Biaxiaalbiaxiaal 281

Total Page:16

File Type:pdf, Size:1020Kb

Biaxiaalbiaxiaal 281 BIAXiaalBIAXiaal 281 Voedingsgewoonten en milieuomstandigheden op en rond een vroeg-middeleeuwse nederzetting bij Tzummarum (Fr.) H. van Haaster Oktober 2006 BIAXBIAX Consult Onderzoeks- en Adviesbureau voor Biologische Archeologie en Landschapsreconstructie Colofon Titel: BIAXiaal 281 Voedingsgewoonten en milieuomstandigheden op en rond een vroeg-middeleeuwse nederzetting bij Tzummarum (Fr.) Auteur: H. van Haaster Opdrachtgever: ADC-ArcheoProjecten ISSN: 1568-2285 ©BIAX Consult, Zaandam, 2006 Correspondentie adres: BIAX Consult Hogendijk 134 1506 AL Zaandam tel: 075 – 61 61 010 fax: 075 – 61 49 980 e-mail: [email protected] BIAXiaal 281 1 1. Inleiding In opdracht van de provincie Friesland, afdeling Verkeer en Vervoer, heeft ADC ArcheoProjecten een archeologische opgraving en een begeleiding uitgevoerd in Tzummarum (gem. Franekeradeel). Op deze locatie worden een rotonde en bijbehorende toegangswegen aangelegd.1 Deze werkzaamheden zullen de bodem verstoren tot ca. 1 m onder maaiveld. Vooronderzoek heeft aangetoond dat zich ter plaatse een zeer waardevolle terp bevindt. De oostelijke flank van deze terp (de zgn. terp Sixma) is een beschermd rijksmonument en staat bekend onder de CMA codes 5G-31 en 5G-32.2 Terrein 5G-31 betreft de noordelijke helft van de terp Sixma, die zich ten zuiden van de Swaerderwei in het CMA terrein 5G-32 voortzet. De terp is onderdeel van de terpenreeks Lidlum-Tzummarum-Minnertsga, liggend op een kwelderwal welke dateert uit de Vroege Middeleeuwen, mogelijk zelfs uit de volksverhuizingtijd. Tijdens het vooronderzoek is aardewerk aangetroffen dat gedateerd kan worden in de 8e tot 10e eeuw.3 Om meer informatie over het vroegere landschap rond de terp en de activiteiten van de vroegere bewoners te verkrijgen, zijn tijdens het archeologisch onderzoek uit enkele grondsporen monsters genomen ten behoeve van botanisch onderzoek. 2. Geologische achtergrond De terp Sixma ligt op een grote kwelderwal in het noorden van Westergo, ook wel de cap ridge (afsluitende rug) genoemd, omdat deze kwelderrug de grens vormt tussen Westergo en de Waddenzee.4 Het maaiveld van deze rug ligt vrij hoog, ca. 1.5 m. +NAP. De cap ridge splitst zich oostelijk van Oosterbierum in twee kwelderwalsystemen: een zuidelijke rug waar Tzummarrum op ligt en een noordelijke rug waarop Firdgum is gesitueerd. Zuidelijk van de kwelderwal van Tzummarum komen meerdere kwelderwallen voor waarop een groot aantal terpen in rijen zijn aangelegd. De terpenrijen in het kwelderwallengebied van Westergo kunnen archeologisch worden gedateerd met behulp van de aardewerkstratigrafie van Taayke.5 De oudste terpbewoning is aangetroffen op de meest zuidelijke rug. Het betreft de kwelderrug van Winsum – Dronrijp – Menaldum – Beetgum (ca. 400 voor Chr.). De jongste bewoning komt voor op de hierboven genoemde noordelijke rug Sexbierum – Oosterbierum – Firdgum en deze is archeologisch gedateerd rond 500 na Chr. In figuur 1 is de ontwikkeling van het kwelderwallenlandschap van Westergo in drie paleogeografische kaartreconstructies weergegeven, namelijk die van 600 voor Chr, die van 300 voor Chr. en die van 200 na Chr.6 Deze kustreconstructies zijn gemaakt op basis van de geologische en archeologische kennis van de regio.7 De ouderdom van de kwelderwallen is gebaseerd op een geoarcheologisch model waaruit blijkt dat de terpen op de kwelderruggen werden aangelegd wanneer zij het stadium van ‘midden-kwelder’ hadden bereikt. Dit houdt in dat de kwelder minder dan vijftig dagen per jaar onderwater liep.8 Op de paleogeografische reconstructies is de archeologisch gedateerde bewoningsgrens weergegeven met een rode stippellijn. Deze rode lijn is tevens de noordelijke begrenzing van het midden-kweldergebied. Zeewaarts 1 De centrumcoördinaten van de vindplaats zijn 166.251/583.784. 