerd en spontaan kon genezen. in enkele archieven (zoals Leiden en Rotterdam) Na 6–8 weken konden zich huidverschijnselen (ro- nog beschikbaar. In veel gemeenten zijn deze he- seolen) voordoen. In de volksmond werd dat 'in de laas vernietigd. Echter de bestaande archiefgege- bloemetjes staan' genoemd. Meestal was men daarbij vens zijn nog onvoldoende genealogisch geëxplo- ook nog algemeen ziek. Op den duur zag men al- reerd. lerlei bijkomende ziekte verschijnselen optreden Syfilis was verder een welbekende en veel voorko- zoals verlammingen, elastische aanvoelende abces- mende beroepsziekte van militairen en zeelieden sen (gummata) in sommige organen en ontsierende huidaandoeningen waaronder haaruitval. Ten eersten toch is het een feit, dat onze Europeesche. mili- Bij ongeveer 20% van de chronische lijders kon na tairen alhier voor het grootste gedeelte bestaan uit mannen, 15-20 jaar een beschadiging van het zenuwstelsel die in Europa nergens meer voor deugden en in het 'Koloni- optreden waarbij verlammingen (tabes dorsalis), aal' worden voor f. 100 een gelegenheid zagen door dat geld psychosen (dementia paralytica, met de klassieke nog eens flink aan hunne neigingen te voldoen, om vervol- grootheidswanen) en intellectueel verval (dementie) gens hier met een vcrloopen lichaam, ondermijnd door alko- optraden. Syfilis veroorzaakte niet zo zeer onmid- hol en syfilis, soldaat te zijn. dellijke sterfte maar bezorgde de lijder wel een langdurige chronische soms afzichtelijke ziekte die [Fragment ingezonden stuk van 'een jong soldaat' in het veel pijn veroorzaakte en veel ongemak en schaam- Soerabaijasch Handelsblad van 28-4-1880] te met zich meebracht. die de gevechtskracht in gevaar Geschiedenis van deze bracht. aandoening Dat gaf militair strategische proble- Alles wijst er op dat syfilis men waarover men niet te veel open- vanuit Amerika met de ont- baar maakte. Syfilis was tevens een dekkingen van dit continent beroepsziekte van kramers en han- rond 1492 naar Europa is delsreizigers, maar ook van glasbla- gebracht. De eerste grote zers, en medisch en verloskundig per- epidemie deed zich pas voor soneel. Bij stressvolle beroepen zoals in 1495 toen een leger door makelaars en beurshandelaren kwam de Franse koning Karel VIII de ziekte veel voor. Bij vrouwen wa- naar Napels werd gedirigeerd ren vooral barmeisjes en dienstboden en daar de ziekte verspreidde. het slachtoffer van deze aandoening. Vandaar dat syfilis de naam Schattingen gaan ervan uit uit dat Morbo Gallicis (Franse ziekte) vooral in de grote steden rond 10% kreeg. van de bevolking aan deze chronische In 1527 werd duidelijk dat de infectie leed. In sommige garni- ziekte door cohabitatie werd zoenssteden en havensteden was de overgebracht. Vandaar de Oudst bekende medische afbeelding situatie nog slechter. van syfilis (Wenen 1498) verzamelnaam Morbis Veneris (Venus ziekte). De naam syfilis voor deze !3 ziekte is weer ontleend aan een gedicht van Fracas- van de prostitutie die als belangrijkste oorzaak voor toro de Vérone (1530) De heldenfiguur in het ge- de verspreiding van de ziekte werd beschouwd. dicht, Syphilidis, kreeg deze ziekte als wraak van Daarbij kwam toezicht op bordelen, herbergen en Apollo voor zijn opstandigheid. tavernen in beeld. In Amsterdam bijv. had men in Hoewel de ziekte niet de grote sterfte veroorzaakte de 17e eeuw ca. 100 bordelen waar ongeveer 1.000 zoals de pest in de 14e eeuw, was niettemin de im- vrouwen hun brood verdienden. pact door het meer chronische karakter toch aan- Na het midden van de 17de eeuw treft men steeds zienlijk. Veel mensen bleven met deze chronisch en meer regelingen die per stad of regio sterk varieer- besmettelijke ziekte langer leven wat het besmet- den. tingsgevaar vergrootte. Na 1500 ziet men in de lite- Prostitutie werd en wordt in veel kringen als zondig ratuur een explosie van geschriften die syfilis de ge- en slecht beschouwd. In deze gebieden neigde men sel der mensheid noemen en waarbij de ziekte werd naar een absolute repressie van bordelen (bijvoor- gekoppeld aan de liefde. beeld Amsterdam). In sommige steden moesten de prostituees zich aan een gezondheidsonderzoek on- Hoe werd syfilis bestreden? derwerpen. In sommige archieven zijn deze gege- Er bestond geen therapie voor een 100% genezing, vens van prostitutieregulering nog te vinden. zodat wie de ziekte opliep levenslang door deze Het verbieden van prostitutie had weinig effect. De ziekte gekweld werd. prostitutie ging immers (ongecontroleerd!) onder- Men probeerde aanvankelijk pokhout1 dat in gronds; de grip op de prostitutie met zijn gezond- Amerika tegen deze kwaal wel werd
Recommended publications
  • Paul Am Van Lange Professor Vu Amsterdam the Netherlands