2 Centraal Monumenten Archief. 3 Veenstra 2002. 4 Vos 1999. 5 Taayke 1990. 6 Vos 1999. 7 Vos 1999, Vos & Gerrets 2004. 8 Vos 1999, Bazelmans et al. 1999. BIAXiaal 281 2 van deze lijn lag het lage kweldergebied en de overgang naar het waddengebied, de pionierzone. Deze lage kwelderzone werd frequent overspoeld. Figuur 1 Paleogeografische reconstructie van de kustuitbouw van Westergo. Afbeelding: ADC-ArcheoProjecten. 3. Materiaal en methode Ten behoeve van het botanisch onderzoek zijn uit vier grondsporen evenzoveel monsters genomen. Voor het onderzoek zijn de monsters eerst met water gezeefd over een set zeven met maaswijdten van 0.25, 0.5, 1.0 en 2.0 mm. De twee grootste fracties (1.0 en 2.0 mm) zijn in hun geheel onderzocht. Van de twee kleine fracties is een representatieve steekproef genomen. Voor de analyse is een opvallend-lichtmicroscoop met vergrotingen tot 50 maal gebruikt. De analyses zijn uitgevoerd door L. Kubiak (BIAX Consult). Een overzicht van de geanalyseerde monsters met hun contextgegevens wordt in tabel 1 gegeven. BIAXiaal 281 3 Tabel 1 Tzummarum-terp Sixma, overzicht van geanalyseerde monsters. put spoor vondstnummer context datering volume (l) 1 5 53 afvalkuil 9e eeuw 2,5 1 1 54 afvalkuil 9e eeuw 2,5 1 2 55 afvalkuil 9e eeuw 3,5 1 6 57 afvalkuil 9e eeuw 4 4. Resultaten De resultaten van het onderzoek staan weergegeven in bijlage 1. De aangetroffen soorten zijn onderverdeeld in cultuurgewassen en wilde planten. Binnen de categorie gebruiksplanten is een onderverdeling aangebracht die is gebaseerd op het vermoedelijke vroegere gebruik. Bij de onderverdeling van de wilde planten is uitgegaan van het systeem van Arnolds & Van der Maarel.9 In dit systeem wordt een sociologisch- ecologische indeling gehanteerd, waarbij planten worden ingedeeld op grond van overeenkomsten in standplaats en vegetatiestructuur. Met nadruk moet wel worden gesteld dat de indeling gebaseerd is op het huidige voorkomen in Nederland en dat deze indeling niet kritiekloos toegepast mag worden op vroegere vegetaties. Dit geldt met name voor antropogene vegetaties. Desalniettemin wordt omwille van de herkenbaarheid in de tabel uitgegaan van het huidige voorkomen. Bij de bespreking van de diverse vegetatietypen zullen indien nodig nuanceringen op de indelingen worden aangebracht. 4.1.1 Cultuurgewassen Wat de cultuurgewassen betreft zijn uitsluitend resten van granen gevonden. Vooral van gerst (Hordeum vulgare var. vulgare) zijn veel resten gevonden. Van broodtarwe (Triticum aestivum) is één verkoold fragment gevonden en van haver één verkoolde complete korrel. Naakte haverkorrels, zonder kafresten kunnen helaas niet tot op soort gedetermineerd worden. Hierdoor kan de aangetroffen korrel behalve van gecultiveerde haver (Avena sativa) ook afkomstig zijn van het akkeronkruid oot (Avena fatua). Gerst is een graan dat vroeger vooral in het kustgebied veel werd verbouwd. Uit experimenteel onderzoek is gebleken dat het goed bestand is tegen licht brakke invloeden. Daarom werd het vroeger op hoge delen van kwelders vaak verbouwd. Dit geldt ook voor haver. Broodtarwe kan niet in een brakke omgeving verbouwd worden.10 Op grond van de aan- of afwezigheid van kafresten worden wel eens conclusies getrokken over de locale verbouw of import van granen. Van gerst zijn zogenaamde aarspilfragmenten gevonden. Uit etnografisch onderzoek is gebleken dat deze onderdelen van de aar vooral in het afval van de eerste dorsronde voorkomen. Het is eveneens gebleken dat die eerste dorsronde alleen plaatsvindt op nederzettingen waar het graan verbouwd wordt.11 Dit sluit natuurlijk niet uit dat er wel eens een paar aarspilfragmenten in gedorst graan achter kunnen blijven. Van gerst zijn in totaal drie aarspilfragmenten gevonden. Dit is eigenlijk te weinig om locale verbouw van gerst te bewijzen, maar gezien de context van de vondsten (rurale nederzetting in het kustgebied) nemen we toch aan dat de gerst van locale herkomst is. 4.1.2 Wilde planten Onkruiden die in grondsporen uit archeologische context worden aangetroffen, geven vaak waardevolle informatie over menselijke activiteiten en milieuomstandigheden op en rond een nederzetting. 9 Arnolds & Van der Maarel 1979. 10 Bottema et al. 1980, 137. 11 Hillman 1984; Jones 1984. BIAXiaal 281 4 In de categorie ‘Onkruiden van voedselrijke akkers en tuinen’ valt het grote aantal zaden van uitstaande- en/of spiesmelde (Atriplex patula/prostrata) op. De zaden van deze twee meldesoorten lijken zoveel op elkaar dat meestal geen betrouwbaar onderscheid tussen de twee te maken is. De standplaatsen komen echter behoorlijk overeen. In het binnenland kunnen beide soorten op zeer voedselrijke standplaatsen zoals mesthopen worden aangetroffen. Spiesmelde (Atriplex prostrata) is van nature echter een echte kustplant, die voornamelijk op aanspoelsel aan de randen van kwelders voorkomt. Het is heel goed mogelijk dat we met deze soort te maken hebben, gezien de aanwijzingen die we hebben voor kwelders in de nabije omgeving. Voor ogentroost en helmogentroost (Euphrasia/Odontites) geldt min of meer hetzelfde verhaal. Deze soorten komen zowel in het binnenland als in het kustgebied voor. De vondsten in Tzummarum zijn waarschijnlijk afkomstig van rode ogentroost (Odontites verna subsp. serotina), een plant die veel in graslanden aan de bovenrand van kwelders groeit. Ook de reukeloze kamille (Tripleurospermum maritimum) heeft daar waarschijnlijk gestaan. De andere akker- en tuinonkruiden zijn soorten die veel op voedselrijke, omgewerkte grond voorkomen. Kleine brandnetel (Urtica urens), melganzenvoet (Chenopodium album) en vogelmuur (Stellaria media) worden veel in goedbemeste moestuinen en hakvruchtakkers (bijv. tussen aardappelen en bieten) gevonden. Ringelwikke (Vicia hirsuta) en vierzadige wikke (Vicia tetrasperma)
Recommended publications
  • Far Less Apparent Among the Carolingian Disc Brooches (Bos, Forthcoming), a Discrepancy Difficult to Explain. One Answer Might B
    MEDIEVAL BROOCHES FROM THE DUTCH PROVINCE OF FRIESLAND (FRISIA): A REGIONAL PERSPECTIVE ON THE WIJNALDUM BROOCHES. PART I: SMALL EQUAL-ARMED BROOCHES J.M. BOS University of Groningen, Groningen Institute of Archaeology, Groningen, the Netherlands ABSTRACT: The first part of the catalogue of medieval brooches from Friesland deals with the equal-armed brooches (cf. Bos, infra). It describes 174 specimens. KEYWORDS: the Netherlands, Friesland, Wijnaldum, small equal-armed brooches, Middle Ages, catalogue, mor- phologhy, demography, metal detection. 1. INTRODUCTION The general introduction and background to this series will be found in Bos, this volume. It puts the inventory into context, explains its limited scope and the reason why mostly prototypes are depicted. Also, the many contributors are listed. The small equal-armed brooches are so named to distinguish them from the (earlier and larger) equal- armed brooches with a butterfly shape. The preferred Dutch name is gelijkarmige fibulae, but the name evenzijdige fibulae has also been used. The first sys- tematic paper on this brooch type in Western Europe dates only from 1972 (Hübener, 1972); a more re- cent study of the brooches from Northern France and Belgium has not been published (Van Bellingen, 1988; Van Bellingen, 1989). New proposals for their dating were put forward by Wamers in Hoop’s Reallexikon (Wamers, 1994; cf. Müller & Steuer, 2000: pp. 178– 179). By far the most extensive publication on Dutch material deals with the brooches found on the beach at Domburg (prov. Zeeland) (Capelle, n.d.). The most striking points are the uncertainties and Fig. 1. Friesland (drawing J.H. Zwier).