    Paul Am Van Lange Professor Vu Amsterdam the Netherlands

    CURRICULUM VITAE PAUL A.M. VAN LANGE PROFESSOR VU AMSTERDAM THE NETHERLANDS Contact Information VU University Amsterdam Faculty of Behavior and Movement Science E [email protected] Department of Experimental and Applied Psychology T +31(0)20-5988852 Van der Boechorststraat 1 M +31(0)617730443 1081 BT Amsterdam W www.paulvanlange.com The Netherlands Personal Date of Birth October 11, 1961 Nationality Netherlands Status Married to Wilma Otten; one son Dion, one daughter Sera 1991 Ph. D. University of Groningen, Title thesis: The rationality and morality of cooperation 1986 MSc Social Psychology, Minor Quantitative Psychology, University of Groningen Positions 2017 – now Member of the international Anti-Corruption Academy 2016 – now Member Royal Holland Society of Sciences and Humanities 2014 – now Distinguished Research Fellow, University of Oxford 2009 – now Head of Department (or Section) of Social and Organizational Psychology 2000 – now Professor Vrije Universiteit, Amsterdam 2007-2009 Head of Department of Social Psychology 2000-2003 Scientific Director Kurt Lewin Institute 1999-2009 Professor (honorary) University of Leiden 1998-2000 Associate Professor VU University Amsterdam 1990-1997 Assistant Professor VU University Amsterdam 1 Honors and Awards 2017 Awarded Visiting Professorship, University of Padova, Italy, supported by the Italian Science Foundation 2017 Award from the International Group for Social Dilemmas delivered at the 17th International Conference on Social Dilemmas (Taormina, Italy, June 2017) 2017 Invited address
  • MAARTEN MICHAEL BAAS Selected Solo Exhibitions Selected Group