    [Show full text]
  • Besluit Van Het College Van Burgemeester En Wethouders Van
    Nr. 264601 31 oktober GEMEENTEBLAD 2019 Officiële uitgave van de gemeente Waadhoeke Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Waadhoeke houdende regels omtrent de afvalstoffenverordening (Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening gemeente Waadhoeke) Burgemeester en wethouders van de gemeente Waadhoeke overwegende; dat de Afvalstoffenverordening gemeente Waadhoeke 2018 de aanwijzing van de inzameldienst en andere inzamelaars, het gebruik van inzamelmiddelen en –voorzieningen en plaats en wijze van inzameling overlaat aan een regeling bij uitvoeringsbesluit; dat het in het belang van een doelmatige verwijdering van afvalstoffen wenselijk is nadere regels te stellen omtrent plaats en wijze waarop afvalstoffen kunnen worden overgedragen of ter inzameling aangeboden aan de bij dit besluit aan te wijzen inzameldienst en andere inzamelaars, als bedoeld in de Afvalstoffenverordening gemeente Waadhoeke 2018; gelet op het bepaalde in artikel 3, lid 1, artikel 4, lid 1a, artikel 5, artikel 7, lid 1, artikel 9 en artikel 10, lid 1 van de Afvalstoffenverordening gemeente Waadhoeke 2018, vastgesteld door de gemeenteraad op 2 januari 2018; Besluiten: vast te stellen de navolgende aanwijzingsregeling van de inzameldienst, inzamelplaats en andere inzamelaars voor de inzameling van bepaalde categorieën afvalstoffen en hieraan regels voor het gebruik te verbinden: Artikel 1 Aanwijzing inzameldienst Als inzameldienst belast met de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen wordt aangewezen: B.V. Fryslân Miljeu Noordwest onderdeel van N.V. Fryslân Miljeu (opererend onder handelsnaam Omrin) statutair gevestigd te Leeuwarden. Artikel 2 Aanwijzing andere inzamelaars Als inzamelaars belast met de inzameling van bepaalde bestanddelen van huishoudelijke afvalstoffen worden aangewezen: a. Gemeentelijke buitendienst van de gemeente Waadhoeke voor het op afroep separaat inzamelen van grof huishoudelijk afval en grof tuinafval; b.
    [Show full text]
  • Kerkblad Jaargang
    PROTESTANTSE GEMEENTE 2018 KERKBLAD JAARGANG E 31 R I E D - S K I N G E N C.A. AUGUSTUS Ried 1936 Predikant: Drs J.C. Dondorp. Tel: 0517-390839 E-mail: [email protected] Voorzitter Kerkenraad: G. de Vries. Scriba O. Fokkema. Internet pkn.ried-skingen.nl [email protected] K E [GeefR K B tekst L A D op] augustus 2018 Inhoud kerkblad. In het vorige nummer (mei 2018) hebben we u al enigszins geïnformeerd over de Privacywetgeving die op 25 mei van dit jaar van kracht is geworden. De landelijke kerk heeft hierop een beleidsstuk gemaakt en wij hebben dat toegespitst op onze eigen situatie. Dit stuk is door iedereen in te zien op onze website onder het kopje ANBI/AVG. Ook hebben we niet fundamentele persoonsgegevens in dit kerkblad weggelaten. Functies/telefoonnummers en e-mail adressen kerkenraad: G. de Vries Diaken 0518-451590 [email protected]. J. Oegema Ouderling 0517-397394 [email protected] O. Fokkema Ouderling/scriba 0518-452149 [email protected] L. Veenstra Diaken 0517-269592 [email protected] A. Dondorp Diaken 0517-390839 [email protected] A. Heslinga Ouderling 0517-395016 [email protected] M. v/d Wal Ouderling kerkrentmeester 0517-394253 [email protected] B. Wijma Kerkrentmeester 0517-232209 [email protected] J. Doevendans Adviserend kerkrentmeester 0517-395521 [email protected] Kerkenraadsvergadering: in elke derde week van de maand Kopij voor het volgende kerkblad graag inleveren voor 15 november 2018 Bij de kerkdiensten. 9 september: Gemeente-uitstapje. 11.45 tot 17.30 uur Lunch in theetuin Slappeterp.
    [Show full text]
  • Nieuwsblad Van Oosterbierum & Klooster-Lidlum
    #1 2021 NIEUWSBLAD VAN OOSTERBIERUM & KLOOSTER-LIDLUM - JAARGANG 35 advertentie Sint Joris nr. 1, maart 2021 – jaargang 35 Van de redactie Om ons heen begint de natuur leven gesproken, in deze editie leest weer langzaam te ontwaken uit de u ook een bijzonder interview over winterslaap. En zie je in de bomen, het belang van orgaandonatie en planten en bloemen weer langzaam wat dit voor sommige mensen kan nieuw leven ontstaan. betekenen. Ook wij hopen deze zomer te kunnen Laten we hopen dat de volgende Sint ontwaken uit een “winterslaap / Joris gevuld is met allerlei activiteiten coronaslaap” die inmiddels al meer omdat het weer kan! dan een jaar duurt. En dat we weer meer écht contact kunnen hebben Graag zien we de kopij voor de met de mensen om ons heen. volgende Sint Joris voor 1 juni op onze mail [email protected] In deze Sint Joris zijn er een aantal verschijnen. (nieuwe) dorpsbewoners die wat over zichzelf vertellen en wat hen Met vriendelijke groet, zoal bezighoudt. En over nieuw De redactie Colofon Heeft u een nieuwtje voor ons of wilt u ook adverteren? Mail dan naar: [email protected] of bel naar 0518 - 48 18 70. Mocht u de Sint Joris financieel willen steunen dan kan dat door een bijdrage over te maken op IBAN: NL88 RABO 0325 5602 50. Redactie: Vormgeving: Coverfoto: Sara Mulder Terp 10 Communicatie Hester Andringa Hester Andringa www.terp10.nl Tessa Koster 3 Dorpsblad van Oosterbierum en Klooster-Lidlum Sint Joris nr. 1, maart 2021 – jaargang 35 Wie aan de weg timmert… Helaas is aan de situatie voor wat nog niets veranderd.
    [Show full text]
  • Provinciale Schoolkaatswedstrijd
    de KLEINE PC voor Basisscholen om het kampioenschap van Fryslân (jongensparturen basisscholen) maandag 13 juni 2016 op het Sjûkelân te Franeker Aanvang: 12.30 uur Houder wisselbeker: De Romte, Dronrijp Scheidsrechter: , W. Joustra Prijzen: Eretekens ( 3 prijzen) Voor de eersteprijswinnaars een stadspenning beschikbaar gesteld door het Gemeentebestuur van Franekeradeel ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------- 1 Wymbritseradiel Mark Jaarsma 2 Dongeradeel Jan Bandstra Van Haersma Buma Ramon Raap Foeke Sjoerds skoalle Jelmer Torensma De Hommerts groen Folkert Wesselius Oosternijkerk blauw Pieter Siebe Cuperus 3 Menameradiel Jelmer Osinga 4 Littenseradiel Rutger Sijbesma Mooitaki blauw Jurrit Osinga De Foareker Arjen Stremler Bitgummûne rood Daniël Meesters Easterein rood Redmer Wiersma 5 Het Bildt Kjell Dijkstra 6 Franekeradeel Alwin Boschma 't Fonnemint Jesse Kroondijk De Skeakel wit Mark Pieter Goodijk Sint Annaparochie rood Wessel Lep Sexbierum blauw Germ Wielenga 7 Franekeradeel Tiemo Postma 8 Wymbritseradiel Jan J. v.d. Kamp Barraboech Martijn Broersma De Earste Trimen Pieter Breeuwsma Sexbierum wit Eric Gerlofsma Nijlân blauw Wessel Zijlstra 9 Wûnseradiel Marten Leijenaar 10 Leeuwarden Ruben Sjerps De Oerdracht Jarno Feenstra De Pionier wit Anne Dieuwke Dijkstra Exmorra blauw Sydo Dijkstra Leeuwarden blauw 11 Littenseradiel Fedde Hansma 12 Menameradiel Rick Minnesma De Tarissing Stijn Vincken De Romte geel Rutger Kumbangsila Spannum rood Niels de Boer Dronrijp blauw Bjorn Idsardi 13 Littenseradiel Jens Jepkema 14 Leeuwarderadeel Diede Schouten De Stjelp Duncan Folkerts De Sprankel Jesse Schouten Baard rood Tjitte Reitsma Stiens blauw Hessel v.d. Molen 15 Wûnseradiel Jildert Wijbenga 16 Harlingen Noah Wierda De Opslach Jesse van der Heide Het Baken wit Ype v.d Veen Arum rood Pieter den Breejen Harlingen blauw Dylan Koel 17 Dongeradeel Klaas Hidde Streekstra 18 Wûnseradiel Thom Stellingwerf It Harspit Sietse v.d.
    [Show full text]
  • Monitoringsstations Zweins, BAS12, BAS3 En BAS4 GNSS-Meting 2017; 7E Controlemeting Projectnummer 0416263 7 Maart 2018 Revisie 00
    Rapportage controle GNSS- monitoringsstations Zweins, projectnummer 0416263 BAS12, BAS3 en BAS4 definitief revisie 00 7 maart 2018 GNSS-meting 2017; 7e controlemeting Inhoudsopgave Blz. 1 Inleiding 1 2 Historie 2 3 Meetnet 3 3.1 GNSS-meetlocaties 4 4 GNSS-station 5 5 Antennemeting 6 5.1 Meetconfiguratie 6 5.2 Meting 7 5.3 Verwerking 8 5.4 Beoordeling metingen 8 5.5 Resultaten 9 6 Multi-baseline ijking (controle in landelijk referentienetwerk) 10 6.1 Resultaten jaarlijkse controleberekening in landelijk referentiestelsel 10 6.2 Resultaten permanente monitoring 11 6.3 Vergelijking jaarlijkse controleberekening versus permanente monitoring 12 6.4 Conclusie 14 Bijlage 1 Antennemetingen Bijlage 2 Verslag Multi-baseline berekening 06-GPS Bijlage 3 Resultaten controleberekeningen Bijlage 4 Differentiestaten controleberekeningen Bijlage 5 Resultaten Single baseline berekeningen Bijlage 6 Differentiestaten Single baseline berekeningen Rapportage controle GNSS-monitoringsstations Zweins, BAS12, BAS3 en BAS4 GNSS-meting 2017; 7e controlemeting projectnummer 0416263 7 maart 2018 revisie 00 1 Inleiding In opdracht van Esco Frisia Zout B.V. (hierna te noemen Frisia) heeft Antea Group in de winningsvergunningen Baradeel en Baradeel II een permanent GNSS1-monitoringssysteem ingericht ten noordoosten van Harlingen. Het GNSS-monitoringssysteem bestaat uit vier GNSS-stations en voert permanent hoogtemetingen uit. Doel van deze permanente monitoring is het vast stellen van een eventuele bodembeweging in de diepere ondergrond, die kan optreden als gevolg van mijnbouwactiviteiten (zoutwinning). Deze permanente hoogtemetingen vinden plaats sinds 2004 en worden maandelijks verwerkt en gerapporteerd aan Frisia. Hiervoor vinden maandelijks de onderstaande werkzaamheden plaats: . Postprocessing van de ruwe GNSS-data t.o.v. een eigen referentiepunt gesitueerd buiten de invloedsfeer van mijnbouw en delfstofactiviteiten (Single-baseline berekening2) .