    MAARTEN MICHAEL BAAS Selected Solo Exhibitions Selected Group

    MAARTEN MICHAEL BAAS (b. 1978) 1978 Born in Arnsberg, Germany 1995 Graduated from high school Hendrik Pierson College, Zetten 2002 Graduated from the Design Academy of Eindhoven 2003 Founded Studio Maarten Baas 2005 Founded Studio Baas & den Herden 2009 Awarded Designer of the Year by Design Miami 2012 Bas den Herder started "Den Herder Production House" in which other designer's products are being produced as well. Selected Solo Exhibitions 2014 Baas is in town, Salone del Mobile, Milan, Italy Baas is in town, Carpenters Workshop Gallery, London, Paris 2011 The Sights of a Designer, Musée des Arts Décoratifs, France Les curiosités d’un designer, Musée des Arts Décoratifs, Paris, France 2010 Grey Derivations, Mitterand+Cramer/Design, Geneva, Switzerland 2010 Making Things Personal, Stedelijik Museum, Hertogenbosch 2010 Real time and Zuiderzeeclock, Zuiderzeemuseum, Enkhuizen 2009 Time and Zuiderzeeclock, Zuiderzeemuseum, Enkhuizen 2009 Designer of the Year Presentation, Design Miami, Miami Maarten Baas, Temporary Gallery Rossana Orlandi, Promenade du Port, Porto Cervo Real Time in collaboration with Zuidezeemuseum, Design Miami, Basel Real Time, C’N’C Costume National, Salone del Mobile, Milan 2008 The Shanghai Riddle, Contrasts Gallery, Shanghai, China The Chankley Bore, Established & Sons, London, UK Baas, Galleria Rossana Orlandi, Milan, Italy Maarten Baas, Salone del Mobile, Milan, Italy 12e Pavilion des Arts et du Design, Paris, France Davis Giles Galleries, London, UK 2007 Sculpt, Carpenter’s Workshop Gallery, London, UK Sculpt,
  • 2.21.085 Inventaris Van Het Archief Van Het Geslacht Heldring En

    2.21.085 Inventaris Van Het Archief Van Het Geslacht Heldring En

    Nummer Toegang: 2.21.085 Inventaris van het archief van het geslacht Heldring en aanverwante geslachten, 1650-2002 Versie: 15-08-2019 W.L.A. Roessingh Nationaal Archief, Den Haag 1977 This finding aid is written in Dutch. 2.21.085 Heldring 3 INHOUDSOPGAVE Beschrijving van het archief......................................................................................7 Aanwijzingen voor de gebruiker................................................................................................8 Openbaarheidsbeperkingen.......................................................................................................8 Beperkingen aan het gebruik......................................................................................................8 Materiële beperkingen................................................................................................................8 Aanvraaginstructie...................................................................................................................... 8 Citeerinstructie............................................................................................................................ 8 Archiefvorming...........................................................................................................................9 Geschiedenis van de archiefvormer............................................................................................9 Aanvullende lijst van geschriften van de hand van ds. Ottho Gerhard Heldring...................9 Genealogische staten............................................................................................................11
  • Herman Bavinck's Lectures on the Certainty of Faith

    Herman Bavinck's Lectures on the Certainty of Faith

    BAVINCK REVIEW 8 (2017): 35–63 Herman Bavinck’s Lectures on the Certainty of Faith (1891) Henk van den Belt Abstract This article introduces two recently published manuscripts of lec- tures by Herman Bavinck from 1891 about “The Certainty of Faith” on which his later booklet The Certainty of Faith (De zekerheid des geloofs, 1901) is based. These manuscripts reveal a more critical at- titude to pietism in the early writings of Bavinck than is common in his later works. This attitude is possibly due to his desire to promote the agenda of reunification of the churches from the Afscheiding with those of the Doleantie. A comparison between the two different man- uscripts also reveals Bavinck’s struggle to articulate the foundation of the certainty of faith. Furthermore, compared with De zekerheid des geloofs, Bavinck’s 1891 manuscripts reveal his early reliance on “ethical theology” as he emphasizes that the certainty of faith is a re- sult of the moral appeal of the gospel to the human conscience, which is answered through regeneration. 35 HENK VAN DEN BELT Introduction The Certainty of Faith (De zekerheid des geloofs, 1901) holds a spe- cial place in Bavinck’s oeuvre.1 Pastoral in tone, it focuses on ques- tions that are related to the life of faith. Bavinck answers these ques- tions with an eye toward his contemporary culture, characterized by fundamental doubt, which Bavinck calls “the soul-sickness of the nineteenth century” (22 [8]).2 Before analyzing and comparing the two lecture-manuscripts (1891), the main themes present in the lec- tures and the subsequent booklet will be outlined by presenting a summary of The Certainty of Faith.
  • Chapter 2: the Socioeconomic and Legal Context

    Chapter 2: the Socioeconomic and Legal Context

    Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/87416 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wilkinson, E.C. Title: Drama in the dailies : violence and gender in Dutch newspapers, 1880 to 1930 Issue Date: 2020-04-23 Chapter 2: The socioeconomic and legal context This chapter sets the scene for the chapters that follow by examining the socioeconomic and legal developments in the Netherlands between 1880 and 1930. This was a period that saw big shifts in the relationships between the classes, between the sexes, between adults and children, and between the state and the family. Those shifts were partly economic, with the rising affluence of the working class and the move to a breadwinner model, but were also seen in civil society campaigns that focused on protecting the family and of children in particular. The state too was increasingly prepared to intervene to protect women and children and promote a domestic ideal. This chapter explores these developments and their impact on the prosecution of family and sexual violence. Two specific questions are addressed in Chapter 2. The first question concerns the evidence for the increased condemnation of male private violence in the Netherlands. As discussed in the previous chapter, historians of Britain have argued that there was an increased focus on male private violence in the nineteenth century as part of a middle-class civilizing offensive in response to urban working-class disorder.1 The question is whether this also applied in the Netherlands. Did Dutch moral entrepreneurs and the Dutch police and courts target family and sexual violence among the poor? The second question addressed in this chapter concerns participation by Dutch women in the public sphere.
  • VU Research Portal

    VU Research Portal

    VU Research Portal Amicitia Christiana Barnhoorn, J.G. 2009 document version Publisher's PDF, also known as Version of record Link to publication in VU Research Portal citation for published version (APA) Barnhoorn, J. G. (2009). Amicitia Christiana: Da Costa en Groen van Prinsterer in hun briefwisseling (1830 - 1860). De Banier. General rights Copyright and moral rights for the publications made accessible in the public portal are retained by the authors and/or other copyright owners and it is a condition of accessing publications that users recognise and abide by the legal requirements associated with these rights. • Users may download and print one copy of any publication from the public portal for the purpose of private study or research. • You may not further distribute the material or use it for any profit-making activity or commercial gain • You may freely distribute the URL identifying the publication in the public portal ? Take down policy If you believe that this document breaches copyright please contact us providing details, and we will remove access to the work immediately and investigate your claim. E-mail address: [email protected] Download date: 24. Sep. 2021 Summary The introduction explains the reasons for the choice of the theme and title of this book. Subsequently, Chapter I deals with the context of church and religion: it sketches the theological climate and the church life of the world in which both Da Costa and Groen were raised and the birthplace of the Kingdom of the Netherlands. Chapters II and III provide biographies of Da Costa and Groen, after which Chapter IV requires attention for a number of Revival characters, with whom Da Costa and Groen were in close contact.
  • De Identiteit Van De Prostituee Geconstrueerd Door De Hygiënisten, De Overheid, De Christenen En De Feministen in De Negentiende Eeuw in Nederland

    De Identiteit Van De Prostituee Geconstrueerd Door De Hygiënisten, De Overheid, De Christenen En De Feministen in De Negentiende Eeuw in Nederland