    [Show full text]
  • Inrichtingsplan Harlingen – Franekeradeel
    Franekeradeel - Harlingen Ontwerp Inrichtingsplan Versie ter inzage legging april- mei 2010 Harlingen - Franekeradeel Gebiedsontwikkeling Opdrachtgever Opdrachtnemer/uitvoerder Partners Partners Dorpsbelangen Franekeradeel LTO Noord Friese Milieu Federatie Nederlandse Akkerbouw Vakbond Frisia Zout B.V. Vermilion Oil & Gas Nederland Gemeente Franekeradeel Wetterskip Fryslân Gemeente Harlingen Ontwerp Inrichtingsplan Franekeradeel - Harlingen Gedeputeerde Staten van Fryslân April 2010 Inhoudsopgave 1. INLEIDING------------------------------------------------------------------------------------------- 3 1.1 AANLEIDING --------------------------------------------------------------------------------------- 3 1.2 PLANONTWIKKELING DOOR GEBIEDSGERICHT WERKEN --------------------------------------- 3 1.3 STUURGROEP--------------------------------------------------------------------------------------- 3 1.4 OPGAVE--------------------------------------------------------------------------------------------- 4 1.5 STATUS, AARD EN AMBITIE VAN HET PLAN ----------------------------------------------------- 4 1.6 INTEGRALE AANPAK------------------------------------------------------------------------------- 5 1.7 VOORLICHTING STREEK EN RAADPLEGING ACHTERBANNEN---------------------------------- 5 1.8 AFBAKENING--------------------------------------------------------------------------------------- 5 2. BESCHRIJVING PLANGEBIED---------------------------------------------------------------- 7 2.1 LIGGING --------------------------------------------------------------------------------------------
    [Show full text]
  • 71 Bus Dienstrooster & Lijnroutekaart
    71 bus dienstrooster & lijnkaart 71 Kop Afsluitdijk via Minnertsga - Leeuwarden Bekijken In Websitemodus De 71 buslijn (Kop Afsluitdijk via Minnertsga - Leeuwarden) heeft 5 routes. Op werkdagen zijn de diensturen: (1) Harlingen Via Minnertsga: 06:56 - 23:31 (2) Kop Afsluitdijk: 06:16 - 21:28 (3) Leeuwarden: 04:55 - 16:46 (4) Leeuwarden Via Harlingen: 06:44 - 22:46 (5) Pietersbierum: 08:00 - 17:54 Gebruik de Moovit-app om de dichtstbijzijnde 71 bushalte te vinden en na te gaan wanneer de volgende 71 bus aankomt. Richting: Harlingen Via Minnertsga 71 bus Dienstrooster 48 haltes Harlingen Via Minnertsga Dienstrooster Route: BEKIJK LIJNDIENSTROOSTER maandag 06:56 - 23:31 dinsdag 06:56 - 23:31 Leeuwarden, Busstation 5 Stationsplein, Leeuwarden woensdag 06:56 - 23:31 Leeuwarden, Harlingersingel donderdag 06:56 - 23:31 11 Harlingersingel, Leeuwarden vrijdag 06:56 - 23:31 Leeuwarden, Europaplein zaterdag 22:31 - 23:31 74 Harlingerstraatweg, Leeuwarden zondag 22:31 - 23:31 Leeuwarden, Westeinde Harlingerstraatweg, Leeuwarden Leeuwarden, Douwe Kalmaleane Poptawei, Leeuwarden 71 bus Info Route: Harlingen Via Minnertsga Leeuwarden, Poptawei Haltes: 48 78 Ypk fan der Fearwei, Leeuwarden Ritduur: 61 min Samenvatting Lijn: Leeuwarden, Busstation, Marsum, Marsum Leeuwarden, Harlingersingel, Leeuwarden, 4 Bitgumerdyk, Marssum Europaplein, Leeuwarden, Westeinde, Leeuwarden, Douwe Kalmaleane, Leeuwarden, Poptawei, Marsum, Franjumbuorren Marsum, Marsum, Marsum, Franjumbuorren, Ingelum, Weg Naar Ingelum, Ingelum, Ingelum, Ingelum, Weg Naar Ingelum Bitgummole,
    [Show full text]
  • Nieuwsblad Van Oosterbierum & Klooster-Lidlum