    Vuilnisbelten, rotte appels, gevallen vrouwen en verleide zusters De identiteit van de prostituee geconstrueerd door de hygiënisten, de overheid, de christenen en de feministen in de negentiende eeuw in Nederland Maria Holtrop 3447782 augustus 2010 Begeleider: Willemijn Ruberg Masterscriptie Geschiedenis van politiek en cultuur Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1: identiteit, seksualiteit en gender 7 Constructie van identiteit 7 Identiteit, gender en seksualiteit 8 „Human kinds' en hun „looping effect‟ 10 Macht en discours 11 Macht, discours en seksualiteit in de negentiende eeuw 12 Het publieke discours over de seksen in de negentiende eeuw 13 Conclusie 14 Hoofdstuk 2: voorstanders van de reglementering 16 Prostitutie in de vroegmoderne tijd 17 De reglementering 17 Voorstanders van de reglementering: de overheid 18 Voorstanders van de reglementering: de hygiënisten 20 Het beeld van de hygiënisten 22 Conclusie 23 Hoofdstuk 3: de tegenbeweging 25 Opkomst tegenbeweging 26 Beelden van de prostitutie, prostituee en reglementering 28 Polemiek Fokker en Pierson 30 NVP en de staat 33 De zedelijkheidswetgeving van 1911 en de aanloop er naar toe 34 Conclusie 35 Hoofdstuk 4: de prostituee zelf 37 Pauline Tardy: vrijspraak 38 Chatrina Stakenburg: brief aan de koning 39 Neeltje F.: hulp van de NVP-lid Mounier 41 Conclusie 43 Conclusie 44 Bibliografie 48 Afbeelding voorpagina: Henri de Toulouse-Lautrec, La goulue arrivant au Moulin Rouge (1892) The Museum of Modern Art, New York. 2 Inleiding Iedere vrouw die zich aan prostitutie overgeeft, wordt aan het Hoofdbureau van Politie ingeschreven in een aldaar te houden register van publieke vrouwen. Geen minderjarige wordt ingeschreven dan nadat de ouders of voogden zullen zijn gewaarschuwd en uitgenoodigd de minderjarige van het verkeerde pad terug te houden.
  • University of Groningen Herman Bavinck's Lectures on The

    University of Groningen Herman Bavinck's Lectures on The

    View metadata, citation and similar papers at core.ac.uk brought to you by CORE provided by University of Groningen University of Groningen Herman Bavinck’s Lectures on the Certainty of Faith (1891) van den Belt, Hendrik Published in: The Bavinck review IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below. Document Version Publisher's PDF, also known as Version of record Publication date: 2017 Link to publication in University of Groningen/UMCG research database Citation for published version (APA): van den Belt, H. (2017). Herman Bavinck’s Lectures on the Certainty of Faith (1891). The Bavinck review, 8, 35-63. Copyright Other than for strictly personal use, it is not permitted to download or to forward/distribute the text or part of it without the consent of the author(s) and/or copyright holder(s), unless the work is under an open content license (like Creative Commons). Take-down policy If you believe that this document breaches copyright please contact us providing details, and we will remove access to the work immediately and investigate your claim. Downloaded from the University of Groningen/UMCG research database (Pure): http://www.rug.nl/research/portal. For technical reasons the number of authors shown on this cover page is limited to 10 maximum. Download date: 13-11-2019 BAVINCK REVIEW 8 (2017): 35–63 Herman Bavinck’s Lectures on the Certainty of Faith (1891) Henk van den Belt Abstract This article introduces two recently published manuscripts of lec- tures by Herman Bavinck from 1891 about “The Certainty of Faith” on which his later booklet The Certainty of Faith (De zekerheid des geloofs, 1901) is based.
  • Schoolnaam BRIN Vestigingsplaats Sector