    #2 2019 NIEUWSBLAD VAN OOSTERBIERUM & KLOOSTER-LIDLUM - JAARGANG 33 advertentie Sint Joris nr. 2, juni 2019 – jaargang 33 Van de redactie Beste dorpsgenoten, de Oranjevereniging zal druk bezig De zomer staat weer voor de deur zijn met de voorbereidingen hiervan. en we hopen dat we weer mooi Hebben jullie al de lederhosen en weer er bij zullen hebben. Het dirndlkleid gehaald voor de het verenigingsleven heeft voor een Oktoberfest op donderdagavond? groot gedeelte winterstop, maar natuurlijk gaan sommige dingen altijd Onze dank gaat uit naar alle stukjes door of hebben andere verenigingen die zijn aangeleverd. We hebben juist tijdens deze maanden veel meer dit keer behoorlijk wat input vanuit drukte. onverwachte hoeken, leuk! We kunnen niet zonder jullie input. Voor Loop binnen De Kloostertuin zal weer wat de volgende editie ontvangen we zonder middagen organiseren en ook het jullie bijdrage graag rond 1 september afspraak. kaatsseizoen is weer bezig, verder 2019. zijn er natuurlijk weer groepen bezig met wagens te bouwen voor de Fijne zomer toegewenst! optocht en straten te versieren voor het naderende dorpsfeest. En ook [email protected] Colofon Hypotheek- Kom naar ons vragen? Hypotheek Heeft u een nieuwtje voor ons of wilt u ook adverteren? Inloopspreekuur Mail dan naar: [email protected] of bel naar 0518 - 48 18 70. Mocht u de Sint Joris financieel willen steunen dan kan dat door een bijdrage over te maken Je bent van harte welkom op IBAN: NL88 RABO 0325 5602 50. Onze experts geven vrijblijvend en kosteloos antwoord op je hypotheekvragen. Elke maandagavond in Franeker, alle werkdagen, dinsdagavond en zaterdag- ochtend in Leeuwarden.
    [Show full text]
  • Natura2000-Gebied #1 Kaartblad 29 Waddenzee
    Natura2000-gebied #1 kaartblad 29 Waddenzee 157000 158000 159000 160000 161000 162000 163000 164000 165000 166000 167000 e ud O Pl Pln 13 Sl Leyehoeve Westhoek en nd ro rg oo 587000 V 587000 f ijk n o d Pl 12 en rm A Gemeente n e k Polder lik Vlakte van Oosterbierum S Andringa Sln Gp S m e l Pln 11 le L Dijkshoek e a n 586000 e 586000 k y d C é a ek S m stre s tr a rne G Hoa r ie Grote Kolk n e Noorderhoeve le Terschelling n S a w Pl 10 n e (Gemeentehuis te West-Terschelling) k i il e le a n Koehool e (Koehoal) Atsmasate Groote Noorderpolder Koehoal .0 -1 Tzummarumerhorn 585000 585000 De Kampioen Pln 9 Firdgum Harkemastate (Furdgum) S in a e Camstrastate d n a Pl 8 w Syttingastate T e z i u m m F a De Twirre i r s Putswâl u k m e Pelswal r e s r le a 16 n Synaedestate e - 584000 1 584000 . K 0 ei a v rw p i e n s d Pl 7 e s er l e a l w e r s S Sl w v e a S i a r la t c h te Oosterbierumer ei 18 De Pôlle w Sl IJsbaan Tzummarum r Doniastate Oosterbierum Kleaste (Tsjummearum) 19 .0 1 n (Easterbierrum) - Pl 6 i um T rwe ie r ne z lume rb a u Barradeel Lid te l e m os ama Haerdastate O ord m S Ro y a t r z Doumastate u a 583000 m m 583000 a e le r a n e F is k k Kloosterhoeve e e Nij Sytzamahiem rs re p st rt a a e N384 a d v Eelsmastate O jk Sl i t Kolthofpolder Tjummarumer t D e m Klooster-Lidlum v a 21 a n e l a n e (Kleaster-Lidlum) e Pl 5 r a r a t n o n ea H e ël ni ha et 23 B Vredenoord Fr ou sl Sl ea polder Bethaniëhiem ne 582000 582000 De Verte Op'e Hegesyl M û n n ts Pl 4 Latsma e Gemeente Sl Franekeradeel i (Gemeentehuis te Franeker) State De Korenaar e w W - Aeolus 1 .