    Schoolnaam BRIN Vestigingsplaats Sector

    14-9-2021 Schoolnaam BRIN Vestigingsplaats Sector Openbare Basisschool 't Montferland 18FK `s-Heerenberg BAS de Rietkraag 12GH 12GH BAS Openbare Basisschool de Zuidooster 11RT Aalsmeer BAS Openbare Basisschool de Dubbele Punt 12DL Aartswoud BAS Openbare Basisschool de Plaats 12NS Abbekerk BAS Kbs Paulus 06LL Abcoude BAS Kbs Piusschool 03SY Abcoude BAS SWS de Adeborg 07IM Aduard BAS Vondelschool 18OP Aerdenhout BAS St. Victorschool 06SW Afferden BAS Basisschool De Brug 05FM Akersloot BAS Basisschool Kadoes 06SB Albergen BAS Openbare Basisschool 't Nokkenwiel 11HR Alblaserdam BAS St. Odradaschool 08MR Alem BAS GBS De Rank 03AZ Alkmaar BAS pcbs De Telgenborch 17QJ00 Almelo BAS OBS de Kubus 15ND Almelo BAS Nautilus SO 23HU12 Almere BAS Shri Ganesha School 23FD Almere BAS IKC De delta 12HU Almere BAS RK Basissch Panta Rhei 12QK Almere BAS RK Basissch De Loofhut 13IU Almere BAS De Goede Herder 13NU Almere BAS RK Bo Crescendo 23EY Almere BAS RK Basissch 't Zonnewiel 23ZU Almere BAS RK Basiss de Lettertuin 24UN Almere BAS Pirouette 25KU Almere BAS Het Kristal 26PW Almere BAS De Droomspiegel 29UB Almere BAS IKC De Duinvlinder 31DV Almere BAS De Halm 00FE Almkerk BAS Mariënhof 03UA Alphen BAS De JenaPlaneet 12RU Alphen aan de Rijn BAS De Tamboerijn 23TT Alphen aan den Rijn BAS Het Mozaiek 27LW Alphen aan den Rijn BAS De Tweestroom 04VI Altforst BAS 's Heeren Loo Onderwijs Beekdal 02AC Amersfoort BAS Tafelronde 15YG Amersfoort BAS Da Vinci Eemland 16GL01 Amersfoort BAS GBS De Regenboog en EBS De Parel 04KI Amersfoort BAS Basisschool de Windroos (AMERSFOORT
  • Overheid, Kinderbescherming En 'Het Belang Van Het Kind'

    Overheid, Kinderbescherming En 'Het Belang Van Het Kind'

    UvA-DARE (Digital Academic Repository) Overheid, kinderbescherming en 'het belang van het kind' Kruithof, B. Publication date 2008 Published in Justitiële Verkenningen Link to publication Citation for published version (APA): Kruithof, B. (2008). Overheid, kinderbescherming en 'het belang van het kind'. Justitiële Verkenningen, 34(8), 11-23. General rights It is not permitted to download or to forward/distribute the text or part of it without the consent of the author(s) and/or copyright holder(s), other than for strictly personal, individual use, unless the work is under an open content license (like Creative Commons). Disclaimer/Complaints regulations If you believe that digital publication of certain material infringes any of your rights or (privacy) interests, please let the Library know, stating your reasons. In case of a legitimate complaint, the Library will make the material inaccessible and/or remove it from the website. Please Ask the Library: https://uba.uva.nl/en/contact, or a letter to: Library of the University of Amsterdam, Secretariat, Singel 425, 1012 WP Amsterdam, The Netherlands. You will be contacted as soon as possible. UvA-DARE is a service provided by the library of the University of Amsterdam (https://dare.uva.nl) Download date:30 Sep 2021 11 Overheid, kinderbescherming en ‘het belang van het kind’ B. Kruithof* Ouders zijn niet altijd geschikt of in staat om hun kinderen op te voeden. Meestal vinden ze dat niet zelf, maar vinden anderen dat: schoolmeesters, hulpverleners, artsen. Dat is niet van vandaag of gisteren. De eerste Nederlandstalige onderwijzershandleiding uit 1591 van Valcooch, schoolmeester te Barsingerhorn, laat al zien dat ouders en professionele opvoeders nogal eens met elkaar kunnen botsen in hun benadering van de kinderen: ‘D’ouderen ghevense hedendaeghs al haer willekens, Men straft haer niet, men spaert haer billekens.’ (De Planque, 1926, p.
  • TRAPMAN Het Land Van Erasmus