    [Show full text]
  • Bestemmingsplan Dongjum, Herbaijum, Hitzum, Oosterbierum, Peins, Ried En Schalsum
    Bestemmingsplan Dongjum, Herbaijum, Hitzum, Oosterbierum, Peins, Ried en Schalsum Vastgesteld 3 september 2009 Bestemmingsplan Dongjum, Herbaijum, Hitzum, Oosterbierum, Peins, Ried en Schalsum Code 08-17-02 / 03-09-09 GEMEENTE FRANEKERADEEL 08-17-02 / 03-09-09 BESTEMMINGSPLAN DONGJUM, HERBAIJUM, HITZUM, OOSTERBIERUM, PEINS, RIED EN SCHALSUM TOELICHTING INHOUDSOPGAVE blz 1. INLEIDING 1 1. 1. Aanleiding 1 1. 2. Ligging plangebied 1 1. 3. Vigerende bestemmingsplannen 3 1. 4. Leeswijzer 3 2. DE DORPEN 4 2. 1. Ontstaansgeschiedenis 4 2. 2. Dongjum 4 2. 3. Herbaijum 6 2. 4. Hitzum 9 2. 5. Oosterbierum 11 2. 6. Peins 13 2. 7. Ried 16 2. 8. Schalsum 18 3. BELEIDSKADER 21 3. 1. Provinciaal beleid 21 3. 2. Gemeentelijk beleid 22 3. 3. Dorps- en woonvisies 25 4. MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN 31 4. 1. Milieuzonering 31 4. 2. Wegverkeerslawaai 32 4. 3. Water 33 4. 4. Bodem 36 4. 5. Archeologie 37 4. 6. Ecologie 40 4. 7. Externe veiligheid 41 4. 8. Luchtkwaliteit 43 4. 9. Kabels en leidingen 44 5. PLANUITGANGSPUNTEN 45 5. 1. Algemene uitgangspunten 45 5. 2. Wonen 45 5. 3. Bedrijvigheid 46 5. 4. Sportief-recreatieve voorzieningen 47 5. 5. Maatschappelijke voorzieningen 47 5. 6. Openbare ruimte 48 5. 7. Obstakels en randvoorwaarden 49 6. PLANBESCHRIJVING 50 6. 1. Het juridisch systeem 50 6. 2. Toelichting op de bestemmingen 52 6. 3. Toelichting op dubbelbestemmingen 57 6. 4. Toelichting op wijzigingsgebieden 58 7. UITVOERBAARHEID 59 7. 1. Maatschappelijke uitvoerbaarheid 59 7. 2. Economische uitvoerbaarheid 59 8. OVERLEG EN INSPRAAK 60 8. 1. Overleg 60 8. 2. Inspraak 69 8.
    [Show full text]
  • ATELIERROUTE 29 En 30 Juli 2017
    ATELIERROUTE 29 en 30 juli 2017 Zwarte Haan 3 1 2 64 5 Nieuwebildtdijk 6 A Oudebildtzijl 9 8 10 12 Oudebildtdijk 11 Nij Altoena Oude Leije 7 14 13 HET Vrouwenparochie WAD Sint Annaparochie Oudebildtdijk 15 Finkum 16 Westhoek 22 17 Sint Jacobiparochie Stiens Wier Minnertsga 18 Firdgum Oosterbierum Beetgum BerliKum Beetgumermolen Tzummarum 21 LEEUWARDEN Sexbierum Pietersbierum 19 fietspad 20 A Aerden Plaats Dé plek op het Bildt voor kunst, cultuur, historie en toeristische informatie Tijdens Slikwerk overzicht alle deelnemende kunstenaars in de Julianakerk expositie schilderijen Fred Boom en in de Vlindertuin live optreden van het duo Lin & Ar. Ds. Schuilingstraat 4-6, 9078 WD Oude Bildtzijl tel: 0518-421012 - www.aerdenplaats.nl www.slikwerk.nl Alle locaties zijn herkenbaar aan de VRIJ ENTREE witte vlag met golfje Slikwerk wordt mede mogelijk gemaakt door VAN 13-18 UUR gemeente het Bildt en stichting Bildtse Belangen. Ook dit is druk/printwerk van Drukkerij Hoekstra BIJ 25 KUNSTENAARS Sint Annaparochie www.drukkerijhoekstra.nl 1 Atelier 2 Atelier aan de Dijk 3 Arthouse 4 Atelier Fred Thoolen David van Kampen Mark Glotzbach Bianca de Gier Nieuwebildtdijk 418 Nieuwebildtdijk 300 Nieuwebildtdijk 118 9079PG St.-Jacobiparochie 9076 PP St.-Annaparochie 9078 PT Oude Bildtzijl tel: 0518- 419211 tel: 0518-400991 tel: 0518-400085 www.atelierdvankampen.eu www.atelieraandedijk.nl www.biancadegier.nl 3 dimensionale schilderijen, verbeelding mens en landschap. Olieverfschilderijen: landschap, fantasie, mixed-media abstract en samen Bianca de Gier met
    [Show full text]