    TRAPMAN Het Land Van Erasmus

    ].TRAPMAN Het land van Erasmus B A L A N oS HET LAND VAN ERASMUS J. TRAPMAN Het land van Erasmus UITGEVERIJ BALANS 1999 Uitgeverij Balans, Amsterdam Copyright © J. Trapman Omslagontwerp Studio Ron van Roon Illustratie omslag © Loft Line W. Jortzile Typografie en zetwerk Adriaan de Jonge Druk Drukkerij Wilco, Amersfoort ISBN 90 5018 416 2 NUGI644 Verspreiding voor Belgie: Uitgeverij Van Halewyck, Leuven Inhoud Inleiding 7 I Erasmus en de vroege reformatie in de Nederlanden 13 2 Grotius en Erasmus 24 3 Le Latin mystique van Remy de Gourmont (1892) en zijn invloed in Nederland 45 4 Kunstzin en vroomheid bij Andrew de Graaf 61 5 De vertaling van de Imitatio Christi door Willem Kloos 74 6 Allard Pierson en zijn afscheid van de kerk 87 7 Oene Noordenbos, theoloog en vrijdenker 103 8 Het internationalisme van de medicus P.H. Eijkman 122 Verantwoording 145 Lijst van afkortingen 147 Noten 149 Register 186 Inleiding Beschouwingen over het Nederlandse volkskarakter - om een titel van Jan Romein te citeren - hebben altijd iets onbe­ vredigends. De veronderstelde kenmerken van de Nederlan­ ders, en welk volk dan ook, zijn vaak onderling tegenstrij­ dig, of zo algemeen dat ze niet bijdragen tot een beter begrip. Termen als volkskarakter of volksaard, om van volkseigen maar te zwijgen, zijn uit de gratie, misschien omdat ze in deze eeuw op velerlei wijze misbruikt zijn. Maar we spreken wel zonder bezwaar - en met een goed geweten - over de Ne­ derlandse cultuur of identiteit; als het moet ook over het ver­ dedigen van onze identiteit, wanneer deze bedreigd geacht wordt door verschijnselen als 'amerikanisering'.
  • Het Land Van Erasmus

    Het Land Van Erasmus

    Het land van Erasmus J. Trapman bron J. Trapman, Het land van Erasmus. Uitgeverij Balans, Amsterdam 1999 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/trap009land01_01/colofon.php Let op: werken die korter dan 140 jaar geleden verschenen zijn, kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. 7 Inleiding Beschouwingen over het Nederlandse volkskarakter - om een titel van Jan Romein te citeren - hebben altijd iets onbevredigends. De veronderstelde kenmerken van de Nederlanders, en welk volk dan ook, zijn vaak onderling tegenstrijdig, of zo algemeen dat ze niet bijdragen tot een beter begrip. Termen als volkskarakter of volksaard, om van volkseigen maar te zwijgen, zijn uit de gratie, misschien omdat ze in deze eeuw op velerlei wijze misbruikt zijn. Maar we spreken wel zonder bezwaar - en met een goed geweten - over de Nederlandse cultuur of identiteit; als het moet ook over het verdedigen van onze identiteit, wanneer deze bedreigd geacht wordt door verschijnselen als ‘amerikanisering’. Tot de erflaters van de Nederlandse beschaving behoort zeker Erasmus. Hij is een Rotterdams, maar evengoed een nationaal symbool, een ikoon zo men wil. Maar waar staat hij eigenlijk voor? De belangrijkste Nederlandse culturele prijs is naar Erasmus genoemd, en daar moet een reden voor zijn. De voor de prijs verantwoordelijke Stichting Praemium Erasmianum noemt in haar statuten als doel van de organisatie uitgaande van de culturele tradities van Europa in het algemeen, en van het gedachtegoed van Erasmus in het bijzonder, de positie van de geestes- en maatschappijwetenschappen en van de kunsten te versterken, alsmede haar maatschappelijke erkenning te bevorderen. Hierbij staan tolerantie, culturele veelvormigheid en ondogmatisch kritisch denken centraal.